to może nowy wątek!

[hiro]

HISTORIA STANÓW ZJEDNOCZONYCH

Pierwotnymi mieszkańcami obu kontynentów amerykańskich byli Indianie, których
przodkowie ok. 50-20 tys. lat temu przywędrowali do Ameryki z kontynentu
azjatyckiego. Indianie północnoamerykańscy dzielili się na liczne plemiona,
tworząc większe związki, m.in. Dakota, Irokezi, Huroni. Nowoczesna historia
Ameryki rozpoczęła się w 1492, kiedy do wybrzeży Nowego Świata dotarła
wyprawa K. Kolumba.
Kolonizacja kontynentu
Wkrótce rozpoczęła się kolonizacja kontynentu amerykańskiego, jako pierwsi
pojawili się konkwistadorzy hiszpańscy. 1513 J. Ponce de León wylądował na
Florydzie obejmując ją w posiadanie hiszpańskie. W latach 30. XVI w. Francuz
J. Cartier zbadał rozległe obszary wybrzeży atlantyckich.
Pierwsza grupa osadników angielskich przybyła w 1585 i założyła kolonię na
ziemiach dzisiejszej Karoliny Północnej. Na początku XVII w. Anglicy
posiadali już kilka kolonii, m.in. Nową Anglię, Wirginię, Pensylwanię oraz
Karolinę Północną i Południową. 1614 w miejscu współczesnego Nowego Jorku
Holendrzy założyli Nowy Amsterdam, który jednak pół wieku później przeszedł w
posiadanie Anglików.
W podziale kontynentu amerykańskiego wzięli także udział Francuzi, którzy
zdobyli rozległe terytoria w Kanadzie. Hiszpanie oprócz Florydy posiadali
także kolonie w Nowym Meksyku (Santa Fé). W początkach XVIII w. na terenie
dzisiejszych USA istniało 13 kolonii angielskich: Connecticut, Delaware,
Georgia, Karolina Południowa, Karolina Północna, Maryland, Massachusetts, New
Hampshire, New Jersey, Nowy Jork, Pensylwania, Rhode Island, Wirginia.
Łączną liczbę mieszkańców kolonii angielskich w 1750 szacuje się na 1350 tys.
osób, wśród których 200 tys. stanowili niewolnicy pracujący głównie w
koloniach na południu kontynentu.
Struktura kolonii
Na czele każdej kolonii (z wyjątkiem Connecticut i Rhode Island) stał
gubernator mianowany przez brytyjskiego monarchę lub rząd. W latach 50. XVIII
w. wybuchła wojna brytyjsko-francuska o dominację nad północnymi obszarami
kontynentu. Brytyjczycy podjęli próbę narzucenia swym posiadłościom
zwiększonych obciążeń podatkowych.
1765 w londyńskim parlamencie przegłosowano ustawę (tzw. ustawę stemplową)
wprowadzającą we wszystkich koloniach brytyjskich nowy rodzaj podatku
pobieranego od każdego oficjalnego dokumentu wystawionego przez władze
administracyjne kolonii. Przyjęcie ustawy spowodowało wybuch zamieszek w
Bostonie i protesty pozostałych kolonii.
Wojna o niepodległość
1773 wybuchł kolejny spór, wywołany wysokimi cłami nałożonymi przez
Brytyjczyków na herbatę sprowadzaną do Ameryki. Tzw. bostońska herbatka
(wrzucenie całego ładunku herbaty do morza) stała się zarzewiem wojny o
niepodległość 13 kolonii amerykańskich (1775-1783). 1775 utworzono armię
amerykańską pod dowództwem G. Washingtona. Bohaterami wojny byli m.in.: T.
Jefferson, B. Franklin, T. Kościuszko, K. Pułaski, M.J. La Fayette.
4 VII 1776 Kongres uchwalił Deklarację niepodległości Stanów Zjednoczonych
angielskich kolonii w Ameryce. 1781 pod Yorktown (stan Wirginia) rozegrała
się ostatnia bitwa tej wojny, w której skapitulował dowódca Brytyjczyków lord
Ch. Cornwallis. 1783 w Paryżu podpisano traktat pokojowy, w którym Wielka
Brytania uznawała niepodległość swoich amerykańskich kolonii. We wrześniu
1787 obradujący w Filadelfii Konwent Konstytucyjny (Kongres Kontynentalny)
ogłosił konstytucję, którą ratyfikowały wszystkie stany, z wyjątkiem Karoliny
Południowej i Rhode Island.
Przeprowadzono pierwsze wybory prezydenckie, w których zwyciężył G.
Washington. Wybrano delegatów do parlamentu (Kongresu), który w 1789 zebrał
się na pierwszym posiedzeniu. W ciągu następnego roku do Unii przystąpiły
Karolina Północna i Rhode Island. 1790 przeprowadzono pierwszy spis ludności,
zgodnie z którym kraj zamieszkiwało 3170 tys. osób, w tym 750 tys.
niewolników. Spis nie uwzględnił ludności Vermont, Kentucky oraz Tennessee,
które wkrótce dołączyły do federacji jako kolejne stany.
Przed krajem stanęły dwa główne problemy: kwestia podziału kompetencji między
władzami stanowymi a rządem federalnym (federaliści, np. A. Hamilton, chcieli
maksymalnego rozszerzenia kompetencji rządu federalnego, antyfederaliści, np.
T. Jefferson, opowiadali się za silnymi władzami stanowymi i rządem
federalnym o ograniczonych kompetencjach. Z toczących się sporów zwycięsko
wyszli federaliści i sprawa niewolnictwa (różny był status Murzynów
zamieszkujących północne i południowe stany: mieszkańcy Północy byli ludźmi
wolnymi, podczas gdy Murzyni z Południa - niewolnikami).
1823 prezydent J. Monroe ogłosił dokument, nazwany doktryną Monroe,
zawierający wytyczne zagranicznej polityki USA. Doktryna uznawała kontynent
amerykański za teren zakazany dla politycznej penetracji Europy, jednocześnie
gwarantowała, że USA nie będą mieszać się do wewnętrznych spraw żadnego z
mocarstw europejskich. Przyjęte wówczas tezy stworzyły podstawy amerykańskiej
polityki izolacjonizmu w kontaktach z krajami europejskimi.
Ekspansja terytorialna USA
Przez pierwsze kilkadziesiąt lat istnienia USA powiększały swoje terytorium.
1803 za rządów prezydenta T. Jeffersona odkupiono francuską Luizjanę, 1821 od
Hiszpanów kupiono Florydę. 1848 po wojnie z Meksykiem USA powiększyły się o
terytoria na południowym zachodzie, obejmujące współczesne stany: Nowy
Meksyk, Arizonę, Teksas, Kalifornię, Nevadę, Utah, część Kolorado i Wyoming.
Wojna secesyjna
Od XIX w. działały dwie partie polityczne - Partia Demokratyczna i Partia
Republikańska. Wybrany w 1861 na prezydenta republikanin A. Lincoln był
zdecydowanym przeciwnikiem niewolnictwa (1860 w skład Unii wchodziło 31
stanów, 16 z nich było "wolnych", w 15 obowiązywało niewolnictwo). Jego wybór
stał się bodźcem do zgłoszenia przez Karolinę Południową secesji z Unii.
Wkrótce śladem Karoliny poszło 11 innych południowych stanów, które utworzyły
rząd federalny i proklamowały powstanie nowego państwa.
Prezydent Lincoln nie uznał secesji południowych stanów i dla przywrócenia
jedności kraju powołał pod broń 75-tysięczną, ochotniczą armię Unii. Wybuchła
trwająca 4 lata wojna domowa (wojna secesyjna), która przez długi czas
określana była przez mieszkańców Południa jako wojna o niepodległość. W
rezultacie walk lepiej rozwinięta gospodarczo Północ pokonała rolnicze,
słabsze Południe.
Po kapitulacji konfederatów do amerykańskiej konstytucji wniesiono trzy
poprawki, dzięki którym Murzyni uzyskali pełnię praw obywatelskich, m.in.
prawa wyborcze.
Rozwój przemysłowy USA
W ciągu półwiecza, które nastąpiło po zakończeniu wojny domowej, USA
rozwinęły się w największą potęgę przemysłową świata. W okresie tym do Unii
przyjęto 17 nowych stanów. Rozwinięto sieć połączeń kolejowych, budując m.in.
pierwsze linie łączące wybrzeża obu oceanów.
W gospodarce na szeroką skalę zastosowano energię elektryczną i rozbudowano
przemysł energetyczny. Powstały pierwsze gigantyczne korporacje produkujące
m.in. stal, maszyny, okręty.
1898 wybuchła wojna amerykańsko-hiszpańska, wygrana przez USA. W jej trakcie
doszło jedynie do kilku starć zbrojnych na Kubie. W wyniku wojny pod kontrolę
USA dostały się Filipiny i szereg mniejszych wysp na Oceanie Spokojnym.
Udział USA w I i II wojnie światowej
W początkach I wojny światowej USA rządzone przez Th.W. Wilsona pozostały
wierne zasadom izolacjonizmu, 1917 przystąpiły jednak do wojny przeciwko
Niemcom. W ciągu roku wystawiły i wyekwipowały armię złożoną z 4 mln
żołnierzy, zbudowały potężną flotę wojenną, wspomagały swoich sojuszników
dostawami żywności i sprzętu wojennego. USA wyszły z wojny jako państwo o
największym w świecie potencjale gospodarczym, umacniając swoją pozycję
mocarstwa.
1929 od krachu na nowojorskiej giełdzie rozpoczął się ogólnoświatowy Wielki
Kryzys, który przyniósł załamanie gospodarcze także USA. Zainicjowana w
latach 30. XIX w. przez prezydenta F.D. Roos

[hiro]

hiro napisała:

) HISTORIA STANÓW ZJEDNOCZONYCH
)
) Pierwotnymi mieszkańcami obu kontynentów amerykańskich byli Indianie, których
) przodkowie ok. 50-20 tys. lat temu przywędrowali do Ameryki z kontynentu
) azjatyckiego. Indianie północnoamerykańscy dzielili się na liczne plemiona,
) tworząc większe związki, m.in. Dakota, Irokezi, Huroni. Nowoczesna historia
) Ameryki rozpoczęła się w 1492, kiedy do wybrzeży Nowego Świata dotarła
) wyprawa K. Kolumba.
) Kolonizacja kontynentu
) Wkrótce rozpoczęła się kolonizacja kontynentu amerykańskiego, jako pierwsi
) pojawili się konkwistadorzy hiszpańscy. 1513 J. Ponce de León wylądował na
) Florydzie obejmując ją w posiadanie hiszpańskie. W latach 30. XVI w. Francuz
) J. Cartier zbadał rozległe obszary wybrzeży atlantyckich.
) Pierwsza grupa osadników angielskich przybyła w 1585 i założyła kolonię na
) ziemiach dzisiejszej Karoliny Północnej. Na początku XVII w. Anglicy
) posiadali już kilka kolonii, m.in. Nową Anglię, Wirginię, Pensylwanię oraz
) Karolinę Północną i Południową. 1614 w miejscu współczesnego Nowego Jorku
) Holendrzy założyli Nowy Amsterdam, który jednak pół wieku później przeszedł w
) posiadanie Anglików.
) W podziale kontynentu amerykańskiego wzięli także udział Francuzi, którzy
) zdobyli rozległe terytoria w Kanadzie. Hiszpanie oprócz Florydy posiadali
) także kolonie w Nowym Meksyku (Santa Fé). W początkach XVIII w. na terenie
) dzisiejszych USA istniało 13 kolonii angielskich: Connecticut, Delaware,
) Georgia, Karolina Południowa, Karolina Północna, Maryland, Massachusetts, New
) Hampshire, New Jersey, Nowy Jork, Pensylwania, Rhode Island, Wirginia.
) Łączną liczbę mieszkańców kolonii angielskich w 1750 szacuje się na 1350 tys.
) osób, wśród których 200 tys. stanowili niewolnicy pracujący głównie w
) koloniach na południu kontynentu.
) Struktura kolonii
) Na czele każdej kolonii (z wyjątkiem Connecticut i Rhode Island) stał
) gubernator mianowany przez brytyjskiego monarchę lub rząd. W latach 50. XVIII
) w. wybuchła wojna brytyjsko-francuska o dominację nad północnymi obszarami
) kontynentu. Brytyjczycy podjęli próbę narzucenia swym posiadłościom
) zwiększonych obciążeń podatkowych.
) 1765 w londyńskim parlamencie przegłosowano ustawę (tzw. ustawę stemplową)
) wprowadzającą we wszystkich koloniach brytyjskich nowy rodzaj podatku
) pobieranego od każdego oficjalnego dokumentu wystawionego przez władze
) administracyjne kolonii. Przyjęcie ustawy spowodowało wybuch zamieszek w
) Bostonie i protesty pozostałych kolonii.
) Wojna o niepodległość
) 1773 wybuchł kolejny spór, wywołany wysokimi cłami nałożonymi przez
) Brytyjczyków na herbatę sprowadzaną do Ameryki. Tzw. bostońska herbatka
) (wrzucenie całego ładunku herbaty do morza) stała się zarzewiem wojny o
) niepodległość 13 kolonii amerykańskich (1775-1783). 1775 utworzono armię
) amerykańską pod dowództwem G. Washingtona. Bohaterami wojny byli m.in.: T.
) Jefferson, B. Franklin, T. Kościuszko, K. Pułaski, M.J. La Fayette.
) 4 VII 1776 Kongres uchwalił Deklarację niepodległości Stanów Zjednoczonych
) angielskich kolonii w Ameryce. 1781 pod Yorktown (stan Wirginia) rozegrała
) się ostatnia bitwa tej wojny, w której skapitulował dowódca Brytyjczyków lord
) Ch. Cornwallis. 1783 w Paryżu podpisano traktat pokojowy, w którym Wielka
) Brytania uznawała niepodległość swoich amerykańskich kolonii. We wrześniu
) 1787 obradujący w Filadelfii Konwent Konstytucyjny (Kongres Kontynentalny)
) ogłosił konstytucję, którą ratyfikowały wszystkie stany, z wyjątkiem Karoliny
) Południowej i Rhode Island.
) Przeprowadzono pierwsze wybory prezydenckie, w których zwyciężył G.
) Washington. Wybrano delegatów do parlamentu (Kongresu), który w 1789 zebrał
) się na pierwszym posiedzeniu. W ciągu następnego roku do Unii przystąpiły
) Karolina Północna i Rhode Island. 1790 przeprowadzono pierwszy spis ludności,
) zgodnie z którym kraj zamieszkiwało 3170 tys. osób, w tym 750 tys.
) niewolników. Spis nie uwzględnił ludności Vermont, Kentucky oraz Tennessee,
) które wkrótce dołączyły do federacji jako kolejne stany.
) Przed krajem stanęły dwa główne problemy: kwestia podziału kompetencji między
) władzami stanowymi a rządem federalnym (federaliści, np. A. Hamilton, chcieli
) maksymalnego rozszerzenia kompetencji rządu federalnego, antyfederaliści, np.
) T. Jefferson, opowiadali się za silnymi władzami stanowymi i rządem
) federalnym o ograniczonych kompetencjach. Z toczących się sporów zwycięsko
) wyszli federaliści i sprawa niewolnictwa (różny był status Murzynów
) zamieszkujących północne i południowe stany: mieszkańcy Północy byli ludźmi
) wolnymi, podczas gdy Murzyni z Południa - niewolnikami).
) 1823 prezydent J. Monroe ogłosił dokument, nazwany doktryną Monroe,
) zawierający wytyczne zagranicznej polityki USA. Doktryna uznawała kontynent
) amerykański za teren zakazany dla politycznej penetracji Europy, jednocześnie
) gwarantowała, że USA nie będą mieszać się do wewnętrznych spraw żadnego z
) mocarstw europejskich. Przyjęte wówczas tezy stworzyły podstawy amerykańskiej
) polityki izolacjonizmu w kontaktach z krajami europejskimi.
) Ekspansja terytorialna USA
) Przez pierwsze kilkadziesiąt lat istnienia USA powiększały swoje terytorium.
) 1803 za rządów prezydenta T. Jeffersona odkupiono francuską Luizjanę, 1821 od
) Hiszpanów kupiono Florydę. 1848 po wojnie z Meksykiem USA powiększyły się o
) terytoria na południowym zachodzie, obejmujące współczesne stany: Nowy
) Meksyk, Arizonę, Teksas, Kalifornię, Nevadę, Utah, część Kolorado i Wyoming.
) Wojna secesyjna
) Od XIX w. działały dwie partie polityczne - Partia Demokratyczna i Partia
) Republikańska. Wybrany w 1861 na prezydenta republikanin A. Lincoln był
) zdecydowanym przeciwnikiem niewolnictwa (1860 w skład Unii wchodziło 31
) stanów, 16 z nich było "wolnych", w 15 obowiązywało niewolnictwo). Jego wybór
) stał się bodźcem do zgłoszenia przez Karolinę Południową secesji z Unii.
) Wkrótce śladem Karoliny poszło 11 innych południowych stanów, które utworzyły
) rząd federalny i proklamowały powstanie nowego państwa.
) Prezydent Lincoln nie uznał secesji południowych stanów i dla przywrócenia
) jedności kraju powołał pod broń 75-tysięczną, ochotniczą armię Unii. Wybuchła
) trwająca 4 lata wojna domowa (wojna secesyjna), która przez długi czas
) określana była przez mieszkańców Południa jako wojna o niepodległość. W
) rezultacie walk lepiej rozwinięta gospodarczo Północ pokonała rolnicze,
) słabsze Południe.
) Po kapitulacji konfederatów do amerykańskiej konstytucji wniesiono trzy
) poprawki, dzięki którym Murzyni uzyskali pełnię praw obywatelskich, m.in.
) prawa wyborcze.
) Rozwój przemysłowy USA
) W ciągu półwiecza, które nastąpiło po zakończeniu wojny domowej, USA
) rozwinęły się w największą potęgę przemysłową świata. W okresie tym do Unii
) przyjęto 17 nowych stanów. Rozwinięto sieć połączeń kolejowych, budując m.in.
) pierwsze linie łączące wybrzeża obu oceanów.
) W gospodarce na szeroką skalę zastosowano energię elektryczną i rozbudowano
) przemysł energetyczny. Powstały pierwsze gigantyczne korporacje produkujące
) m.in. stal, maszyny, okręty.
) 1898 wybuchła wojna amerykańsko-hiszpańska, wygrana przez USA. W jej trakcie
) doszło jedynie do kilku starć zbrojnych na Kubie. W wyniku wojny pod kontrolę
) USA dostały się Filipiny i szereg mniejszych wysp na Oceanie Spokojnym.
) Udział USA w I i II wojnie światowej
) W początkach I wojny światowej USA rządzone przez Th.W. Wilsona pozostały
) wierne zasadom izolacjonizmu, 1917 przystąpiły jednak do wojny przeciwko
) Niemcom. W ciągu roku wystawiły i wyekwipowały armię złożoną z 4 mln
) żołnierzy, zbudowały potężną flotę wojenną, wspomagały swoich sojuszników
) dostawami żywności i sprzętu wojennego. USA wyszły z wojny jako państwo o
) największym w świecie potencja

[j24]

Zapomniałeś o tradycjach:
- święto indyka,
- przemarsz orkiest dziewczęcych,
- święto wszystkich dyń świętych :)

Ciekawe co na temat historii powiedzą miejscowi indianie :)

[Gość: hiro]

j24 napisał:

> Zapomniałeś o tradycjach:
> - święto indyka,
> - przemarsz orkiest dziewczęcych,
> - święto wszystkich dyń świętych :)
> nie jotku !-nie zapomniałem o niczym!
jak chcesz to powiedz!.
> Ciekawe co na temat historii powiedzą miejscowi indianie :)
> --nie powiedzą nic bo demokracja kazała im mordy pozamykać!-no chyba,że chcą
być odesłani do krainy wiecznych łowów!

[Gość: tzenzor]

gratuluję, trafiłeś w dziesiątkę, dokładnie o tym samym myślałem.
Niech Bóg ma w opiece Amerykę (Północną)

[hiro]

Gość portalu: hiro napisał(a):

) j24 napisał:
)
) ) Zapomniałeś o tradycjach:
) ) - święto indyka,
) ) - przemarsz orkiest dziewczęcych,
) ) - święto wszystkich dyń świętych :)
) ) nie jotku !-nie zapomniałem o niczym!
) jak chcesz to powiedz!.
) ) Ciekawe co na temat historii powiedzą miejscowi indianie :)
) ) --nie powiedzą nic bo demokracja kazała im mordy pozamykać!-no chyba,że ch
) cą
) być odesłani do krainy wiecznych łowów!
) a tak po spacji/jak mawia ARWENA/
MĄDROŚĆ INDIAN
Indianin należy do Ziemi, czy mieszka w lasach, na równinach, w pueblach czy na
wzgórzach. Jest nieodłączną częścią krajobrazu, ponieważ siła, która
ukształtowała kontynent dopasowała człowieka do jego otoczenia. Wyrósł on tak
naturalnie jak dziki słonecznik i przynależy do Ziemi podobnie jak bizon...

Luther Stojący Niedźwiedź
1868?-1939, Wódz Siuksów Oglala

Zauważyłeś, że wszystko co Indianin tworzy jest zamknięte w formie kręgu,
ponieważ Siła Świata zawsze działa cyklicznie i wszystko dąży do bycia
okrągłym...

Niebo jest okrągłe i słyszałem, że Ziemia jest okrągła jak piłka i wszystkie
gwiazdy. Wiatr w swych najsilniejszych porywach wiruje. Ptaki budują gniazda w
kształcie kręgów, bo ich religia jest jak nasza...

Nawet pory roku tworzą powtarzający się cykl zmian. Życie człowieka jest cyklem
od dzieciństwa do dzieciństwa, i tak jest ze wszystkim czym porusza Siła
Świata.

Czarny Łoś
1863-1950, Szaman Siuksów Oglala

Mam nadzieję, że Wielki Ojciec, który spogląda na nas z góry udziela wszystkim
naszym plemionom błogosławieństwa, abyśmy mogli iść naprzód w spokoju i żyć w
pokoju przez wszystkie nasze dni; i że On zatroszczy się o nasze dzieci jak o
swoje własne, że jego dziećmi będą wszystkie plemiona, że wszyscy podamy sobie
ręce ponad wielką równiną, aby na zawsze żyć w pokoju.

Czerwona Chmura [Makhpiya - Luta]
Wódz Siuksów Oglala

Wszystko na świecie ma swój cel, dla każdej choroby istnieje ziele, które je
leczy i każdy człowiek ma misję do spełnienia. To jest indiańska teoria życia.

Opłakujący Gołąb [Christine Quintasket]
1888 - 1936, Salish

Od Wakan Tanka, Wielkiej Tajemnicy przychodzi wszelka moc. To od Wakan Tanka
pochodzi mądrość i moc uzdrawiająca szamana. Człowiek wie, że wszystkie rośliny
lecznicze są podarowane przez Wakan Tanka, dlatego są święte. Tak samo święty
jest bizon, ponieważ jest również darem od Wakan Tanka.

Płaskie Żelazo [Maza Blaska]
koniec XIX wieku, Wódz Siuksów Oglala

Wielki Duch jest we wszystkich rzeczach; jest w powietrzu, którym oddychamy.
Wielki Duch jest naszym ojcem, ale Ziemia jest naszą Matką. Ziemia żywi nas,
zwraca nam to co jej dajemy.

Wielki Grzmot [Bedagi]
koniec XIX wieku, Wabanaki Algonquin

Jestem biedny i nagi, ale jestem przywódcą mego narodu. Nie potrzebujemy
bogactwa, ale chcemy uczyć nasze dzieci prawości. Bogactwa nie przyniosą nam
dobra. Nie zabierzemy ich ze sobą do innego świata, po naszej śmierci. Nie
chcemy bogactwa. Pragniemy pokoju i miłości.

Czerwona Chmura [Makhpiya Luta]
koniec XIX wieku, Wódz Siuksów

Z indiańskiego stosunku do życia wypływa wspaniała wolność, intensywna i
pochłaniająca miłość do przyrody, szacunek dla życia, wzbogacająca wiara w
Najwyższą Moc i w zasady prawdy, uczciwości, szczodrości, równości i
braterstwa, będące podstawą relacji między ludźmi na Ziemi.

Luther Stojący Niedźwiedź
1868?-1939, Wódz Siuksów Oglala

Rozmowy nigdy nie zaczynano od razu. Nikt pospiesznie nie zadawał pytań, bez
względu na to jak były ważne, nikt nie zmuszał do odpowiedzi. Przerwa dająca
czas myślom była uprzejmym sposobem rozpoczynania i prowadzenia rozmowy.
Milczenie było znaczące dla Lakota i dawanie przestrzeni milczenia dla mówcy i
jego własna chwila milczenia przed rozpoczęciem mowy były praktykowaniem
prawdziwej uprzejmości i szacunku dla zasady, że myśl przychodzi przed słowem.

Luther Stojący Niedźwiedź
1868?-1939, Wódz Siuksów Oglala

Kiedy byłem dzieckiem moja matka opowiadała mi legendy o naszym plemieniu,
uczyła mnie o Słońcu i niebie, księżycu i gwiazdach, chmurach i burzach. Ona
również nauczyła mnie klękać i modlić się o siłę, zdrowie, mądrość i ochronę.
My nigdy nie modliliśmy się przeciwko jakiejś osobie, ale jeśli musieliśmy
wystąpić przeciwko komuś, musieliśmy wtedy liczyć się z możliwością zemsty.
Nauczono nas, że Wielki Duch nie dba o małe kłótnie między ludźmi.

Geronimo [Goyathlay]
1829-1909, Wódz Apaczów Chiricahua

Kiedy biały człowiek będzie traktował Indianina tak jak traktuje swoich braci,
wtedy nie będzie wojen. Wszyscy będziemy równi - będziemy braćmi mającymi tę
samą matkę i ojca, z jednym niebem ponad nami i jednym krajem wokół nas i
jedynym rządem dla nas wszystkich.

Józef [Heinmot Too Yalakekt]
1830-1904, Wódz Nez Perce

Zarys kamienia jest okrągły, nie ma końca i początku; podobnie moc kamienia
jest nieskończona. Kamień jest doskonały w swym rodzaju i jest wytworem natury,
nie został ukształtowany przez żadne sztuczne siły. Nie jest piękny, ale jego
struktura jest solidna, jak solidny jest dom, w którym można bezpiecznie żyć.

Ścigany przez Niedźwiedzia
1843-1915, Siuks Santee-Yanktonai

Ziemia, którą widzisz nie jest zwykłą ziemią - jest pyłem krwi, ciałem i kośćmi
naszych przodków... Musisz kopać głęboko pod powierzchnią, aby odnaleźć jej
naturę. Ziemia, taka jaka jest, jest moją krwią i moją śmiercią; jest
poświęcona.

Shes-his
koniec XIX wieku, Reno Crow

Zaobserwowałem, że wszyscy ludzie mają jakieś ulubione zwierzę, drzewo, roślinę
lub miejsce na Ziemi. Jeśli człowiek zwracałby większą uwagę na swoje
upodobania i poszukiwał tego co jest najlepsze do zrobienia, by przybliżyć się
ku temu co lubi, miałby swoje marzenia, które oczyściłyby jego życie. Niech
człowiek zdecyduje, które zwierzę jest mu bliskie i poznaje je, ucząc się jego
niewinności. Niech człowiek nauczy się rozumieć jego głos i ruchy. Zwierzęta
chcą skomunikować się z człowiekiem, ale Wakan Tanka sprawił, aby nie czyniły
tego tak bezpośrednio - to człowiek musi odegrać większą rolę w tym kontakcie i
zrozumieniu.

Odważny Bizon
koniec XIX wieku, szaman z plemienia Siuks Teton

Kiedy miałem dziesięć lat zabrał mnie ze sobą, aby popilnować konie na prerii.
Napoiliśmy stado i około południa wróciliśmy do domu na obiad... Kiedy
usiedliśmy mój ojciec powiedział: Te konie są podobnymi Bogu, tajemniczymi
istotami.

Wódz Wilk
koniec XIX wieku

Stare indiańskie nauki mówią, że złą jest rzeczą wydzierać ze swego miejsca na
Ziemi coś, co mogłoby tam rosnąć. Roślina może być ścięta, ale nie wyrwana z
korzeniami. Drzewa i trawy mają dusze. Kiedy jakiś dobry Indianin niszczy
roślinę, czyni to ze smutkiem i z prośbą o wybaczenie, gdyż czyni to z
konieczności.

Drewniana Noga
koniec XIX wieku, Cheyenne

Kiedy człowiek stworzy coś, co jest podziwiane przez wszystkich, mówimy, że
jest to cudowne, ale kiedy obserwujemy zmianę dnia w noc, Słońce, Księżyc,
gwiazdy na niebie i zmieniające się pory roku na Ziemi, a także dojrzewające
owoce, musimy sobie uświadomić, że jest to wynikiem pracy kogoś, kto posiada
większą moc niż człowiek.

Ścigany przez Niedźwiedzia
1843-1925, Siuks Santee-Yanktonai

Ziemia jest Matką wszystkich ludzi i wszyscy ludzie powinni mieć te same do
niej prawa. W równym stopniu możesz spodziewać się, że rzeki zostaną zawrócone
w swym biegu, jak i tego, że każdy człowiek, który urodził się wolny będzie
zadowolony kiedy zostanie pozbawiony tej wolności i prawa pójścia tam, gdzie
chce.

Józef [Heinmot Too Yalakekt]
1830-1904, Wódz Nez Perce

Głos Wielkiego Ducha jest słyszalny w świergotaniu ptaków, szumie wód i słodkim
oddechu kwiatów. Jeśli jest to poganizm, to jestem poganką.

Gertrude Simmons Bonnin [Zitkala - Sa]
Siuks Dakota

Ziemia i ja sam jesteśmy jednym umysłem. Miara Ziemi i miara naszych ciał są
ty