Zmarł Zygmunt Duczyński

[Gość: z chicago]

Wielka szkoda.
Ale w Chicago mamy Jacka Zawadzkiego i jego "Moskwe-Pietuszki". Ten nagrodzony w Edynburgu,
rewelacyjny monodram.
Dobrze, ze od czasu do czasu, na roznych scenach, mozna go zobaczyc.

[Gość: polak]

w edynburgu nie byl nagrodzony monodram, tylko przedstawienie calego owczesnego
zespolu! monodram zawadzki zrobil z tego pozniej, kiedy poklocil sie z zygą i
stwierdził, że jest debeściak

[hannapi]

to zupelnie nie tak, jak napisal szanowny 'polak'

primo: monodram moskwa-pietuszki grany przez jacka zawadzkiego a rezyserowany
przez zygmunta duczynskiego znany byl publicznosci na dlugo przed tym, zanim
reaktywowany teatr kana wystawil spektakl 'noc'; oba przedstawienia inspirowane
byly tworczoscia jerofiejewa i firmowane przez kane, nie nalezy ich jednak
utozsamiac

secundo: w edynburgu istotnie nagrodzono 'noc', a nie 'moskwe-pietuszki'
[prezentowane nota bene w odwrotnej kolejnosci]. regulamin tego festiwalu nie
pozwala na wyroznianie spektakli starszych niz bodajze 3 lata, a
entuzjastycznie odebrany monodram jacka zawadzkiego mial wowczas niestety
nieco wiecej wiosen. teatr kana zaproszono zatem do uczestnictwa w kolejnej
edycji edynburskiego festiwalu, wtedy to uhonorowano grana przez caly
zespol 'noc' - rozstrzygniecie ile w tym bylo udzialu wrazenia, ktore
pozostawila po sobie 'moskwa-pietuszki' pozostawiam teatromanom.

tertio: w teatrze, jak w zyciu - zdarza sie, ze ludziom przestaje byc ze soba
po drodze, jednak roznica wizji artystycznych nie musi byc jednoznaczna z
deprecjonowaniem odmiennych pomyslow na robienie sztuki i 'debesciactwo' nie ma
tu nic do rzeczy; chyba iz uznajemy jeden jedyny sposob wyrazu za ogolnie
obowiazujacy i ostateczny, ale to juz zdaje sie przerabialismy.

pozdrawiam serdecznie
hania

żal, że odszedł ten niezwykły człowiek teatru

[sasza34]

Dziękuję Hani za te mądre słowa.

Nie wiem co i czy w ogóle coś zaszło między Duczyńskim a Zawadzkim, ale spektakl
„Moskwa-Pietuszki” bez wątpienia był efektem bardzo owocnej współpracy między
nimi i na pewno powstał o wiele wcześniej niż „Noc”.

„Moskwa-Pietuszki” to był spektakl olśniewający, olśniewający wszystkim:
wrażliwością i celnością myśli reżysera, wrażliwością, sprawnością i uczciwością
aktora, a także szlachetną redukcją materii. Goła żarówka, kuferek, lusterko...
chyba nic więcej. Myślę, że ten spektakl był WYDARZENIEM edynburskiego festiwalu
1993 i główną przyczyną zaproszenia w następnym roku „Nocy”, która na pewno też
była wspaniałym przedstawieniem, choć na pewno całkiem innym. „Nocy” nie
widziałem, „Pietuszki” tak.

Sam od wielu lat marzyłem o zrealizowaniu poematu Jerofiejewa na scenie i
nosiłem w głowie swoją wizję. To nie był monodram. W środkach wprawdzie też
bardzo oszczędny, ale aktorów miało grać sporo. A potem zobaczyłem spektakl
Duczyńskiego. Słyszałem o nim dużo dobrego, ale nie bardzo wierzyłem, że ktoś
oprócz mnie może tę literaturę przetłumaczyć na teatr. Zwłaszcza, że kilka prób
widziałem. Ale jakoś tak się złożyło, że szef telewizji szczecińskiej
zaproponował mi jesienią 1993 roku zrobienie telewizyjnego zapisu przedstawienia
Kany. I wtedy je zobaczyłem, a ono mnie oczarowało. Potem już tylko długo
rozważałem, jak je przenieść, aby nic nie dodając nic z niego nie uronić. Zanim
jednak doszło do realizacji, władze w telewizji się zmieniły i projekt upadł.
Została mi na pamiątkę tej przygody kaseta z roboczym nagraniem wideo. Na jedną
kamerę, bez reflektorów, w świetle tej jednej gołej żarówki, w którym to
przedstawienie było grane na scenie. Czasami po prostu nic nie widać, bo kamera
to jednak nie oko ludzkie. A mimo to na kasecie zapisany jest świetny spektakl.

Bardzo żal, że odszedł ten niezwykły człowiek teatru. Pomilczmy dzisiaj o nim.

Aleksander Berlin

P.S. O tym, jak mocna to była konstrukcja świadczy fakt, że Jacek Zawadzki gra
ten monodram dziś jeszcze w Ameryce, i wywołuje nim wielkie emocje. Przynajmniej
tak pisała o tym Ewa Uszpolewicz, polska dziennikarka w Chicago, a ja w to
wierzę. Nawet bardzo w to wierzę, bo aktorstwo Zawadzkiego mogło w międzyczasie
jeszcze bardziej dojrzeć, a wraz z nim ta jego - co tu kryć - życiowa rola. Może
warto by zorganizować tournee z tym spektaklem po Polsce? A na pewno należałoby
zrobić zapis telewizyjny tego przedstawienia, bo zdaje się, że nie zostało ono
zarejestrowane.

Na zakończenie dodam kilka cytatów z zagranicznej prasy, które pozwoliłem sobie
"ściągnąć" z witryny Teatru Kana:

Moskwa - Pietuszki jest czymś więcej niż tylko monodramem. To uderzające,
dramatyczne wydarzenie, w którym poemat Jerofiejewa jest przetworzony w całej
swej złożoności poprzez fizyczną obecność Jacka Zawadzkiego, jego głos, respekt
dla tekstu i jego wyjątkowej zdolności perswazji, dzięki której potrafi on
przekonać publiczność, ze jego podróż z Moskwy do Pietuszek i z powrotem do
Moskwy jest podróżą duszy ludzkiej w stronę raju poprzez czyściec.
Uważam, że Edynburski Festiwal i Fundacja Sztuki Demarko zostały prawdziwie
pobłogosławione przez występy Teatru Kana ze swoim niezapomnianym przedstawieniem.
Richard Demarco
Dyrektor Europejskiej Fundacji Kultury
Edynburg 1993
Przedstawienie Moskwa - Pietuszki to piękna prezentacja możliwości stworzenia
teatru przy pomocy nieosłoniętej żarówki, lustra, świeczki, walizki i jednego
aktora. Teatr Kana ze Szczecina podtrzymuje podstawowe idee teatru ubogiego
Jerzego Grotowskiego, akcentując intensywność spotkania rodzącego się pomiędzy
widownia a wykonawcą (...) Aktor zaskakuje nas skalą przeżycia roli, od zabawy
po drapieżność, po to, by zbliżyć się do nas, jednocześnie utrzymując dystans,
jakby w obawie, że moglibyśmy nie docenię Wieni, uważając go za zwykłego pijaka.
Ale my, widzowie, nie moglibyśmy się pomylić. Wienia to arystokrata duszy.
Przedstawienie wyreżyserowane przez Zygmunta Duczyńskiego jest niezwykłym
mikrokosmosem wirtuozerskich możliwości polskiego teatru (...) Jest magia i
inteligencja w tym całkowicie wyjątkowym przedstawieniu.
John Linklater
The Herald
30 sierpnia 1993
Teatralny styl Kany jest wysoce indywidualny i ekscytujący, to karnawałowa
materializacja widm rozpalonej wyobraźni Jerofiejewa (...) Tempo jest szalone,
ochrypłe i sprośne, co jakiś czas przerywane wesołymi wtrętami, które
rozśmieszają publiczność do łez (...) Jakość aktorstwa i kreacja wysoce
indywidualnego świata, dzięki reżyserii Zygmunta Duczyńskiego wyróżnia Kanę jako
jedną z najlepszych grup teatralnych środkowej Europy w finałowym tygodniu
festiwalu.
John Linklater
The Herald
1 września 1994
Przedstawienie przechodzi od monologu w doskonałe granie zespołowe, utrzymane w
dobrym tempie, efektowne i niezmiernie zabawne (zwłaszcza w tej angielskiej
wersji) (...) Tematem sztuki jest podróż, ale podróż donikąd, której nadany
zostaje bluźnierczy wydźwięk (...) To sensacyjne wydarzenie, które pierwszego
wieczora rzuciło widownię na kolana.
John Orr
The Scotsman
1 września 1994
Polski Teatr Kana wraca do Edynburga ze znakomicie zagraną adaptacją sztuki
Wieniedikta Jerofiejewa Noc Walpurgii (w angielskiej wersji językowej), która
jest dalszym ciągiem genialnego monodramu Moskwa - Pietuszki (...) Ta
tragikomedia zabarwiona filozofią rozpaczy to niezrównane wydarzenie na
tegorocznym Fringe'u.
Tom Moris
The Independent
2 września 1994
2 września 1994, ostatni dzień Festiwalu '94 w Edynburgu. Noc to kolejne
arcydzieło Teatru Kana doskonale wyrażające świat, na którym Jerofiejew był
zdecydowany się skupię. z pewnością jest to świat, który zainteresuje każdego
artystę konfrontującego skrajności ludzkiego doświadczenia. Przedstawienie
posiadało doskonałą równowagę humoru i bólu. Język angielski wypowiedziany przez
polskie głosy brzmiał rewelacyjnie. Jeszcze raz jestem wdzięczny Teatrowi Kana
za zaszczycenie festiwalowego programu Fundacji Demarco w St. Mary' s School.
Richard Demarco
Dyrektor Europejskiej Fundacji Kultury
Edynburg 1993

[Gość: sun-ra]

Dusza Zygmunta jest i będzie obecna w moim życiu za co mu bardzo dziękuję
Darek Ryzczak