Muzeum Artylerii

[thornan]

Muzeum Artylerii w Centrum Szkolenia Artylerii i Uzbrojenia w
Toruniu zostało utworzone na podstawie rozkazu specjalnego
komendanta Wyższej Szkoły Oficerskiej Wojsk Rakietowych i Artylerii
im. gen. J. Bema, numer 13 z dnia 14 stycznia 1977 r. Inicjatorem
budowy muzeum był ówczesny komendant gen. bryg. Stanisław Żak. Celem
projektu było wspieranie wychowania historycznego podchorążych oraz
kultywowanie tradycji artyleryjskich. Proces rozbudowy i
modernizacji realizowany był intensywnie przez kolejnego komendanta
gen. bryg. Kazimierza Chudego.

Ekspozycję plenerową tworzy sprzęt artyleryjski i rakietowy, w wielu
wypadkach nie spotykany w innych muzeach wojskowych, w tym między
innymi działa i moździerze kalibrów od 45 mm do 240 mm. Dzięki
ekspozycji można poznać broń przeciwpancerną, w tym armatę 45 mm
wz.1937 , wz. 1942, 57 mm armatę wz. 1943 ZIS-2, 85 mm armatę wz. 44
i 100 mm armatę ppanc.

Wyeksponowana jest również lekka broń wsparcia piechoty: moździerze
82 mm. wz. 1937, wz. 1941 i wz. 1943, działa bezodrzutowe B-11 kal.
107 mm, B-10 kal. 82 mm. Działa polowe: haubico-armata kal. 152 mm
wz. 1937 ML-20, haubica kal. 122 mm wz. 1938 M-30, haubicę 152 mm
wz. 1943, 130 mm armata polowa, to kolejny ciekawe elementy
ekspozycji. Na szczególną uwagę zasługuje moździerz kal. 240 mm M-
240 używany do dzisiaj przez armię rosyjską. Eksponowany jest
również sprzęt artylerii przeciwlotniczej w postaci: armaty 57 mm,
85 mm i 100 mm armaty.

Ciekawą częścią ekspozycji jest sprzęt rakietowy. Muzeum Artylerii
jako jedyne w Polsce posiada pełny komplet tego sprzętu. Są to:
taktyczny zestaw rakietowy R-11M na podwoziu działa samobieżnego ISU-
152K, ŁUNA-M (wyrzutnia 9P113 na podwoziu ZIŁ 135LM), zestaw SCUD,
zestaw 9K79 TOCZKA oraz zestaw 9P116, tzw. Frog 3.

Wielka ciekawostka jest lekki kompleks przeciwpancerny 2K15
(wyrzutnia 2P26 pocisków ppk 3M6 „Trzmiel’ na samochodzie GAZ-69).
Interesującym eksponatem jest też działo samobieżne ASU-85 używane w
jednostkach powietrzno-desantowych. Na uwagę zasługuje również SNAR–
1 (radar pola walki) na ciągniku gąsienicowym ATL. Można obejrzeć
również wyrzutnie pocisków rakietowych: BM-13 tzw. KATIUSZA i jedną
z dwóch w kraju wyrzutnię BM-24.

Ostatnie nabytki Muzeum to: wyrzutnia rakietowa BM-21, 122 mm
samobieżna haubica Goździk oraz jedyny eksponowany w muzeach
egzemplarz 203 mm armaty PION.

Uzupełnieniem ekspozycji plenerowej jest Sala Tradycji z wystawą
poświęconą historii artylerii ze szczególnym uwzględnieniem
toruńskich tradycji artyleryjskich. Prezentowane są mundury, broń i
wyposażenie artyleryjskie Wojska Polskiego w okresie II wojny
światowej oraz od 1945 roku do czasów współczesnych. Eksponaty w
większości to dary absolwentów Oficerskiej Szkoły Artylerii. Całość
wystawy świadczy o tym, że Toruń był i jest głównym centrum
kształcenia, doskonałej kadry artylerzystów polskich.

Ciekawostką w sali tradycji jest zachowany do dzisiaj granatnik kal.
46 mm wz. 1936, którego prototyp został opracowany w Toruniu,
wystawa amunicji artyleryjskiej i łusek z różnego okresu czasu,
kolekcja przeciwpancernych pocisków kierowanych, oraz
specjalistyczne przyrządy artyleryjskie, przeznaczone do kierowania
i obserwacji ognia artyleryjskiego oraz oryginalne dokumenty
podchorążych.

Muzeum znajdujące się na terenie jednostki wojskowej dostępne jest
do zwiedzania tylko za wcześniejszym uzgodnieniem. Ekspozycja
znajduje się przy ulicy J. Sobieskiego w Toruniu.