Gość: Szwager
IP: *.dip.t-dialin.net
02.09.03, 11:22
Proponuja sam pozbiyrac co ino o Zakopanym.
"Historia Zakopanego
Jeszcze do połowy XVI stulecia obszar dzisiejszego Zakopanego pokrywały
gęste pierwotne bory bukowo-jodłowe. Zupełnie inaczej sytuacja rozwijała się
po pd. stronie Tatr, w Spiszu i na Orawie, gdzie osadnicy szybko zajmowali
kolejne tereny. W związku z tym pojawiła się groźba utraty pd. Podhala, a
tym samym zmniejszenia się terytorium Królestwa Polskiego. Dodało to władzom
bodźca do rozszerzenia osadnictwa pod same Tatry. I tak, w roku 1578
starostwo w Nowym Targu (pod kontrolą szlacheckiej rodziny Pieniążków),
zarządzające całym Podhalem, otrzymało od króla Stefana Batorego przywilej
osadniczy obejmujący tereny dzisiejszego Zakopanego i Kościeliska.
Ciekawostką jest fakt, iż przywileju tego nigdy nie odnaleziono, stąd
niektórzy historycy poddają w głęboką wątpliwość jego istnienie.
Ludy osiedleńców przybywały z najróżniejszych stron: z Małopolski, Mazowsza,
a nawet z odległej Wołoszczyzny (przyszłej Rumunii). Jak się później
okazało, Wołosi odcisnęli olbrzymie piętno na kulturze i sztuce
podhalańskiej. To oni właśnie zaszczepili strój góralski, muzykę oraz
elementy języka, np. takie słowa jak baca, kierdel, czy też nazwy: Karpaty,
Magura są pochodzenia rumuńskiego.
Słowo "zakopane" ("kopane") po raz pierwszy zostało dostrzeżone w
dokumentach z 1605 r., i miało oznaczać wykarczowany obszar. Pierwsza wioska
między Tatrami a Gubałówką, nazwana Nową Osadą należała do rodów Gąsieniców,
Toporów i Jarząbków. Jak łatwo się domyślić Gąsienicowie wzięli pod władanie
(nieco później) również obszar dzisiejszej Hali Gąsienicowej, zaś
Jarząbkowie - Hali Jarząbczej. Nazwa wioski nie przyjęła się jednak - w XVI-
wiecznych dokumentach figuruje już bowiem nazwa Zakopane. Dokumenty te
przytaczają także takie nazwy jak Żywczańskie, Bystre, czy Cyrhla -
dzisiejsze osiedla, wówczas polany. W 1676 r. Zakopane wraz z Poroninem i
Olczą liczyło 43 stałych mieszkańców.
Na rozwój osady wpłynął bez wątpienia pomysł wykorzystania tatrzańskich złóż
rudy żelaza, poprzez budowę huty (kuźnic) w dolinie Bystrej. Nie wiadomo
dokładnie kiedy powstała, ale pierwsze wzmianki pochodzą już z roku 1701.
Kuźnice (nazywane z góralska homrami) przyciągały nie tylko pierwszych
turystów, ale i naukowców, m.in. Baltazara Hacqueta, czy Stanisława Staszica
(zobacz dział słynne postacie). Stanowiły też bramę do Tatr dla pierwszych
śmiałków wyprawiających się w tajemnicze góry. Aż do połowy XIX w. to
właśnie w Kuźnicach rozwijało się życie kulturalne i turystyczne. Tu
zbudowano karczmę, szkołę oraz słynny dworek, który gościł tak znamienitych
gości jak Ludwik Zejszner, Seweryn Goszczyński, czy Wincenty Pol. Po pewnym
czasie zdano sobie sprawę, iż warunki panujące w Kuźnicach nie są idealne do
wypoczynku. Chodziło zwłaszcza o wszechobecny hałas wciąż rozbudowywanych
maszyn, które rozmieszczano wzdłuż drogi dojazdowej. W latach 1830-50 (okres
prosperity huty) ciągnęły się one na odcinku aż 1400 m. Przyjezdni zaczęli
więc powoli wynajmować izby u górali zakopiańskich, a jednym z pionierów
wypoczywania w nowych warunkach był profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego -
Jan Kanty Steczkowski.
Z początkiem XIX stulecia Zakopane zamieszkiwało już około 1800 osób. Ważną
datą w jego dziejach jest rok 1824. Wtedy to, wraz z okolicznymi
przysiółkami, przeszło spod władzy cesarza austriackiego w prywatne ręce
Emanuela Homolacsa - człowieka, który już trzy lata po tym fakcie zbudował
pierwsze w Tatrach Polskich schronisko turystyczne (nad Morskim Okiem). Od
roku 1845 Zakopane miało swoją parafię, choć tylko na papierze, gdyż
pierwszy drewniany kościółek postawiono dopiero dwa lata później. Za sprawą
pierwszego proboszcza - słynnego ks. Józefa Stolarczyka - rozbudowano go w
latach 1850-51. Do naszych czasów przetrwał w prawie niezmienionym stanie i
dziś, jako kościół parafialny pw. Matki Boskiej Częstochowskiej, znajduje
się przy ulicy Kościeliskiej tuż obok cmentarza na Pęksowym Brzyzku."
