nika31

[tutejszy_]

Tu znajdziesz odpowiedzi, co nalezy, a co nie do Slaska w wojewodztwie
slaskim. Wynika z tego czarno na bialym, ze Zaglebie to czesc Malopolski,
choc blizsza Kielcom niz Krakowowi. Nie sluchaj niektorych Zaglebiakow
takich jak Marek, ktorzy nie posiadajac swiadomosci regionalnej, pragna sie
podszyc pod chwalebna historie Slaska, jednoczesnie uwazajac za Slask pol
Polski.



http://www.silesia-region.pl/zal_slaskie/ziemie_woj.htm


Ziemie Województwa Śląskiego


Granic obecnego województwa śląskiego nie należy utożsamiać z historycznymi
granicami regionu śląskiego. Historyczny Śląsk obejmował ziemie znajdujące
się w dorzeczu Odry ograniczone od północy rzeką Barycz, od zachodu rzeką
Kwisą, od południa górami Sudetami, a od wschodu wododziałem między
dorzeczami Odry i Wisły. Częste zmiany przynależności państwowej Śląska i
jego podziały powodują, iż historia tej ziemi jest szczególnie skomplikowana.
W trakcie ostatnich jedenastu wieków Śląsk znajdował się we władaniu:
Czechów, Polaków, Węgrów, Austriaków i Prusaków. Wielokrotnie przechodził z
rąk do rąk, a w chwili obecnej większość jego ziem znajduje się w granicach
Rzeczypospolitej Polskiej (województwa: dolnośląskie, opolskie, część
śląskiego i lubuskiego). Niewielki skrawek Dolnego Śląska należy do
niemieckiego kraju związkowego Saksonia (np. miasto Hoyerswerda) oraz
Republiki Czeskiej (Śląsk Opawsko-Karniowski i zachodnia część Śląska
Cieszyńskiego, czyli tzw. Zaolzie).


Granice administracyjne Śląska na przestrzeni dziejów ulegały częstym zmianom
i trudno jest w chwili obecnej jednoznacznie ustalić, które ziemie są
historycznie śląskie, a które nie. Wszystko zależy od tego, do której epoki
historycznej się odniesiemy. W średniowieczu za główne grody śląskie
uznawano: Wrocław, Głogów, Niemczę i Legnicę czyli miejscowości położone na
Dolnym Śląsku i nie wchodzące w skład obecnego województwa śląskiego. Sama
nazwa Górny Śląsk pojawiła się zresztą dopiero w XV wieku, a jego ziemie aż
do XVIII wieku znajdowały się w cieniu ekonomicznie dominującego Śląska
Dolnego.


W skład obecnego województwa śląskiego wchodzi wschodnia część ziem
górnośląskich (pozostała część Górnego Śląska znajduje się w granicach
województwa opolskiego i Republiki Czeskiej), które stanowią nieco ponad
połowę województwa oraz ziemie małopolskie takie jak Beskid Żywiecki,
Zagłębie Dąbrowskie i Jura Krakowsko-Częstochowska. O wejściu tych ziem w
skład województwa śląskiego zadecydowały nie względy historyczne tylko
gospodarcze.



Ziemie wchodzące w skład Województwa Śląskiego


Ziemie górnośląskie


Śląsk Cieszyński


Ziemia ta bardzo różni od pozostałych ziem górnośląskich. Przyczyną te
odmienności jest górski krajobraz oraz historia – Śląsk Cieszyński przez
wiele wieków znajdował się w rękach austriackich Habsburgów. Pozostałe ziemie
górnośląskie przez prawie dwieście lat zarządzane były przez pruskich
Hohenzollernów. Do województwa śląskiego należy wschodnia część Śląska
Cieszyńskiego. Jego zachodnia część - tzw. Zaolzie znajduje się w granicach
Republiki Czeskiej.


Ziemia położona w dorzeczu rzek: Białej, Olzy i źródeł Wisły. Tożsamość
kulturową tej ziemi determinował charakter osiedleńczy: pasterski, rolniczy i
przemysłowy. Interesująca zabudowa góralskich wsi: Istebna, Koniaków,
Jaworzynka. W budownictwie miejskim charakterystyczne kamienice
mieszczańskie. Liczne kompleksy parkowo-dworskie, zabytki budownictwa
drewnianego. Zabytki przemysłu hutniczego i włókienniczego oraz rzemiosła.
Silny ośrodek protestancki. Liczne miejsca o szczególnych wartościach
kulturowych: Bielsko, Cieszyn, Skoczów, Wisła. Parki i rezerwaty kulturowe.



Ziemia bytomsko-tarnogórska


Położona na Wyżynie Śląskiej. Dawne ośrodki górnictwa kruszcowego.
Historyczny gród w Bytomiu, siedziba księstwa. Ważniejsze ośrodki: Tarnowskie
Góry, Piekary Śląskie, Bytom, a także miejscowości: Zbrosławice,
Świerklaniec. Obszary rolnicze, interesująca zabudowa sięgająca
średniowiecza. Skansen górnictwa kruszcowego - Sztolnia Czarnego Pstrąga.
Liczne zabytki architektury i budownictwa, układy urbanistyczne.


Ziemia katowicko-mysłowicka


Położona na Wyżynie Śląskiej nad Rawą (prawy dopływ Brynicy) i Kłodnicą
(dopływ Odry). Dział wodny zlewisk Wisły i Odry. Wielki ośrodek przemysłowy.
Początkowo obszary rolnicze. Liczne przykłady dawnej techniki hutniczej,
górniczej i przetwórczej oraz włókiennictwa. Architektura mieszczańska miast
z towarzyszącymi jej osiedlami robotniczymi. Skansen budownictwa drewnianego,
muzea sztuki, historii, biograficzne i przemysłu. Dawne rezydencje
przemysłowców. Katowice- Bogucice – ośrodek pątniczy. Przykłady
monumentalnego budownictwa w duchu modernizmu i funkcjonalizmu.



Ziemia lubliniecka


Położona na pograniczu Niziny Śląskiej i Wyżyny Woźnicko-Wieluńskiej.
Rozległe lasy lublinieckie. Obszar rolniczo-przemysłowy. Ważniejsze ośrodki :
Lubliniec, Boronów, Koszęcin, Woźniki. Liczne zabytki historyczno-
architektoniczne. Zabytki sztuki sakralnej.


Ziemia pszczyńska


Główne miasta: Mikołów, Pszczyna, Tychy. Historyczna zabudowa miast,
przykłady barokowego budownictwa sakralnego. Zachowane bogactwo zwyczajów i
obrzędów oraz strojów wsi pszczyńskiej. W Tychach najprężniejszy na Górnym
Śląsku ośrodek browarniczy. Największe atrakcje to rezydencja książąt
pszczyńskich z rodu Hochberg von Teuss von Pless wraz z rozległym założeniem
parkowym, pałacyk myśliwski w Promnicach, ośrodek wypoczynkowy w Paprocanach,
resztki dawnej Puszczy Pszczyńskiej i sztuczne jezioro na Wiśle w
Goczałkowicach.


Ziemia rybnicko-raciborska


Dogodne położenie na granicy z Czechami u wylotu Bramy Morawskiej, Nizinie
Śląskiej i Płaskowyżu Rybnickim. Obszar instensywnego osadnictwa. Miasta o
założeniu średniowiecznym: Racibórz, Rybnik. Ważniejsze ośrodki lokalizacji:
Orzesze, Żory, Wodzisław, Pszów - tam znany ośrodek pielgrzymkowy. Istotna
rola w pośrednictwie handlowym między wschodem, zachodem, północą i południem
Europy. Cenne zabytki historyczno-architektoniczne świeckie i sakralne.
Miejsce pochodzenia znanych przedstawicieli kultury i życia społecznego, jak
Józef Eichendorf, czy Arkadiusz Bożek. Ziemia odgrywa ważną rolę jako
naturalne centrum kultury, handlu, gospodarki i edukacji.


Ziemia toszecko-gliwicka


Położona na Wyżynie Śląskiej, na pograniczu Garbu Tarnogórskiego i Kotliny
Raciborskiej. Głównym ośrodkiem miejskim są Gliwice ( XIII wiek). Ponadto
występują miasta - Toszek, jedno z najstarszych śląskich miast, Pyskowice,
Zabrze, Ruda Śląska. Obszar zdominowany przez intensywny rozwój przemysłu
hutniczego i górniczego. Historyczna zabudowa miast, przykłady architektury
rezydencjonalnej, mieszczańskiej, osiedli robotniczych. Obszar przebiegu
Kanału Gliwickiego, alternatywnej drogi komunikacyjnej z zabytkowymi śluzami
i zbiornikami wodnymi. Przykłady sakralnego budownictwa drewnianego,
założenia parkowo-pałacowe. Ruiny zamku obronnego w Chudowie. Prężne centrum
nauki i przemysłu w Gliwicach.

Ziemie małopolskie


Zagłębie Dąbrowskie


Położone na dawnym szlaku handlowym Kraków-Wrocław, nad rzeką Czarną
Pszemszą. W wyniku XIX-wiecznej industrializacji Zagłębie stało się węglowym
i stalowym zapleczem Królestwa Polskiego (tzw. Kongresówki). Przemysłowe
miasta: Będzin, Czeladź, Dąbrowa Górnicza i Sosnowiec. Powiat ziemski
będziński ma charakter rolniczy, a jego stolica Będzin jest również silnym
ośrodkiem handlowym. Do głównych atrakcji Zagłębia należą zamek Kazimierza
Wielkiego w Będzinie, ośrodki wypoczynkowe w Rogoźniku i Pogorii oraz kościół
na Górze Św. Doroty.


Jura Krakowsko-Częstochowska


W granicach województwa śląskiego znajduje się północna i środkowa część ziem
jurajskich (pozostałe wchodzą w skład województwa małopolskiego). Jeden z
najbardziej malowniczych region

nika31

[tutejszy_]

Tu znajdziesz odpowiedzi, co nalezy, a co nie do Slaska w wojewodztwie
slaskim. Wynika z tego czarno na bialym, ze Zaglebie to czesc Malopolski,
choc blizsza Kielcom niz Krakowowi. Nie sluchaj niektorych Zaglebiakow
takich jak Marek, ktorzy nie posiadajac swiadomosci regionalnej, pragna sie
podszyc pod chwalebna historie Slaska, jednoczesnie uwazajac za Slask pol
Polski.



http://www.silesia-region.pl/zal_slaskie/ziemie_woj.htm

Ziemie Województwa Śląskiego


Granic obecnego województwa śląskiego nie należy utożsamiać z historycznymi
granicami regionu śląskiego. Historyczny Śląsk obejmował ziemie znajdujące się
w dorzeczu Odry ograniczone od północy rzeką Barycz, od zachodu rzeką Kwisą, od
południa górami Sudetami, a od wschodu wododziałem między dorzeczami Odry i
Wisły. Częste zmiany przynależności państwowej Śląska i jego podziały powodują,
iż historia tej ziemi jest szczególnie skomplikowana. W trakcie ostatnich
jedenastu wieków Śląsk znajdował się we władaniu: Czechów, Polaków, Węgrów,
Austriaków i Prusaków. Wielokrotnie przechodził z rąk do rąk, a w chwili
obecnej większość jego ziem znajduje się w granicach Rzeczypospolitej Polskiej
(województwa: dolnośląskie, opolskie, część śląskiego i lubuskiego). Niewielki
skrawek Dolnego Śląska należy do niemieckiego kraju związkowego Saksonia (np.
miasto Hoyerswerda) oraz Republiki Czeskiej (Śląsk Opawsko-Karniowski i
zachodnia część Śląska Cieszyńskiego, czyli tzw. Zaolzie).


Granice administracyjne Śląska na przestrzeni dziejów ulegały częstym zmianom i
trudno jest w chwili obecnej jednoznacznie ustalić, które ziemie są
historycznie śląskie, a które nie. Wszystko zależy od tego, do której epoki
historycznej się odniesiemy. W średniowieczu za główne grody śląskie uznawano:
Wrocław, Głogów, Niemczę i Legnicę czyli miejscowości położone na Dolnym Śląsku
i nie wchodzące w skład obecnego województwa śląskiego. Sama nazwa Górny Śląsk
pojawiła się zresztą dopiero w XV wieku, a jego ziemie aż do XVIII wieku
znajdowały się w cieniu ekonomicznie dominującego Śląska Dolnego.


W skład obecnego województwa śląskiego wchodzi wschodnia część ziem
górnośląskich (pozostała część Górnego Śląska znajduje się w granicach
województwa opolskiego i Republiki Czeskiej), które stanowią nieco ponad połowę
województwa oraz ziemie małopolskie takie jak Beskid Żywiecki, Zagłębie
Dąbrowskie i Jura Krakowsko-Częstochowska. O wejściu tych ziem w skład
województwa śląskiego zadecydowały nie względy historyczne tylko gospodarcze.



Ziemie wchodzące w skład Województwa Śląskiego


Ziemie górnośląskie


Śląsk Cieszyński


Ziemia ta bardzo różni od pozostałych ziem górnośląskich. Przyczyną te
odmienności jest górski krajobraz oraz historia – Śląsk Cieszyński przez wiele
wieków znajdował się w rękach austriackich Habsburgów. Pozostałe ziemie
górnośląskie przez prawie dwieście lat zarządzane były przez pruskich
Hohenzollernów. Do województwa śląskiego należy wschodnia część Śląska
Cieszyńskiego. Jego zachodnia część - tzw. Zaolzie znajduje się w granicach
Republiki Czeskiej.


Ziemia położona w dorzeczu rzek: Białej, Olzy i źródeł Wisły. Tożsamość
kulturową tej ziemi determinował charakter osiedleńczy: pasterski, rolniczy i
przemysłowy. Interesująca zabudowa góralskich wsi: Istebna, Koniaków,
Jaworzynka. W budownictwie miejskim charakterystyczne kamienice mieszczańskie.
Liczne kompleksy parkowo-dworskie, zabytki budownictwa drewnianego. Zabytki
przemysłu hutniczego i włókienniczego oraz rzemiosła. Silny ośrodek
protestancki. Liczne miejsca o szczególnych wartościach kulturowych: Bielsko,
Cieszyn, Skoczów, Wisła. Parki i rezerwaty kulturowe.



Ziemia bytomsko-tarnogórska


Położona na Wyżynie Śląskiej. Dawne ośrodki górnictwa kruszcowego. Historyczny
gród w Bytomiu, siedziba księstwa. Ważniejsze ośrodki: Tarnowskie Góry, Piekary
Śląskie, Bytom, a także miejscowości: Zbrosławice, Świerklaniec. Obszary
rolnicze, interesująca zabudowa sięgająca średniowiecza. Skansen górnictwa
kruszcowego - Sztolnia Czarnego Pstrąga. Liczne zabytki architektury i
budownictwa, układy urbanistyczne.


Ziemia katowicko-mysłowicka


Położona na Wyżynie Śląskiej nad Rawą (prawy dopływ Brynicy) i Kłodnicą (dopływ
Odry). Dział wodny zlewisk Wisły i Odry. Wielki ośrodek przemysłowy. Początkowo
obszary rolnicze. Liczne przykłady dawnej techniki hutniczej, górniczej i
przetwórczej oraz włókiennictwa. Architektura mieszczańska miast z
towarzyszącymi jej osiedlami robotniczymi. Skansen budownictwa drewnianego,
muzea sztuki, historii, biograficzne i przemysłu. Dawne rezydencje
przemysłowców. Katowice- Bogucice – ośrodek pątniczy. Przykłady monumentalnego
budownictwa w duchu modernizmu i funkcjonalizmu.



Ziemia lubliniecka


Położona na pograniczu Niziny Śląskiej i Wyżyny Woźnicko-Wieluńskiej. Rozległe
lasy lublinieckie. Obszar rolniczo-przemysłowy. Ważniejsze ośrodki : Lubliniec,
Boronów, Koszęcin, Woźniki. Liczne zabytki historyczno-architektoniczne.
Zabytki sztuki sakralnej.


Ziemia pszczyńska


Główne miasta: Mikołów, Pszczyna, Tychy. Historyczna zabudowa miast, przykłady
barokowego budownictwa sakralnego. Zachowane bogactwo zwyczajów i obrzędów oraz
strojów wsi pszczyńskiej. W Tychach najprężniejszy na Górnym Śląsku ośrodek
browarniczy. Największe atrakcje to rezydencja książąt pszczyńskich z rodu
Hochberg von Teuss von Pless wraz z rozległym założeniem parkowym, pałacyk
myśliwski w Promnicach, ośrodek wypoczynkowy w Paprocanach, resztki dawnej
Puszczy Pszczyńskiej i sztuczne jezioro na Wiśle w Goczałkowicach.


Ziemia rybnicko-raciborska


Dogodne położenie na granicy z Czechami u wylotu Bramy Morawskiej, Nizinie
Śląskiej i Płaskowyżu Rybnickim. Obszar instensywnego osadnictwa. Miasta o
założeniu średniowiecznym: Racibórz, Rybnik. Ważniejsze ośrodki lokalizacji:
Orzesze, Żory, Wodzisław, Pszów - tam znany ośrodek pielgrzymkowy. Istotna rola
w pośrednictwie handlowym między wschodem, zachodem, północą i południem
Europy. Cenne zabytki historyczno-architektoniczne świeckie i sakralne. Miejsce
pochodzenia znanych przedstawicieli kultury i życia społecznego, jak Józef
Eichendorf, czy Arkadiusz Bożek. Ziemia odgrywa ważną rolę jako naturalne
centrum kultury, handlu, gospodarki i edukacji.


Ziemia toszecko-gliwicka


Położona na Wyżynie Śląskiej, na pograniczu Garbu Tarnogórskiego i Kotliny
Raciborskiej. Głównym ośrodkiem miejskim są Gliwice ( XIII wiek). Ponadto
występują miasta - Toszek, jedno z najstarszych śląskich miast, Pyskowice,
Zabrze, Ruda Śląska. Obszar zdominowany przez intensywny rozwój przemysłu
hutniczego i górniczego. Historyczna zabudowa miast, przykłady architektury
rezydencjonalnej, mieszczańskiej, osiedli robotniczych. Obszar przebiegu Kanału
Gliwickiego, alternatywnej drogi komunikacyjnej z zabytkowymi śluzami i
zbiornikami wodnymi. Przykłady sakralnego budownictwa drewnianego, założenia
parkowo-pałacowe. Ruiny zamku obronnego w Chudowie. Prężne centrum nauki i
przemysłu w Gliwicach.

Ziemie małopolskie


Zagłębie Dąbrowskie


Położone na dawnym szlaku handlowym Kraków-Wrocław, nad rzeką Czarną Pszemszą.
W wyniku XIX-wiecznej industrializacji Zagłębie stało się węglowym i stalowym
zapleczem Królestwa Polskiego (tzw. Kongresówki). Przemysłowe miasta: Będzin,
Czeladź, Dąbrowa Górnicza i Sosnowiec. Powiat ziemski będziński ma charakter
rolniczy, a jego stolica Będzin jest również silnym ośrodkiem handlowym. Do
głównych atrakcji Zagłębia należą zamek Kazimierza Wielkiego w Będzinie,
ośrodki wypoczynkowe w Rogoźniku i Pogorii oraz kościół na Górze Św. Doroty.


Jura Krakowsko-Częstochowska


W granicach województwa śląskiego znajduje się północna i środkowa część ziem
jurajskich (pozostałe wchodzą w skład województwa małopolskiego). Jeden z
najbardziej malowniczych regionów krajobraz

Dokonczenie; ziemie malopolskie

[tutejszy_]

www.silesia-region.pl/zal_slaskie/ziemie_woj.htm

Ziemie małopolskie


Zagłębie Dąbrowskie


Położone na dawnym szlaku handlowym Kraków-Wrocław, nad rzeką Czarną Pszemszą.
W wyniku XIX-wiecznej industrializacji Zagłębie stało się węglowym i stalowym
zapleczem Królestwa Polskiego (tzw. Kongresówki). Przemysłowe miasta: Będzin,
Czeladź, Dąbrowa Górnicza i Sosnowiec. Powiat ziemski będziński ma charakter
rolniczy, a jego stolica Będzin jest również silnym ośrodkiem handlowym. Do
głównych atrakcji Zagłębia należą zamek Kazimierza Wielkiego w Będzinie,
ośrodki wypoczynkowe w Rogoźniku i Pogorii oraz kościół na Górze Św. Doroty.


Jura Krakowsko-Częstochowska


W granicach województwa śląskiego znajduje się północna i środkowa część ziem
jurajskich (pozostałe wchodzą w skład województwa małopolskiego). Jeden z
najbardziej malowniczych regionów krajobrazowych w Polsce. Liczne ruiny
średniowiecznych i renesansowych budowli obronnych popularnie określanymi
mianem “orlich gniazd”. Bogata tradycja historyczna ziem. Ośrodek przemysłowy,
fragmenty zabudowy drewnianej. Potencjalne zaplecze turystyczne województwa
niewykorzystane jeszcze w pełni tak jak Beskid Żywiecki czy Śląsk Cieszyński.
Sanktuarium maryjne na Jasnej Górze. Liczne szlaki pielgrzymkowe. Największe
atrakcje turystyczne to: kompleksy pałacowo-parkowe w : Kłobucku, Koniecpolu i
Szczekocinach oraz ruiny zamków w Ogrodzieńcu, Olsztynie k/ Częstochowy,
Mirowie i smoleniu. Duża ilość skał wapiennych, grot i jaskiń. Ośrodki
przemysłowe: Częstochowa, Myszków i Zawiercie.


Beskid Żywiecki


Położony w Kotlinie Żywieckiej nad Sołą. Ważniejsze ośrodki lokalizacji:
Węgierska Górka, Jeleśnia, Ujsoły, Koszarawa, Łodygowice, Milówka, Rajcza,
Łękawica. Krajobraz górski z dużymi obszarami leśnymi, stąd charakter
osiedleńczy i pasterski ludności. Tradycje eksploatacji naturalnych bogactw
(rozwój przemysłu hutniczego i szklarskiego). Przykłady architektury
rezydencjonalnej, obronnej. Liczne przykłady budownictwa drewnianego,
architectura militaris (Węgierska Górka - zespół bastionów). Specyfika stroju,
gwary i obrzędu. Eksploatacja lasów. Zabytki dawnej techniki. Obszar
intensywnej turystyki pieszej i narciarskiej.


Jaworzno


Jedyne miasto ziemi chrzanowskiej wchodzące w skład województwa śląskiego. W
XIX wieku przynależność do Wolnego Miasta Krakowa, a następnie do austriackiej
Galicji. Przez ponad sto lat prężny ośrodek górniczy Zagłębia Krakowskiego.
Obecnie Jaworzno jest największym zapleczem energetycznym kraju.

[luka]

Nie napisano tu że tzw ziemia Katowicko-mysłowicka należała pierwotnie do
Malopolski. ALe to szczegół.

Mapa z granica miedzy Slaskiem a Zaglebiem

[Gość: Arnold]

W prawym gornym rogu. W prawym dolnym roku kawalek Malopolski z Oswiecimiem.
Oczywiscie Zaglebie to tez Malopolska, ale wyroznia sie brakiem malopolskiej
tozsamosci. Bardziej na zachod linia podzialu Gornego Slaska na czesc nalezaca
do Polski, ale posiadajaca szeroka autonomie oraz czesc nalezaca do Niemiec.

republika.pl/silesia1/oig.html

Stara mapa Slaska

[Gość: Arnold]

republika.pl/silesia1/mapaslaska.html

[nika31]

tutejszy_ napisał:

) Tu znajdziesz odpowiedzi, co nalezy, a co nie do Slaska w wojewodztwie
) slaskim. Wynika z tego czarno na bialym, ze Zaglebie to czesc Malopolski,
) choc blizsza Kielcom niz Krakowowi. Nie sluchaj niektorych Zaglebiakow
) takich jak Marek, ktorzy nie posiadajac swiadomosci regionalnej, pragna sie
) podszyc pod chwalebna historie Slaska, jednoczesnie uwazajac za Slask pol
) Polski.
)
)
)
) http://www.silesia-region.pl/zal_slaskie/ziemie_woj.htm
















)
)
) Ziemie Województwa Śląskiego
)
)
) Granic obecnego województwa śląskiego nie należy utożsamiać z historycznymi
) granicami regionu śląskiego. Historyczny Śląsk obejmował ziemie znajdujące
) się w dorzeczu Odry ograniczone od północy rzeką Barycz, od zachodu rzeką
) Kwisą, od południa górami Sudetami, a od wschodu wododziałem między
) dorzeczami Odry i Wisły. Częste zmiany przynależności państwowej Śląska i
) jego podziały powodują, iż historia tej ziemi jest szczególnie skomplikowana.
) W trakcie ostatnich jedenastu wieków Śląsk znajdował się we władaniu:
) Czechów, Polaków, Węgrów, Austriaków i Prusaków. Wielokrotnie przechodził z
) rąk do rąk, a w chwili obecnej większość jego ziem znajduje się w granicach
) Rzeczypospolitej Polskiej (województwa: dolnośląskie, opolskie, część
) śląskiego i lubuskiego). Niewielki skrawek Dolnego Śląska należy do
) niemieckiego kraju związkowego Saksonia (np. miasto Hoyerswerda) oraz
) Republiki Czeskiej (Śląsk Opawsko-Karniowski i zachodnia część Śląska
) Cieszyńskiego, czyli tzw. Zaolzie).
)
)
) Granice administracyjne Śląska na przestrzeni dziejów ulegały częstym zmianom
) i trudno jest w chwili obecnej jednoznacznie ustalić, które ziemie są
) historycznie śląskie, a które nie. Wszystko zależy od tego, do której epoki
) historycznej się odniesiemy. W średniowieczu za główne grody śląskie
) uznawano: Wrocław, Głogów, Niemczę i Legnicę czyli miejscowości położone na
) Dolnym Śląsku i nie wchodzące w skład obecnego województwa śląskiego. Sama
) nazwa Górny Śląsk pojawiła się zresztą dopiero w XV wieku, a jego ziemie aż
) do XVIII wieku znajdowały się w cieniu ekonomicznie dominującego Śląska
) Dolnego.
)
)
) W skład obecnego województwa śląskiego wchodzi wschodnia część ziem
) górnośląskich (pozostała część Górnego Śląska znajduje się w granicach
) województwa opolskiego i Republiki Czeskiej), które stanowią nieco ponad
) połowę województwa oraz ziemie małopolskie takie jak Beskid Żywiecki,
) Zagłębie Dąbrowskie i Jura Krakowsko-Częstochowska. O wejściu tych ziem w
) skład województwa śląskiego zadecydowały nie względy historyczne tylko
) gospodarcze.
)
)
)
) Ziemie wchodzące w skład Województwa Śląskiego
)
)
) Ziemie górnośląskie
)
)
) Śląsk Cieszyński
)
)
) Ziemia ta bardzo różni od pozostałych ziem górnośląskich. Przyczyną te
) odmienności jest górski krajobraz oraz historia – Śląsk Cieszyński przez
) wiele wieków znajdował się w rękach austriackich Habsburgów. Pozostałe ziemie
) górnośląskie przez prawie dwieście lat zarządzane były przez pruskich
) Hohenzollernów. Do województwa śląskiego należy wschodnia część Śląska
) Cieszyńskiego. Jego zachodnia część - tzw. Zaolzie znajduje się w granicach
) Republiki Czeskiej.
)
)
) Ziemia położona w dorzeczu rzek: Białej, Olzy i źródeł Wisły. Tożsamość
) kulturową tej ziemi determinował charakter osiedleńczy: pasterski, rolniczy i
) przemysłowy. Interesująca zabudowa góralskich wsi: Istebna, Koniaków,
) Jaworzynka. W budownictwie miejskim charakterystyczne kamienice
) mieszczańskie. Liczne kompleksy parkowo-dworskie, zabytki budownictwa
) drewnianego. Zabytki przemysłu hutniczego i włókienniczego oraz rzemiosła.
) Silny ośrodek protestancki. Liczne miejsca o szczególnych wartościach
) kulturowych: Bielsko, Cieszyn, Skoczów, Wisła. Parki i rezerwaty kulturowe.
)
)
)
) Ziemia bytomsko-tarnogórska
)
)
) Położona na Wyżynie Śląskiej. Dawne ośrodki górnictwa kruszcowego.
) Historyczny gród w Bytomiu, siedziba księstwa. Ważniejsze ośrodki: Tarnowskie
) Góry, Piekary Śląskie, Bytom, a także miejscowości: Zbrosławice,
) Świerklaniec. Obszary rolnicze, interesująca zabudowa sięgająca
) średniowiecza. Skansen górnictwa kruszcowego - Sztolnia Czarnego Pstrąga.
) Liczne zabytki architektury i budownictwa, układy urbanistyczne.
)
)
) Ziemia katowicko-mysłowicka
)
)
) Położona na Wyżynie Śląskiej nad Rawą (prawy dopływ Brynicy) i Kłodnicą
) (dopływ Odry). Dział wodny zlewisk Wisły i Odry. Wielki ośrodek przemysłowy.
) Początkowo obszary rolnicze. Liczne przykłady dawnej techniki hutniczej,
) górniczej i przetwórczej oraz włókiennictwa. Architektura mieszczańska miast
) z towarzyszącymi jej osiedlami robotniczymi. Skansen budownictwa drewnianego,
) muzea sztuki, historii, biograficzne i przemysłu. Dawne rezydencje
) przemysłowców. Katowice- Bogucice – ośrodek pątniczy. Przykłady
) monumentalnego budownictwa w duchu modernizmu i funkcjonalizmu.
)
)
)
) Ziemia lubliniecka
)
)
) Położona na pograniczu Niziny Śląskiej i Wyżyny Woźnicko-Wieluńskiej.
) Rozległe lasy lublinieckie. Obszar rolniczo-przemysłowy. Ważniejsze ośrodki :
) Lubliniec, Boronów, Koszęcin, Woźniki. Liczne zabytki historyczno-
) architektoniczne. Zabytki sztuki sakralnej.
)
)
) Ziemia pszczyńska
)
)
) Główne miasta: Mikołów, Pszczyna, Tychy. Historyczna zabudowa miast,
) przykłady barokowego budownictwa sakralnego. Zachowane bogactwo zwyczajów i
) obrzędów oraz strojów wsi pszczyńskiej. W Tychach najprężniejszy na Górnym
) Śląsku ośrodek browarniczy. Największe atrakcje to rezydencja książąt
) pszczyńskich z rodu Hochberg von Teuss von Pless wraz z rozległym założeniem
) parkowym, pałacyk myśliwski w Promnicach, ośrodek wypoczynkowy w Paprocanach,
) resztki dawnej Puszczy Pszczyńskiej i sztuczne jezioro na Wiśle w
) Goczałkowicach.
)
)
) Ziemia rybnicko-raciborska
)
)
) Dogodne położenie na granicy z Czechami u wylotu Bramy Morawskiej, Nizinie
) Śląskiej i Płaskowyżu Rybnickim. Obszar instensywnego osadnictwa. Miasta o
) założeniu średniowiecznym: Racibórz, Rybnik. Ważniejsze ośrodki lokalizacji:
) Orzesze, Żory, Wodzisław, Pszów - tam znany ośrodek pielgrzymkowy. Istotna
) rola w pośrednictwie handlowym między wschodem, zachodem, północą i południem
) Europy. Cenne zabytki historyczno-architektoniczne świeckie i sakralne.
) Miejsce pochodzenia znanych przedstawicieli kultury i życia społecznego, jak
) Józef Eichendorf, czy Arkadiusz Bożek. Ziemia odgrywa ważną rolę jako
) naturalne centrum kultury, handlu, gospodarki i edukacji.
)
)
) Ziemia toszecko-gliwicka
)
)
) Położona na Wyżynie Śląskiej, na pograniczu Garbu Tarnogórskiego i Kotliny
) Raciborskiej. Głównym ośrodkiem miejskim są Gliwice ( XIII wiek). Ponadto
) występują miasta - Toszek, jedno z najstarszych śląskich miast, Pyskowice,
) Zabrze, Ruda Śląska. Obszar zdominowany przez intensywny rozwój przemysłu
) hutniczego i górniczego. Historyczna zabudowa miast, przykłady architektury
) rezydencjonalnej, mieszczańskiej, osiedli robotniczych. Obszar przebiegu
) Kanału Gliwickiego, alternatywnej drogi komunikacyjnej z zabytkowymi śluzami
) i zbiornikami wodnymi. Przykłady sakralnego budownictwa drewnianego,
) założenia parkowo-pałacowe. Ruiny zamku obronnego w Chudowie. Prężne centrum
) nauki i przemysłu w Gliwicach.
)
) Ziemie małopolskie
)
)
) Zagłębie Dąbrowskie
)
)
) Położone na dawnym szlaku handlowym Kraków-Wrocław, nad rzeką Czarną
) Pszemszą. W wyniku XIX-wiecznej industrializacji Zagłębie stało się węglowym
) i stalowym zapleczem Królestwa Polskiego (tzw. Kongresówki). Przemysłowe
) miasta: Będzin, Czeladź, Dąbrowa Górnicza i Sosnowiec. Powiat ziemski
) będziński ma charakter rolniczy, a jego stolica Będzin jest również silnym
) ośrodkiem ha