Co z pomnikiem?

[mw66]

Pomnik postawiony "W Hołdzie Bohaterskich Walk Z Okupantem Hitlerowskim"
pozostanie na swoim miejscu, dwa oddane głosy to zdecydowanie za mało by
nakazać rozbiórkę.Na zamieszczoną na prośbę radnych i burmistrza ankietę
dotyczącą rozbiórki bądź remontu "gapy" w Lidzbarku Welskim do redakcji
przyszły 2 (słownie: dwie) odpowiedzi. "Ta przerażająca frekwencja mówi sama
za siebie" - twierdzą lidzbarscy
historycy.dzialdowo.wm.pl/Dwa-glosy-to-za-malo,25970
Uważam ,że żadnych pomników nie powinno sie rozbierac . Każdy z nich niesie ze
sobą jakieś wydarzenie historyczne bądż czci wydarzenie. Ten akurat czci
bohaterów tych bezimiennych co to walczyli z niemieckim okupantem. I komu to
przeszkadza?. Lepiej niech władza zajmie się rozwiązywaniem problemów ludzi a
pomnik zostawmy w spokoju.

[pupa12]

Lidzbark Welski pozbywa się z centrum miasta komunistycznej pamiątki, pomnika
zwananego przez mieszkańców miasta "gapą". Na jego miejscu stanie Święty
Wojciech lub herb miasta- jednorożec.

Na pomniku widnieje napis: "W hołdzie bohaterom walk z okupantem hitlerowskim i
utrwalania władzy ludowej. Społeczeństwo Lidzbarka 1974 rok". Fragment o
utrwalaczach komunizmu jest zachlapany farbą.
Jest to ogromny betonowy monument. Lidzbarscy historycy twierdzą, że dlatego
jest taki wysoki, aby przewyższyć postać Chrystusa stojącego przy kościele
Świętego Wojciecha. Z powodu swej wielkości miał również budzić podziw i strach.
Pomnik zostanie zburzony we wrześniu.

[mw50]

Szkoda,że nie przekazano pomnika do Kozłówki k/Puław gdzie znajduje
sie muzeum socrealizmu.Tam znajduje sie wiele rzeczy dokumentujacych
okres PRL-u.

Wylądowała w lesie

[pupa12]

Nikogo generalnie nie interesowały dalsze losy lidzbarskiej gapy. Gdy została
zdemontowana większość mieszkańców odetchnęła z ulgą i zapomniała o brzydkim
komunistycznym pomniku. Rozmowy o niej powróciły, gdy okazało się, że została
wyrzucona w pobliskim lesie…
Mieszkańcom Lidzbarka w większości pomnik się nie podobał, choć niewielu mówiło
o tym głośno.
Został postawiony w latach siedemdziesiątych, a wtedy wszelki sprzeciw mógł dla
sprzeciwiającego zakończyć się tragicznie. Pomnik szpecił Lidzbark nie tylko
swoim wyglądem (niektórzy do dziś nie wiedzą co przedstawiał), ale również tłem
historycznym. Na tablicy pamiątkowej napisane było bowiem „W hołdzie bohaterom
walk z okupantem hitlerowskim i utrwalania władzy ludowej. Społeczeństwo
Lidzbarka 1974” – choć ta druga część jest już od dawna zachlapana.

O możliwości rozebrania pomnika poinformował wojewódzki konserwator zabytków już
w kadencji Piotra Kramkowskiego (2002 – 2006). Po zbadaniu pomnika stwierdził,
że zagraża on ludzkiemu bezpieczeństwu oraz wyraził zgodę na rozbiórkę. Z
niewiadomych przyczyn do niej nie doszło. Mieszkańcy obawiali się natomiast, że
dojść może do tragedii i pomnik z powodu licznych pęknięć może rozsypać się
raniąc przechodniów. Szczególnie, że przez kilka miesięcy ruch niedaleko gapy
był wzmożony (podczas remontu wiaduktu na ulicy Zieluńskiej ruch skierowany był
objazdem przez Nowy Rynek).

Na początku roku wiceprzewodnicząca Rady Miejskiej w Lidzbarku Ewa Rzeszutko
zapytała wprost, czy jest w końcu jakaś szansa na to, by znielubiony pomnik
wreszcie zniknął z Lidzbarka. Przedstawiła również projekt pomnika, jaki ona
widziałaby na miejscy dzisiejszej gapy. Przedstawiał on prawdziwego orła
gotującego się do lotu. Burmistrz odpowiedział wtedy, że sam nie może o tym
zadecydować, gdyż pomnik nie należy do niego, a do wszystkich mieszkańców.
Zaznaczył również, że jeśli mieszkańcy zadecydują o zburzeniu pomnika – zostanie
to wykonane. W grę wchodziły też względy finansowe. Sprowadzenie specjalnych
dźwigów do zburzenia pomnika za bardzo obciążyłyby i tak już napięty budżet
miasta i gminy.

W końcu burmistrz Jan Rogowski podjął ostateczną decyzję o zburzeniu pomnika.
Mimo, iż niewielu się do tego przyznawało – wielu odetchnęło z ulgą. Burmistrz
znalazł też rozwiązanie problemu „jak i czym zburzyć pomnik”. Porozumiał się w
tej sprawie z ekipą remontującą wiadukt na ulicy Zieluńskiej. Ta po zakończeniu
prac za pomocą własnego dźwigu 1 października zburzyła pomnik. Najpierw zdjęto
„gapę” (jak się później okazało przedstawiała ona artystyczną wizję orła), potem
usunięto haniebną tablicę z PRL – owskimi hasłami (choć zachlapanymi) a na samym
końcu zlikwidowano postument, na którym siedział brzydki ptak. Wszystko to
zajęło niespełna godzinę a przyglądali się temu burmistrz, kilkoro radnych i
kilkudziesięciu mieszkańców miasta.

Dalsze losy pomnika nikomu już nie leżały na sercu. Bardzo szybko Lidzbark i
okolice zapomnieli, że coś takie w ogóle stało na środku miasta. Sama gapa, wraz
z resztą elementów zostały przewiezione na teren byłego ośrodka wojskowego.
Tablica i orzeł miały zaś znaleźć swe ostateczne miejsce w muzeum pożarnictwa,
na co jednak nie wyraził zgody prezes Ochotniczej Straży Pożarnej w Lidzbarku. O
losach gapy przestało się mówić, przestano też pytać… Aż do ubiegłego tygodnia,
gdy otrzymaliśmy informację niezależnie od dwóch mieszkańców Lidzbarka, o tym,
że gapa zostały porzucone w lesie. Według informacji muszą leżeć tam dość długo,
gdyż pokryte są spróchniałymi gałęziami i liśćmi oraz śniegiem… To dziwne, gdyż
mówiło się, że nie będzie zniszczona z powodu cennego tworzywa z jakiego jest
wykonana…

Marcin Ostrowski wm.pl

Gapa zbulwersowała lidzbarzan

[pupa12]

W ostatnim numerze Tygodnika Działdowskiego ukazał się obszerny, mentorski wywód
autorstwa Pana Szambory, który mieniąc się miłośnikiem ziemi działdowskiej, ze
swadą godną lepszej sprawy, bierze w obronę lidzbarską „gapę” i ubolewa nad jej
obecnym losem.
Lidzbarzan zbulwersował ostatni artykuł o gapie
Być może, przeczytałabym te „wynurzenia” jako jeszcze jeden przyczynek
dokumentujący różnorodność i różnobarwność postaw i poglądów ludzkich, których
nikt nikomu zabronić nie może, gdyby nie fakt, że autor nie ograniczył się do
nich, lecz pozwolił sobie, prawem kaduka, zbesztać niczym „burą sukę” władze
Lidzbarka, a więc Burmistrza i Radę Miejską za, jak to określił „pełną
hipokryzji” decyzję usunięcia pomnika i złożenia jego fragmentów w miejskim
lesie, przyznając równocześnie, że była to ich (tutejszych władz) suwerenna decyzja.
W wielu miejscach swej wypowiedzi posługuje się autor słowem „hipokryzja” i może
dlatego sam staje się jej ofiarą, będąc za i przecząc sobie, według klasycznej
już reguły „Jestem za a nawet przeciw”.
W jednym Pan Sambora ma rację. To nie mieszkańcy podjęli decyzję o ustawieniu
pomnika. Tak. Pamiętamy. Podjęli ją, nie komuniści z Lidzbarka (nie było ich,
albo byli za słabi) a określeni panowie przy czerwonych stolikach, między innymi
w Działdowie, bo tam ówcześnie mieściło się powiatowe centrum dowodzenia,
partyjne i SB - ckie i jeżeli autor decyzję o usunięciu pomnika porównuje z
tamtą sprzed lat, to znaczy, że polskie przemiany ominęły Go bokiem, bo ja, jak
i wielu uważa, że usunięcie pomnika kończy definitywnie jego żywot we fragmencie
historycznym, tak obrosłym hipokryzją. Nie da się natomiast, i nikt nie zamierza
wymazać go z pamięci ludzi, jako materialnego elementu architektury miasta, choć
bywały w jego historii elementy piękniejsze i wartościowsze, niestety zapomniane.
W stosunkach między Działdowem a Lidzbarkiem różnie bywało. To już historia, ale
starsi mieszkańcy pamiętają niekorzystne decyzje ówczesnych władz powiatu,
których „mądrość” przejawiała się w bezdyskusyjnych dyrektywach i decyzjach, o
ironio - wypracowywanych często przy suto zastawionym stoliku w „Rafałku” czy
„Nowej”. Pisanie Pana Szambory o suwerennej decyzji władz Lidzbarka dzisiaj, w
sposób jaki to czyni, wydaje się resentymentem za tamtymi czasami, żalem za
utraconą władzą, a dorzuciwszy jeszcze do tego groźby na jakie autor sobie
pozwala, groźby donosów, żalem za utraconym rajem lat 70 - tych. Żal żalem, ale
na szczęście, dziś jest inaczej. Ba, nawet wolno na władzę donosić – w tym
procederze życzę powodzenia.
Przykro mi, jako człowiekowi, że w czasie okupacji zginął tu członek rodziny
Autora. Były to czasy w których tragedie dotykały większość polskich rodzin, ale
fakt ten, żadną miarą, nie może być legitymacją do mieszania się w historię dnia
dzisiejszego. O poszanowanie historii i ludzi z nią związanych w Lidzbarku dbamy
i zadbamy sami, a Panu Szamborze, tak skłonnemu do udzielania rad i pouczeń,
proponuję zainteresowanie się edukacją na własnym, działdowskim podwórku, na
którym nazywanie pomnika poświęconego ofiarom represji „łapą” jest wyrazem
bezmyślności i nieznajomością faktów. Niech więc każdy robi swoje, bo patrząc „z
oddali”, nie zawsze się jest Jeziorańskim i nie zawsze widzi się problemy we
właściwej, przypisanej im proporcji…

Ewa Rzeszutko /z wm.pl/