Kodeks karny i rok 2020

[3droga]

Art. 119. Dyskryminacja

„Art. 119. par. 1. Kto stosując przemoc lub groźbę bezprawną wobec grupy osób lub poszczególnej osoby z powodu jej przynależności narodowej, etnicznej, rasowej, politycznej, wyznaniowej lub z powodu jej bezwyznaniowości, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5. Par. 2. (uchylony).

Artykuł 119 par. 1 kk przewiduje karalność stosowania przemocy fizycznej lub groźby bezprawnej wobec grupy ludności lub nawet poszczególnej osoby opartej na motywach dyskryminacyjnych. Przestępstwo to ma charakter kwalifikowany w stosunku do przewidzianego w art. 257 kk przestępstwa publicznego znieważenia grupy ludności, gdyż przemoc przewidziana w art. 119 jest bardziej intensywna niż naruszenie nietykalności cielesnej (bicie, maltretowanie) przewidziane w art. 257.

Należy zauważyć, że przepis ten przewiduje karalność tylko publicznego nawoływania do popełnienia przestępstwa określonego w par. 1

Art. 256. Propagowanie faszyzmu lub innego ustroju totalitarnego

„Art. 256. par. 1 Kto publicznie propaguje faszystowski lub inny totalitarny ustrój państwa lub nawołuje do nienawiści na tle różnic narodowościowych, etnicznych, rasowych, wyznaniowych albo ze względu na bezwyznaniowość, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.

Par. 2. Tej samej karze podlega, kto w celu rozpowszechnienia produkuje, utrwala lub sprowadza, nabywa, przechowuje, posiada, prezentuje, przewozi lub przesyła druk, nagranie lub inny przedmiot, zawierające treść określoną w par. 1 albo będące nośnikiem symboliki faszystowskiej, komunistycznej lub innej totalitarnej.

Par. 3. Nie popełnia przestępstwa sprawca czynu zabronionego określonego w par. 22, jeżeli dopuścił się tego czynu w ramach działalności artystycznej, edukacyjnej, kolekcjonerskiej lub naukowej.

Par. 4. W razie skazania za przestępstwo określone w par. 2 sąd orzeka przepadek przedmiotów, o których mowa w par. 2, chociażby nie stanowiły własności sprawcy.

Przestępstwo określone w art. 256 par. 1 realizuje zobowiązanie wynikające m.in. z art. 20 ust. 2 Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych ONZ, wymagającego, aby popieranie nienawiści narodowej, rasowej lub wyznaniowej, stanowiące podżeganie do dyskryminacji, wrogości lub gwałtu, było ustawowo zakazane pod groźbą kary.

Warunkiem karalności propagowania faszystowskiego lub totalitarnego ustroju państwa jest publiczny charakter zachowania sprawcy. Propagowanie, w rozumieniu art. 256 kk, oznacza takie zachowanie polegające na prezentowaniu faszystowskiego lub innego totalitarnego ustroju państwa, w zamiarze przekonania do niego. Propagowanie to szerzenie wiedzy o totalitaryzmie, popieranie go, zachęcanie do wprowadzenia takiego ustroju, podkreślanie jego zalet i przemilczanie wad. Nie stanowi propagowania, jeżeli prezentowanie takiego ustroju m służyć jedynie manifestacji osobistych poglądów , a nie przekonywanie kogokolwiek. Nawoływanie do nienawiści na tle narodowościowym, czy rasowym to sianie nienawiści, czyli silnej niechęci, wrogości do innej osoby czy osób. To także namawianie, zachęcanie, skłanianie, podburzanie, podżeganie, bez względu na to, czy nawoływanie odniosło skutek.

Przestępstwa z par. 1 i 2 ma charakter powszechny i bezskutkowy, są bowiem dokonane z chwilą ukończenia samego czynu. Jest to przestępstwo umyślne.

W par. 3 art. 256 kk wprowadził wyłączenie odpowiedzialności karnej, w przypadku gdy sprawca wykonuje działalność artystyczną, edukacyjna, kolekcjonerską, czy naukową.



Art. 257. Rasizm

„Art. 257 Kto publicznie znieważa grupę ludności albo poszczególną osobę z powodu jej przynależności narodowej, etnicznej, rasowej, wyznaniowej albo z powodu jej bezwyznaniowości lub z takich powodów narusza nietykalność cielesną innej osoby, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.

Przestępstwo to charakteryzuje się głównym i ubocznym przedmiotem ochrony. Głównym przedmiotem są prawa i wolności obywatelskie, ubocznym natomiast cześć oraz nietykalność cielesna człowieka.

Przestępstwo ma charakter powszechny. Określenie „znieważa” oznacza obrażanie jakiejś osoby niestosowną wypowiedzią, naruszającą obiektywnie jej cześć i godność (vide: art. 216 kk). Określenie „narusza nietykalność cielesną ” występuje w identycznym znaczeniu co w art. 217 kk. Przestępstwo to ma charakter bezskutkowy (nie musi wywołać skutku by sprawca poniósł odpowiedzialność karną) i jest popełnione w chwili ukończenia samego czynu. Znieważenie musi mieć charakter publiczny. Przestępstwo to we wszystkich odmianach ma charakter umyślny.

[3droga]

Art. 216 kk – zniewaga, znieważenie
Zniewaga (art. 216 k.k.) jako przestępstwo w kodeksie karnym – dwa typy znieważenia.
Zniewaga to przestępstwo opisane w art. 216 kodeksu karnego. Zgodnie z tym przepisem odpowiedzialności karnej podlega ten,  kto znieważa inną osobę.
Pierwszą sytuacją, w której sprawca dopuszcza się znieważenia jest znieważenie w obecności pokrzywdzonego (tzw. zniewaga bezpośrednia)., drugą znieważenie pod nieobecność pokrzywdzonego (a więc zaocznie), lecz publicznie, zaś trzecią również pod nieobecność pokrzywdzonego, jednak w zamiarze, aby treść zniewagi dotarła do niego. Oznacza to, że bez działania w takim zamiarze niepubliczne znieważające wypowiedzi formułowane pod nieobecność ich adresata nie wypełniają znamion przestępstwa.
Warto powiedzieć, że surowiej karane jest dopuszczenie się zniewagi za pomocą środków masowego komunikowania. Typowym przykładem będzie tutaj znieważenie za pośrednictwem internetu, np. na forum, w komentarzu lub za pośrednictwem portalu społecznościowego (np. znieważenie na Facebook’u).
Zgodnie z treścią art. 216 kk istota zniewagi sprowadza się do zachowania, które polega na okazaniu innej osobie pogardy, uwłaczaniu czci, ubliżaniu jej, poniżeniu lub innym zachowaniu obraźliwym.
Znieważające zachowanie może przybrać postać obraźliwej wypowiedzi słownej albo pisemnej, gestu, rysunku lub innej formy przekazu.
Za znieważenie może być również uznane molestowanie seksualne. Wyrażać będzie się ono wówczas w takich zachowaniach jak nieprzyzwoite propozycje, znaki, gesty, które są przejawem pogardy dla ofiary.
Okoliczności znieważenia
Zniewaga należy do przestępstw, do dokonania którego nie jest konieczne wystąpienie skutku. Przestępstwo zniewagi może zostać popełnione wyłącznie przez działanie. Podstawowym elementem umożliwiającym sprawcy przypisanie omawianego przestępstwa jest to, że sprawca działał umyślnie (świadomie). Oznacza to, że sprawcą znieważenia jest ten, kto chce znieważyć, a także ten, kto przewidując, że jego zachowanie może mieć taki charakter, godzi się na to.
Co ważne bez znaczenia jest to, czy pokrzywdzony ma zdolność do odczucia zniewagi. Z uwagi na fakt, że do znamion przestępstwa zniewagi nie należy subiektywne poczucie poniżenia u pokrzywdzonego, ani zrozumienie przez niego znaczenia znieważającego zachowania, pokrzywdzonym tym przestępstwem może być osoba, która z uwagi na swój stan psychiczny nie jest w stanie rozpoznać obelżywych wypowiedzi (pokrzywdzonym może być dziecko, osoba upośledzona umysłowo).
Kara za przestępstwo zniewagi z art. 216 k.k.
Zgodnie z art. 216 § 1 k.k. znieważenie zwykłe zagrożone jest karą grzywny albo ograniczenia wolności.