Refleksje na temat wołacza

[rycheza]

Tak mnie ostatnio naszły refleksje związane z wołaczem... Sama bardzo lubię
wołacz - zwłaszcza w moim imieniu - ale zauważyłam, że niestety bywa on
różnie odbierany. Niedawno zostałam zapytana dlaczego w jestem taka "sztywna
i oficjalna" (po użyciu imienia w wołaczu). Tak jakby od tego "o" lub "u"
wiało chłodem...lub prehistorią Także ostatnio miałam okazję przebywać w
towarzystwie nieco mlodszej młodzieży i zauważyłam, że wołacz jest wśród niej
nagminnie ignorowany. Choć oczywiście taka obserwacja może nie być
statystycznie istotna. A co Wy myślicie na ten temat?

[theodorka]

Również mnie to denerwuje. Ja także bardzo lubię
wołacz. "Doroto", "Konstancjo", "Michalino", "Rozalio", "Jolanto"... A
także "Michale", "Rafale", "Janie", "Wespazjanie", "Hieronimie"... Przecież to
brzmi pięknie!

[gunka2]

Wolacz bywa dla mnie z kolei bardzo bezposredni. Dlatego wlasnie odczuwam go
jako czasami duzo bardziej poufaly. Gdy ktos do mnie sie odzywa w mianowniku to
tak jakby mowil o mnie a nie do mnie. Dlatego moze bardziej potocznie. Tak jak
Anka - ani Ania ani Anna. Wolaczem do mnie mowili rodzice uzywajac zrobnien w
czulych chwilach. Byla roznica czy mowilam mamie "mamuska" czy "mamusiu".
Niektorzy martwia sie, ze wolacz niby zanika, ale poniewaz ciagle jest
konieczny w zwrotach zlozonych - nikt, nawet normalnie unikajacy wolacza, nie
powie przeciez: "Pani Maria, niech Pani tu przyjdzie!", to chyba jednak ten
przypadek "przezyje" w j. polskim.

[rycheza]

gunka2 napisała:

> Niektorzy martwia sie, ze wolacz niby zanika, ale poniewaz ciagle jest
> konieczny w zwrotach zlozonych - nikt, nawet normalnie unikajacy wolacza, nie
> powie przeciez: "Pani Maria, niech Pani tu przyjdzie!", to chyba jednak ten
> przypadek "przezyje" w j. polskim.

Nie jestem polonistką, więc jeżeli się mylę, proszę mnie poprawić, ale gdzieś
słyszałam, że język cały czas ulega ewolucji i to w stronę maksymalnego
uproszczenia Zgodnie z powyższą teorią, zdanie "Pani Maria, niech Pani tu
przyjdzie!" może niestety stać się kiedyś poprawne. Choć mam nadzieję, że nie

[theodorka]

rycheza napisała:

> Nie jestem polonistką, więc jeżeli się mylę, proszę mnie poprawić, ale gdzieś
> słyszałam, że język cały czas ulega ewolucji i to w stronę maksymalnego
> uproszczenia Zgodnie z powyższą teorią, zdanie "Pani Maria, niech Pani tu
> przyjdzie!" może niestety stać się kiedyś poprawne. Choć mam nadzieję, że
nie

Ci, którzy tak piszą, mają rację. Młodzi ludzie zamiast rozmawiać ze sobą
bezpośrednio wciąż używają telefonów komórkowych, SMS-ów, komunikatorów
internetowych... A przy takiej formie kontaktu wszystkim zależy tylko na tym,
aby przekazać jak największą ilość informacji przy jak najmniejszej ilości
słów; stąd zapewne wzięły się te skróty. Niewiele pomagają tutaj opinie
językoznawców, ponieważ większość osób nie potrafi używać w pełni poprawnej
polszczyzny (weźmy chociażby na przykład sławne "włanczać" zamiast "włączać".

[surfen]

> ponieważ większość osób nie potrafi używać w pełni poprawnej
> polszczyzny (weźmy chociażby na przykład sławne "włanczać" zamiast "włączać".

Wydaje mi sie, że warto brać pod uwagę prosty fakt: język pisany różni się od
tego mówionego. Słowo "włanczać" tu pewnie bardziej razi, niż wtedy kiedy ktoś
tak powie. A często jest tak, że osoby znają zasady, ale mówią tak, jak jest im
wygodniej. Niektórzy twierdzą, że język się zmienia, albo umiera. Inni nie bez
racji powiedzą, że jeśli się za bardzo zmienia, to też może umrzeć. Faktów
jednak nie zmienimy, wystarczy zajrzeć do książek sprzed chociażby 80 lat -
język ulega przemianom. Pamiętajmy, że język - zwłaszcza mówiony - ma przede
wszystkim służyć komunikacji. Komunikacja zaś powinna być sprawna. Błędy mogą
sprawność zakłócać, ale zbyt długie i trudne do wymawiania zwroty także.

[koza_w_rajtuzach]

> Nie jestem polonistką, więc jeżeli się mylę, proszę mnie poprawić, ale gdzieś
> słyszałam, że język cały czas ulega ewolucji i to w stronę maksymalnego
> uproszczenia Zgodnie z powyższą teorią, zdanie "Pani Maria, niech Pani tu
> przyjdzie!" może niestety stać się kiedyś poprawne.

U mojego męża w pracy jest taki nawyk, że każdy się do siebie nawzajem zwraca w
ten oto sposób: "niech pan panie Władek tu przyjdzie", "niech pan panie Hubert
tu przyjdzie".
Mam nadzieję, że jest to tylko obecne u mojego męża w firmie i że nigdzie poza
tym nikt tak do siebie nie zwraca się.

> Choć mam nadzieję, że nie

Też mam nadzieję, że to nie stanie się poprawne .

[theodorka]

rycheza napisała:
Także ostatnio miałam okazję przebywać w
> towarzystwie nieco mlodszej młodzieży i zauważyłam, że wołacz jest wśród niej
> nagminnie ignorowany. Choć oczywiście taka obserwacja może nie być
> statystycznie istotna.

Niestety, jest statystycznie istotna. Ja często przebywam w towarzystwie
młodszej młodzieży i zdecydowanie potwierdzam Twoje obserwacje. Młodzież ma
zresztą jakiś dziwny nawyk dziwnego przekształcania imion do postaci zdrobnień,
które mi absolutnie nie przypadają do gustu, więc na Sylwię mówią Syla, na
Emilię wołają Emila, na Natalię Natala... Przykłady możnaby mnożyć. Strach
pomyśleć, co zrobiliby z Idalią lub Rozalią (osobiście nie znam żadnej,
słyszałam tylko o jednej Rozalce, której nigdy nie udało mi się poznać): Idalę
lub Rozalę?

[rycheza]

Moim zdaniem, to smutne. A zdrobnienia typu Emila, Natala czy Syla zupełnie mi
się nie podobają I nic na to nie poradzę. Pozostaje mi się tylko cieszyć, że
nie mam już "nastu" lat i nie grozi mi podobny skrótowiec

[theodorka]

rycheza napisała:

> Moim zdaniem, to smutne. A zdrobnienia typu Emila, Natala czy Syla zupełnie
mi
> się nie podobają I nic na to nie poradzę. Pozostaje mi się tylko cieszyć,
że
> nie mam już "nastu" lat i nie grozi mi podobny skrótowiec

Mogę do tego dorzucić jeszcze Gatę od Agaty, Dorę od Doroty (na szczęście to
powoli wychodzi z użycia - ku mojej wielkiej uciesze), Andżelę od Andżeliki,
Kamę od Kamili, Dagę od Dagmary, Julę od Julii (a raczej Julity, bo u nas to
imię występuje w takiej formie), Justę pod Justyny... Kurczę, można byłoby
wymieniać tak w nieskończoność!

[rycheza]

Zawsze myślałam, że "daga" to rodzaj sztyletu A tu taka niespodzianka...

[theodorka]

rycheza napisała:

> Zawsze myślałam, że "daga" to rodzaj sztyletu A tu taka niespodzianka...

A myślałaś, że dwunastoletnie dziewczynki o tym wiedzą ?

[gaudencja]

Z Dagą od Dagmary zetknęłam się w dzieciństwie, tak się mówiło na Dagmarę,
która ma dziś pod 50-tkę. Chyba nie jest to takie całkiem nowe zdrobnienie

[mroovkaa]

Ha, przypominam sobie następującą scenkę:
Dagmara przedstawiając się: możesz do mnie mówić per Daga.
Ktoś opisując nowych znajomych mamie: To jest Kasia, to Ola, a to Perdaga.

[surfen]

mroovkaa napisała:

> Ha, przypominam sobie następującą scenkę:
> Dagmara przedstawiając się: możesz do mnie mówić per Daga.
> Ktoś opisując nowych znajomych mamie: To jest Kasia, to Ola, a to Perdaga.

Ops, chyba śmieje się za głośno, a tu wszyscy już śpią

[iduka]

z idalii faktycznie zrobiono idalę )
a także dalę, ale to już mocno rodzinnie, ciepło i poufale

[theodorka]

iduka napisała:

> z idalii faktycznie zrobiono idalę )
> a także dalę, ale to już mocno rodzinnie, ciepło i poufale

A przynajmniej lubisz tę Idalę? Ja bym nie lubiła

[surfen]

> Przykłady możnaby mnożyć. Strach
> pomyśleć, co zrobiliby z Idalią lub Rozalią

A jeśli taka Syla sama chce aby tak na nią mówić? To działa jak pseudonim. Nie
ma co panikować, w dokumentach wpisze Sylwia, a przecież imie ma się podobać
przede wszystkim jego właścicielowi. Co więcej jeśli tak lubią mówić na nią
znajomi, to wszyscy są szczęśliwi No prawie wszyscy

[zojka]

Ta.. mnie osobiscie doprowadza do lez ze smiechu i rozpaczy jak ktos do mnie
mowi: "Pani Zofiu"
Ale na przyklad wolacz od mojej Bronki mi sie srednio podoba.

[abiela]

Bardzo lubie wolacz i ubolewam, ze jest tak rzadko uzywany!

[lila1974]

z okolicy bieguna północnego ...... brrrrrrrrrrrrr

[koza_w_rajtuzach]

Hmm...
Osobiście dziwi mnie dlaczego ludzie uciekają tak od tego wołacza i wolą
zwracać się do kogoś mianownikiem. Ja uwielbiam wołacz i nie wyobrażam sobie,
abym miała do męża inaczej zwracać się niż "Hubercie", do siostry inaczej
niż "Dorotko", "Doroto", czy "Dorotusiu" itd, itp. Też kilka razy ktoś mi
zarzucił, że jestem zbyt oficjalna.
Sama też lubię jak inni zwracają się do mnie wołaczem. Swoją siostrę (dużo ode
mnie młodszą) tak podszkoliłam, że ledwo nauczyła się mówić, a już zwracała się
do mnie "Ańciu", "Aniu". Mam nadzieję, że nie zrezygnuje nigdy z wołacza na
rzecz mianownika, jak dorośnie.

[scarbonka]

Ja także lubie wołacz. Mój mąż ujął mnie tym (między innymi), że zwracał sie do
mnie Zosiu (w 8 klasie podstawówki) podczas gdy inni mówil Zosia lub Zośka.
Wołaczem od pełnej formy mojego imienia mówił do mnie pan od historii w liceum
np. Zofio, otwórz okno

[martuszkaw]

To nie prehistoria, to poprawność języka. Zanika, ponieważ mówimy niechlujnie,
idziemy na łatwiznę. Każdy język w tym język polski, podlega ewolucji, zmiany są
nieuchronne, nie będziemy w stanie im zapobiec, możemy je jedynie opóżnić.
Ponieważ w większości języków słowiańskich wołacz utożsamił się z mianownikiem,
należy przypuszczać, że w języku polskim czeka go ten sam los, a szkoda, bo to
jeden z moich ulubionych przypadków.

Miałam takie zdarzenie w kręgu rodziny: zwróciłam się do półtorarocznego dziecka
formą "Wojciechu uważaj", nie zastanawiałam się, czy jest to górnolotne, wyszło
spontanicznie, ale rodzina zwróciła mi uwagę, że za malutki itp.. Dobrze, że
ciotka polonistka ujęła się za mną. Wniosek, jak ma się wołacz zachować, skoro
my użytkownicy języka, sami spisaliśmy go na straty. M.

[hovawartka]

chyba jestem tu jedyna - nie podoba mi się wołacz i unikam go świadomie (a nie
należę to nastolatek).
A ze zdrobnieniami nie przesadzajmy. Przykład przywołany tu -Daga. Miałam taką
kolezankę w dzieciństwie i nie słyszałam, zeby ktokolwiek powiedzial o niej
Dagmara, nawet rodzice (oni zawsze Dagusia). Po prostu zdrobnienie. To tak
jakbyscie się oburzali, że na mnie nigdy nikt (nawet rodzice) nie mówili
Magdalena. Zawsze była Magda, Madzia itp.
Pozdrawiam!
M.

[judytak]

a mnie... nie to, że się wołacz nie podoba, inaczej: podoba mi się sytuacja
(jedyna, jaką znam w praktyce, bo taką już zastałam w Polsce, jak tu pierwszy
raz byłam), kiedy używaniem lub nieużywaniem wołacza podkreśla się rodzaj
sytuacji, nastroju czy stosunku do wołanej osoby (w wołaczu: język archaiczny,
sytuacja oficjalna, nastrój podniosły, stosunek s dystansem / w mianowniku:
język potoczny, nastrój bezpośredni, na luzie, stosunek bliski)

lubię takie dodatkowe funkcje zjawisk językowych :o)

pozdrawiam
Judyta

[annajustyna]

A wolacz w funkcji mianownika? Joziu, Tadziu, Stasiu)). ja tez uwielbiam
wolacz i pelna wersje imion (ktos znajomy kiedys powiedzial, ze typowo polskie
w formie niezdrobnialej brzmia jak wyzwiska - mial na imie Bartosz(().

[raggiodelsole]

do mnie nawet moj facet w wolaczu nie mowi

a ja tak lubie jak mowi sie do mnie Aniu

[verdana]

Moim zdaniem wolacz w niektorych wypadkach jest powszechnie uzywany i nie razi
(Kasiu, Aniu, Krzysiu, Agnieszko), a w niektorych spełnia już nieco inne
funkcje - jest praktycznie nie do uzytku w sytuacjach
codziennych. "Aleksandrze, daj psu jeść" brzmi juz w dzisiejszych uszach
chropawo, choć jest 100% poprawne, ale zbyt patetyczne do sytuacji. Nie jest
tez dokładnie tożsame znaczeniowo. Zdanie "Marcin, wołam cię trzeci raz" brzmi
neutralnie. "Marcinie, wołam cię trzeci raz" pachnie awanturą i szlabanem...

[sidhe-e]

a ja i moi znajomi często zwracamy się do siebie wołaczem i bardzo mi się to
podoba i mamy jeszcze po naście lat

co do Dagi, dla mnie zawsze będzie to jednak zdrobnienie od Dagny

[rycheza]

A dla mnie daga zawsze będzie rodzajem sztyletu...i nic na to nie poradzę, że
się powtarzam