gwara olsztyńska

[Gość: rita]

Potrzebuję pomocy ze znajomości gwary mazursko-warmińskiej
jest pytanko:
jak się mówi - zepsute jajka
śmierdzące jajka
tępy nóz
kroić tępym nozem

moze będę miała szczęście znależć jakiegoś gwarka
z góry dziękuję

[Gość: nat]

Rita, w Olsztynie mieszka facet Edek Cyfus, ktory jest specjalista od gwary
mazurskiej/warminskiej. Wystukaj go sobie na internet to pewnie znajdziesz info
jak sie z nim skontaktowac. Podobno czsem pisze do Gazety Olsztynskiej i ma
audycje radiowe. Spochlebi mu dobrze jak sie do niego zwrocisz o pomoc.

[Gość: rita]

Boże, nat , zaraz go będę szukać - wystarczy włożyć gogle ?
dzięki

[Gość: nat]

Chyba tak, pod Edward Cyfus. Jak ci sie nie uda, to we czwartek znajde do niego
telefon.

[Gość: rita]

nie ma go tam, a co ty masz wspolnego z nim ?

[Gość: nat]

Ja nic, ale moja siostra spokrewniona przez meza. Bede z nia rozmawiac we
czwartek to zdobede informacje.
A ja go znalazlam na google ale nie ma zadnego adresu.

[Gość: rita]

pewnie, że poczekam , tymbardziej takie żródło zdobyć to jest coś - jeszcze raz
dziękuję

[Gość: aska]

polecam kontakt z Jola Kłoczewska z Koziego Dworu w Gietrzwałdzie. Jak sama nie
pomoże, to skieruje, gdzie trzeba.

[Gość: Ed]

Poszukaj jego publikacji: Gawędy warmińskie "Po naszemu".
Znajdziesz tam sporo tekstu z dwiema taśmami magnetofonowymi.

Pozdrawiam

[Gość: rita]

podajcie namiary do tej osoby
ED - gdzie kupić taką książkę z taśmami ?

dziękuję wszystkim za pomoc - bardzo dziękuję , ślicznie dziekuję, pokornie
dziekuję itd

[Gość: rita]

może ktoś przetłumaczy te słowa w innej gwarze , moze być, kaszubskiej,
śląskiej lub innej

[being28]

Rita, czy ty jestes warmiaczka/warmianka z dziada pradziada? Gwara to chyba w
krakowie mowia. Na polu to chyba na dworze po polskiemu?

[Gość: rita]

being - chodzi o przetłumaczenie powyższych słów, ja wiem , że pole to
podwórko, a bańki to bombki

[Gość: Ed]

Gość portalu: rita napisał(a):

> podajcie namiary do tej osoby
> ED - gdzie kupić taką książkę z taśmami ?
>
> dziękuję wszystkim za pomoc - bardzo dziękuję , ślicznie dziekuję, pokornie
> dziekuję itd

Dawno tu nie zaglądałem ze względów nie tylko czasowych. Myślałem ritko, że
sprawa dawno jest już załatwiona. Osobiście nie podejkuje się takich zajęć
lingwistycznych. Z Cyfusem aktualnie kontaktu nie mam i należy go poszukać w
kręgach zbliżonych do środowisk twórczych w szerokim tego słowa znaczeniu.
Promocję tej książki robił dwa lata temu w bardzo urokliwej scenerii Karczmy
Warmińskiej w Gietrzwałdzie. Co dzisiaj zostało w księgarniach, naprawdę nie
wiem. O ile rzeczywiście interesuje Cię kwestia zdobycia tej publikacji,
spróbuję rozpoznać sytuację.

Pozdrawiam

[Gość: rita]

Ed - dziękuję za twój odzew, ale problem jest w tym, że to córa ma napisać
dzieło o gwarze i jeszcze dołączyć kasetę z przeprowadzonymi wywiadami w tej
gwarze. Więc bardziej potrzebujemy człowieka mówiącego tą gwarą. Książka byłaby
pomocna, ale książka bez człowieka nie daje nic. Byłby to pretekst do powrotu
do korzeni, widzę jednak ,że sprawa jest za trudna i ciężka.
Możemu jednak spróbować, rozgladnij się za tą książką, zobacz też do
antykwariatu, który mieści po prawej strony Bramy od Ratusza, może tam coś
jeszcze będzie, warto ją kupić , jest to napewno pozycja wartościowa.

Dziś przyjmij ode mnie pączka, jako ,że tłusty czwartek

[bpkw]

...zepsuty to " rozpsowany" a zepsuć to " rozwejdować "

Ta sama książka podaje trochę dziwne objaśnienie : mazurskie "jajo" to po
polsku "jaje" . Sądzę, że to błąd drukarski i powinno być odwrotnie. Nie mam
zielonego pojęcia czy można bezkarnie wiązać te słowa np. "rozpsowane jaje" .
Nie ma niestety nic na temat noży, bez względu na ich ostrość... . Pozdrawiam.

[Gość: rita]

te słowa są już rozgryzine w innnej gwarze
można sie spodziewać następnych wyrazów i o pomoc bardzo bym prosiła
dziękuję za chęci
proszę przyjąć tłustego pączka

[bpkw]

Chętnie, ale dieta nie pozwala... a "klankry" to zacierki, a "kładzianki" to
godziny spania. Idę uruchomić owe "kładzianki". Dobranoc.

[Gość: rita]

Czy to oznacza , że mam człowieka i mam książkę ?
Teraz napisz jakieś całe zdanie po warmińsku czy mazursku, jak to się łączy ?

[bpkw]

" Zitam cie, mój nily aniele.
Dziękuje ci, mój bracie śniele !
Pytam cie,dlacegóś tak rano wstał ?
Abym Pana Jezusa Nowo narodznego przyzitał...

..I zacne do cie, bracie,esce jedno mowe:
Dlacegoś sie ubrał w biało ozdobe?
Bo kazdy aniół tak chodzi,
to i mnie sie tak godzi!"


To fragment "Rozmowy Żaczka z Aniołem" cytowany z w/w książki. Pisownia
oryginalna. Sam, chociaż urodziłem się na Warmii nie mam najmniejszego pojęcia
o gwarze naszego regionu.

[Gość: Ed]

Witam
W tej sytuacji najbardziej stosowne rozwiazanie jest odwiedzenie Olsztyna :-)).
Osobiście jestem za i gwarantuję regionalne piwo w Karczmie Warmińskiej.
A co do meritum sprawy. Postaram się uruchomić swego "żurawia" i zorientować
się w sytuacji.
W każdym bądź razie powtarzam za Edkiem Cyfusem:
Szczjść Woma Boże ludziska na naszy kochany Warmiji i w tam naszam
najpsiankniejszam Łolstynie. I tam wszystkam, co do noju przyjodó tyż. To tedy
aż drugi roz".

To tera sia łuż łodzitom.
Ed

[Gość: pioter]

Ed słusznie zauważył, że w Karczmie Warmińskiej w Gietrzwałdzie mozna nie tylko
zjeśc dzyndzałki, ale i popić to regionalnym piwkiem, które jest mniamuśne
(niepasteryzowane!). W zalewie ogólnokrajowych marek wątpliwej jakości ten
punkt jest jak oaza na pustyni. Nadmieniam, że stwierdziłem jeszcze pobyt
regionalnego Juranda w Hotelu Anders w Starych Jabłonkach - gdzie wszystkich
serdecznie zapraszam, bo miejsce jest przecudne!

[Gość: rita]

a ja was wszystkich zapraszam do nowej jutro otwieranej knajpy naszego
forumowicz Koobry na piwo - zdajcie relację z otwarcia - jutro o 17.00
na Dąbrowszczaków

jak tylko będę miała problem z gwarą zgloszę się do was
jeszcze raz ślicznie dziękuję za odzew

[Gość: Ed]

Droga Rito
Sprawa wydaje się skomplikowana. Podejme próby zdobycia egzemplarza
autorskiego. Nie znam warunków. W najgorszym razie udostepnie swój. Niestety,
tylko z dwiema tasmami - wynik pożyczania ksiązek. Niejednokrotnie obiecywałem
sobie, że to juz ostatni raz :-))

Pozdrawiam

[Gość: rita]

sam widzisz jaka to skompilkowana sprawa, gwara warmińsko- mazurska nie jest w
tym rejonie tak znana jak góralska, kaszubska czy śląska. Będzie nam trudno
wrócić do korzeni, bo tych korzeni Olsztyn już nie ma. Do wtorku musimy
zdecydować jaką gwarą będzie się córka zajmować.
Teraz jak masz czas i ochotę możesz znależ kilka najśmieszniejszych słów w
waszej gwarze i najgłupszych , ciekawe czy znasz Olsztyniaku.

Co za wspaniały układ, dość , że się napracujesz przy gwarze to jeszcze
stawiasz mi piwo.

[Gość: Ed]

Przerabiasz mnie na lingwistę. Tak łatwo, to ja się nie dam :o)). Co najwyżej
możemy co nieco popróbować:
Kolacja - ambrółt
zaoszczędzisliśmy - am łuszporowali
garnitur - ancug
pomarańcze - apfelziny
brzuch - bełk
przez sztachety - bez szprosy przekamlujesz
wieszak - bigiel
marsz weselny na powitane - biwat
bukiet kwiwtów pogardliwie - blumenstrzampsidło
bo ci spuszczą lanie - bo ci wpola
panna młoda - brutka
pan młody - brutkon
cwilingi - bliźniaki (dobre dla "brutków hi)
a falorz - to ksiądz
Czy śmieszne - nie wiem. Ale "gwołt" po warmińsku znaczy dużo :o)) Tak, że nie
przerażaj sie, gdyby ktoś zapraszał Cię na gwołt piwo. Oznacza to bardzo
przyjazne zamiary :-)).
Zła żona często "jadozi", czyli zlości się. Mąż po libacji często
jest "łożerty", z czego zawsze może wyniknąć "jojta", czyli kłótnia. Z reguły
z "jutrznio" (brzaskiem porannym) po "spsiku" (śnie) "kedejsze"
(dawniejsze) "jamrowanie" (narzekanie) "bziołki" (zony) kończyły się przy
dobrym "frysztyku" (śniadaniu), najlepiej z "jojka ze szpekiem" (jajka na
słoninie lub boczku).
"Srok" to nie sroka, tylko WC. Wszelkie skojarzenie ze słowem "Wysrol" są
nieuprawnione, bowiem to Wyższa Szkoł Rolnicza w Olsztynie (dzisiaj Uniwersytet
Warmińsko-Mazurski). A dziewczyna do ślubu szła "w bziołam klejdzie z długam
szlejram". A teraz pójdę "łogniście zogować".
Dobranoc.

[Gość: rita]

Ed - gratuluję, jesteś dobry, o takie słowa właśnie mi chodziło. Nie
spodziewałam się takiej twojej znajomości gwary.
No, no , no - nie wiem co ona teraz zrobi - decyzja należy do niej, jeśli
wybierze tą gwarę będę szukać korzeni w Olsztynie, czym sprawi mnie ogromną
radość. To będzie pretekst przyjazdu. Jeszcze powiedz, gdzie wokół Olsztyna
najbardziej używają gwary. Myślałam, że to będzie bazar, ale teraz wydaje mi
się lepsze będą dawne tereny PGR-ów.
Ed, chcę cię uspokoić, że w razie czego będąc w Olsztynie nie będę pragnąć
spotkania, oddzielam świat wirtualny od realu.
Masz ogromną wiedzę , napisz co porabiasz, jesteś prawie jedynym o którym nic
nie wiemy.

[ballest]

Gość portalu: Ed napisał(a):

> Przerabiasz mnie na lingwistę. Tak łatwo, to ja się nie dam :o)). Co najwyżej
> możemy co nieco popróbować:
> Kolacja - ambrółt
> zaoszczędzisliśmy - am łuszporowali
> garnitur - ancug
> pomarańcze - apfelziny
> brzuch - bełk
> przez sztachety - bez szprosy przekamlujesz
> wieszak - bigiel
> marsz weselny na powitane - biwat
> bukiet kwiwtów pogardliwie - blumenstrzampsidło
> bo ci spuszczą lanie - bo ci wpola
> panna młoda - brutka
> pan młody - brutkon
> cwilingi - bliźniaki (dobre dla "brutków hi)
> a falorz - to ksiądz
> Czy śmieszne - nie wiem. Ale "gwołt" po warmińsku znaczy dużo :o)) Tak, że
nie
> przerażaj sie, gdyby ktoś zapraszał Cię na gwołt piwo. Oznacza to bardzo
> przyjazne zamiary :-)).
> Zła żona często "jadozi", czyli zlości się. Mąż po libacji często
> jest "łożerty", z czego zawsze może wyniknąć "jojta", czyli kłótnia. Z reguły
> z "jutrznio" (brzaskiem porannym) po "spsiku" (śnie) "kedejsze"
> (dawniejsze) "jamrowanie" (narzekanie) "bziołki" (zony) kończyły się przy
> dobrym "frysztyku" (śniadaniu), najlepiej z "jojka ze szpekiem" (jajka na
> słoninie lub boczku).
> "Srok" to nie sroka, tylko WC. Wszelkie skojarzenie ze słowem "Wysrol" są
> nieuprawnione, bowiem to Wyższa Szkoł Rolnicza w Olsztynie (dzisiaj
Uniwersytet
>
> Warmińsko-Mazurski). A dziewczyna do ślubu szła "w bziołam klejdzie z długam
> szlejram". A teraz pójdę "łogniście zogować".
> Dobranoc.

A teraz mi powiedzcie czemu wy Gwary Slaskiej nie rozumiecie, jak tam
dokladnie te same slowa i wyrazenia spotkac mozna???
Czy niemiecki laczy tkzw. polskie GWARY ;-) oj, samobojcza bramka, albo?

[Gość: Ed]

Bylo to dawno, bardzo dawno temu, kiedy byłem jeszcze piekny i młody (hi) a
wędrowało się po Polsce znacznie szybciej i lepiej autostopem niż pociagiem,
zawędrowałem "łonego razu" na Śląsk. W tym wypadku był to konkretnie Bytom. Po
przespanej nocy w schronisku PTSM (a były takie), ok. 5 z rana wstałem z
zamiarem dokonania zakupu prowiantu sniadaniowego dla naszej niewielkiej
grupki. W zasadzie puste o tej porze ulice zmusiły mnie do wymiany paru zdań na
temat lokalizacji najblizszego sklepu spożywczego - jak wtedy oceniałem - w
podeszłym wieku. Odpowiedż oczymałem jak najbardziej uprzejma i obszerną.
Jednaf forma językowa - jak oceniłem - z czeska po niemiecku (nawet obserwując
zewnetrznie) musiała mnie wprawić w niezłe zdumienie, skoro ten uprzejmy
czlowiek spojżał na mnie bardzo dziwnym wzrokiem i przezornie szybko się
oddalił. Wierzcie mi. Długo stałem nie bardzo wiedząc, czy szukać nastepnego
jakiegos nieco młodszego przechodnia dla zasięgnięcia języka, czy też dla
uniknięcia kolejnych niespodzianek uruchomić jakieś zdolności traperskie. Do
dzisiaj wspomnienie tego zdarzenia wprawia mnie w doskonały humor.
Co do mojej znajomości gwary warmińskiej. Jest to absolutna przesada. Wprawdzie
mieszkam w Olsztynie od dawnych lat 50-tych (warmiacy powiedzieli by, że
od "szurka") i moje gały nie jedno już chyba widziały. Przez ten okres miałem
mozliwość poznać wielu ludzi tej ziemi, w tym wielu zaangażowanych w utrzymaniu
polskości tych ziem. Niewielu już tych bardów zostało. Zarówno ze względów
wiekowych jak i emigracyjnych. Moja przypadkowa znajomość tych paru słów wynika
z kontaktów z tymi ludźmi. Naprawdę, niewiem, co radzić w tej sprawie zrówno
córce jak i Tobie. Aktualnie gwary już sie nie słyszy. PGR-ów już nie ma, a i
to funkcjonowala tam ludność raczej napływowa, niż miejscowa. Pewnych śladów
już chyba tylko można by było poszukać we wioskach raczej chyba oddalonych od
Olsztyna. W razie potrzeby mogę spróbować poszukac takich zamierających już
kontaktów. Sporo wiedzy na ten temat posiada publicysta Erwin Kruk. Przyznaje
się on jednak do pochodzenia mazurskiego a nie warmińskiego. A to, to nie jest
to samo. Odczuwana jest jednak ta atmosfera odmienności mająca swe przyczyny
kreatywne w historii tych ziem. Aczkolwiek problemów językowych w
porozumiewaniu sie między nimi nie zauważyłem.
Przedsięwzięcie oceniam jednak, jako trudny kawałek chleba. Aczkolwiek warto. W
latach 60-tych jeden z moich dawnych znajomych zajmujący się równiez
harcerstwem, studiując filologie polska na UW, robił jakąś specjalizację z
gwary warmińskiej. Nieźle to jemu wychodziło, skoro nas samych najczęściej
częstowano, no może bez psów ale wskazywaniem najbardziej odpowiedniej dla nas
drogi, a w jego towarzystwie praktycznie nie tylko bramy sie otwierały :-)).
Myslę, że przynajmniej jego praca magisterska na uczelni powinna być dostepna,
jako ewentualny chyba niezły punkt wyjścia do dalszych prac w tym kierunku.

Pozdrawiam

do Ed

[Gość: rita]

Ed - napisałeś post godny polonisty, wytłumaczyłeś wszystko idealnie i fajne to
były czasy, szczególnie autostopów, zycie pewnie nauczyło cię wszystkiego , ale
teraz możesz napić się piwo i powspominać jak W olsztynie jeżdziły tramwaje,
jak życie tętniło czynami społecznymi - nieprawdaż ?
Piszę sobie tak swobodnie, bo z gwarą mam już spokój, córka wybrała gwarę
Tarnobrzegu i niech robi co chce już beze mnie.
Dzięki ci za poradę, pewnie byłaby ta gwara dla mnie ciężkim kawałkiem chleba
Nie zwalnia mnie to z wizyty w Olsztynie, co w tym roku obiecuję sobie.

[Gość: rita]

jeszcze raz ci dziękuję i z chęcią poczytam co masz do powiedzenia w gwarze
olsztyńskiej, za książką rozglądnę się w Olsztynie, czy jest ogólnie dostępna ?

Daj ać ja pobrusze, a ty pobruszaj

[being28]

Rita, zapraszamy do Olsztyna!!! Moze jeszcze trafisz na meczyk Stomilu i
dostaniesz szalik, koobra zafunduje rodzime szklanki, troche pozwiedzasz....

...a ty poczywaj:)))

[being28]

Za duzo wody ognistej:)))

[Gość: rita]

Proszę powiedzcie mi czy ja jestem Warmianką czy Mazurką ?
Jak już wracam do korzeni, powinnam wiedzieć, tymbardziej, że takie pytanie mi
postawiono.

[Gość: Andulka]

Po tylu latach w Krakowie? Teraz jesteś koktajlowa :)))

[Gość: rita]

miejsce urodzenia, to jak własna matka

[Gość: Andulka]

Eeee, ja się jakoś specjalnie nie poczuwam. Pewnie zakokosiłabym sie w dowolnym
miejscu, byle mi sie podobało. Tylko że dzisiaj jest się tam, gdzie się ma
pracę a nie tam, gdzie by sie podobało.
A Ty, jeśli urodziłaś sie w Olsztynie, jesteś pewnie Warmiaczką, najlepiej
zapytaj Eda, detritusa albo bpkw :)

[bpkw]

Zgadza się, Warmiaczka....

[Gość: rita]

dzięki za szybką odpowiedz, ale dlaczego nie Mazurczanka?

[Gość: Ed]

Bo to za daleko od Olsztyna :-))

[Gość: Andulka]

Ed, wstaw może jeszcze raz mapę w celach poglądowych :)

[Gość: rita]

a Mazury zgadzają się na taką sytuację, by Olsztyn był Warmii ?
A jakie największe miasto jest na Mazurach ?

[Gość: Ed]

Witajcie
W sprawach mapy poglądowej, to chyba najstosowniej by było jakoś uprosić
detritusa ze względu na zaprezentowaną bardzo ciekawa kolekcję i podkreślenie,
gdzie ten Olsztyn tak właściwie leży. Pomysł wydaje wart przedyskutowania.
Majiekszym miastem na Mazurach jest Ełk.

[Gość: rita]

a Elbląg do kogo należy do W czy M

[being28]

Elblag to raczej Zulawy lub cos podobnego.

[ol4]

Tu tez o Elblagu??????????

[Gość: Ed]

To tak przy okazji dyskusji o Mazurach :-))

[student_el]

No jak już to na całość;)

[Gość: Ed]

Jest to szalenie trudny problem. Podobnie jak precyzyjne ustalenia granic
Warmii. Geograficznie raczej do Pomorza Gdańskiego. Politycznie w przeszłości
był rubieżą krzyżacką. Napewno leżał w granicach Prus. Regionalnie mówi się o
zapedach Pomorza Chełmińskiego do tego miasta. Sami Elblążanie najchętniej
przyznawali by się do siebie samych, a najlepiej by bylo, gdyby to była
Niezależna Republika Elbląska. Nie koniecznie tak zaraz Radziecka :-)).
Myslę, że w tej sprawie znacznie więcej informacji mógłby udzielić jakiś
historyk lub geograf.

[ol4]

NIe zapominajmy ze "koscielnie" Elblag nalezal pare wiekow do Warmii.

Natomiast sami elblazanie aspiruja raczej do Holandii albo Niedersachsen, a to
z racji ich rzekomego czlonkostwa w Hanzie:)

[student_el]

I znowu coś olę ugryzło. "Rzekomego członkowstwa w Hanzie"...heh. Czy ola nam
tego zazdrości? Bo ja nie rozumiem głupuch argumentów oli.

[Gość: rita]

Jeszcze są pytania z gwary :
1. jak nazywacie sąsiednie miejscowości lub wioski i dlaczego tak?
2. co was dawniej straszyło (zwierzenia ludowe lub zmory)

napewno sobie poradzicie - liczę na was

[bpkw]

Ale jutro, dziś mnie dopadło lenistwo. Mam nadzieję, że coś znajdę na ten
temat / tzn. gwary a nie lenistwa /.

[Gość: rita]

dobrze , że da sie coś z tym zrobić - mamy czas do wtorku
dzięki

[Gość: Ed]

W międzyczasie jest biblioteka i coś o... Skiryławkach. Pozycja rozchwytywana w
latach 70-tych :-))

[Gość: jd]

Chyba Skiroławkach, autorstwa Zbigniewa Nienackiego (tego od Panów
Samochodzików).

[bpkw]

Przejrzałem uważnie moje zasoby regionalne, ale nic nie znalazłem. Niestety...

[Gość: rita]

bpkw - nic nie szkodzi, to nie problem, czy masz jakieś pytania do Czerwonych
gitar, bo juz je kończymy