Huta Brzuska - Brzuska ok. 1940-42

[m.cave]

Będę wdzięczny za informacje o konflikcie narodowościowym m/tymi
miejsowościami. Wiem, że Polacy i Ukraińcy mordowali się wzajemnie ale nie
znam szczegółów.

[darino]

Rzeczywiście Huta Brzuska była dużą, czysto polską wsią. Wyróżniała się wśród
sąsiadów (i tak jest do dzisiaj) mową (chodzi mi rzecz jasna o akcent i wymowę)
oraz obyczajami.
Brzuska była wsią w większości ukraińską. Od października 1939 do czerwca 1941
znajdowały się na terenie Związku Radzieckiego, na tyłach budowanej na linii
Sanu obronnej "linii Mołotowa". Dlatego nie sądzę, aby w tym czasie wystepowały
jakieś niepokoje, tym bardziej że w tym czasie trwała na całym terenie Pogórza
Przemyskiego wielka akcja wysiedlania (głównie do Kazachstanu) bogatszych
chłopów oraz ziemian, nauczycieli, policjantów, sołtysów itp.
Jeżeli wystąpił jakiś konflikt, to raczej za okupacji niemieckiej. Czytałem o
masowych mordach ludności ukraińskiej, ale dotyczyło to sąsiedniej wsi -
Bachowa.

[m.cave]

Serdeczne dzięki z odzew. Zdaje sobie sprawę z mglistości mojego pytania. Jest
oparte na pamięci mojej Mamy.

wiadomości o Brzusce ?

[darino]

Może podasz więcej wiadomości i ciekawostek o Brzusce, nie pisaliśmy o niej
wiele, z wyjątkiem statystyk ludności z konca XIX i początku XX wieku.

[m.cave]

Jestem mieszkańcem Trójmiasta i nie znam historii regionu przemyskiego w ogóle.
Moja Mama (ur. 1930) pochodzi z ukraińskiej rodziny, która mieszkała do powodzi
(1935-8?) w Przemyślu. Później przeniosła się do znojomych w Brzusce. Tam to
ukrywając się w jakim wąwozie uniknęli śmierci z polskich rąk. Ale ojciec Mamy
został wtedy zabity (może to był 1943?).Osierocone rodzeństwo (ich matka umarła
już wcześniej) uciekło do Birczy, gdzie znaleźli jakieś puste mieszkanie (może
po Żydach). Był tam akurat jakiś pogrom Żydów. Mama w końcu (chyba 1944)
dostała się do zakonnic. Notomiast Jej brat (ur.1927)i siostra (ur.1925)
zostali pieszo pognani do Lwowa. Wszyscy przeżyli te trudne czasy. Siostra
mojej Mamy niedawno zmarła we Lwowie, brat mieszka w głebi Rosji, a ja
uświadomiłem sobie, że nic nie wiem. Teraz próbuję znależć tło historyczne dla
tych wydarzeń. Okazuje się to nie łatwe; nie wiem jak trafić do źródeł.
Pozdrawiam.

zakonnice

[darino]

Czy Twoja mama dostała się do zakonnic w Birczy ?
Jeśli tak, to były to Siostry Służebniczki - kiedyś mieszkałem w sąsiedztwie, a
nawet rodzice korzystali z usług sióstr, pozostawiając mnie pod ich opieką.
Dom siostry otrzymały w XIX wieku od hr. Kowalskiej, pod warunkiem prowadzenia
ochronki dla sierot.

[m.cave]

Z Birczy Mama trafiła przy pomocy dobrych ludzi do Grekokatolickiego zakonu
Służebniczek Najświętszej Marii Panny Niepokalanego Poczęcia w Przemyślu
prawdopodobnie jesienią 1943.
Co do Brzuski, to przy wszystkich wątpliwościach co do konkretnej daty jest
prawie pewne, że w tej miejscowości miała miejsce żeź mieszkańców.

Berezka i Bachów

[piotrzr]

G.Motyka w "tak było w Bieszczadach" pisze na str254 o 187 ofiarach zbrodni w
Berezce i 95 w bachowie. Były to ofiary polskiej napaści dokonanej jednocześnie
na obie miejscowości 11 kwietnia 1945 r,W marcu tego roku miała miejsca o wiele
głosniejsza zbrodnia w pawłokomie.
Myslę że do tamtego okresu o wiele trafniejsza w poszukiwaniach jest nazwa
ukraińska wioski - Berezka.
Motyka wspomina również o listopadzie 1945 - napadzie UPA m.in. na Birczę,
Starą Birczę i hutę Brzuską /vide str.325/
Pozdrawiam

[m.cave]

Dziękuję bardzo.

Brzuska vs Huta Brzuska

[darino]

Ciągle myslę o tym, ale trudno dopasować jakiekolwiek fakty. Sprubuję podczas
wiosennych wycieczek wypytac znajomych, ale nie wiem czy odniesie to skutek ?
Ludzie starają się nie pamiętać swoich złych uczynków.
Pamiętam natomiast z dzieciństwa wzajemną wrogość mieszkańców Huty Brzuskiej i
sąsiednich miejscowości !

sledztwo IPN-u

[piotrzr]

. S 11/01/Zi – śledztwo wszczęte w dniu 9 lutego 2001 roku w sprawie zbrodni
popełnionych na szkodę obywateli polskich narodowości ukraińskiej zamieszkałych
na terenie powiatu przemyskiego w 1945 roku, w wyniku których w Małkowicach
śmierć poniosło ok. 150 mieszkańców tej miejscowości, a w miejscowościach
Skopów, Ruszelczyce, Korytniki, Bachów, Ujkowice, Trójczyce, BRZÓZKA BERESKA,
Wola Krzywiecka śmierć poniosło co najmniej kilkadziesiąt innych osób
narodowości ukraińskiej, tj. o przestępstwo z art. 148§2 pkt 3 i 4, §3 w zw. z
art. 3 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 roku o Instytucie Pamięci Narodowej –
Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (Dz. U. Nr 155, poz. 1016
z późn. zm.).
W jego toku przesłuchano łącznie 104 świadków, w tym wielu pokrzywdzonych.
Ponadto uzyskano kopię dokumentacji archiwalnej wytworzonej przez MO, UB i
Starostwo Powiatowe w Przemyślu w sprawie zbrodni na szkodę ludności
ukraińskiej na terenie powiatu przemyskiego w skazanym okresie. Nawiązano
kontakt z ukraińskim Towarzystwem „Nadsanie”, w wyniku czego uzyskano dane
osobowe i adresy kilku świadków zamieszkałych na terenie Ukrainy. Osoby te
zostały przesłuchane w drodze międzynarodowej pomocy prawnej. Ponadto zapoznano
się z repertorium byłej Prokuratury przy Sądzie Okręgowym w Przemyślu oraz
repertorium byłej Wojskowej Prokuratury Rejonowej w Przemyślu, w celu
ujawnienia wpisów świadczących o prowadzeniu przez organy ścigania postępowań w
sprawie zbrodni na ludności ukraińskiej. W wyniku tego ujawniono wspomniane
wpisy, jednak wiele akt spraw umorzonych wobec niewykrycia sprawców zostało
zniszczonych, z uwagi na upływ okresu archiwizacji. W toku analizy licznych
spraw karnych z okresu lat 40-tych i 50-tych XX wieku ustalono co najmniej
kilkanaście nazwisk, prawdopodobnie sprawców tych zbrodni. Według
dotychczasowych ustaleń osoby te nie żyją. Zbrodni na szkodę ludności
ukraińskiej dokonywali prawdopodobnie członkowie Batalionów Chłopskich z terenu
powiatu przemyskiego wraz z bandytami prawdopodobnie
z pobudek rabunkowych. Prowadzenie postępowania w tej sprawie utrudnione jest
tym, iż obecnie niewielu jest bezpośrednich świadków tych wydarzeń.
Dotychczasowe czynności pozwoliły na zgromadzenie bogatego materiału
dowodowego, jedynie w sprawie zabójstwa ludności ukraińskiej w Małkowicach
w dniu 17/18 kwietnia 1945 roku oraz w Woli Krzywieckiej w dniu 15 kwietnia
1945 roku. Dalsze czynności w tym śledztwie koncentrować się będą na analizie
materiałów archiwalnych znajdujących się w Archiwum Państwowym w Rzeszowie,
Przemyślu oraz w zasobach Oddziałowego Biura Udostępniania i Archiwizacji
Dokumentów w Rzeszowie. Po rozpoznaniu poszczególnych wątków sprawy będą one
wyłączane do odrębnego prowadzenia i kończone wydaniem decyzji merytorycznych.
Do chwili obecnej zakończono w ten sposób postępowanie w sprawie zabójstwa Jana
Sałuka w dniu 3 czerwca 1945 roku w Stubnie powiat przemyski.
Z uwagi na skomplikowany i wielowątkowy przedmiot śledztwa oraz trudności w
pozyskiwaniu dowodów osobowych, obecnie nie można wskazać nawet przybliżonego
terminu ukończenia całości sprawy.

[m.cave]

Powódź w Przemyślu była w 1941. Ojciec mamy zginął w kwietniu 1944. Mama dostala
się pod opiekę zakonu jesienią 1944. Znalazłem także wiele innych osobistych
informacji. Dziekuję. Szczególnie Darino.

z wspomnień żołnierza UPA

[darino]

Znalazłem fragment na ten temat we wspomnieniach Iwana Olijara z Sufczyny -
pseudonim "Kum":
"Jak raz w tym czasie 14 (?) kwietnia odbył się napad bandy z Huty Brzuski,
polskiej wsi, na Bachów. Zabito 184 osoby. Ograbiwszy majątek i podpaliwszy
chaty, banda ruszyła na Brzuskę. W Brzusce zabili 173 osoby. Na plebanii
zginął, zabity siekierą, proboszcz ojciec Biłyk wraz z rodziną.
Przeszedłszy Brzuskę, ruszyli na Sufczynę. Zabili 26 osób. U Sofii Hutman
zażądali 500 zł. Zabrała wszystkie pieniądze, dała, i przeżyła. U Pawła Hutman
zabrakło do żądanej sumy 20 zł - w związku z tym on nie przeżył, a pieniądze i
tak zabrali.
Mieszkańcy uciekali w las, banda doszła już do połowy wsi, kiedy nadbiegli nasi
striłci z UPA. Polacy zawrócili.
Ja przebywałem w tym czasie na szkoleniu w kotowskim lesie z nowopowstałą
czotą. Przybiegł łącznik z Sufczyny z wiadomością o bestialstwie bandytów.
Czota ruszyła bezwłocznie, ale Polaków we wsi już nie zastała".

[dubiecki]

Starsi mieszkańcy polskich wsi (czyli głównie wsi po lewej stronie Sanu)
pamiętają , a raczej pamiętali tzw partyzantów, którzy wyprawiali sie "za
San"...grabiąc, czasem mordując....Kilku z nich po wojnie odsiedziało kilka
lat, kilku uciekło na ziemie odzyskane.
Oczywiście te rabunki niewiele miały z charakteru narodowościowego.
Bandy łupiły równie bezlitośnie Polaków..czasami sąsiad ograbił sąsiada.
Tak w ogóle słuchając opowiadań starszych (w dziecińswie)to nasze tereny w
latach 40tych jawią sie trochę jak dziki zachód...a raczej wschód.
Nie mozną jednak zapominać, ze ofiary były po obydwu stronach, być moze ofiar
wsród Polaków było więcej (nie znam statystyk historyznych).
Zawsze jak jestem na cmentarzu w Dubiecku...rzuca mi sie grób rodziny...(nie
pamietam nazwiska) liczącej chyba ponad 10 osób zabitej przez Ukrainców.

raczej unikam licytacji :)

[darino]

Jednak wydaje mi się, że na naszym terenie Ukraińców zginęło więcej niż
Polaków, z tym że każda zbrodnia popełniona przez Ukraińców na Polakach ma
bogatą dokumentację, natomiast o sytuacjach odwrotnych zaczyna się mówić
dopiero od niedawna !
Zresztą wiele zbrodni przedstawianych jako ukraińskie okazują się być dokonane
przez polskich bandytów. W cytowanym przeze mnie pamietniku żołnierza UPA
znalazłem kilka ciekawych wzmianek - napiszę o tym wkrótce !

[dubiecki]

dlatego napisałem być moze Polaków zgineło wiecej.
A poza tym każda śmierc to osobna tragedia...i nie ma znaczenia czy stosunek
ofiar był (Polaków/Ukraińców) 55:45 czy 45:55

[m.cave]

Jesteś prawdziwą kopalnią informacji. Pozdrawiam.

[m.cave]

Nie wiem, czy dlatego, że Płeczeń spisywał swoje wspomnienia kilka (jeśli nie
kilkanaście) lat później, czy z „rozpędu” - do wydarzeń, które w innych źródłach
są datowane na 11(14).04.1944 on zdaje się przypisywać datę 18.12.1945.
A może „zmieszał” dwa wydarzenia?
Że przytoczę dotyczący tego akapit (Omeljan Płeczeń - "Dzięwięć lat w bunkrze"
str. 59-61) w całości:

"...Bachów przypominał mi tragiczne wydarzenia 1945 roku. To była: piękna wieś!
Duża, rozległa, liczyła ponad 500 gospodarstw. Rów- nież pobliska Berezka była
sporą osadą, liczyła 350 domostw. Co z nich zostało? Wśród straszliwej ruiny
ledwie gdzieniegdzie stała, cudem ocalała, pusta chata.
Polscy bandyci napadli na Bachów i Berezkę 18 grudnia. Od kilku dni nasz
oddział kwaterował w Iskani, skąd stale robiliśmy wypady do pobliskich wsi.
Przekonywaliśmy chłopów, by organizowali oddziały samoobrony. Niestety, nasza
akcja nie przynosiła rezultatów. Szcze- gólnie w Bachowie i Berezce. Ludzie tam
byli pasywni i nie bardzo świadomi. Duża w tym "zasługa" księdza Sembratowicza,
wieloletniego proboszcza Bachowa, upartego moskofila. Był bardzo lojalny
w stosunku do Polaków, przyjaźnił się z polskimi księżmi i ludźmi nieprzychylnie
nastawionymi do Ukraińców. Co prawda, los odpłacił mu za to. Gdy bandy napadły
na Bachów, uciekł do Babic. Ale tam dopadli go i zastrzelili.
Rano zbudziła nas strzelanina, a w chwilę później przybiegli zawiadowcy, z
krzykiem, że Polacy mordują ludzi i palą ich domostwa w Bachowie i Berezce.
Nasza bojówka i kuszcz samoobrony z Iskani ruszyły na odsiecz. Już z daleka
zobaczyliśmy ogień, słychać było strzały, lament ludzi i ryczenie bydła. Zatoka
rozkazał kuszczowi zająć pozycje w gęstych krzakach nad potokiem i uważać, by
Polacy nas nie otoczyli. Tymczasem bojówka podkradła się pod wieś. Od razu stało
się jasne, że jest nas za mało. We wsi oprócz cywilnych band było także polskie
wojsko. Ich siły przewyższały nasze stokrotnie.

Pękały nam serca z rozpaczy. Przecież nie możemy czekać, aż wszystkich wytłuką.
Podsunęliśmy się bliżej. Zatoka rozkazał nastawić celowniki naszej broni na jak
najdalszą odległość. Oczywiście, mogliśmy liczyć jedynie na to, że ich wystraszymy.
Otworzyliśmy ogień. Strzelanina spłoszyła konie, najpierw te zaprzężone, a
później i wojskowe. Polacy w odpowiedzi zagrali na "maksymie" i uruchomili
moździerze. Nie orientowali się w jakiej odległości od nich się znajdujemy i
dlatego ich kule nas nie sięgały. Jedyny pocisk, który upadł niedaleko,
przysypał ziemią strzelca Rybołowa. Zaterkotały również karabiny SKW. Polacy,
zapomnia-
wszy o nas, zaczęli biec w ich kierunku. Gdy wyszli na szosę skiero
waliśmy na nich całą siłę ognia. Rój SKW wycofał się do lasu. Z przysiółka Sokół
przybiegł do nas jakiś chłop z informacją, że Polacy nas okrążają. Natychmiast
znaleźliśmy się wśród chat we wsi i stąd przedarliśmy się do lasu, gdzie
dołączył do nas rój SKW. Polacy nie ruszyli naszym śladem, bo obawiali się
stracić zagrabione dobro. Wśród nas największe obawy przeżywał strzelec
Czornjuk, który zostawił w Bachowie żonę. Istniała możliwość, że rabusie nie
oszczędzili jej, choć była Polką. Wyrywał się by biec do wsi, ale Zatoka
zabronił mu twierdząc, że udamy się tam wspólnie, jak tylko minie
niebezpieczeństwo. Późnym wieczorem ruszyliśmy do wsi. To co zastaliśmy na
miejscu było wstrząsające.
Na pogorzelisku leżały zwęglone szkielety. Mężczyźni, kobiety, także dzieci. Na
plebanii w Berezce znaleźliśmy bezgłowe ciała księdza Biłyka i jego żony. Ich
odrąbane głowy poniewierały się daleko od tułowia.
Nie sposób opisać tej straszliwej zbrodni. W Bachowie i Berezce zamordowano
wówczas 465 bezbronnych ludzi, dwie trzecie których stanowiły kobiety! Wśród
nich zginęła również żona Czornjuka. Liczba ofiar nie jest przesadzona. Żyją
jeszcze ludzie, którzy pamiętają ten mord i dysponują spisem pomordowanych osób.
Ilu bez- bronnych ukraińskich wieśniaków zginęło na całym "Zakierzoniu"?
Nasza grupka zabiła wówczas dziewięciu bandytów i tyluż raniła..."

[darino]

Wydaje mi się, że nałożyły się tutaj dwa wydarzenia - krwawa masakra z kwietnia
1945 i wysiedlanie Brzuski, Bachowa i Iskani, które chyba odbywało się w zimie ?
Interesujący jest udział wojska - do tej pory w żadnej relacji nie mówiono o
udziale wojska w masakrze z kwietnia, natomiast uczestniczyło na pewno w
wysiedleniach. Natomiast polska milicja była obecna przy obydwu wydarzeniach !

wspomnienia Anny Kurasz z Bachowa

[darino]

Wspomnienia Anny Kurasz (panieńskie nazwisko Pizio(?)), urodzonej w Bachowie w
roku 1922:
"Przyszło zza Sanu 700 polskich partyzantów. żaczęli zabijać ludzi w naszej
wiosce. Sprawdzali kennkarty. Zabijali po polach, po chatach, w
wiosce.Najwięcej zabitych było koło potoka Liubery, który płynie pośrodku
wioski. Tam nazganiali ludzi i zabili, a było tych ludzi 17. A wszystkich
zabitych było z 80 ludzi.
Tych znad potoka pochowali niedaleko w jednej jamie. Przeleżeli tam do 1971
roku, bo w tym miejscu była budowana szkoła i przenieśli ich na cmentarz.
Reszta ludzi była pochowana na cmenterzu, ele na drugim końcu, dalej od cerkwi,
i nie w jednym miejscu, a w różnych grobach, bo we wsi jeszcze mieszkały ich
rodziny.
Pamiętam niestety nie wszyskich zabitych. To byli Antin Pizio (mój ojciec),
Antin Kupczak, Katerina Kupczak, Anna Dekar, Mychajło Bubin, Marta Sokił
(zabita z dzieckiem), Antin Zubik, Jedinak, Zacharij Kopko, Ilja Kopko, Fedir i
Marija Stiepanik, Mychajło Kupczak, Anna Sałasznik, Hryhorij Kopko, Ksenia
Kopko, ojciec Sembratowicz. Jak pamiętam, to te osoby, oprócz Stepaników i
Kseni i Hryhorija Kopków, były pochowane najpierw koło potoku, a potem
przeniesione koło cerkwi.
Pamiętam jeszcze zabitych Jewhenię Kostecką, rodzinę Tkaczów (Iwan, Pietro,
Halina, Dionisij), Josifę Tkacz (siostrę Marii Sokił), Dmitra Łobodzińskiego,
Annę Biłą, Romana Kopka, Hutmana (zabil go własny syn, którego potem
sparaliżowało)."

wspomnienia Stanisława Seneczka z Brzuski

[darino]

Wspomnienia Stanisława Seneczka, urodzonego w 1919 roku w Brzusce:
"W kwietniu 1945 roku wpadła do wioski uzbrojona banda. Legitymowali ludzi. Kto
miał kennkartę z "U", tego zastrzelili na miejscu, kto z "P", tego nie
zabijali. To byli ludzie z sąsiedniej wioski, ale i za Sanu, i wysiedleńcy z
Wołynia. W Brzusce zabili wtedy 182 ludzi, w Sufczynie, wydaje mi się, 80, w
Bachowie też około tylu.
Pochowano ich w zbiorczej mogile, ludzie policzyli, więc wiedzieli, ilu było
zabitych.
Ja wróciłem do wioski we wrześniu 1946 roku, ale żyła moja mama i brat, to
wszystko dokładnie opowiedzieli. Podczas tego napadu zabili mojego ojca i brata.
Leżą oni w wielkiej, starej mogile za mogiłami ojców Biłyka i Hadziaka. Obok
leżąmój ojciec i brat, a jakieś trzy metry za nimi wybrana była jama, i w tej
jamie leży 182 ludzi, to długa jama, dłuższa niż 10 metrów. Stał tam kiedyś
krzyż. Teraz tym nikt się nie interesuje. Raz za komuny gmina dostała jakieś
pieniądze, przysłali pijaków, którzy ogrodzili teren drutem kolczastym. To cała
opieka i pamięć. Mama była Polka, to jej nie zabili. Przyszli zza Sanu."

wywiad z dnia 24 sierpnia 1999 roku

lista pomordowanych 11 kwietnia 1945 roku - część

[darino]

Lista osób pomordowanych w Brzusce/Berezce 11 kwietnia 1945 roku:

1. Doskocz Wasyl s. Stepana, 1888
2. Doskocz Petronela, 1899
3. Doskocz Anna, c. Dmytra, 1902
4. Mrudz Kateryna, c. Pietra, 1882
5. Mrudz Anna, c. Wasyla, 1911
6. Bodnar Kateryna, c. Iwana, 1902
7. Bodnar Stefania, c. Wołodymyra, 1940
8. Bodnar Jarosław, s. Wołodymyra, 1945
9. Kopka Julia, c. Iwana, 1905
10. Kopka Kateryna, c. Mychajła, 1926
11. Kopka Iwanna, c. Mychajła, 1929
12. Kopka Tadej, s. Mychajła, 1937
13. Kopka Wołodymyr, s. Mychajła, 1944
14. Kopka Helena, c. Mychajła, 1931
15. Sztur Adolf, s. Mychajła, 1934
16. Czubak Nestor, s. Mychajła, 1922
17. Filwarskyj Mychajło Iwan, 1899
18. Popowycz Marta, c. Hrycia, 1905
19. Konował Kateryna, c. Dmytra, 1879 (ciężko ranna)
20. Duda Kateryna, c. Iwana, 1895
21. Czubak Marija, 1886
22. Doskocz Kateryna, 1874 (spalona w ogniu)
23. Roman Oleksa, s. Wołodymyra, 1888
24. Roman Iwan, 1923
25. Czubak Anna, c. Hrycia, 1891
26. Dzwinyk Julia, c. Iwana, 1903
27. Dzwinyk Maria, c. Mychajła, 1940
28. Derewenko Mychajło, s. Mykoły, 1893
29. Kaczmarska Maria, c. Iwana, 1890
30. Kaczmarska Maria, c. Mychajła, 1923
31. Horbowyj Andrij, s Mychajła, 1884
32. Kaczmarska Kateryna, c. Iwana, 1905
33. Rusnak Iwan, s. Ołeksy, 1881
34. Tymoczko Julija, 1880
35. Szewczyk Maria, c. Danyły, 1906
36. Rusnak Iwan, s. Mychajła, 1922 (czerwonoarmista, inwalida)
37. Rusnak Kateryna, c. Iwana, 1868
38. Dmytriw Iwan, s. Wasyla, 1926
39. Bekasz Pawlina, c. Wasyla, 1919
40. Artym Roman, 1899
41. Artym Kateryna, c. Iwana, 1905
42. Artym Tadej, s. Romana, 1930
43. Mrudz Anna, c. Iwana, 1881 (ranna)
44. Melnyk Mychajło, 1874
45. Melnyk Olha, 1909
46. Rusnak Mychajło, s. Jurka, 1874
47. Rusnak Iwan, s. Kateryna, c. Pietra, 1884
48. Rusnak Kateryna, 1906
49. Rusnak Iwan, s. Iwana, 1942
50. Rusnak Wira, c. Iwan

lista pomordowanych 11 kwietnia 1945 - część II

[darino]

50. Rusnak Wira, c. Iwana, 1943
51. Rusnak Iwan, s. Mychajła, 1914 (ranny)
52. ojciec Biłyk Ołeksa, s. Mychajła, 1892
53. Biłyk Marija, c. Iwana, 1891
54. Kwasnickyj Stefan Hr., 1931
55. Czubak Iwan Andr., 1900
56. Czubak Anna Dm., 1906
57. Czubak Mikołaj Mich. (niemy), 1919
58. Czubak Kateryna Iw., 1874
59. Dzwinyk Iwan Mich., 1898
60. uszkodzenie arkusza, nazwisko nie do odczytania
61. Dzwinyk [?] Iw., 1925
62. Dzwinyk Nadija Iw., 1930
63. Dzwinyk Dmytro W., 1895
64. Dzwinyk Julija Łuk., 1906
65. Dzwinyk Myron W., 1939
66. Dzwinyk Marijan W., 1939
67. Dzwinyk Iwan W., 1898
68. Dzwinyk Marija Dmytr., 1901
69. Dzwinyk Marija Iw., 1928
70. Bodnar Anna Oł., 1913
71. Horbowyj Wasyl Iw., 1874
72. Kapustianska Anna Łuk., 1900
73. Kapustianskyj Iwan Dm., 1926
74. Kapustianskyj Teodor Dm., 1870 (ranny)
75. Kocka Pietro Pawł., 1880
76. Birak Ołeksa M., 1906
77. Birak Anna And., 1903 (ranna)
78. Birak Kateryna Oł., 1937
79. Birak Iwanka Oł., 1940
80. Horbowyj Mykoła Iw., 1882
81. Sawka Marija Iw., 1878
82. Sawka Kateryna Onuf., 1910
83. Sawka Roman Onuf., 1941
84. Kozubskyj Stefan Hr., 1902
85. Kozubska Kateryna Iw., 1899
86. Kozubska Anna Stef., 1929
87. Kozubska Kateryna T., 1874
88. Kozubska Marija Stef., 1919
89. Bal Dmytro Andr., 1879
90. Bal Kateryna B., 1882 (ciężko ranna)
91. Dorotiak Marija Hr., 1905 (mąż w Armii Czerwonej, osierociła dwoje dzieci)
92. Piszczacyk Julija St., 1905
93. Piszczacyk Anna St., 1929
94. Piszczacyk Łeontija St., 1931
95. Piszczacyk Marija St., 1943
96. Piszczacyk Wołodymyr St., 1927
97. Piszczacyk Kateryna St., 1877
98. Piszczacyk Ksenia Iw., 1919
99. Czmil Iwan W., 1883
100. Trybała Paraskewia F., 1886

Zapomniałem napisać, że drugie imiona to tzw. "otczestwa", powstałe od imienia
ojca.

lista pomordowanych 11 kwietnia 1945 - część III

[darino]

101. Trybała Kateryna F., 1915
102. Seneczko Ilko And., 1874
103. Seneczko Senklia Iw., 1874
104. Trybała Ewstachia, 1936
105. Worobel Zofija Hr., 1869
106. Duda Anna Hr., 1905
107. Duda Kateryna W., 1891
108. Bodnar Justyna Stef., 1885
109. Serniak Marija Iw., 1890
110. Seneczko Wasyl Hr., 1894
111. Seneczko Anna Mych., 1905
112. Seneczko Mychajło Ilko, 1883
113. Seneczko Wołodymyr Iw., 1908
114. Chomyk Pietro Iw., 1896
115. Serniak Mykoła Dm., 1894 (inwalida)
116. Serniak Anna Andr., 1897 (ranna)
117. Łazar Emilija Mych., 1920
118. Łazar Liubom Iw., 1940
119. Łazar Marija Iw., 1943
120. Serniak Marija Dm., 1866
121. Czmil Iwan Stef., 1896
122. Czmil Marija Sem., 1898
123. Czmil Kateryna Iw., 1873
124. Derewenko Mykołaj D., 1904
125. Derewenko Olha Hr., 1912
126. Czmil Kateryna Hr., 1886
127. Czmil Anna Hr., 1909
128. Sawka Jarosław Andr., 1945
129. Jurczyszyn Łuka Hr., 1870
130. Seneczko Marija Dm., 1890
131. Dzwinyk Iwan Iw., 1871
132. Czubak Wołodymyr, 1930
133. Chudzkewycz Justyna Iw., 1880
134. Tymoczko Wasyl Ser., 1879
135. Derewenko Mykołaj Sen., 1906
136. Parańczak Stefan Jur., 1906
137. Bal Wasyl M., 1889
138. Filwarskyj Andrij Andr., 1878
139. Filwarska Marija Iw., 1887
140. Horbowyj Wasyl And., 1880
141. Horbowyj Iwan And., 1877
142. Horbowyj Olha Sen., 1874
143. Horbowyj Myron Iw., 1923 (czerwonoarmista – inwalida)
144. Kczyk Marija Dmit., 1881
145. Filwarska Justyna Iw., 1879
146. Filwarskyj Andrij M., 1873
147. Pankiewycz Marija M., 1909
148. Kuras Anna Dm., 1931
149. Szpak Olha Iw., 1916
150. Radwanska Anna And., 1881

[czesio48]

Skąd masz tą listę i czy to już pełna.

lista pomordowanych

[darino]

Lista pochodzi z Archiwum Państwowego w Przemyślu. Przedrukowało ją
ukraińskie "Nowe Słowo" z dnia 30.04.2006.
Listę przetłumaczyłem sam, więc mogą zdarzyć się jakieś literówki w nazwiskach.
Lista chyba nie jest kompletna, zwykle podaje się w Brzusce 187 do 200 osób
zabitych tego dnia. Ale lista była sporządzona w 3 dni po tragedii, więc myślę,
że trochę osób mogło jeszcze umrzeć z ran, no i może znaleziono jeszcze trochę
zwłok po potokach ...

[darino]

nslowo.free.ngo.pl/

lista pomordowanych 11 kwietnia 1945 - część IV

[darino]

151. Krajewskyj Iwan M., 1886
152. Sokił Iwan And., 1877
153. Sokił Marija Iw., 1882
154. Bal Iwan Ilko, 1864
155. Bal Anna W., 1874
156. Kaczmarska Paraskewia Iw., 1900
157. Pankiewycz Tadej W., 1933
158. Pankiewycz Julian W., 1941
159. Bodnar Kateryna An., 1880
160. Swatyk Mykołaj, 1859
161. Melnyk Antoni M., 1861

Berezka, dn. 15 III 1945 (tu prawdopodobnie błąd – powinien być IV- przyp. Moje)
Sołtys K. Pełech
Pełech Dmytro
Seneczko Iwan
Mospan Iwan
Po prawej stronie dokumentu znajduje się dopisek – „Wykaz ludzi pomordowanych,
milicjant z Leszczawy dolnej znęcał się nad mieszkańcami Ukraińcami rannymi.
Prosi się o interwencje w tej sprawie i zamknięcie tego milicjanta.”
Oryginał rękopisu znajduje się w Archiwum Państwowym w Przemyślu
SPP 1944-1950
Teczka: Sprawy ogólne bezpieczeństwa
Sygn. 64, k. 41

POLSKIM PARTYZANTOM GRATULUJEMY !

[upowiec]

Tak sobie szybko policzyłem z listy, że zamordowane osoby płci żeńskiej
stanowiły ponad 50 %.
Oprócz tego okoł 35 % ofiar to osoby powyżej 60 roku życia, a około 20 %
stanowiły dzieci poniżej 15 roku życia.
I oto cała prawda o "partyzantach" na naszym terenie !
Jeszcze trochę poszukiwań w archiwach i stworzy się prawdziwy obraz tamtych
wydarzeń.

Upowiec jesteś żałosny

[wiemcopisze]

Wykorzystujesz straszną tragedię jaka się wydarzyła, żeby jątrzyć stare rany i
siać nienawiść. Twój nick świadczy o tym jakim jesteś małym i żałosnym
człowieczkiem. Szkoda, że nie pogratulujesz swoim (pogrobowcu upowców)
wymordowania w okrutny sposób setek tysięcy Polaków na Wołyniu i Kresach, że o
dawnych mieszkańcach gminy Bircza (także Ukraińców) nie wspomnę.

[m.cave]

Co najmniej cztery różne nazwiska mogą wiązać się z moją bliższą lub dalszą
rodziną. Nieoficjalnie można dopisać do tej listy mojego dziadka, który został
zamordowany jakiś czas później w zamian za ocalenie mojej mamy i jej rodzeństwa.
"Wyrok" zpadadł 11 kietnia 1945, wykonanie odwlekło się nieco.

Dyskusje historyczne

[tyrawa]

O UPA i Wołyniu prosze dyskutować na jakims innym forum, tutaj rozmawiamy o gminie Bircza. Dlatego 2 wpisy zostały usuniete.