Wywiad z Bruno Kosakiem z TSKN

[grba]

Siła nas rozleniwiła

Wywiad z Bruno Kosakiem, wiceprzewodniczącym Zarządu Towarzystwa Społeczno-
Kulturalnego Niemców na Śląsku Opolskim.

Bruno Kosak jest członkiem TSKN od początku jego istnienia. Kieruje frakcją
Mniejszości Niemieckiej w Sejmiku Województwa Opolskiego. Od kilkunastu lat
pełni funkcję zastępcy przewodniczącego zarządu TSKN Henryka Krolla. Jest
członkiem zarządu Związku Niemieckich Stowarzyszeń w Polsce.

- Warto było walczyć o tyle praw dla mniejszości, by z nich teraz tak słabo
korzystać?
- Warto było walczyć, mając nadzieję, że to, co już mamy, wykorzystamy
jeszcze lepiej.

- Na razie jest raczej gorzej. Mniejszość polska na Litwie liczy 350 tys.
osób i ma 150 szkół z wykładowym językiem polskim. Dlaczego mniejszość
niemiecka na Opolszczyźnie nie ma nawet piętnastu?
- Myśmy się niedawno spotkali w Kamieniu Śląskim z przedstawicielami
mniejszości narodowych żyjących w Polsce i tam zobaczyłem, że to są prawdziwi
pasjonaci, którzy z przejęciem mówią o tym, co robią. U nas nastąpiło dziwne
stępienie, drzemka. Przyzwyczailiśmy się, że jakoś ta mniejszość leci.

- A szkoły średniej jak nie było, tak nie ma...
- Poseł Galla i wicemarszałek Kotyś zadeklarowali, że wezmą się za tę sprawę
ostro. Myślę, że w tym roku zostaną podjęte działania prowadzące wreszcie do
otwarcia szkoły. Czy zdążymy otworzyć ją już od września, nie wiem.

- A może władze mniejszości, do których pan należy, muszą zaakceptować to, że
wielu rodzicom, którzy mają niemieckie paszporty, zwyczajnie na edukacji
dzieci po niemiecku nie zależy?
- Jest w tym sporo racji, ale nie cała prawda. W Rogach, dzielnicy Koźla,
trzy lata temu powstała pierwsza klasa niemiecka, bo polskiej szkole groziła
likwidacja. W pierwszym roku z trudem zebraliśmy 12 dzieci. Do tegorocznej
pierwszej klasy mamy ponad 40 zgłoszeń. Myślimy o otwieraniu filii. Nie
wszędzie jest źle. Inna sprawa, że nie potrafimy takich sukcesów sprzedawać
medialnie. Są i inne powody do radości. Na opolskiej germanistyce ponad 90
procent studentów stanowią młodzi mieszkańcy Opolszczyzny. To jest nasz
kapitał.

- Ale on nie zmienia faktu, że pokolenie dzisiejszych rodziców - 30-40-
latków - języka niemieckiego zwykle nie zna i nie zależy mu na tym, by dzieci
się go uczyły.
- To nam bardzo ciąży. Na szczęście rośnie zainteresowanie kursami języka
niemieckiego dla dorosłych. Korzystają z tego także osoby z większości i to
nas cieszy, bo ci ludzie będą w swoim środowisku przychodzić na różne imprezy
i spotkania prowadzone po niemiecku. Natomiast przyznaję, że kompletnie
przegapiliśmy 10-15 lat temu nauczanie języka niemieckiego w przedszkolach.
Bylibyśmy dziś o wiele dalej, niż jesteśmy, w budowaniu niemieckiej
tożsamości. Nauczanie od klasy piątej jest mocno spóźnione.

- Kiedy uchwalano - po wielu latach prac - ustawę o mniejszościach
narodowych, wielu mieszkańców Opolszczyzny bało się konfliktów, jakie miały
wybuchać o język pomocniczy w gminach czy o tablice z dwujęzycznymi nazwami
miejscowości. Okazało się, że nie ma takiej sprawy, bo samorządy wywodzące
się z mniejszości w swej masie wcale o te prawa nie zabiegają. Dlaczego?
- Jesteśmy w roku wyborów samorządowych.

- Tym bardziej powinni się starać o głosy swoich wyborców.
- Proszę pamiętać, że samorządowcy z mniejszości wybierani są także przez
elektorat większościowy, więc wolą mu się nie narażać. Ciągle nie udało nam
się przekonać społeczeństwa na Opolszczyźnie, że dwujęzyczne tablice to nie
jest problem, że są one w całej Europie, bo 110 mln Europejczyków należy do
jakiejś mniejszości narodowej. Na razie żąda się od nas, żebyśmy wieszali
plakaty dwujęzyczne - po niemiecku i po polsku - nawet podczas Dni Kultury
Opolszczyzny w Nadrenii-Palatynacie. To jest czysty absurd. Niestety, o
wielokulturowości na Opolszczyźnie więcej się mówi, niż robi.

- Czy TSKN prowadzi jakąś - adresowaną do większości - akcję promującą
dwujęzyczne nazwy? Ja jej nie zauważyłem. Samym masom mniejszości zdaje się
na nich nie zależeć.
- Niestety, dla wielu naszych ludzi zdobycie niemieckiego paszportu zamyka
sprawę i kończy zainteresowanie niemieckością. To wystarcza im do zapewnienia
bytu na co dzień. Zarobione pieniądze w dużej części wydają na konsumpcję i
na tym poprzestają.

- Zabrakło transmisji między tym, o co na co dzień zabiegają ludzie, a tym, o
co zabiegali w Sejmie reprezentanci mniejszości?
- Posłom Mniejszości Niemieckiej zdawało się, że wywalczenie ustawy o
mniejszościach jest celem samym w sobie. Usiedli na laurach i czekają, co się
stanie. Tymczasem ustawa to jest początek drogi, a nie punkt dojścia. Ona w
90 procentach jest do zrealizowania na poziomie gmin. Moja nadzieja w pośle
Galli i obu wicemarszałkach województwa, którzy te sprawy czują. Swego
rodzaju nieszczęściem mniejszości jest i to, że wójtowie są dziś organem
jednoosobowym, wybieranym bezpośrednio. Najprężniejsi z nich uważają często,
że już mniejszości nie potrzebują, dadzą sobie radę sami i bez pomocy TSKN
też wygrają wybory. Nie ułatwia nam też życia przykręcanie śruby finansowej
przez stronę niemiecką.

- Za dwujęzyczne tablice płaci akurat państwo polskie...
- ... i co z tego, skoro ten i ów wójt mówi, że są ważniejsze sprawy i po co
w ogóle wieszać nową tablicę, jak ona różni się od polskiej tylko o dwie
litery. Paradoksalnie, gdybyśmy żyli w diasporze, gdyby nas było mniej,
walczylibyśmy bardziej o swoje. Nasza siła nas rozleniwiła. Dlatego inne
mniejszości w Polsce nas wyprzedzają w wielu dziedzinach, choćby w sprawie
przygotowania podręczników i programów szkolnych. Zostaliśmy w pewnym sensie
przed laty zepsuci wsparciem niemieckim na szkolnictwo. Jak z kasą jest
cienko, rozkładamy ręce. Ponieważ dostawaliśmy rybę, nie umiemy używać wędki.

- Kiedy niemieckie pieniądze płynęły strugą, pompowano je w infrastrukturę,
żeby powstrzymać wyjazdy z Opolszczyzny do Niemiec. Z perspektywy 15 lat
widać, że ludzie i tak wyjeżdżają za pracą, a działalności mniejszościowej
praktycznie nie ma z kim prowadzić. Czy to krach polityki mniejszości?
- To nie jest krach polityki. To jest krach braku polityki. Myśmy się
zachłysnęli tym, że mamy struktury, że działa 330 kół DFK, co roku odbywają
się zebrania TSKN. Niby wszystko gra, ale to nie znaczy, że w tym jest życie
i że prowadzimy politykę we wszystkich sferach życia społeczno-kulturalnego.
Kilka lat temu opracowaliśmy - z pomocą polskich fachowców - ponad 80 stron
strategii mniejszości.

- I co z tego?
- Cisza. Wszystko się rozpłynęło w dyskusjach. Strategia stała się projektem
strategii i w tej postaci leży w biurku do dnia dzisiejszego. Niczego z jej
pomocą nie zbudowano. Gdzieś "zapodzialiśmy” 16-punktowy program opracowany
przy powstaniu mniejszości. Niestety, z Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego
zostało dziś głównie towarzystwo. W zakresie kultury mniejszości jeszcze coś
się dzieje. Ale do dziś nie dopracowaliśmy się nikogo, kto by się etatowo
zajmował edukacją niemiecką w regionie, kto jeździłby od szkoły do szkoły i
pilnował poziomu kadry, podręczników, programów itp. A my tego wszystkiego
nie mamy, a potem dziwimy się, że nam szkół brakuje.

- Czy pan - od lat należący do ścisłych władz TSKN - czuje się odpowiedzialny
za jego kryzys?
- Oczywiście, jestem współodpowiedzialny, ale czasem czuję się jak wołający
na puszczy. Rozpaczliwie brakuje ludzi, którzy zaangażowaliby się w sprawy
mniejszości całym sercem i popychali ją do przodu. Brakuje nam zapału,
mobilizacji, nawet zacietrzewienia.

Krzysztof Ogiolda
[e-mail]
077 44 32 581
www.nto.com.pl/apps/pbcs.dll/article?AID=/20060107/WYWIAD/60106017

[ballest]

"- Kiedy niemieckie pieniądze płynęły strugą, pompowano je w infrastrukturę,
żeby powstrzymać wyjazdy z Opolszczyzny do Niemiec. Z perspektywy 15 lat
widać, że ludzie i tak wyjeżdżają za pracą, a działalności mniejszościowej
praktycznie nie ma z kim prowadzić"

To je prouwda !

[szwager_z_laband]

mogesz podac przikuady tyj infrastruktury?

ps

[szwager_z_laband]

ok, pogodomy dalyj jutro

dobryjnocki!

:)

[maksik9]

bardzo dużo szpitali zostało doposażonych w sprzęt z tych pieniędzy i to nie
tylko w tych miejscowościach gdzie jest mniejszość, ale w całym województwie.
Szpital w Strzelcach Op został wyremontowany i wyposażony w większości za
niemieckie pieniądze. W wielu miejscowościach gdzie nie było wodociągów
wybudowano je z tych pieniądzy, w pewnej części poszły też na kanalizacje i
oczyszczalnie ścieków.

[szwager_z_laband]

moga kajs cos na tyn temat znonsc?

dziynkuja za pomoc:)

[maksik9]

o tych rzeczach na bieżąco informowały opolskie gazety. Musiałbyś zajrzeć do
dawnych roczników Schlesisches Wochenblatt (www.wochenblatt.pl/) i "NTO",
ale nie wiem czy mają pełne archiwa w internecie

[szwager_z_laband]

tako mauo konkluzja mie sam prziuazi do gowy - eli ta pomoc niy boua na rynka
Trolololom - bo tak oni by musieli to obsztalowac, a t piyniondze dou kto
inkszy, kery mog sie postarac o kultura i oswiata niymiecko, zamiast wyrynczac
Trolololi we ich obowionzku jakim je dba o szpitale na terynie kery przinalezy
do panstwa Polskego. Ale niy ukrywom ize idzie to widziec tak i na okopyrtka:)

[slezan]

"Są i inne powody do radości. Na opolskiej germanistyce ponad 90
procent studentów stanowią młodzi mieszkańcy Opolszczyzny. To jest nasz
kapitał."

Prowincjonalny charakter uniwersytetu, który nie jest w stanie przyciągnąć
studentów spoza województwa, to powód do radości?

[sloneczko1]

lezan napisał:

> "Są i inne powody do radości. Na opolskiej germanistyce ponad 90
> procent studentów stanowią młodzi mieszkańcy Opolszczyzny. To jest nasz
> kapitał."
>
> Prowincjonalny charakter uniwersytetu, który nie jest w stanie przyciągnąć
> studentów spoza województwa, to powód do radości?
a te 10 % spoza tego województwa to się nie liczy?

[slezan]

Ale Kosak się cieszy, że to tylko 10%.

"Unser Volkstum stärken" wiwiad z B.Kosakiem

[pistulka2]

"Unser Volkstum stärken"
Bruno Kosak, Vertreter der deutschen Minderheit, über Weihnachten in Schlesien
und die Situation der Deutschen dort
Moritz Schwarz

Herr Kosak, 2005 haben wir 60 Jahren Flucht und Vertreibung gedacht. Doch auch
heute noch leben Hunderttausende von Deutschen in den ehemaligen Ostprovinzen
des Reiches, die sogenannten Heimatverbliebenen, von deren Schicksal und Alltag
in Deutschland aber kaum jemandem etwas bekannt ist. Wie zum Beispiel feiern
die Deutschen in Schlesien heute Weihnachten?

Kosak: Im Grunde so wie die Deutschen in der Bundesrepublik auch, also mit
Christbaum, Kirchgang und Gänsebraten. Allerdings fällt schon auf, daß bei uns
Weihnachten noch wesentlich weniger kommerzialisiert ist. In Deutschland stehen
ja mitunter im Oktober schon die Schokoladen-Nikoläuse in den Supermärkten, und
die Weihnachtsdekoration prangt schon ab November in den Straßen, Schaufenstern
und Vorgärten. Für uns dagegen ist die Adventszeit noch die Zeit der
Vorbereitung auf Weihnachten, nicht quasi dessen Vorwegnahme. Die volle Pracht
des Festes entfaltet sich bei uns erst zu Weihnachten selbst. Der Advent ist
dagegen die Zeit der Stille, Besinnung und Erwartung, und erst das Christfest
durchbricht diese Ruhe mit Glanz und Jubel über die Geburt des Jesuskindes.

Allerdings sieht man auch in Schlesien immer mehr Häuser und Vorgärten in
einen "Zuckerguß" aus elektrischem Weihnachtslicht getaucht.

Kosak: Das stimmt, immer mehr hält auch bei uns der westliche Stil Einzug,
immer mehr rückt Weihnachten auch bei uns aus den Stuben auf die Straße, wird
der Advent laut und hell. Diese Pracht ist natürlich verlockend. Ich selbst
fahre zum Beispiel vor Weihnachten gerne in ein Dorf mit besonders üppiger
Weihnachtsdekoration, um mir den Glanz dort bei einem Abendspaziergang
anzusehen. Dennoch findet die eigentliche Einstimmung auf Weihnachten bei uns
noch zum Beispiel durch eine stärkere Betonung des Nikolaustages und des
Adventssingens statt. In der Bundesrepublik werden mittlerweile schon im Advent
Weihnachtslieder gespielt, dort hat man offenbar völlig vergessen, daß der
Advent eigentlich eine Fastenzeit ist und in deutlichem Gegensatz zu den
üppigen Festtagen steht. Die Kirche ermahnt uns, am alten Brauch der
vorweihnachtlichen Ruhe und inneren Vorbereitung festzuhalten.

"Hier Weihnachtsgans und Mohnklößel, dort Bigos"

Wie unterscheidet sich das Weihnachtsfest der Deutschen von dem der Polen in
Schlesien

Kosak: Von uns Deutschen haben die Polen hier zum Beispiel den Adventskranz
übernommen. Ebenso wie viele unserer Weihnachtslieder. Allerdings haben auch
wir viele von den Polen übernommen, denn auch sie haben sehr schöne
Weihnachtslieder. Sehr ausgeprägt sind natürlich die Unterschiede in der Küche.
Neben den traditionellen Mohnklößeln zum Nachtisch essen wir Schlesier
überwiegend noch die Fastenspeise Fisch am Heiligen Abend. Die Weihnachtsgans
und die schlesischen Klöße gibt es dann erst an den Weihnachtsfeiertagen. Die
Polen bevorzugen dagegen zu Heilig Abend ihr Nationalgericht Bigos, einen
Eintopf aus Sauerkraut, Weißkohl, verschiedenen Fleischsorten und weiteren
Zutaten wie zum Beispiel Trockenpflaumen. Bigos essen die Polen allerdings
nicht nur an Weihnachten, sondern bevorzugt an allen möglichen Feiertagen.

Die Polen sind für ihre nationalkatholische Einstellung bekannt. Gibt es bei
ihnen eine Verquickung des Weihnachtsfestes mit dem polnischen Nationalismus
wie zum Beispiel in Dänemark, wo man den Christbaum mit der Nationalflagge
schmückt?

Kosak: Nein, die Polen feiern Weihnachten in erster Linie als christliches und
als Familienfest, so wie wir Deutsche auch.

Dennoch stellt der polnische Nationalkatholizismus ein Problem für die
Deutschen dar.

Kosak: Bekanntlich ist der polnische Klerus sehr nationalistisch eingestellt,
obwohl es auch einen deutschen Bischof gibt. Das bekommen wir zum Beispiel zu
spüren, wenn wir auch heute noch nicht mehr als eine Heilige Messe in deutscher
Sprache pro Woche feiern dürfen. Und selbst das durchzusetzen, war schon ein
schwerer Kampf. Gern mischt sich der polnische Nationalkatholizismus auch mit
antideutschen Tönen, ein Paradebeispiel dafür ist der ultranationalistische und
ultrakatholische Radiosender "Radio Maryja" aus Thorn (JF 9/02). Es gibt aber
auch Verbindendes durch die Kirche, zum Beispiel die Ablehnung des Kommunismus
vor der Wende oder eben zum Beispiel, wenn die Kirche alle Katholiken aufruft,
den christlichen Traditionen der jeweiligen Volksgruppen treu zu bleiben, etwa
gegenüber kommerziellen Einflüssen aus dem Westen.

Der westliche Konsumismus bedroht also die Tradition von Deutschen und Polen?

Kosak: So ist es, und leider erweisen sich die Deutschen mit ihrer Ausrichtung
auf die Bundesrepublik und deren Konsumphilosophie und der Einflußkraft des
deutschen Fernsehens als anfälliger dafür denn die Polen.

Das heißt, statt einer Stärkung des deutschen Volkstums erfahren die Schlesier
durch den bundesdeutschen Einfluß eine Verwestlichung?

Kosak: Die Menschen sehen im Fernsehen all die Unterhaltungsprogramme. Auch
wenn bei der älteren Generation die Volksmusiksendungen aus Deutschland der
absolute Renner sind, sehen die Jungen vor allem US-Serien und
bundesrepublikanische Seifenopern, die von Menschen handeln, die einem urbanen,
individualistischen, "multikulturellen" Lebensstil frönen. Das wird dann
natürlich von ihnen nachgeahmt.

Sie haben vier Kinder, alle vier sind in die Bundesrepublik übergesiedelt.
Warum?

Kosak: Sie müssen verstehen, daß ich mein ganzes Leben darauf hingearbeitet
habe, mit meiner Familie in die Bundesrepublik Deutschland auszureisen. Ich
habe wegen des Ausreiseantrages 1978 sogar meine Stelle als Lehrer verloren.
Als schließlich klar wurde, daß es uns wohl nicht vergönnt sein würde, dieses
Ziel zu erreichen, war unser ganzes Bestreben, dies wenigstens für unsere
Kinder möglich zu machen.

"Wir wollten als Deutsche unter Deutschen leben"

Warum wollten Sie ausreisen?

Kosak: Weil wir als Deutsche unter Deutschen leben wollten. Es war zu meiner
Zeit nicht absehbar, daß es einmal zu einer Renaissance der Deutschen in
Schlesien kommen würde. Für uns war die polnische und kommunistische Bedrückung
sehr intensiv und die Lage erschien uns in den Jahrzehnten nach dem Krieg
völlig perspektivlos für uns Deutsche. Heute stellt sich die Situation ganz
anders dar, heute geht es mir darum, das Deutschtum in Schlesien zu stärken,
doch das war fünfundvierzig Jahre lang ein unvorstellbarer Gedanke. Leider hat
diese Fixierung auf die Ausreise uns grundlegend geprägt, ein Umdenken setzte
erst sehr langsam, nach der Wende 1989/90 ein. Und ganz abgesehen von dieser
psychologischen Dispostion wirkt natürlich die materielle Anziehungskraft des
Westens auf unsere jungen Leute sehr stark.

Sie sind geblieben.

Kosak: Mit fünfzig hätte ich keinen Arbeitsplatz mehr in der Bundesrepublik
gefunden. Außerdem: Ich bin Deutscher und ich bin Schlesier - und ich bin stolz
darauf. Wenn ich in dieser schönen Landschaft stehe, dann sehe ich den
Friedhof, auf dem meine Eltern und Vorfahren begraben liegen, ich sehe das
Dorf, in dem ich geboren wurde, ich sehe das Schloß derer von Eichendorf, und
ich sehe die Schornsteine von Ratibor. Dann weiß ich, ich bin mitten darin, im
Epizentrum meiner Heimat.

Haben die Deutschen in Schlesien eine Zukunft?

Kosak: Es ist nicht nur die deutsche Jugend, die ihre Heimat verläßt, auch die
polnische Jugend sieht zum großen Teil keine Zukunft mehr in ihrem Vaterland.
Ich muß Ihnen sagen, auch das macht mich sehr traurig. Die deutsche Volksgruppe
sehe ich aber nicht in erster Linie vom Aussterben bedroht, als vielmehr von
einem kulturellen Verschwinden durch Verwestlichung einerseits und
Polonisierung, also Assimilierung andererseits. Dazu geh

[szwager_z_laband]

mosz to dalyj?

Cz.II "Unser Volkstum stärken" wywiad z B.Kosakiem

[pistulka2]

Haben die Deutschen in Schlesien eine Zukunft?

Kosak: Es ist nicht nur die deutsche Jugend, die ihre Heimat verläßt, auch die
polnische Jugend sieht zum großen Teil keine Zukunft mehr in ihrem Vaterland.
Ich muß Ihnen sagen, auch das macht mich sehr traurig. Die deutsche Volksgruppe
sehe ich aber nicht in erster Linie vom Aussterben bedroht, als vielmehr von
einem kulturellen Verschwinden durch Verwestlichung einerseits und
Polonisierung, also Assimilierung andererseits. Dazu gehört, daß wir nach wie
vor schikaniert und diskriminiert werden. Zum Beispiel in der Frage
deutschsprachige Gottesdienste oder wenn ich an die kraß antideutsche
Geschichtsdarstellung in vielen polnischen Museen, etwa am Annaberg denke. In
der Woiwodschaft Oppeln hatten wir es jüngst gar mit einem regelrechten Feldzug
unserer Woiwodin gegen deutsche Denkmäler für die Gefallenen des Zweiten
Weltkriegs zu tun. Auf ihre Anweisung hin wurden von den entsprechenden
Gedenktafeln die Eisernen Kreuze gebrochen und das Wort "Gefallene" getilgt,
weil das ein ehrenhafter Begriff ist und deutsche Soldaten des Zweiten
Weltkrieges diese Ehre ihrer Meinung nach nicht verdient hätten. Dabei muß man
bedenken, daß diese Denkmäler ja nicht auf polnischer Erde stehen, sondern es
die Polen waren, die sich hier nach der Vertreibung auf deutschem Boden
niedergelassen haben. Unser deutscher Erzbischof Alfons Nossol sah sich vor
einigen Jahren gar genötigt, öffentlich davor zu warnen, daß die Deutschen in
Schlesien Bürger zweiter Klasse zu werden drohten.

Was kann getan werden?

Kosak: Wir brauchen mehr Unterstützung aus Deutschland. Sowohl von der Politik
wie von der Öffentlichkeit. Die Politik hat seit dem Amtsantritt der rot-grünen
Bundesregierung bekanntlich keinerlei Interesse mehr an einer Unterstützung der
Deutschen außerhalb der Bundesrepublik gezeigt. Man hat uns mehr oder weniger
klar bedeutet, daß man Warschau und nicht Berlin für uns zuständig hält. Ein
starkes Stück! So was ist wohl nur in Deutschland möglich. Von der neuen CDU-
geführten Bundesregierung erwarten wir uns da natürlich mehr. Aber wir wissen,
daß auch die Union mehr an guten Beziehungen zu Warschau als am Schutz der
deutschen Minderheit interessiert ist. Kein Vergleich zu dem, wie Warschau
auftritt, wenn man dort zum Beispiel die Rechte der polnischen Minderheit in
der Ukraine verletzt sieht. Der Schlüssel aber ist das mangelnde
Nationalbewußtsein der Deutschen in der Bundesrepublik. Warum sollte sich die
Berliner Regierung für uns interessieren, wenn sich in der bundesdeutschen
Öffentlichkeit niemand für uns interessiert? Deshalb haben auch Sie als
Bundesdeutsche eine unmittelbare Verantwortung für die deutschen Minderheiten
im Ausland! Wenn Sie einen Polen fragen: "Wer bist Du?", bekommen Sie bei der
überwiegenden Mehrheit die klare Antwort: "Ich bin Pole!" Bei den Deutschen
hören Sie dagegen oft Ausflüchte wie: "Ich bin Europäer". Dieses Problem muß in
der Bundesrepublik gelöst werden, nicht bei uns, wo sich noch wesentlich mehr
Menschen zu ihrem Deutschtum bekennen und übrigens auch gut damit fahren: Denn
die meisten Polen haben für einen Deutschen, der sein Volkstum zu verstecken
versucht, nicht viel Verständnis. Für einen Schlesier jedoch, der sein
deutsches Volkstum unumwunden bekennt - das lehrt mich die persönliche
Erfahrung, denn die Polen schätzen es zu wissen, woran sie sind - haben sie
Respekt.



Bruno Kosak ist Mitglied im Vorstand des Verbandes der deutschen sozial-
kulturellen Gesellschaften (VdG), des Dachverbandes der deutschen
Organisationen in Schlesien, und Fraktionschef der sieben Abgeordneten der
deutschen Volksgruppe im Landtag der Woiwodschaft Oppeln. Geboren wurde der
ehemalige Lehrer und Volksschulrektor 1936 im oberschlesischen Eichendorf/Mühl
bei Ratibor.

Verband der deutschen sozialkulturellen Gesellschaften: In dem 1991 gegründeten
Verband sind die lokalen, sogenannten "Freundschaftskreise" der
heimatverbliebenen Deutschen in der heutigen Republik Polen organisiert. Ihre
genaue Zahl ist nicht bekannt, weil die aggressive Unter-drückungs- und
Polonisierungspolitik nach dem Zweiten Weltkrieg den kulturellen Zusammenhalt
der Deutschen vielfach zerstört hat. So sprechen viele heute nicht mehr richtig
Deutsch oder bekennen sich immer noch vorsichtshalber lieber zur polnischen
oder zur - offiziell gar nicht existenten - "schlesischen" Nationalität statt
zur deutschen. Schätzungen zu-folge sind es zwischen 600.000 und 800.000.
Ihr "Siedlungsschwerpunkt" liegt im oberschlesischen Oppelner Raum.

[szwager_z_laband]

Dziynkuja:)

Niy wydowo ci sie ze Niymcy jako panstwo juz downo postawiouo krecha na Slonsku
(?) Mozno sie myla, ale jak sie myla to wytuplikuj mi jako to widzicie inkszo
priszuosc dlo slonska jak ino jeszcze niy slonsko??

To je do mie zasadnicze pytanie ze tak powia ...

[socer-schlesier]

Gdy wojna się skończyła w 1945r. i gdyby Niemcy mieli te prawa które mają dzisiaj z pewnością tylu ludzi by nie opuściło swych stron rodzinnych,a i poczucie tożsamości też by było inne.Dzisiaj ludzie mają już dość polityki,tym bardziej że w takich organizacjach pojawiło się dużo karierowiczów.Bardzo dużo osób posiadających niemieckie paszporty wyrobiło je tylko po to by móc w Niemczech pracować i tylko po to.

[szwager_z_laband]

mondro uwaga

[socer-schlesier]

maksik9 napisał-
"Bardzo dużo szpitali zostało doposażonych w sprzęt z tych pieniędzy".

Z pewnością maksik ma rację.Wiem że np.Przeschlebie kanalizację zrobiło za pieniądze Mniejszości Niemieckiej.Uważam to za wielki błąd ze strony niemieckiej i przyznaję że Polacy swoje pieniądze na Ukrainie czy na Białorusi jak już inwestują to inwestują w dużo lepszy i skuteczniejszy (dla propagowania,popierania i utrzymywania polskości na tych ziemiach,obojętnie jaka partia w Polsce rządzi) sposób,gdyż inwestują w polskie szkoły.Nie słyszałem żeby Polacy na Ukrainie czy na Białorusi swoje pieniądze w kanalizację topili.

[szwager_z_laband]

tysz tak mysla, ze lepiyj je zadbac o kultura niymiecko niymieckich Slonzokow,
jak wyrynczac Polokow we odnich robocie - a przinajmiyj jak juz to uzalezniac
to jakos od sia.

[pistulka2]

Niestety, wytyczne do wydawania tych piniedzy byly takie, ze nie mozna ich bylo
przeznaczyc tylko dla Niemcow, mialy ogolowi przyniesc korzysci.

"Unser Volkstum stärken" wie geht es weiter?

[pistulka2]

Ten tamat juz byl tu kilkarazy poruszany.
Schlesien zostalo w 1945 na piaskowym wzgorku przez konkwistadorow
rozstrzczelane, jakby potrafilo mowic powiedzialo by z pewnosci "jak wy zle
strzelacie".
Drastyczny polonizacja jak i wyjazdy do Niemiec Zachodnich mocno podkopaly
fundamenty resztek Schlesierow , ktorych nie wypedzono w 1945-47. Wielu sie
mniej czy bardziej sie spolonizowali duzy wplyw odegraly w tym procesie
mieszane malzenstwa. Dzis mamy Niemcow i spolszczonych Niemcow jak i Polakow
pochdzenia niemieckiego. Te dwie ostatnie grupy czesto mowia o sobie Slazacy.
Ta tzw. "Slaskosc" jednak nie jest zadnym rozwiazaniem na przyszlosc lecz
jedynie stadium polonizacji. Nie ma zadnego poczucia wspolnoty pomiedzy tymi
dwiema osatnimi grupami, wprawdzie wielu zadeklarowalo tzw. narodowosc "slaska"
jednak w wiekszosci byli to Niemcy lub spolszczeni Niemcy w innym wypadku
organizacje takie jak Zwiazek Ludnosc Narodowosci Slaskiej, Zwiazek
Gornoslazakow czy RAS musialy by stac sie organizacjami masowymi a nimi nie sa
i tez prawdopodobnie nie beda.
Tylko jednoznaczna odrebnosc pozwala mniejszosci zachowac tozsamosc, wszystkie
inne rozwiazania powoduja rozlaniecie sie w wiekszosci.

[socer-schlesier]

Przecież jak chłopcy szli do woja to przeważnie ze Śląska na północ a z północy na południe by ludzi wymieszać.Ileż to powstało w ten sposób małżeństw.

[slezan]

Mity. Przede wszystkim większośc śląskich Niemców to byli i są zgermanizowani
Ślązacy o przeważnie słowiańskich korzeniach. Tak więc pogląd jakoby na Górnym
Śląsku żyli sobie od wieków masowo Niemcy, którym ktoś ich niemieckość odebrał
to bajka dla dzieci.
Germanizacja to przy tym najczęściej nie brutalny dyktat, o jakim można
poczytać w niektórych polskich opracowaniach, ale proces dobrowolnego
przyjmownia niemieckich worców kulturowych.
Co do masowości organizacji - de facto MN też nie jest już masowa. Siły
ugrupowań nie mierzy się dziś liczbą członków, ale m.in. intensywnością
obecności w publicznej debacie.
A skoro tylko jednoznaczna odrębność pozwala mniejszości zachowac tożsamość, to
dlaczego swą tożsamość zachowali Bośniacy, bułgarscy Macedończycy, Sabaudczycy
we Francji, Ukraińcy w Rosji a potem ZSRR? Ostatnie lata pokazują, że to
właśnie śląskośc jest szansą. Myślisz kategoriami XIX-wiecznymi. Jeden etniczny
nacjonalizm chcesz przeciwstawić innemu. Takie myślenie skazuje MN na skansen.

[socer-schlesier]

Szlezan podążając twoim tokiem rozumowania to by trza było wszystkich tych Irlańdczyków,Anglików Francuzów,Niemców no i Polaków itd. itd. z tej Hameryki wypędzić i oddać z powrotem te ziemie Indianom- prawowitym właścicielom.

[slezan]

A gdzie ja piszę o wypędzaniu i prawowitych właścicielach? Nie potrafisz
rozumować innymi kategoriami niż te, które stosuje nacjonalistyczna propaganda?

[socer-schlesier]

Prawowici właścićiele swoich domów Niemcy - w1945 sami,dobrowolnie opuścili i oddali swoje domy.
A kto to napisał jak nie ty że większość Niemców to zgermanizowani Ślązacy.Nie tak dawno niejaki Glemp twierdził że w Polsce Niemców w ogóle nie ma.

[slezan]

A gdzie ja stwierdziłem, że zgermanizowany Ślązak nie jest Niemcem? Skoro się
za Niemca uważa, to nim jest. Natomiast nie opowiadaj mi tu bajek o odwiecznej
niemieckości Górnoślązaków, bo z takich naiwnych opowiastek już wyrosłem.

[pistulka2]

zdefiniuj Gornoslazaka? Kto nim jest dzis a kto nim byl w 1900?

[slezan]

Górnoślązakiem jest ten kto się za takiego uważa z racji zamieszkania,
pochodzenia czy urodzenia.

[pistulka2]

Mitem jest istnienie tzw. narodowosci slaskiej.

slezan napisał:
>większośc śląskich Niemców to byli i są zgermanizowani
>Ślązacy o przeważnie słowiańskich korzeniach.

Nikt tego nie udowodnil i juz nigdy nie udowodni, to jest polski mit z czasow
panslawismu.
Schlesierzy wykrystalizowalis sie jako szczep w okresie XIV-XVI wieku z Slowian
i Germanow, przyczym na wschodniej Gornego Slaska zadominowal jezyk
slowianski a na zachodniej czesci GS i na Dolnym slasku z malymi wyjatkami
niemiecki.

>Co do masowości organizacji - de facto MN też nie jest już masowa. Siły
>ugrupowań nie mierzy się dziś liczbą członków, ale m.in. intensywnością
>obecności w publicznej debacie.

MN liczy ponad sto tysiecy czlonkow a tzw. organizacje slaskie RAS, ZLNS czy
ZG nie nazbieraja 10 tys. wiec o czym tu mamy rozmawiac. Pohukiwanie i
profilowanie sie co poniektorych liderow to jeszcze nie jest zadna obecnosc w
debacie publicznej.

>A skoro tylko jednoznaczna odrębność pozwala mniejszości zachowac tożsamość,
to
>dlaczego swą tożsamość zachowali Bośniacy, bułgarscy Macedończycy, Sabaudczycy
>we Francji, Ukraińcy w Rosji a potem ZSRR?

Bo starli sie zachowac swa odrebnosc!

>Ostatnie lata pokazują, że to
>właśnie śląskośc jest szansą.

Ostatnie lata pokazuja to, ze polskie panstwo mocno zmienilo taktyke i juz nie
stara odzucac spolonizowanych Schlesierow przez co slaba byla wiez tej grupy z
panstwowoscia polska mimo kompletnej jezykowej polonizacji, dzis karmi ich sie
Francikami w TV kere feflaja raz lepiej raz gorzej, co ma pozytywna odzew i
sprowadza ich do zwyklego polskiego folkloru.

>Myślisz kategoriami XIX-wiecznymi. Jeden etniczny
>nacjonalizm chcesz przeciwstawić innemu. Takie myślenie skazuje MN na skansen.

Mieszasz pojecia, integracja nie jest asymilacja. MN jest dobrze zintegrowana
jednak nie musi poddawac sie asymilacji.

[slezan]

pistulka2 napisał:

> Mitem jest istnienie tzw. narodowosci slaskiej.


Tjaaaa. Pistulka ekspert. Heheheh. Chyba nieco za mało wiesz na temat
definiowania narodu, ale to nienowina, że wygłaszasz ryzykowne tezy w
kwestiach, o których pojęcie masz znikome:-).

>
> slezan napisał:
> >większośc śląskich Niemców to byli i są zgermanizowani
> >Ślązacy o przeważnie słowiańskich korzeniach.
>
> Nikt tego nie udowodnil i juz nigdy nie udowodni, to jest polski mit z czasow
> panslawismu.

Ciekawy ten polski mit. Niemieccy politycy pewnie tez mu ulegli, głosząc w
okresie Republiki weimarskiej, że Górnoślązacy to adoptowany szczep narodu
niemieckiego - rózniący się pochodzeniemi językiem, ale uczestniczący w tej
samej kulturze.

> Schlesierzy wykrystalizowalis sie jako szczep w okresie XIV-XVI wieku z
Slowian
>
> i Germanow, przyczym na wschodniej Gornego Slaska zadominowal jezyk
> slowianski a na zachodniej czesci GS i na Dolnym slasku z malymi wyjatkami
> niemiecki.

A co oznacza to krągłe zdanie, że Schlesierzy (???) wykrystalizowali się jako
szczep itd.? Negowanie przewagi elementu sowiańskiego na Górnym Śląsku to
oryginalna ale zarazem ryzykowna teza.

> >Co do masowości organizacji - de facto MN też nie jest już masowa. Siły
> >ugrupowań nie mierzy się dziś liczbą członków, ale m.in. intensywnością
> >obecności w publicznej debacie.
>
> MN liczy ponad sto tysiecy czlonkow a tzw. organizacje slaskie RAS, ZLNS czy
> ZG nie nazbieraja 10 tys. wiec o czym tu mamy rozmawiac.

Taaaak. Heheheh. Słyszałem ilu miało być Was w spisie powszechnym. Gdzie te
niemieckie masy kupione za podwójne obywatlestwo? Wypięły się?

Pohukiwanie i
> profilowanie sie co poniektorych liderow to jeszcze nie jest zadna obecnosc
w
> debacie publicznej.

Dlatego mówię - MN nie jest obecna w debacie publicznej. Jej liderzy "profilują
się" (hehehehehe), ale nie mają nic do powiedzenia.

>
> >A skoro tylko jednoznaczna odrębność pozwala mniejszości zachowac tożsamoś
> ć,
> to
> >dlaczego swą tożsamość zachowali Bośniacy, bułgarscy Macedończycy, Sabaudc
> zycy
> >we Francji, Ukraińcy w Rosji a potem ZSRR?
>
> Bo starli sie zachowac swa odrebnosc!

A jak się starali? Bardziej niż MN, która nie potrafi zachęcić swoich czonków
do nauki niemeickiego mimo caiemsporych możliwości?

>
> >Ostatnie lata pokazują, że to
> >właśnie śląskośc jest szansą.
>
> Ostatnie lata pokazuja to, ze polskie panstwo mocno zmienilo taktyke i juz
nie
> stara odzucac spolonizowanych Schlesierow przez co slaba byla wiez tej grupy
z
>
> panstwowoscia polska mimo kompletnej jezykowej polonizacji, dzis karmi ich
sie
>
> Francikami w TV kere feflaja raz lepiej raz gorzej, co ma pozytywna odzew i
> sprowadza ich do zwyklego polskiego folkloru.

Coś w rodzaju Kaffee und Kuchen?:-)

>
> >Myślisz kategoriami XIX-wiecznymi. Jeden etniczny
> >nacjonalizm chcesz przeciwstawić innemu. Takie myślenie skazuje MN na skan
> sen.
>
> Mieszasz pojecia, integracja nie jest asymilacja. MN jest dobrze zintegrowana
> jednak nie musi poddawac sie asymilacji.


Ale bardzo ochoczo się poddaje.

[pistulka2]

Aj, Slezan znow tylko "heisse Luft".
Ale swietna jest to twoja definicja Gornoslazaka, mozna boki zrywac:-)))))))
typowa dla elementu spolszczonego lekko tracacego zabrynicznymi wplywami:-)

Taraz taka anegdotka na ten temat, rozmawial kiedys moj sasiad ze swoja znajoma
(kreuzcoczka), i ta opowiada mu, ze jej kuzynki (kuzynka jej pochodzi z nad
Buga i maz tez) dzieci sa Slazakami i ona w sumie juz tez. Na pytanie co oni
maja wspolnego z Slaskiem odpowiada ".. no jak co mieszkaja tu..". Pyta ja
dalej, przeciez oni nic o Slasku nie wiedza nie znaja slaskich tradycji to co
to sa za Slazacy? .."no jakto przeciez tu zyja"...Potem pyta ja jaka jest
roznica miedza jej kuzynka a nim jak niby oboje sa w jej mniemanu Slazakami,
troche sie namyslila ..." no bo Pan to jestes taki prawdziwy Slazak ale takich
juz jest malo"... .

[slezan]

pistulka2 napisał:

> Aj, Slezan znow tylko "heisse Luft".

Czyżbyś poczuł oddech miszcza na plecach?

> Ale swietna jest to twoja definicja Gornoslazaka, mozna boki zrywac:-)))))))
> typowa dla elementu spolszczonego lekko tracacego zabrynicznymi wplywami:-)

Spodziewałem się, że elementowi znazyfikowanemu do gustu nie przypadnie, ale
jakoś mnie to nie martwi:-).
A może u Ciebie niechęć tę wiązać należy nie z Adolfem ale z Dmowszczyzną?


>
> Taraz taka anegdotka na ten temat, rozmawial kiedys moj sasiad ze swoja
znajoma
>
> (kreuzcoczka), i ta opowiada mu, ze jej kuzynki (kuzynka jej pochodzi z nad
> Buga i maz tez) dzieci sa Slazakami i ona w sumie juz tez. Na pytanie co oni
> maja wspolnego z Slaskiem odpowiada ".. no jak co mieszkaja tu..". Pyta ja
> dalej, przeciez oni nic o Slasku nie wiedza nie znaja slaskich tradycji to co
> to sa za Slazacy? .."no jakto przeciez tu zyja"...Potem pyta ja jaka jest
> roznica miedza jej kuzynka a nim jak niby oboje sa w jej mniemanu Slazakami,
> troche sie namyslila ..." no bo Pan to jestes taki prawdziwy Slazak ale
takich
> juz jest malo"... .
>

Tjaaa. W takim razie ilu Ślązaków jest Twoim zdaniem w MN? Gdyby zrobić test z
wiedzy o Śląsku, okazałoby się, że zdecydowanie mniej niż wśród napływowych.
Ale byłby wstyd:-).

[szwager_z_laband]

A tak na powaznie, to kto to je tyn Kozak?

[slezan]

Członek zarządu TSKN w woj. opolskim.

[szwager_z_laband]

Slezan, mocie z niym jakes kontakty abo on je ze tych co raczyj niy pszajom
RASiowi?

[slezan]

Otwarcie RAŚ zwalczają chyba jedynie Kroll i Lehnort.

[szwager_z_laband]

to chyba bezto majom tysz coroski to wiyncyj rozuamu w swoich "szeregach". Abo?

[slezan]

Chyba bardziej wynika to z dykatorskiego stylu rządów wewnątrz TSKN.

[szwager_z_laband]

ciekawer jak w tym kontekscie mo sie tysz sprawa funkcji Krolla we elicie PZPR?

[slezan]

Stary Kroll był funkcyjnym w PZPR. Młody był chyba zwykłym członkiem.

[szwager_z_laband]

wiym, ale zastanawiom sie eli to mo jakis wpuyw i na nastympcy(?)

[maksik9]

to je tak, że nieftore Sloonzouki boouy interesowne, tzn chciauy miec profity, i
po prostu se zaprzedauy.Potrafiyli lawirować tu i tam. A jak sie skoonczooua
koomuna to abo jak to piszoom w literaturze wroociooua jym "świadomojść
narodowou" abo poczuli że z ty stroony je lepszy interes.
A wracajoonc do poczoontku;
Mniejszojść wiynkszojść piyniyndzy wtore dostouwaua z Niymiec przekazywaua na
cele ogoolne; wodocioongi, kanalizacje,remoonty i wyposażynie szpitali,
prawdopodobnie boou to wymog rzoondu niymieckiygo. Przekazywano nawet
piynioondze tam kaj mniejszojść booua śladowou ( pow. nyski,brzeski,
głubczucki). Wiynkszojśc ludzi nie zdouwaua se nawet sprawy że to soom
piynyoondze z Niymiec. Człoonkowie mniejszojści korzystali z tych piyniyndzi na
roowni z innymi, bez wielkich przywilejoow. Zaniedbano szkolnictwo niymieckie i
rozwooj kultury niymiecky. I teraz soom tygo efekty.

[szwager_z_laband]

no to jo by tego ani niy nazywou pomocom dlo mynszosci tak jak Ty to mi sam
opisujesz to to wyglondo ino na zamiynione etyketki.

[socer-schlesier]

By budować kanalizację Polska wystarczy że zrobi porządny projekt i pieniądze na to dostanie z Uni..Fakt że za pieniądze niemieckie kanalizację gdzie zaczli robić wszędzie są roboty pokończone.Czy ludzie to doceniają?-myślę że nie za bardzo.W Żernikach,Brzezińce,Łabędach wszystko jest rozkopane i zostawione samemu sobie.Robota nie skończona,firmy niema.Nowy przetarg na dokończenie tych robót i wyłonienie nowej firmy ma odbyć się w trzecim kwartale tego roku.Fuszerka.

[szwager_z_laband]

W tych miejscowosciach cos wymiyniou tysz to robiom za niymiecke piyniondze?

[socer-schlesier]

Może w tym wypadku był to za wielki projekt.