Kaszubi

[Gość: joecrock]

eszczane.

( * ) Kaszubi zamieszkują wschodnią część Pomorza (od Wisły na zachód),
dzisiejszej RP. To autochtoniczna grupa ludności słowiańskiej. W XIX wieku po
rozbiorach Rzeczpospolitej, mimo silnej germanizacji zachowali silne związki
z Polską. Właśnie germanizacja obok przyczyn ekonomicznych były powodem
rosnącej emigracji. Przypuszcza się, że emigracja za ocean była układem z
Niemcami (Prusakami). A wybrany region Kanady bardzo podobny do tego w
Polsce - kraina jezior (POJEZIERZE KASZUBSKIE)

top

[Gość: pstryk]

co to za słowo

"eszczane."

to jakaś gwara ?

[Gość: Hmmm]

Polskie KASZUBY w Kanadzie
[Jolanta Nadzieja Szaniawska]
Pamięci tym, co zamiast Ogrodów Edenu zastali ogrody kamieni.

W 2004 roku przypada 140. rocznica imigracji polskich osadników do Kanady.
Pierwszymi byli Kaszubi z północno-zachodnniej części byłej I Rzeczpospolitej (
* ), ludzie odważni, twardzi i zdecydowani na wszystko. W poszukiwaniu lepszego
życia - wolności i chleba - opuścili ziemie ojców, by statkiem odpływającym z
Bremen wyruszyć w stronę nieznanego, płynącego mlekiem i miodem lądu.

Kaszubi nie znali innego życia jak te na wodzie, która była im niczym
uprawne pole. Nieświadomi gdzie jadą, zabrali ze sobą rybackie sieci... Po
morderczej, wielodniowej żegludze dotarli do brzegu nowej ziemi, skąd dalej już
drogą posuwali się w głąb lądu na zachód. Witały ich komary i upiorne czarne
muszki. Wytrwali osadnicy, wolności i dzikiej przestrzeni mieli w bród, gorzej
z chlebem. Tereny, jakie im nadał rząd, rozlokowane były wzdłuż drogi
kolonizacyjnej "Opeongo Road" (dziś powiat Renfrew) zaznaczono polskimi
nazwiskami: Krochiskey, Atminskey, Zadoskey... Ich Działki, to był kwadrat lasu
czekający na wykarczowanie i piaszczysta ziemia pełna kamieni.

Siła przetrwania, upór i zaprawione od ciężkiej pracy ręce wydarły ziemi
kamienie i zmusiły ją do rodzenia plonów. Wkrótce nad pełną lasów i jezior
okolicą pojawiły się smużki dymu... Zapachniało pieczonym chlebem. Pojawiło się
życie. Z biegiem lat powstały tu osady Wilno, Barrys Bay, Road Lake. W 1936
okoliczna ludność odbudowała w miejscu spalonego, nowy i okazały kościół pod
wezwaniem Św. Marii. A działo się to w czasach Wielkiej Depresji, gdzie siłą
przetargową była praca za jedzenie, a nie pieniądz, no bo i on skąd ? Zamiast
na tacę, Kaszubi deklarowali ludzi, "dniówki" i pot. Tak rodziła się Kanada, ta
wiejska, nie znająca pomocy socjalnej, pracowita, uparta, w której ostoją był
kościół, a zegarem - pory roku.

W latach 50. tereny powiatu Renfrew zaczęły przeżywać swój renesans. Byli
polscy żołnierze II wojny światowej, dziś obywatele Kanady, tu właśnie odkryli
kawałek Polski i ludzi kultywujących polskie tradycje i obyczaje. Zachwycili
się tymi Kaszubami, kościół Św. Marii wzięli za swój i zaczęli tu regularnie
bywać. Przystępne ceny działek skłoniły ich do zakupu ziemi i do budowy domków
letniskowych. Tu polscy harcerze wierni ideom Baden Powella zbudowali swą
stanicę a pierwszym, który ich prowadził był franciszkanin - harcerz, ojciec
Rafał Grzondziel. W lesie postawiono Kaplicę pod sosnami...

Tak rodziły się ontaryjskie Kaszuby, które trwają do dziś. Obecnie turystyka
stała się jednym z głównych dochodów tego regionu. Latem roi się tu od
spragnionej słońca i sportów wodnych, młodzieży. Czyste jeziora, nie zniszczone
cywilizacją lasy zapraszają. Historyczna "Opeongo Road" stała się drogą
zielonego pieniądza. I dobrze, niech będzie tu zasobnie. Tyle było pracy, czas
na nagrodę.

Pamięci tym, co zamiast Ogrodów Edenu zastali tu ogrody kamieni w dniu 3
lipca 1994 odbyła się uroczysta msza z okazji 130. rocznicy osadnictwa
polskiego. Uroczystość połączono z 50. rocznicą założenia Kongresu Polonii
Kanadyjskiej. Przybyli m.in. ambasador RP Tadeusz Diem, M.P. Len Hopkins,
senator Stanisław Haidasz, prezes KPK George Burski oraz premier RP Jan
Olszewski. Jak ważnym w historii Kanady są polskie Kaszuby świadczą słowa
listu, który w imieniu głowy państwa - Jeana Chretiena, odczytał tego dnia
zebranym M.P. Hopkins. Mr. Chretien podkreślił wagę obchodów słowami "zaledwie
trzy dni temu obchodziliśmy 127. rocznicę urodzin Kanady (1lipca), a dzisiaj
130. rocznicę osadnictwa polskiego w Kanadzie." Takie porównanie przemawia do
wyobraźni, prawda? I jak tu Polacy nie mają się czuć "u siebie", przecież
stanowią oni nieodłączną cząstkę tego kraju.

Redakcja TN zaprasza do pisania wspomnień dotyczących ontaryjskich Kaszub.
Wszystkie materiały oraz zdjęcia będą zamieszczane.

( * ) Kaszubi zamieszkują wschodnią część Pomorza (od Wisły na zachód),
dzisiejszej RP. To autochtoniczna grupa ludności słowiańskiej. W XIX wieku po
rozbiorach Rzeczpospolitej, mimo silnej germanizacji zachowali silne związki z
Polską. Właśnie germanizacja obok przyczyn ekonomicznych były powodem rosnącej
emigracji. Przypuszcza się, że emigracja za ocean była układem z Niemcami
(Prusakami). A wybrany region Kanady bardzo podobny do tego w Polsce - kraina
jezior (POJEZIERZE KASZUBSKIE)

top