harmonyy
13.09.04, 18:07
O ile funkcjonowania takich zmysłów jak wzrok, słuch, czy węch jesteśmy stosunkowo
świadomi,
o tyle z posiadania innych niemal nie zdajemy sobie sprawy ? zmysł dotyku,
przedsionkowy,
propriocepcji, czy kinestezji. Wśród umiejętności będących końcowymi produktami
rozwoju
integracji sensorycznej można wymienić: zdolność do koncentracji uwagi, samoakceptację
i
samokontrolę, zdolność do szeroko rozumianego uczenia się, w tym również szkolnego.
Proces integracji wrażeń jest procesem ciągłym, co oznacza, że osiągnięcie jednego
poziomu umożliwia rozwijanie umiejętności
z poziomu następnego i każda słabość rozwoju, czy niedostatek doświadczeń w zakresie
pierwszych etapów może wpłynąć na zaburzenia w rozwoju stadium następnego.
Metoda terapii integracji sensorycznej jest jeszcze mało znana, mimo istnienia jej w Polsce
już
od 10 lat. Niewiele wiedzą o niej lekarze pediatrzy, psychologowie, pedagodzy specjalni,
nauczyciele,
a tym bardziej rodzice.
Metoda SI autorstwa Ann J.Ayres (psychologa klinicznego, terapeutki zajęciowej, a także
pracownika naukowego Uniwersytetu w Los Angeles), powstała w latach 70-tych w USA i
jest
wciąż udoskonalana
i aktualizowana w oparciu o najnowsze odkrycia z dziedziny neuroanatomi i
neurofizjologii.
Powszechnie znana i stosowana w USA i krajach Europy zachodniej. W Polsce zaistniała
dopiero od kilku lat.
Termin integracja sensoryczna oznacza taką organizację wrażeń ze wszystkich zmysłów, by
mogły być one przez człowieka wykorzystane do celowego i efektywnego działania.
Nasze zmysły dostarczają nam informacji z całego naszego ciała i otoczenia wokół nas. W
każdym momencie życia do nasego mózgu dopływa niezliczona ilość informacji i pochodzą
one nie tylko z naszych oczu i uszu, zle także ze skóry (zmysł dotyku), z mieśni, ścięgien i
stawów (zmysł propriocepcji czyli ?czucie siebie?)
i ze specjalnego zmysłu przedsionkowego, który odbiera siłę grawitacji i rejestruje
wrażenia
z ruchu naszego ciała.
Nasz mózg, który nieustannie organizuje te wszystkie informacje można porównać do
policjanta kierującego ruchem w godzinach szczytu. Jeśli tę funkcję wykonuje prawidłowo,
to zintegrowana informacja może być użyta do formowania percepcji, uczenia się, dobrze
kontrolowanego reagowania.
Gdy zaś informacje płyną w sposób źle zorganizowany, to funkcjonowanie naszego
systemu
nerwowego przypomina korek komunikacyjny, co bardzo utrudnia codzienne życie.
Tworca metody integracji sensorycznej jest J.Ayres, opracowała ona hipotetyczny model
rozwoju integracji sensorycznej, która dokonuje się w pierwszych latach życia dziecka.
Jeśli
rozwój ten przebiega bez zakłóceń, to dziecko osiąga dojrzałość w zakresie integracji
sensorycznej ok. 9 roku życia.
Wśród czterech głównych stadiów rozwoju integracji sensorycznej uwagę należy zwrócić
zwłaszcza na pierwsze i końcowe.
Pierwsze stadium, rozpoczynające się już w życiu PLODOWYM, to rozwój podstawowych
systemów zmysłowych, których sprawne funkcjonowanie leży u podstaw integracji
sensorycznej: systemu dotykowego, proprioceptywnego i przedsionkowego (także
reakcji
równoważnych i asymilacji pierwotnych odruchów).
W ostatnim zaś ? czwartym stadium ? dziecko osiąga dojrzałość do opanowania czytania,
pisania, tworzenia pojęć oraz potrafi zachowywać się w sposób społecznie akceptowany.
To jak nie może być porządnego budynku bez fundamentów, tak i nie możliwe jest
osiągnięcie zdolności z ostatniego stadium, gdy źle funkcjonują bazowe systemy
sensoryczne.
Ze złą integracją sensoryczną, czy deficytem integracji sensorycznej mamy do czynienia
wtedy, gdy mózg z jakiś powodów (przyczyny te mogą być różne i nie są jeszcze do końca
poznane) nie potrafi właściwie organizować wrażeń zmysłowych dla tworzenia na ich
bazie
adaptacyjnej ? czyli właściwej i użytecznej reakcji.
Mówiąc o deficytach SI nie ma się na myśli chorób, czy uszkodzeń narządów zmysłu np.
krótkowzroczność, czy niedosłuch (choć zawsze należy wykluczyć tą ewentualność), ale
zaburzenia
w interpretacji, w percepcji bodźców, która zawsze dokonuje się w układzie nerwowym.
