Boczne Drogi

[Gość: jaro]

Porozmawiajmy o miejscach godnych odwiedzenia w Polsce, a mało znanych.
Poczatek został zrobiony w wątku "Gdzie nocować w XI nad morzem??" (kilka
ostatnich postów).

> kasia_57 napisał(a):

>Wlasciwie, to powinnismy sie zabrac za te Boczne Drogi, bo teraz mamy zime i
jest
>troche wiecej czasu na zebranie tych wiadomosci i opisanie. POtem bedzie jak
>znalazl!
>Moze faktycznie, jak piszesz, czas zaczac nowy watek? Z tym, ze w tym nowym
watku
>nasze boczne drogi moga byc calkiem blisko! Do dziela!

[kasia_57]

Jaro przetarl szlak, a mnie swedza lapy, wiec zaczynam:

Kiedyś wyraziłam się, że nie lubię Żuław, że tu nie ma nic ciekawego, że tu
płasko i smutno... ale to było w czasach, kiedy jeszcze nie odkrylam smaku
włóczęgi po bezdrożach, i kiedy nie znałam historii Żuław, kiedy jeszcze nie
było to „moje miejsce na ziemi”, jeszcze wtedy nie byłam pod urokiem tej ziemi.
Nieopodal Nowego Stawu (który bywa nazywany centrum Żuław Malborskich, nie
wiem, czy slusznie, ale pewnie to sprawdzicie!) znajduje się miejsce przez Boga
i ludzi zapomniane: Palczewo. Jest tam wiatrak typu holenderskiego – drewniany.
Ma łopaty, tyle, że dziurawe, kryty jest, łuszczącą się ze starości i
zaniedbania, łuską gontową; w środku ma (mial jeszcze w lecie) pełne (łącznie z
pasami napędowymi) wyposażenie...Brakuje mu tylko gospodarza. Na podłodze nawet
widać było rozsypany groch... Wrażenie przygnębiające. Tym bardziej, że tuż
obok stoi chałupa młynarza, skromna, ale kiedyś musiała być całkiem dostatnia.
W kuchni jest rozłożysty piec z kafelkami z niemieckimi napisami i kredens z
lat 30-tych. Poza tym nie ma tam nic. Dom chyli się ku upadkowi – tak jak i sam
holender. Ironią losu wiatrak znajduje się pod opieką konserwatora zabytków w
Gdańsku.... Po przeciwnej stronie drogi stoi szeroki, pieknie posadowiony dom
żuławski z ozdobnymi poręczami ganku i ozdobnym koronkowym szalunkiem...
warto tam zagladnac, szwendajac sie po Zulawach. :)))

[kasia_57]

Trasa Malbork - Ilawa. Na trasie – w okolicach Starego Miasta, po prawej
stronie drogi - znajduje sie zagajnik cmentarny z osobliwym nagrobkiem. Nie
wiem, czy jest jeszcze ow nagrobek, minelo pare miesiecy od kiedy go
widzialam...
Był to mur z kamienia z trzema niszami. Dwie były już puste, ktoś pracowicie
skuł tablice, trzecia zaś miała jeszcze resztkę grubej szklanej płyty
poświęconej Drogiemu Zmarłemu. Był nim niejaki Richard zu Dohna Schlobitten,
zmarły 18 listopada 1918 r... A może raczej ustrzelony w samej końcówce I wojny
światowej... Nad imieniem i nazwiskiem widnieje krzyż niemiecki, z laurami.
Drogi Zmarły niewiele pożył, bo od 1887 roku do 1918, chyba nawet nie dożył
wieku Chrystusowego...
Po jakichś 10 kilometrach trafiliśmy na dom rodzinny Drogiego Zmarłego...
Wjechaliśmy bowiem do Kamieńca. Widok zapierający dech w piersiach. Ruina
magnackiej rezydencji – tuż przy drodze przelotowej Malbork – Iława... Pałac
rodziny Finck-Ficknesteinów, potem od końca XVIII w. do 1945 r. w rękach
spokrewnionej z Finckensteinami i dworem Pruskim – rodziny Zu Dohna. W tym
pałacu spotykał się Napoleon z Walewską; z tej też okazji pałac został
przerobiony i w każdej sali były pod dwa kominki, bowiem Pani Walewska
cierpiala na nerki... Stad Napoleon szedl na Moskwe. Tutaj przebywal adm.
Canaris na spotkaniu z Heinrichem Zu Dohna-Schlobitten, przez zamachem na
Hitlera w Wilczym Szancu... Zu Dohne z Kamienca (inaczej Finckensteina)
znajdziemy na dokumencie delimitacyjnym z dnia 6 .12.1807 - w sprawie granic
Napoleonskiego Wolnego Miasta Gdanska... Finckenstein byl miejscem, w ktorym
ludziom ponoc zylo sie calkiem dostanio (mowie o zatrudnionych tutaj we
wzorcowym gospodarstwie rolnym, ale przed wojna).
Cały pałac, z frontem osłoniętym dwoma skrzydłami bocznymi, był ceglany, z
białymi gzymsami okien, z zielonym dachem z dachówki ze szkliwa, i z 12
kominami koloru ciemno-niebieskiego... Musiał robić wrażenie.
Teraz jest ogrodzony - bo jakies prace ponoc sa tam prowadzone. Jest w
Grudziadzu jakis czlowiek, ktory chcial zawiazac fundacje majaca na celu
ochorne tych niepospolitych ruin. Moze to jemu sie udalo pozyskac kogos dla
swojej idei...

Czy tylko ja podrozuje bocznymi drogami?

[petelka]

Kasiu! Znasz album Marka Opitza "Żuławy". Jest dosyć drogi, ale warto go
przynajmniej przejrzeć w księgarni. Idealnie uchwycono w nim subtelne klimaty i
delikatne piękno Żuław. Po jego obejrzeniu zamarzyła mi się rowerowa wyprawa po
tych terenach. Niestety w tym roku nie wypaliło,ale mam nadzieję, że bedzie
jeden z pierwszych wypadów w przyszłym sezonie. A propos: przyczytałam
informację, że w miejscowości Stogi znajduje się największy cmentarz menonicki.
I tylko nie mogę zlokalizować tej miejscowości. Może coś wiesz na jej temat?
Pozdrowienia

[kasia_57]

petelka napisał(a):

> Kasiu! Znasz album Marka Opitza "Żuławy". Jest dosyć drogi, ale warto go
> przynajmniej przejrzeć w księgarni. Idealnie uchwycono w nim subtelne klimaty i
>
> delikatne piękno Żuław. Po jego obejrzeniu zamarzyła mi się rowerowa wyprawa po
>
> tych terenach. Niestety w tym roku nie wypaliło,ale mam nadzieję, że bedzie
> jeden z pierwszych wypadów w przyszłym sezonie. A propos: przyczytałam
> informację, że w miejscowości Stogi znajduje się największy cmentarz menonicki.
>
> I tylko nie mogę zlokalizować tej miejscowości. Może coś wiesz na jej temat?
> Pozdrowienia

Wiem, to Stogi Malborskie - Trasa Tczew - Malbork. Jadac do Malborka trasa
tczewska, skrecasz w lewo. Jest drogowskaz, nie mozna nie zauwazyc. Jedzie sie w
glab drogi do Stogow, i po prawej widac w glebi (wyglada jakby w polu stal)
kosciol. Nowy, jasne, nic ciekawego. Trzeba wlasnie tam zajechac. Na tylach
kociola jest ten cmentarz. OStatnio bylam tam jesienia i bylo nieco zarosniete,
ale warto pojechac. POlecam Ci jeszcze zagladniecie do Orlowa - na skrzyzowaniu
do Nowego Dworu Gdanskiego (jadac od gdanska - w prawo an swiatlach) - przepiekny
(acz aniedbany) dom podcieniowy, wraz z oryginalnie zachowanymi zabudowaniami
gospodarskiemi.
No i trasa od Starego Pola (trasa z Malborka na Elblag) - przez tory kolejowe w
glad Zulaw - Szropy, czy Zulawka Sztumska i Szaliniec...

Album znam i takie wlasnie widoczki czasem mozna trafic. Mglelka nie calkiem
opadla, jakies drzewa w oddali, rosa i cisza...
:-))))

[Gość: jaro]

kasia_57 napisał(a):

> Jaro przetarl szlak, a mnie swedza lapy, wiec zaczynam:
>
> Kiedyś wyraziłam się, że nie lubię Żuław, że tu nie ma nic ciekawego, że tu
> płasko i smutno... ale to było w czasach, kiedy jeszcze nie odkrylam smaku
> włóczęgi po bezdrożach, i kiedy nie znałam historii Żuław, kiedy jeszcze nie
> było to „moje miejsce na ziemi”, jeszcze wtedy nie byłam pod urokie
> m tej ziemi.
> Nieopodal Nowego Stawu (który bywa nazywany centrum Żuław Malborskich, nie
> wiem, czy slusznie, ale pewnie to sprawdzicie!) znajduje się miejsce przez Boga
>
> i ludzi zapomniane: Palczewo. Jest tam wiatrak typu holenderskiego – drew
> niany.
> Ma łopaty, tyle, że dziurawe, kryty jest, łuszczącą się ze starości i
> zaniedbania, łuską gontową; w środku ma (mial jeszcze w lecie) pełne (łącznie z
>
> pasami napędowymi) wyposażenie...Brakuje mu tylko gospodarza. Na podłodze nawet
>
> widać było rozsypany groch... Wrażenie przygnębiające. Tym bardziej, że tuż
> obok stoi chałupa młynarza, skromna, ale kiedyś musiała być całkiem dostatnia.
> W kuchni jest rozłożysty piec z kafelkami z niemieckimi napisami i kredens z
> lat 30-tych. Poza tym nie ma tam nic. Dom chyli się ku upadkowi – tak jak
> i sam
> holender. Ironią losu wiatrak znajduje się pod opieką konserwatora zabytków w
> Gdańsku.... Po przeciwnej stronie drogi stoi szeroki, pieknie posadowiony dom
> żuławski z ozdobnymi poręczami ganku i ozdobnym koronkowym szalunkiem...
> warto tam zagladnac, szwendajac sie po Zulawach. :)))


Kiedyś trafiłem do tego miejsca.
Żuławy chyba faktycznie niełatwo pokochać, ale przypuszczam, że gdyby sie w nie
wgryźdź...
Obecnie dostrzega sie i tam zainteresowanie przeszłością, co przejawia się choćby
dbałością o stare cmentarz. Chodziłem kiedyś po jednym z nich: mały, tuż koło
drogi... Ale nie pamiętam, w jakiej miejscowości :-(
Co jednak w tej okolicy niesamowite, to fakt, że wystarczy wspiąć sie na palcach,
a ma sie wokół siebie plastyczną mapę okolicy :-)

Masa tam też dobrze zachowanych domów z podcieniami.

[kasia_57]

Gość portalu: jaro napisał(a):

> > Żuławy chyba faktycznie niełatwo pokochać, ale przypuszczam, że gdyby sie w
nie wgryźdź...
> Obecnie dostrzega sie i tam zainteresowanie przeszłością, co przejawia się choć
> by dbałością o stare cmentarz. ...
> Masa tam też dobrze zachowanych domów z podcieniami.

Jaro, dawno Cie nie spotkalam. Juz myslalam, ze gdzies wyjechales na Swieta,a le
dopiero przeczytalam pod "spotkaniami forumowiczow" ze to troche pozniej.

Masz racje, ulawy nielatwo pokochac, ale jakjuz sie pozwolimy im zauroczyc, to
wtedy wpada sie na leb, na szyje. I zaczyna sie drazyc ich historie. Historie
trudno i krzywdzaca dla tej ziemi.
Zaczyna sie dbalosc o przeszlosc, bo z tego sa konkretne pieniadze. Holendrzy sie
za to wzieli, tzn jakies tam dotacje ponoc na ulawy maja isc, tak jak przyjazdy
mennonitow maja na celu zmobilizowanie tych ludzi do poczucia wiezi w ziemia.
Zyja tutaj juz od 1945/46 roku a wciaz ja traktuja jak obca.

Takie wspaniale rzeczy Tu opisujecie wszyscy, zal ze zima i ze nie czas na
wloczegi...
:-))))

[petelka]

Mnie też zaswędziały łapki na ten temat. I chciałabym opowiedzieć Wam o pewnym
miejscu niedaleko od Trójmiasta, gdzie można poczuć się jak w Bieszczadach lub
Gorcach. Może powiecie: a, znamy, znamy, ale dla mnie było to odkrycie
tegorocznych wakacji, dlatego też piszę. Kilkanaście kilometrów za Wejherowem
na linii Strzepcz-Strzebielino Morskie odkryłam najpiękniejsze chyba na
Kaszubach widoki: wijąca się głebokich wąwozach Łeba, wysokie zbocza górskie
porośnięte gęstymi lasami tworzące niezapomiany krajobraz. A perełką okolicy
jest XVIII w. dworek szlachecki w Paraszynie, należący niegdyś do rodu von Bach-
Zalewskich. W oryginalnych, przepięknie wystrojonych starociami wnętrzach
znajduje się obecnie pensjonat i restauracja. W pobliskim Porzeczu ulokowało
się Leśne Schronisko "Łowcy Przygód". Prześliczna jest też prywatna dacza
położona nad samą rzeką, przerobiona z dawnego młyna. A niesamowity - dziki
teren poligonu pod Strzepczem, przez który udało nam się przemknąć, bo akurat
nie było wojennych.
W przewodnikach o tych okolicach piszą, że kto raz tutaj zawita wracać będzie
zawsze. Ja w każdym razie wracam.
ps1. Dworek ma swoją stronę interentową - można tam zajrzeć, aby narobić sobie
apetytu.
ps2. Wnętrza dworku trzeba koniecznie zobaczyć, ale tym o mniej zasobnych
portfelach polecam najwyżej herbatkę.

[kasia_57]

petelka napisał(a):

> Może powiecie: a, znamy, znamy, ale dla mnie było to odkrycie
> tegorocznych wakacji, dlatego też piszę. Droga Petelko, Twoj opis byl swietny.
I nie chodzi o to, zeby odkrywac jakies super dzikie i nie znane miejsca. Zeby
powalic na kolana. Kazdy z nas gdzies sie szwenda, i kazdy widzi to co inni, ale
kazdy widzi to po swojemu. I wlasnie to jest idea tego watku.

czasem miejsca oklepane - okazuja sie bardzo ciekawe, jak na nie spojrzec inaczej.
Ja do siedziby von Dem Bach-Zelewskich na pewno zajade - dzieki Twojemu opisowi.
Tymbardziej, ze z v.d.B.Z, kojarzy nam sie przeciez Warszawa i jej agonia.
pozdrawiam i czekam na dalsze "swedzace lapki".
:-))))

[Gość: skorpik]

kasia_57 napisał(a):

> petelka napisał(a):
>
> > Może powiecie: a, znamy, znamy, ale dla mnie było to odkrycie
> > tegorocznych wakacji, dlatego też piszę. Droga Petelko, Twoj opis byl swie
> tny.
> I nie chodzi o to, zeby odkrywac jakies super dzikie i nie znane miejsca. Zeby
> powalic na kolana. Kazdy z nas gdzies sie szwenda, i kazdy widzi to co inni, al
> e
> kazdy widzi to po swojemu. I wlasnie to jest idea tego watku.
>
> czasem miejsca oklepane - okazuja sie bardzo ciekawe, jak na nie spojrzec inacz
> ej.
> Ja do siedziby von Dem Bach-Zelewskich na pewno zajade - dzieki Twojemu opisowi
> .
> Tymbardziej, ze z v.d.B.Z, kojarzy nam sie przeciez Warszawa i jej agonia.
> pozdrawiam i czekam na dalsze "swedzace lapki".
> :-))))

polecam Rowy i okolice, Poddąbie - polana z domkami letniskowymi w środku
pieknego lasu, 300m do morza, pusta plaża poprostu raj na ziemi! poza tym
Rowokół, Park Krajobrazowy, dwa jeziora, nieopodal Kraina w Kratkę. Rewelacyjne
okolice, lasy, jeziora, morze, cisza, idealne trasy rowerowe...
Jak będziecie zainteresowani napisze cosik więcej. Narazie uciekam - przychodzi
na świat nowy jednorożec, nie moge tego przegapić, trzymajcie kciuki !!

[kasia_57]

Gość portalu: skorpik napisał(a):

> przychodzi
>
> na świat nowy jednorożec, nie moge tego przegapić, trzymajcie kciuki !!
>
No i przyszedl??????

[Gość: skorpik]

kasia_57 napisał(a):

> Gość portalu: skorpik napisał(a):
>
> > przychodzi
> >
> > na świat nowy jednorożec, nie moge tego przegapić, trzymajcie kciuki !!
> >
> No i przyszedl??????


Kasiu, przyszedł 15.25, 4.7kg, 62cm - TYTAN, było ciężko, ale przeciez kobiety sa
dzielne!!! jest piekny, dwujajowy i będzie łamał serca niewieście!

[lucy_z]

Gość portalu: skorpik napisał(a):

> kasia_57 napisał(a):
>
> > Gość portalu: skorpik napisał(a):
> >
> > > przychodzi
> > >
> > > na świat nowy jednorożec, nie moge tego przegapić, trzymajcie kciuki
> !!
> > >
> > No i przyszedl??????
>
>
> Kasiu, przyszedł 15.25, 4.7kg, 62cm - TYTAN, było ciężko, ale przeciez kobiety
> sa
> dzielne!!! jest piekny, dwujajowy i będzie łamał serca niewieście!

Skorpiku kochany:) A czyj to ten piękny młodzieniec?????????

[Gość: skorpik]

lucy_z napisał(a):

> Gość portalu: skorpik napisał(a):
>
> > kasia_57 napisał(a):
> >
> > > Gość portalu: skorpik napisał(a):
> > >
> > > > przychodzi
> > > >
> > > > na świat nowy jednorożec, nie moge tego przegapić, trzymajcie kc
> iuki
> > !!
> > > >
> > > No i przyszedl??????
> >
> >
> > Kasiu, przyszedł 15.25, 4.7kg, 62cm - TYTAN, było ciężko, ale przeciez kob
> iety
> > sa
> > dzielne!!! jest piekny, dwujajowy i będzie łamał serca niewieście!
>
> Skorpiku kochany:) A czyj to ten piękny młodzieniec????????

poniekąd mój, a ściślej mojej siostry!

[kasia_57]

Gość portalu: skorpik napisał(a):

> lucy_z napisał(a):
>
> > Gość portalu: skorpik napisał(a):
> >
> > > kasia_57 napisał(a):
> > >
> > > > Gość portalu: skorpik napisał(a):
> > > >
> > > > > przychodzi
> > > > >
> > > > > na świat nowy jednorożec, nie moge tego przegapić, trzymajc
> ie kc
> > iuki
> > > !!
> > > > >
> > > > No i przyszedl??????
> > >
> > >
> > > Kasiu, przyszedł 15.25, 4.7kg, 62cm - TYTAN, było ciężko, ale przecie
> z kob
> > iety
> > > sa
> > > dzielne!!! jest piekny, dwujajowy i będzie łamał serca niewieście!
> >
> > Skorpiku kochany:) A czyj to ten piękny młodzieniec????????
>
> poniekąd mój, a ściślej mojej siostry!
>
No to radosc wielka! I ogromne gratualacje!!!! I zyczenia od dobrych wrozek, zeby
zawsze mial w kieszeni choc grosik, przyjaciela choc jednego acz wiernego, zapal
do zycia taki jak do narodzin, koiete piekna i dobra, radosc w sercu i szczescie
w progu. :-)))

[petelka]

To też z tegorocznych wypraw: Skórcz i jego okolice.
Skórcz, nazywany bramą do Borów Tucholskich czaruje swoją urodą: górującym nad
nim olbrzymim kościołem, zachowanym z dawnych czasów układem ulic, starymi
domkami i tą nieuchwytną atmosferą, która powoduje, że akurat w tym miejscu
czujesz się dobrze. I gdyby tylko poodnawiać te domki, dopieścić to miasteczko,
to myślę, że stałoby się podobną perełką jak Kazimierz nad Wisłą. Ale i tak
warto tutaj zajrzeć.
Ze Skórcza dojechaliśmy do letniskowej wioski Kasparus.Muszę przyznać się, że
po wyjściu z autobusu aż zaniemówiłam z wrażenia. Przede wszystkim zadziałał
tak na mnie niezwykły spokój tego miejsca, tej niewielkiej, pieknej wioski ze
starymi, drewniamymi domkami, zagubionej w bezkresie Borów Tucholskich. Jeżeli
kiedykolwiek traficie tutaj to zajrzjcie do miejscowego kościółka, gdzie mam
nadzieję, że spotkacie jeszcze starszego księdza-rezydenta, który na pewno
pokaże Wam jego wnętrze i opowie zarówno o nim, stojącym obok dzwonie oraz o
całej wsi, jej historii i czasach obecnych. Zajdzie też na miejscowy cmentarz,
gdzie człowiek zaczyna rozumieć śmierć jako coś naturalnego i przestaje się jej
bać (przynajmniej takie było moje odczucie).

dostałem taki e-mail

[Gość: jaro]

Ręką mistrza Andrzeja

Nad lubelskim wzgórzem zamkowym od wieków góruje smukła
sylwetka gotyckiej świątyni. Królewska kaplica Trójcy Świętej jest zabytkiem
jedynym w swoim rodzaju, harmonijnie łącząc elementy wzajemnie się
uzupełniających dwu wielkich kultur europejskiego średniowiecza. Zbudowana
przez Kazimierza Wielkiego, ozdobiona malowidłami ściennymi przez Władysława
Jagiełłę jest przykładem połączenia architektury łacińskiego gotyku zachodniej
Europy i polichromii wykonanej przez malarzy ruskich zgodnie z kanonem
artystycznym i ikonograficznym obowiązującym w sztuce obrządku wschodniego.
Zakończyły się właśnie wieloletnie prace przy konserwacji polichromii
pokrywającej ściany kaplicy. Trud i starania konserwatorów, którzy przez
kilkadziesiąt lat próbowali ratować cenne malowidła, nie poszedł na marne. To
właśnie dzięki nim możemy nadal uczestniczyć w duchowym i artystycznym
misterium tego niepowtarzalnego wnętrza.
Początek panowania Jagiellonów zbiega się z trwającym przez dwa
stulecia okresem rozkwitu Lublina. Tutaj krzyżują się polityczne i handlowe
drogi Rzeczypospolitej. Zamek często gości monarchów, ich rodziny i dwór,
bowiem położony jest niedaleko ówczesnych granic Litwy i stanowi pośrednią
stację w podróży między dwiema stolicami: Wilnem i Krakowem. Długosz opisuje
gorące przyjęcie Jagiełły w Lublinie podczas przejazdu w 1386 r. do Krakowa na
ślub i koronację. Król wiele uczynił dla miasta, nadając szczególnie korzystne
przywileje kupcom lubelskim. Przebywając często w Lublinie mógł uznać to miasto
za godne królewskiej fundacji. Podaną przez Długosza datę 1395 wiąże się nie z
powstaniem, lecz z renowacją lub uposażeniem już istniejącego kościoła. Król
nie tylko zadbał o zapewnienie stałych dochodów na utrzymanie kaplicy zamkowej,
ale z pewnością chciał ją uświetnić i upiększyć. Sprowadzeni przez niego ruscy
malarze pracowali w wielu polskich świątyniach, a dla prywatnej przyjemności
króla pokryli malowidłami ściany dormitorium na Wawelu. Do Lublina przybyło
kilku malarzy o indywidualnych możliwościach twórczych i różnym rodowodzie
artystycznym, którzy pracując razem, realizowali jednolitą koncepcję ustaloną
przez bizantyjski kanon ikonograficzny. Można przypuszczać, że byli to mnisi,
traktujący swoją pracę jako formę służby Bogu. Z tekstu fundacyjnego znamy imię
najważniejszego z nich -mistrza Andrzeja. Skromniejsi podpisali się w trudno
dostępnych zakamarkach sklepień imionami: „Kurył" (Cyryl) i „Juszko". Malarze
stanęli przed trudnym zadaniem. Dotychczas wykonywali swoją pracę we wnętrzach
cerkiewnych o zupełnie innej architekturze. Tam wszystko było ustalone i
wiadome: kolejność przedstawień, miejsce dla poszczególnych tematów. Nie chcąc
zawieść zaufania króla, szukali rozwiązań kompromisowych. I tak np. na ścianie
łuku tęczowego umieścili sceny i tematy, które w cerkwi znalazłyby się w
stojącym nie opodal ikonostasie. Na ścianach kaplicy rozwinęła się jedyna w
swoim rodzaju opowieść o wielu wątkach: cykl pasyjny, różne tematy Starego i
Nowego Testamentu, a także wizerunki świętych obrządku wschodniego. Sklepienie
uosabia obraz niebiańskiej chwały Chrystusa wśród świętych i hierarchii
anielskich. Malowidła pokrywają całe wnętrze, wspaniale wpółgrając z jego
lekką, gotycką architekturą. Zleceniodawca król Jagiełło - sportretowany w
scenie fundacyjnej (jedyny zachowany portret króla malowany za jego życia) z
pewnością rad był z pracy malarzy i hojnie wynagrodził ich trud i starania.
Tekst na łuku tęczowym opisujący całe wydarzenie zachował się tylko częściowo,
natomiast szczęśliwie ocalał fragment mówiący, że prace w kościele zostały
ukończone „ręką Andrzeja" 10 sierpnia 1418 r.
Malarze zastosowali tu wypróbowaną i dobrze sobie znaną
technikę fresku bizantyjsko-ruskiego, będącego kontynuacją ściennego malarstwa
starożytnego. Dwuwarstwowa zaprawa malowideł składa się z czystego wapna,
drobno ciętych włókien lnu i słomy bliżej nie określonego zboźa. Zaprawa taka
była trwała i odporna na uszkodzenia mechaniczne. W kaplicy ta teoria została
poddana praktycznej próbie: tynki zniszczone w XIX w. gęstym i głębokim
nasiekiem nie skruszyły się i nie odpadły całkowicie od muru. Malarz kładł
zaprawę systemem dniówek. Pokrywał nią tylko taki fragment ściany, na którym
malowidło można było ukończyć w ciągu jednego dnia. Na świeżą, wygładzoną
zaprawę nanoszono rysunek, często wyciskany rylcem w wilgotnym tynku. Barwniki
roztarte z wodą nakładano pędzlem na mokry tynk, opracowując kolorystycznie
malowaną scenę. W wyniku reakcji chemicznej zachodzącej w wysychającej zaprawie
wapiennej, na jej powierzchni powstawała mocna, błyszcząca warstewka
krystalicznego węglanu wapnia, która stała się spoiwem farb w tej szlachetnej i
bardzo trwałej technice freskowej (al fresco, buon fresco). Wymagało to
wielkiej wprawy oraz szybkiej i bezbłędnej pracy. We fragmentach, których efekt
nie zadowolił malarzy (np. głowy dwu archaniołów na sklepieniu), odkuto
prostokątne pola już wyschniętego tynku, założono i wygładzono świeżą zaprawę i
pracę powtórzono. Przy wykończeniach szczegółów, w światłach i głębokich
cieniach stosowano również retusze na wyschniętym tynku farbami utartymi z wodą
wapienną lub temperą. Stosowano jedynie trwałe pigmenty naturalne nie ulegające
zmianom pod wpływem zasadowego odczynu wapiennej zaprawy (biel świętojańska,
węgiel drzewny, azuryt i malachit ucierany z minerałów, naturalne glinki
żelazowe w odcieniach żółci, czerwieni i brązu). W nimbach i szczegółach stroju
wprowadzano złocenia.
Kaplica i budzące podziw współczesnych malowidła znajdowały się
w dobrym stanie jeszcze w 1650r. W XVII i XVIII w. wojenne losy
Rzeczypospolitej oraz stopniowa utrata środków na utrzymanie kaplicy
spowodowały postępujący upadek zamkowego kościoła. Kiedy w latach dwudziestych
XIX w. zrujnowany lubelski zamek odbudowano z przeznaczeniem na więzienie,
malowidła zatynkowano kalecząc gładką powierzchnię fresku gęstym nasiekiem.
Polichromię pod tynkiem „odkrył" w latach 1897-1899 malarz Józef Smoliński. W
1903 r. powołano cesarską komisję do odsłonięcia jak największej powierzchni
malowideł, aby odpowiedzieć, jakim sposobem ruskie malowidła znalazły się w
polskim kościele. Przy okazji szybko prowadzonych prac wiele fragmentów, w tym
tekst fundacyjny z tytulaturą Jagiełły zostało zniszczonych. Do sprawy
powrócono w zmienionej sytuacji historycznej. Okupacyjne władze austriackie
przy współudziale Lubelskiego Koła Towarzystwa Opieki nad Zabytkami Przeszłości
podjęły decyzję o przystąpieniu do konserwacji odnalezionych fresków. W
poczuciu wagi i trudności zadania o przeprowadzenie prac zwrócono się do
jednego z najbardziej cenionych wówczas specjalistów - prof. Juliana
Makarewicza z Krakowa, wykonawcy wielu prac konserwatorskich przy
najcenniejszych malowidłach ściennych, również na Wawelu. Stosował on
opracowane przez siebie metody. Szczegółowe rozwiązania budzą dziś poważne
wątpliwości: użycie zalewek gipsowych czy doczyszczanie pobiał kwasem octowym -
to zabiegi niebezpieczne, grożące uszkodzeniem i wywołaniem groźnych reakcji
chemicznych. Trzeba jednak pamiętać, że metody te były zgodne ze stanem
ówczesnej wiedzy. Pracami objęto polichromię w prezbiterium kaplicy: usunięto
resztę tynków z XIX w., oczyszczono powierzchnię, zakitowano i wypunktowano
ubytki, a także wykonano rekonstrukcję nie zachowanych fragmentów. W niezwykły
i zaskakujący sposób ten pierwszy zespół konserwatorów kaplicy stał się nam
szczególnie bliski. We wrześniu 1987 r. „otrzymaliśmy" od nich bowiem list,
napisany 8 sierpnia 1917 r.; włożony do butelki razem z
egzemplarzem „Ilustrowanego Kuriera Codziennego" został zamurowany we wnęce w
łuku tęczowym kościoła. Tekst listu jest wzruszającym przesłaniem z czasów
krwawej wojny światowej, nie nazywanej

[kasia_57]

Jaro, Ty strasznie judzisz, i to teraz w zimie,kiedy nie mozna zerwac sie z
fotela i pognac w kierunku Lublina, ot tak po prostu...
To wspanialy tekst, to, co przeslales.
I cos mi sie wydaje, ze dzieki tej gieldzie pt. Boczne Drogi - zacznie znowu
byc modne zwiedzaniem sercem.
Jak znowu dostaniesz podobnego maila - podziel sie nim, bo warto. Mysle, ze
lato zejdzie nam na jakichs wloczegach po wspanialych wertepach i chaszczach...

POlecam - na poludniu Polski - cmentarze po zostale po I wojnie swiatowej. Jako
ze w okolicach Gorlic dzialy sie straszne rzeczy (mam na mysli ciezkie walki)
wiec tych cmentarzy pozostalo troche w roznym stanie. Taka wizyta kaze sie
zastanowic choc przez chwile nad pędem zycia i jego trwaniem.

[Gość: koprofag]

Jadac ostatnio do poznania w miejscowosci brusy zauwazylem ciekawy obiekt
sztuki sakralnej - robi wrazenie wielkoscia i proporcjami. Kiedys to umieli
budowac. Gdybu ktos bawil w tamtych stronach - polecam.
Jest tez co ogladac w swietej lipce - straszne zadupie, ale wybierajac sie w
lecie na mazury zajrzyjcie

[petelka]

Budowę Kolei Nadzalewowej (Haffuferbahn-HUB), która miała połaczyć Elbląg z
Królewcem, rozpoczęto w 1897 r. W maju 1899 odddano do użytku oddcinek Elbląg-
Frombork a 3 m-ce później: Frombork-Braniewo. Główną stacją na trasie Kolei
było Tolkmicko, gdzie do dziś można obejrzeć śliczny budynek dworca. Kolej
obsługiwała zarówno ruch lokalny jak i pociagi turystyczne jadące do Królewca,
które w Tolkmicku miały połączenie promowe do Krynicy Morskiej.
Po 1945 r. Kolej zatraciła swoje przedwojenne znaczenie. Ale mimo to warto
przejechać się tą trasą, biegnącą momentami nad samą plażą, a na odcinku
Tolkmicko-Frombork wypatrzeć z okien pociągu leżący w wodach Zalewu Wiślanego
potężny głaz narzutowy - Święty Kamień.
Byle do wiosny!!!
Pozdrowienia