hanys_hans
19.06.06, 19:55
Bilikowie w średniowieczu
Wszystko poniżej to cytat z: Roman Sękowski, Herbarz Szlachty Śląskiej.
Informator genealogiczno-heraldyczny, Katowice 2002, t. 1, s. 188 - 189
[wyjaśnienia: N. - nieznany z imienia lub nazwiska; Uruski - Uruski S.,
Rodzina, herbarz szlachty polskiej, t I-XV, Warszawa 1897]
BIELIK
(BIELKI von KORNITZ, BILIK)
Stary górnośląski ród, pochodzący z miejscowości Kornice (Kornitz) koło
Raciborza (Ratibor). Nazwa miejscowości stała się w Polsce nazwą herbu Kornic.
Z Kornic pochodzi kilka rodów szlacheckich, posiadających wspólny herb (zob.
Kornitz).
Najstarsze informacje o Bielikach pochodzą z XIV wieku i z zupełnie innego
terenu: w latach 1378 - 1379 Tomek Bilik zwany Kornic był urzędnikiem biskupów
wrocławskich. W 1397 roku na terenie księstwa niemodlińskiego posiadał majątek
"junge Bicklick"; Praschma zalicza go do Bielików. W tym samym księstwie, w
1421 roku, występuje w dokumentach Belig, właściciel Golczowic (Golschwitz) i
jego zięć - Jeschke; w tym samym roku Jeschke Bielik i jego zięć N. Sprzedają
tę wieś Jorgenowi von Dresske z Magnuszowic (Gross Mangersdorf).
Być może informacje z księstwa niemodlińskiego dotyczą innych Bielików.
W 1422 roku N. Bielik von Kornitz kupił od księcia raciborskiego Jana II
Przemyślidy majątki: Zabełków (Zabelkau), Bohumin (Bogumin, Oderberg) i zamek
Barutswerda. W 1428 roku był właścicielem Zabełkowa (Zabelkau), Odry (Odrau),
Ligoty (Ellguth) i Pudłowa (Pudlau).
W 1435 roku bracia: Sobek Bielik z Bohumina (Bogumin, Oderberg) i Mates
otrzymują nagrodę za wierną służbę od książąt Mikołaja i Wacława Przemyślidów
opawskich i raciborskich wieś Olza (Olsau).
Największą, ale bardzo krótkotrwałą potęgę tego rodu stworzył Jan Bielik von
Kornitz - w latach 1477 - 1490 starosta Górnego Śląska z ramienia króla
Macieja Korwina. W 1482 roku kupił on od księcia Jana oświęcimskiego połowę
miasta Gliwice (Gleiwitz) z wójtostwem i wsiami: Wójtowa Wieś (Richtersdorf),
Ostropa (Ostroppa), Trynek (Trynek), Ligota Zabrska (Ellguth), Wielopole
(Wielepole), Leboszowice (Leboschowitz), Smolnica (Smolnitz), Stare Gliwice
(Alt Gleiwitz) i wsie: Knurów (Knurow), Bojków (Schoenwald), Żerniki (Zernik),
Sobiszowice (Sobieschowitz), Gierałtowice (Gieraltowitz), Przyszowice
(Preiswitz) i Krywałd (Kriewald).
Nabył również majątki w okolicy Pyskowic (Peiskretscham), Raciborza (Ratibor)
i Hlučina (Hulczyn, Hultschin) na południu.
Jego krewny (brat?) Sobek Bielik von Kornitz posiadał państwo Bohumin
(Bogumin, Oderberg).
Jan Bielik za główną swoją siedzibę obrał Koźle (Cosel). W XIX wieku, w czasie
remontu kościoła parafialnego w Koźlu (Cosel), znaleziono płytę z herbem
Kornic i napisem: "Jan Bielik z Korniz unten hec testudo facta est anno domini
MCCCCLXXXIX cura magnifici domini Joannis Bielik capitanei superioris Slezie
Anno capitaneatus sui tredecimo".
Po śmierci Macieja Korwina i podporządkowaniu Śląska królowi Władysławowi
Jagiellończykowi w 1492 roku (13.01), został - przez nowego starostę Śląska,
księcia cieszyńskiego Kaźka II - uwięziony w Cieszynie (Teschen) i skazany.
Odebrano mu majątki. Również Sobek Bielik z Bohumina (Bogumin, Oderberg)
został zmuszony w tym samym roku (1.05.1492) do sprzedania swoich majątków
Przemyślidzie - księciu Janowi opawsko-raciborskiemu.
Majątki Jana Bielika przeszły na własność korony czeskiej, a następnie zostały
sprzedane; Gliwice (Gleiwitz) z okolicznymi wsiami kupił Wilhelm von
Pernstein, który następnie odsprzedał je książętom opolskim. Hlučin (Hulczyn,
Hultschin) otrzymali Melchior i Baltazar Wilczkowie, Toszek (Tost) - Jan
Sokołowski, Koźle (Cosel) - Puta von Riesenberg ze Svihova.
Po tragicznym końcu Jana Bielika, ród ten nie odegrał już większej roli w
dziejach Śląska.
Licznie rozrodzeni, należeli do drobnej szlachty, mającej swe majątki głównie
na południu Górnego Śląska: w księstwach cieszyńskim, raciborskim, opawskim
oraz na Morawach.
W 1512 roku występuje w dokumentach Smil Bielik von Kornitz, właściciel
Włodzienina (Bladen) koło Głubczyc (Leobschuetz), w księstwie karniowskim.
W XVI wieku osiedli również w księstwie oleśnickim. W latach 1501-1526 Wacław
sen. Bieligk von Kornitz był starostą Namysłowa (Namslau). Bardzo
prawdopodobne, że był to syn Jana Bielika, który po tragedii ojca i
przymusowym zrzeczeniu się praw do majątków, przeniósł się do tego księstwa.
W 1530 roku Wacław jun. był właścicielem Krasowic (Kraschen) i Lubsk (Laubsky)
koło Namysłowa (Namslau), w księstwie oleśnickim. W 1531 roku, w spisie
szlachty oleśnickiej, wymienia się Łukasza Bieligka von Kornitz.
Ostatnia informacja o przedstawicielach tego rodu w księstwie oleśnickim
pochodzi z 1571 roku i dotyczy Franciszka Bieligka von Kornitz - właściciela
Lubsk (Laubsky).
Według Uruskiego - Bielikowie herbu Kornic występowali w XV wieku na terenie
Rusi Czerwonej. Należy ich łączyć z działalnością kolonizacyjną Władysława
Opolczyka, w drugiej połowie XIV wieku, kiedy to duża grupa rycerstwa
górnośląskiego osiedliła się na Rusi Czerwonej.
