Ò tim sã gôdô!

[Gość: Bolszewiak]

ODRODA nr 6(18)/2002 séwnik

Zrzeszenié do wëlowaniégo

31. zélnika òdbëło sã zéńdzenié w Kaszëbsko-Pomorsczim Zrzeszenim namienioné na ùdzél ti stowôrë w nadchôdającym wëlowanim samòrządzënowim. W wëlowanim mògą brac dzél nié le pòliticzné partë, a téż stowôrë ë kòmitetë wëlowników. Dzejôrze doszlë swiądë, że K-PZ mô bëc aktiwné w kampaniji wëborczi, tem&uograve; że pòliticznë partë, jaczi są dzysô na pòliticzny binie są dosc niegwësné, a Kaszëbi muszą bëc zycher reprezentowóny. Ostało podsztrichniãté, że wëlowanié samòrządzenowi je wôżniészé jak wëlowanié do Parlamentu, bò dôwô włôdza blëższą lëdzóm ë mòżlëwota lepszi robòtë dlô kaszëbiznë. K-PZ jakno całosc nie mdze startowac w wëlowanim, zato jegò partë zawierô ùgôdania z wëbòrczima komitetama, jaczé chcą w swòji ùdbie ùjic kaszëbiznã. Bòdôj nié dlô wszëtczich partów ë kòmitetów je òna wôżnô. W ùdbie K-PZ na wëlowanié je ùjãté m.jn. wprowadzenié jãzëka kaszëbsczégo do pùblicznégo żëcégo czë stara ò rozwij samòrządzënë. Wszëtczi kandidacë rekòmendowóny przez K-PZ podpiszą deklaracëją, że mdą miec dbã o kaszëbiznã ë téż uchwałë organów K-PZ.


www.zk-p.pl/odroda/

[machin]

Ty, bolszweiak, ty jesteś bolszewik, czy gość z Bolszewa spopod Gdańska?

[machin]

machin napisała:

> Ty, bolszweiak, ty jesteś bolszewik, czy gość z Bolszewa spopod Gdańska?

I dlaczego z tych liter mam znaki zapytania?

[Gość: Bolszewiak]

machin napisała:

> Ty, bolszweiak, ty jesteś bolszewik, czy gość z Bolszewa spopod Gdańska?

Ty machin nie myl bolszewiaków z bolszewikami, a już na pewno nie rób tego na u nas na zabawie.

My nie winni za Rew. Październikową.

[Gość: Rob]

Gość portalu: Bolszewiak napisał(a):

> ODRODA nr 6(18)/2002 séwnik
>
> Zrzeszenié do wëlowaniégo
>
> 31. zélnika òdbëło sã zéńdzenié w Kaszëbsko-Pomorsczim Zrzeszenim
> namienioné na ùdzél ti stowôrë w nadchôdającym wëlowanim samòrzą
> dzënowim. W wëlowanim mògą brac dzél nié le pòliticzné partë, a t
> éż stowôrë ë kòmitetë wëlowników. Dzejôrze doszlë swiądë, że K-PZ mô bëc
> aktiwné w kampaniji wëborczi, tem&uograve; że pòliticznë partë, jaczi s
> ą dzysô na pòliticzny binie są dosc niegwësné, a Kaszëbi muszą bëc zyche
> r reprezentowóny. Ostało podsztrichniãté, że wëlowanié samòrządze
> nowi je wôżniészé jak wëlowanié do Parlamentu, bò dôwô włôdza blëższą lë
> dzóm ë mòżlëwota lepszi robòtë dlô kaszëbiznë. K-PZ jakno całosc
> nie mdze startowac w wëlowanim, zato jegò partë zawierô ùgôdania
> z wëbòrczima komitetama, jaczé chcą w swòji ùdbie ù
> jic kaszëbiznã. Bòdôj nié dlô wszëtczich partów ë kòmitetó
> w je òna wôżnô. W ùdbie K-PZ na wëlowanié je ùjãté
> m.jn. wprowadzenié jãzëka kaszëbsczégo do pùblicznégo żëcégo czë
> stara ò rozwij samòrządzënë. Wszëtczi kandidacë rekòmendow
> óny przez K-PZ podpiszą deklaracëją, że mdą miec dbã o kaszëbiznã
> ë téż uchwałë organów K-PZ.
>
>
> <a href="http://www.zk-p.pl/odroda/"target="_blank">www.zk-p.pl/odroda/</a>

Moglbys zdradzic co to za jezyk i jaka klawiature uzywasz?

[Gość: Bolszewiak]

Gość portalu: Rob napisał(a):

> Gość portalu: Bolszewiak napisał(a):
>
> > ODRODA nr 6(18)/2002 séwnik
> >
> > Zrzeszenié do wëlowaniégo
>
> Moglbys zdradzic co to za jezyk i jaka klawiature uzywasz?

No coś ty, nie poznajesz języka kaszubskiego?

Klawiaturę mam normalną, polska programisty.

Pozdrówki

[Gość: Rob]

Gość portalu: Bolszewiak napisał(a):

> Gość portalu: Rob napisał(a):
>
> > Gość portalu: Bolszewiak napisał(a):
> >
> > > ODRODA nr 6(18)/2002 séwnik
> > >
> > > Zrzeszenié do wëlowaniégo
> >
> > Moglbys zdradzic co to za jezyk i jaka klawiature uzywasz?
>
> No coś ty, nie poznajesz języka kaszubskiego?
>
> Klawiaturę mam normalną, polska programisty.
>
> Pozdrówki

O kurcza! Ilu was jeszcze umie mowic i pisac po kaszubsku?

[Gość: Bolszewiak]

Gość portalu: Rob napisał(a):

> Gość portalu: Bolszewiak napisał(a):
>
> > Gość portalu: Rob napisał(a):
> >
> > > Gość portalu: Bolszewiak napisał(a):
> > >
> > > > ODRODA nr 6(18)/2002 séwnik
> > > >
> > > > Zrzeszenié do wëlowaniégo
> > >
> > > Moglbys zdradzic co to za jezyk i jaka klawiature uzywasz?
> >
> > No coś ty, nie poznajesz języka kaszubskiego?
> >
> > Klawiaturę mam normalną, polska programisty.
> >
> > Pozdrówki
>
> O kurcza! Ilu was jeszcze umie mowic i pisac po kaszubsku?

Całkiem sporo; mówi w domu ok. 300 tys. To, co widzisz, to forma języka znormalizowana, i takiej uczy się już w niektórych szkołach.

Ciekawe, czy rozpoznasz?



Mie sa wëdôwô, że abë ùńc ze swoji planétë Môłi Ksiżec wëzwënégòwôł migraceją dzëczich ptôchów. Négo dnia czédë òn miôł ùdbã ùńc ze swoji planétë, baro bëlno jã wësprzątôł. Wëczëszcził wszëtczi aktiwné wulkanë, a miôł jich dwa. Pòrene baro wëgódno bëło pòdgrzéwac na nich frisztëk. Miôł téż we jeden wëgasłi wùlkón. A, że wiedno gôdôwôł ?Nigdë nie jem zicher? - wëczeszczôł ë jégo. Wulkanë, chtërne są dobrze wëczeszczoné pôlą sã pòmału ë stateczno, ni mô tedë strachù, że wëbuchną. Prôwda gadac, tuwò kòl nas na Zémi më jesmë za môłi abë bëc kòminarzama wulkanów. Dlôte më mómë z nima tëli kłopòtów.

Môłi Ksiżec wëriwôł, z letką melancholëją, tëż òstatné pãdë baobabów. On mëslôł, że ju nigdë tu nie przëjedze nazôd. Ale négo rena wszëtczé codniowé robòtë wëdôwałë mu sa baro fejné. Czédë òstatny rôz pòdlôł swojã môłą różã ë ju ja miôł przëkrëc kloszã, zaczął beczec.

- Żegnôj ? rzekł do môłégo kwiôtka.

Ale nen m&uograve; nie òdpòwiedzôł.

- Żegnôj ? rzekł jesz rôz.

Môłô róża zakaszla. Ë no nié z leżnotë, że bëła chòrô.





?

[Gość: Rob]

Szczerze mowiac nic nie rozumie. Potrafie rozroznic jedynie niektore slowa.
Zona zgaduje, ze to fragmet "Maly Ksiaze".
Sluchaj, gdy ja chodzilem do szkoly (matura w 1972) uczono nas, ze wlasciwie
nie wiadomo skad pochodza Kaszubi. Jest to odzielny narod, niestety nie
wiedziano skad przybyl. Czy dzisiaj wiecie cos wiecej? Moze znasz jakies
linki, gdzie moglbym troche o was poczytac.

[Gość: Bolszewiak]

Gość portalu: Rob napisał(a):

> Szczerze mowiac nic nie rozumie. Potrafie rozroznic jedynie niektore slowa.

No to chyba przesada, jak popatrzysz dłuzej, to rozpoznasz więcej słów

> Zona zgaduje, ze to fragmet "Maly Ksiaze".

Twoja Żona ma rację, brawo. To fragment z przygotowywanej do wydania kaszubskiej wersji "Małego Księcia" [Antoine de Saint-Exupéry, Môłi Ksyżëc (IX); dolmaczënk: W. Walkùsz]


> Sluchaj, gdy ja chodzilem do szkoly (matura w 1972) uczono nas, ze wlasciwie
> nie wiadomo skad pochodza Kaszubi. Jest to odzielny narod, niestety nie
> wiedziano skad przybyl.

Dziwnie Was uczono. Kaszubi są na Pomorzu tak długo jak Polacy na obszarach reszty Polski; dzisiejszy j. kaszubski to ostatnia pozostałość spokrewnionego blisko z językiem polskim języka pomorskiego.


Czy dzisiaj wiecie cos wiecej? Moze znasz jakies
> linki, gdzie moglbym troche o was poczytac.

Zajrzyj na początek pod:

www.zk-p.pl/
Znajdziesz tam mnóstwo linków.

Pozdrówki,

B.

[Gość: Rob]

>Dziwnie Was uczono. Kaszubi są na Pomorzu tak długo jak Polacy na obszarach
>reszty Polski; dzisiejszy j. kaszubski to ostatnia
>pozostałość spokrewnionego blisko z językiem polskim języka pomorskiego.

Zle zrozumiales, a moze ja zle sie wyrazilem. O tym ze Kaszubi sa na Pomorzu
tak dlugo jak Polacy to wiem. Jedynie nie bylo wiadomo skad Kaszubi
przywedrowali na Pomorze.
Dziekuje za link. Pozdrowienia i powodzenia w dazeniu do zachowania waszej
kultury.

[Gość: U]

Gość portalu: Bolszewiak napisał(a):

> Gość portalu: Rob napisał(a):
>
> > Gość portalu: Bolszewiak napisał(a):
> >
> > > Gość portalu: Rob napisał(a):
> > >
> > > > Gość portalu: Bolszewiak napisał(a):
> > > >
> > > > > ODRODA nr 6(18)/2002 séwnik
> > > > >
> > > > > Zrzeszenié do wëlowaniégo
> > > >
> > > > Moglbys zdradzic co to za jezyk i jaka klawiature
uzywasz?
> > >
> > > No coś ty, nie poznajesz języka kaszubskiego?
> > >
> > > Klawiaturę mam normalną, polska programisty.
> > >
> > > Pozdrówki
> >
> > O kurcza! Ilu was jeszcze umie mowic i pisac po
kaszubsku?
>
> Całkiem sporo; mówi w domu ok. 300 tys. To, co
widzisz, to forma języka znorma
> lizowana, i takiej uczy się już w niektórych szkołach.
>
> Ciekawe, czy rozpoznasz?
>
>
>
> Mie sa wëdôwô, że abë ?ńc ze swoji planétë Môłi Ksiżec
wëzwënég?w
> ôł migraceją dzëczich ptôchów. Négo dnia czédë ?n miôł
?db&atild
> e; ?ńc ze swoji planétë, baro bëlno j? wësprzątôł.
Wëczëszcził ws
> zëtczi aktiwné wulkanë, a miôł jich dwa. P?rene baro
wëgódno bëło p&ogra
> ve;dgrzéwac na nich frisztëk. Miôł téż we jeden wëgasłi
w?lkón. A, że wi
> edno gôdôwôł ?Nigdë nie jem zicher? - wëczeszczôł ë
jégo. Wulkanë, chtërne są d
> obrze wëczeszczoné pôlą s? p?mału ë stateczno, ni mô
tedë strach&
> ugrave;, że wëbuchną. Prôwda gadac, tuw? k?l nas na
Zémi më jesmë
> za môłi abë bëc k?minarzama wulkanów. Dlôte më mómë z
nima tëli kłop&og
> rave;tów.
>
> Môłi Ksiżec wëriwôł, z letką melancholëją, tëż ?statné
p?dë baoba
> bów. On mëslôł, że ju nigdë tu nie przëjedze nazôd. Ale
négo rena wszëtczé codn
> iowé rob?të wëdôwałë mu sa baro fejné. Czédë ?statny rôz p?
> ;dlôł swoj? môłą róż? ë ju ja miôł przëkrëc klosz?, zaczął
> beczec.
>
> - Żegnôj ? rzekł do môłégo kwiôtka.
>
> Ale nen m&uograve; nie ?dp?wiedzôł.
>
> - Żegnôj ? rzekł jesz rôz.
>
> Môłô róża zakaszla. Ë no nié z leżnotë, że bëła ch?rô.
>
>
>
>
>
> ?



Maly Ksiaze brzmi jeszcze ladniej w kaszubskim.

pozdrowienia

[Gość: qrde]

hm... wlasciwie da sie zrozumiec... jestem zaskoczony, bo kiedys mialem ksiazke
po kaszubsku, z ktorej prawie nic nie potrafilem zrozumiec...
Kaszubi to grupa etniczna, a nie narod, ale moze sie myle...

[llama]

Gość portalu: qrde napisał(a):

> hm... wlasciwie da sie zrozumiec... jestem zaskoczony,

No, bo przecież oba języki są spokrewnione, a mnóstwo nowych terminów bierze się z polskiego.


> bo kiedys mialem ksiazke
>
> po kaszubsku, z ktorej prawie nic nie potrafilem zrozumiec...

Ale byłeś wtedy chyba młodszy; na pewno teraz jesteś obyty z jednym czy drugim jezykiem słowiańskim, a to pomaga. Ale gorzej jest w słuchaniu, bo akcent jest albo ruchomy (na płnocy), albo na pierwszą sylabę, i to bardzo utrudnia podział zdania na słowa.

> Kaszubi to grupa etniczna, a nie narod, ale moze sie myle...

Własnie wystapili o uznanie ich za mniejszość etniczną (to jest własciwy termin prawny).

Pozdrawiam,

L.


No

[Gość: Ed]

Wprawdzie jestem Pomorzakiem, choć nie wiele z tego języka rozumiem. Nie
dziwie sie jednak, że każda opcja - o ile ma tylko jakiś przyczynek ku temu -
chce się z tej spusśizny postsolidarnościowej wyzwolić. Niecvh żyją kaszebe.
Przeżyli Niemca, przeżyją i inne przydawki.

[Gość: waw]

Gratuluję zachowania tożsamości, czapką ku ziemi, z szacunkiem.
pozdr.

[Gość: eres]

Dobrze, że w forum pojawiła się próbka języka kaszubskiego.
Jako dawny mieszkaniec regionu Kaszub (mieszkałem tam przez kilkanaście lat),
ale nie rodowity Kaszub, mam wielu przyjaciół i znajomych Kaszubów. Pamiętam
częste ich (głównie między studentami PG) spory dot. różnic języka
kaszubskiego; ci z „północy” (Puck - Hel) twierdzili, że poprawnym kaszubskim
posługują się właśnie oni i przy tym samym obstawali ci z „południa”, z obszaru
Kościerzyna – Kartuzy - Wejherowo – Strzebielino. Czy różnice są aż tak
znaczne? Którzy z nich posługują się wg Ciebie właściwym kaszubskim?
P.S. Twój pseudonim wywodzi się zapewne od podwejherowskiej miejscowości
Bolszewo (Twoja miejscowość rodzinna?).
Pozdrawiam

wielekùlturota wëjawionô

[llama]

Gość portalu: eres napisał(a):

> Dobrze, że w forum pojawiła się próbka języka kaszubskiego.
> Jako dawny mieszkaniec regionu Kaszub (mieszkałem tam przez kilkanaście lat),
> ale nie rodowity Kaszub, mam wielu przyjaciół i znajomych Kaszubów. Pamiętam
> częste ich (głównie między studentami PG) spory dot. różnic języka
> kaszubskiego; ci z ?północy" (Puck - Hel) twierdzili, że poprawnym
> kaszubskim
> posługują się właśnie oni i przy tym samym obstawali ci z ?południa"
> ;, z obszaru
> Kościerzyna - Kartuzy - Wejherowo - Strzebielino. Czy różnice są aż
> tak
> znaczne? Którzy z nich posługują się wg Ciebie właściwym kaszubskim?
> P.S. Twój pseudonim wywodzi się zapewne od podwejherowskiej miejscowości
> Bolszewo (Twoja miejscowość rodzinna?).
> Pozdrawiam

Bolszewiak nie odpowiada, więc może kilka słów ode mnie.

Standard ortograficzny kaszubszczyzny został ostatecznie ustalony w 1996 r. Jest to swego rodzaju kompromis pomiędzy sposbami zapisu upodabniającymi wizualnie teksty tego języka do tekstów polskich, a sposobami, które podkreślały róznice. W pisowni stosowanej przez kaszubskiego pisarza i działacza Aleksandra Majkowskiego występowało <w> i <v>, np. <wobvjijała>, <vjidzisz> z tego zrezygnowano, natomiast zdecydowano się na przyjęcie 6 dodatkowych literek na oznaczenie kaszubskich samogłosek: ò ô ù ã é ë. Ta pisownia odzwierciedla zasadniczo cechy ogólne języka, a ignoruje pewne róznice pomiędzy jego dialektami. Co do gramatyki (fleksja, składnia) to tutaj też szuka się kompromisu pomiędzy dialektami; pewne zalecane w standardzie formy nawiązują do dialektu okolic nadmorskich, inne do dialektu środkowych Kaszub (Kartuzy), itd. Tak jak się to słyszy, to akcent w standardzie pada na pierwszą sylabę, a w dialekcie północnym jest ruchomy. Chciałabym usłyszeć standard w wymowie Kaszubów z północy, zeby się upewnic, czy również akcentują pierwszą sylabę, czy traktują akcent po swojemu. W słowotwórstwie istnieje oczywiście problem, z którego dialektu przyjąć które słowo. Przyjmowaniu słów towarzyszą spory i dyskusje. Są słowniki, powsstają nowe, dostosowane do wymogów róznych dziedizn życia. Istnieje naturalna tendencja do przejmowania słów i fraz z języka polskiego; to sie odbija na składni i z tym ten jezyk będzie musiał sobie poradzić.

Ponieważ jest Pan, jak się zdaje, historykiem, polecam Panu obszerną pracę poświęconą tematyce kaszubskiej:

Cezary Obracht-Prondzyński, Kaszubi. Między dyskryminacją a regionalną podmiotowością, Gdańsk 2002, s. 829 (książkę wydały wspólnie Instytut Kaszubski w Gdańsku i Uniwersytet Gdański).

Na temat dyskusji wokół języka i modelu standardu literackiego jest spory fragment (ss. 320-340)


Kilka słów z kaszubskiego streszczenia (Zestôwk, str. 820):

Hewò nen tu dokôz wpisëje sa w zôtor rosnacégò zainteresowaniô ë rozwiju badérowaniô etniczny problematiczi, etnoregionalnëch karnów, jich kùlturë ë juwernote, jak téz spòlëcznëch, ekònomicznëch, kùlturowëch ë historicznëch zastrzégów etnicznëch rësznotów.

Rozrost zainteresowaniô etniczną problematiką w nôukach hùmanistnëch ë ò ledzczi spòlëznie wëpłiwô przede wszëtczim z reakcëji na ùwszedniwóną przez władzą ë òbòwiazującą w PRL doktrinã pòliticzno-mòralny jednotë nôrodu. Timczasã demòkraticzne przemianë kùńca lat 80. pòkôzałë, że polskô spòlëzna nijak niejednotnô na etniczny czë szerzi kùlturowi ôrt. Jak piszą socjologòwie, przemianë w òbjimnoce pòliticzi ë kùlturë sprawiłë, że wielekùlturota òstała "wëjawionô". Dzãka procesowi demokratizacëji wëjawiłë sã czãsto procëmne interesë, wôrnotë, kùulturowé juwernotë, stôwając sã wioldzim zawołanim dlô pòliticzny kulturë ë mentalnotë pòlasztwa".

Pozdrawiam,

L.

PS. ew. błędy tylko moje, bo ja się dopiero uczę!

[Gość: eres]

Bardzo Panu dziękuję za obszerne wyjaśnienie. Rzadko spotykam się w nin. forum
z podobnie rzeczową odpowiedzią.
Życzę powodzenia w dalszych studiach nad językiem kaszubskim.
Pozdrawiam
Eres

P.S. Nie jestem historykiem, historia współczesna to tylko taka moja pasja,
której początek wziął się z przeżytych trudnych czasów wojennej Warszawy. Mój
zawód to jedna z dziedzin techniki.