Techniczne z ang.

[mukidwie]

Nie wiem, jak oddać dwa następujące terminy:

1. "High-energy particle accelerator" - "high-energy accelerator" to, zdaje się, 'akcelerator wysokoenergetyczny', "particle accelerator" to chyba 'akcelerator cząsteczkowy', a jak oddać złożenie "high-energy particle accelerator"? Może też jako 'akcelerator wysokoenergetyczny', bo że jest cząsteczkowy rozumie się (chyba) samo przez się...?

2. "Birefringent optics" - "birefringence" to 'dwójłomność, podwójne załamanie', "optics" to 'optyka', a złożenie "birefringent optics"?

Z góry dziękuję

[biomona]

Wysokoenergetyczny akcelerator cząstek
Optyka dwójłomności

[mantra1]

1. Akcelerator cząstek o wysokiej energii
2. Optyka ośrodków dwójłomnych

[mukidwie]

Mantra1, Twoich propozycji nie ma w Googlownicy, jesteś ich pewna, tak na 100%?

[mantra1]

mukidwie napisał:

> Mantra1, Twoich propozycji nie ma w Googlownicy, jesteś ich pewna, tak na 100%?
****
Na 99 Są w guglownicy, tylko może niekoniecznie w takim szyku, więc poszukaj
bez "...". Optyka generalnie dotyczy zwykle jakichś "ośrodków" (anizotropowych,
poruszających się, niejednorodnych", więc w tym przypadku będą to ośrodki
dwójłomne (kryształy, światłowody itp.). Szkoda, że brak kontekstu.

[mukidwie]

Biomona, nie chcę podważać Twoich kompetencji, tylko że po wklepaniu zaproponowanych przez Ciebie fraz w Googlownicę nie wyskoczyło mi ani jedno trafienie... No, ale chyba jesteś 'techniczna' i wiesz, co mówisz

[biomona]

Jestem fizykiem ale nie upieram się, jeśli ktoś ma lepszą propozycję.
Może być bardziej opisowo: akcelerator przyspieszający cząstki do wysokich
energii i optyka ośrodków dwójłomnych ( bp w sumie to o to chodzi)

[mukidwie]

Biomona, chyba ostatecznie zmienię tylko czasownik na "nadawać", tzn. termin brzmiałby "akceleratory NADAJĄCE cząstkom wysokie energie" - co Ty na to? Aha, no i pojawił się dla mnie nowy problem: "... nadające CZĄSTKOM czy CZĄSTECZKOM..."?

A drugi termin byłby "optyka ośrodków dwójłomnym" - dziękuję, mantra1 i biomona

[zlota.sowa]

mukidwie napisał:

> Biomona, chyba ostatecznie zmienię tylko czasownik na "nadawać",
> tzn. termin brzmiałby "akceleratory NADAJĄCE cząstkom wysokie
> energie" - co Ty na to?

Z tym, że to już brzmi bardziej po laicku, nie jak nazwa, tylko jak
objaśnienie. Przynajmniej jak dla mnie.

> Aha, no i pojawił się dla mnie nowy problem: "... nadające
> CZĄSTKOM czy CZĄSTECZKOM..."?

Bez przesady. Cząsteczki to termin chemiczny (składają się z
atomów), a cząstki - fizyczny, zwłaszcza cząstki elementarne, o
których tu mowa.

AdamS

[biomona]

Zgadzam się z zlota.sowa
jeśli tekst jest fizyczny/naukowy to akceleratory przyspieszające cząstki do
wysokich energii.
Jeśli tekst jest dla "odbiorcy ogólnego" może być nadające, ale dla mnie to nie
brzmi dobrze.
Zdecydowanie cząstki a nie cząsteczki

[mukidwie]

No dobrze, a jak rozumieć takie słówka jak "drobina" i "molekuła"?
W słowniku j. pol. Szymczaka "cząsteczka" jest tożsama znaczeniowo z "drobiną" i
"molekułą" - ale to słownik jakoś chyba z przełomu lat 70 i 80.

W internetowym słowniku j. pol. "cząsteczka" = "drobina", czyli
'''1. «mała cząstka»
2. «najmniejsza cząstka substancji, wykazująca jeszcze specyficzne własności
chemiczne i fizyczne»'''

"Molekuła" zaś to w nim '''«najmniejsza część związku chemicznego lub
pierwiastka»'''.

Jak rozumiem - a rozumiem nie bardzo - według nowszego słownika "molekuła"
jest czymś innym niż "cząsteczka/drobina". Ale w jakich dokładnie dziedzinach,
kontekstach używa się tych poszczególnych terminów:
1. cząstka,
2. cząsteczka/drobina,
3. molekuła?

[zlota.sowa]

mukidwie:

> No dobrze, a jak rozumieć takie słówka jak "drobina" i "molekuła"?
> W słowniku j. pol. Szymczaka "cząsteczka" jest tożsama
> znaczeniowo z "drobiną" i
> "molekułą" - ale to słownik jakoś chyba z przełomu lat 70 i 80.

Bardzo dobry słownik. Tylko nie do tego celu. Podobnie jak słownik
gwary uczniowskiej albo słownik synonimów. Zajrzyj raczej do
jakiegoś słownika naukowo-technicznego.

> W internetowym słowniku j. pol. "cząsteczka" = "drobina", czyli
> '''1. «mała cząstka»
> 2. «najmniejsza cząstka substancji, wykazująca jeszcze
specyficzne własności chemiczne i fizyczne»'''
> "Molekuła" zaś to w nim '''«najmniejsza część związku chemicznego
> lub pierwiastka»'''.
>
> Jak rozumiem - a rozumiem nie bardzo - według nowszego
> słownika "molekuła" jest czymś innym niż "cząsteczka/drobina".

Wybacz, ale to są problemy na poziomie percepcji średnio
zaawansowanego w nauce polszczyzny obcokrajowca, niestety.
Nie można mylić powszechnie stosowanego potocznego słownictwa z
terminologią naukową, która jest odrębna w każdej dziedzinie. Co
innego będzie oznaczał "pierwiastek" dla chemika i dla matematyka,
poeta powie o "pierwiastku niepokoju", a dla
ginekologa "pierwiastki" skojarzą się z kobietami, które jeszcze
nie rodziły.
Fizyk nie powie o neutronie "cząsteczka", "drobina", "okruszek"
ani "fragmencik"

> Ale w jakich dokładnie dziedzinach,
> kontekstach używa się tych poszczególnych terminów:
> 1. cząstka,
> 2. cząsteczka/drobina,
> 3. molekuła?

A to już zależy od dziedzin - o wielu z nich nie pamiętam, a
zapewne i nie wiem
Definicji szukaj w podręcznikach danej dziedziny nauki. A niektóre
nazwy były popularne dawniej, jednak dziś trącą myszką - jak dla
mnie "molekuła" w chemii. Mimo to już biochemicy lub spece od
inżynierii molekularnej mogą lubić akurat takie określenie.

AdamS

[biomona]

mukidwie napisał:
> Ale w jakich dokładnie dziedzinach,
> kontekstach używa się tych poszczególnych terminów:
> 1. cząstka,
> 2. cząsteczka/drobina,
> 3. molekuła?

Cząstka - w fizyce, zwłaszcza w kontekście cząstek elementarnych
Cząsteczka - w biofizyce, biochemii do określenia najmniejszej funkcjonalnej
jednostki elementu biologicznego: cząsteczka białka, cząsteczka DNA/RNA i w
chemii (cząsteczka węglowodoru, cząsteczka kwasu siarkowodorowego)
Z drobiną ani molekułą nie spotkałam się we współczesnych podręcznikach fizyki,
chemii, biochemii ani biologii (ale nie twierdzę, że mam rację).
A, przypomniało mi się. Drobiny czasem wykorzystuje się w fizyce do opisu
materiałów sypkich typu piasek. Wtedy mamy drobiny, które nie są cząsteczkami w
sensie chemicznym, tylko są małymi kawałkami ciała stałego.

[mukidwie]

Bardzo Ci dziękuję, biomona.