FOLKLOR warmińsko-mazurski

[rita100]

Zaczynamy z Tralalalą biesiadę związaną z pieśniami, tańcami i muzyką,
wątek , ktory mam nadzieje pokaże jak wspaniale potrafili się bawić Warmiacy,
jaka w tym jest orginalność i specyficzny klimat
odrózniający nas od innych regionów.

"Kiedy Pan Bóg ludziom rozdawał gadki i rozdał już wszystkie - polską ,
niemiecką, ruską, francuską - to wtedy dopiero przybiegli po pracy zadyszani
Warmiacy po swoją mowę. Ale, żeby zadowolić spóźnialskich, których wielce
lubił, rzekł im:
- No, to godojta cało gambą !
Od tego czasu tak właśnie Warmiacy mowią."
I.Newerly

--------
forum.gazeta.pl/forum/72,2.html?f=64&w=28299478&s=0

[rita100]

Oj, jeszcze odpoczywam po kiermasowym obiedzie, ale jedną anegdotkę znalazłam w
księdza Barczewskiego Kiermasach - o pewnym panu Gąsiorowskim co z Garncowa
przeniósł się do Torbowa. Otóż 'Dziad, jakich wielu, chodził po żebraniu,
zbierał szperki i mąkę. Było to podczas żniw, gospodyni sama w domu gotowała na
obiad gęsie mięso. Kiedy dla dziada poszła 'na górę' po mąkę, dziad wyjął mięso
z garnka do torby. Gospodyni wracając z mąką pyta się: Dziadku, co też tam
nowego słychać? - Nic tak, pani, jeno Gąsiorowski z Garncowa przeniósł się do
Torbowa.
I poszedł. Za chwilę zajrzała gospodyni, czy gęsie mięso się już uwarzyło i
zrozumiała dopiero sens nowiny dziadowskiej. Ale dziad już był w mili.'
Gospodyni pewnie do śmiechu nie było, ale żart o panu Gąsiorowskim rozbawił
wielu.

Tralala

[rita100]

ale wspaniały żart ))

>jeno Gąsiorowski z Garncowa przeniósł się do
> Torbowa.

doskonały dziad
Ja jutro coś znajde piesniczki - fajnie i ciekawie będzie

[rita100]

Graj muzyka, bo cłek bryka !
A teraz zaśpiewajmy fajną pieśń pasterską, pieśń ludową:

Ora, ora,
pasturz wigonioł bidło ze
dwora,
wigonioł krowy i cielynta,
dla paturza nima niedzieli
i świynta.
Ora, ora....

[rita100]

FELIX SUM
Było to w dawnych czasach. Wioska Bartąg, chociaż położona niedaleko Olsztyna,
niczym się nie róźniła od innych osad, ukrytych wśród lasów i jezior. W wiosce
był kościół. Nad wejściem do plebanii widniał dziwny i z daleka widoczny napis:
FELIX SUM
VIVO SINE CURIS
Kuba, który służył u proboszca, zaczął sylabizować ten napis – ‘Felix sum’ –
przecież jegomościowi na imię Walenty, a nie Feliks – rozumował – A do tego
sum ... zeszłego roku wydobyli rybacy z jeziora dużego suma, ale żeby człowiek
nazywał się Sum, tom jeszcze nie słyszał.
-Co tak kręcisz głową? – spytał jegomość.
- Wiecie, jegomościu, nic z tego nie rozumiem, co tu napisane.
-Bo to jest po łacinie, mój Kubolku. Po naszemu by było: ‘Jestem szczęśliwy,
żyję bez kłopotów’.
-Ojej! – dziwował się Kuba. – Lepiej to pismo umieścić w izbie nad drzwiami.
Przez głupią zazdrość jeszcze kto narobi jegomościowi biedy.
-Nie martw się, mój drogi – odpwiedział proboszcz – Jakoś damy sobie we dwóch
radę.
Tego samego wieczora Kuba, który lubił gromadzić różne powiedzonka i sam je
tworzyć, wypisał kredą na drzwiach stodoły:
FELIKS SUM BEZ GRANIC
KŁOPOTY MAM ZA NIC.

Tak zaczyna się bajka spisana przez Władysława Gębika. Oczywiście, wkrótce
napis ściągnął na głowę jegomościa poważne kłopoty, ale sprytny Kuba potrafił
im zaradzić, bo, jak to sam napisał, kłopoty miał za nic. Czy napis nadal
widnieje nad drzwiami bartąskiej parafii? Może warto sprawdzić.
Tralala

[rita100]

Pieśń ludowa

Matczyna kurlantka

Odżyły Twe pieśni , Matulku,
Twoje warmińskie kurlantki,
Coś nam śpiewała wieczorem
Gdy komin pachniał jałowcem.
I sypał iskry jak gwiazdy,
by spleść ci z nich aureolę.
Spod serca złotego wyrosły
Zgrzebne kurlantki jak kwiaty,
Co wsiom malują okienka
Tyś w pięciolini swych dłoni
Ukryła urok melodii,
By nie umilkła piosenka...

M.Zientara-Malewska

[rita100]

"Z kamnienia na kamnień skowronecek skace, tak i moje serce, tak i moje serce,
zawse we mne płacze. Ojczulek z mateczką pod ziemną sie skryli, a mne
sieroteckę, a mne sieroteckę, na świecie zostawili". - stara pieśń warmińska

[rita100]

Pieśni odzwierciedlały całokształt życia ludności wiejskiej, ich repertuar był
niezmiernie szeroki. Wyróznia sie wśród niech pewne grupy tematyczne dotyczące
pracy, niedoli, zalotów i miłości. Powstały również piesni obrzędowe i
rodzinne, żartobliwe, żołmierskie, balladowe i taneczne.

"Kurlanka"

Rozlega się pieśń,
Przez warmińską wieś,
Co spiewała moja miła,
Gdy nosiła jeść.

Nosiła co dnia,
Ta najmilsza ma,
Kiedym kosił, kiedym orał,
Kiedym żyto siał.

Srebrny miała głos,
Jak ten w polu kłos,
A jam słuchał i z nią nusił,
Szczęśliwy mój los.

M.Zientara-Malewska

[rita100]

Czas na tańce ludowe
Na Warmii tańczono dawniej polki zwane drobnymi, i walce: wolniejsze, czyli
równe oraz szybsze - podcinacze. Oprócz nich do starych tańców należał :
poloneiz, zilk, baran, szot, pofajdok, kosejder, baba, puszczany, szewc,
kłaniany, polka-mazurka, oraz zabawy taneczne - A nogami drap, drap, drap ,
hejduk i żabka.

Na Mazurach tańczono polki skoczki i walczyki - podcinacze i poszustacze, oraz
te warmińskie tańce. Były też tańce-zabawy - jak ja glinę deptać mam, owczarka,
hej-duk, zajączek i żabka.

[rita100]

Skrzypki moje skrzypki do serca zagrajcie,
A wy też Mazurzy, chętnie posłuchajcie.

T.Lenartowicz

Do tańca grała wtedy kapela , złożona najczęściej ze skrzypiec, klarnetu, basu
i bębenka. Kapela grała dla każdego co zaplacił, a temu co zapłacił kapela
grała któtka fanfarę na jego cześć czyli "biwat".

Na zakończenie zabawy kapela grała "Wygnianca", jeden z szybkich tańców,
powtarzając go wielekroć, często przy tym śpewając:

Idźta, baby, do domu,
sobie jo gram, nie komu,
bo tu nie trza po babach,
nie siadajta na ławach

I tak zabawnicy sie rozchodzili po domach padając ze zmęczenia.
Ale nie my , my dopiero zaczynamy się bawić

[rita100]

Nie chce starego,
choć mo wór psieniendzy,
wolo jo młodygo,
choć użyje nędzy.
Bo ten stary leży potem,
śmierdzi jako pies pod
płotem,
młody jest psiórecko,
grzeje jak słoneczko.


Oj, nie wybzieroj,
Byś nie wybrała,
Byś za kanarka
Wróbla nie dostała.


Siwa gąska , siwa,
Po staweczku pływa.
Z tęgiego kochania
Nigdy nic nie bywa.

[rita100]

Na niedzielny wieczór 4 września przeczytajmy wiersz napisany niemal 150 lat
temu przez pastora Michała Pogorzelskiego, urodzonego też 4 września, lecz 1737
roku, we wsi Lepaki Wielkie (czy jeszcze istnieje?), o milę na zachód od Ełku i
dwie mile od Kalinowa, gdzie spędził 18 lat jako proboszcz, i gdzie zmarł 29
kiwetnia 1798 roku.

Siedziałem ja w ciemności,
myślałem o wieczności,
gdy pluskwa okazała
po ścianie się spuszczała.
Przed mą facjatą stanie,
stąd o niej rymowanie.

Człowiek jak pluskwa bywa,
raz tchórz, raz lis przechera,
choć łeb zakuty miewa,
nosa w górę zadziera.
Chętnie puszy się jak paw,
jakby był od wyższych spraw.
Lepiej by nic nie gadał
i bzdurstw nie opowiadał.

Szlachetny niby, górny,
tak z dumą się nadyma,
a w gruncie rzeczy durny,
cnót śladu też w nim nie ma.
Robaczkiem świętojańskim
być chciałby. Ale raczej
pluskwa z niego wyłazi,
jak bliżej przypatrzeć.

Dlatego niech was nigdy
nie mami taka gloria;
czekajcie, aż sie skończy
wreszcie ta historia.
Człek szybko podupada,
bo życie wartka rzeka,
dziś rześki, wesół gada,
a jutro co go czeka?

Kiedy nadejdzie wieczność,
i śmierć cię już zabierze,
masz ludziom pięknie pachnieć,
a nie jak pluskwy śmierdzieć.

Tralala

[rita100]

Świetnie pisał pastor Michał Pogorzelski, taki zyciowy.
Tymczasem zobacz jakie jeszcze pieśni milosne śpiewano:
Puść konia do stajni,
Kiedy się depce.
Nie kochaj dziewczyny
Kiedy cię nie chce.

Kukułeczka kuka,
Serce we mnie puka.
Szelma ten kawaler,
Co bogatej szuka.

Uwiodłeś ci ty mnie
jak rybkę na węde:
skarze ciebie Pan Bóg,
jak go prosić będę.

Karczma w Gitrzwałdzie kultywuje tradycje - byłas tam Tralala ?
Wiesz, że chiałam zamówić sobie dostawę Edwarda Cyfusa - Gawędy warmińskie lecz
podany telefon do Olsztyna o zamówienie przesylki jest głuchy.
Szukam też piesni starych warmińskich i nic.

[rita100]

Skoro pieśń miłosna, to może jeszcze jeden wiersz Pogorzelskiego (a propos
wątku o weselach w Ziomecce). Otóż w kronice kościelnej w Kalinowie, przy
rejestrach ślubów, wpisał takie napomnienie:

Najpierw człek robi, a potem myśli -
Niejedną skargę się na to słyszy.
Więc bez pośpiechu, rozważ człowieku.
Jeśli już idziesz, to pomyśl sobie,
zali jest czysta miłość w tobie?
I gdy jest - 'tak' z radością powiedz!

(Do karczmy w Gietrzwałdzie zaglądałam, ale muszę kiedyś się wybrać na biesiadę
warmińską, podobno też warto pojechac tam w czasie Wielkanocy - można wziąć
udział w tradycyjnych przygotowaniach do świąt).


Tralala

[rita100]

www.karczma.pl/biesiada_warminska.htm
Popatrz, ta karczma jest najbardziej znana z kultywowania tradycji i jak widze
ich menu i kapele to chyba się nastawiają na tradycję i dobrze, bo to takie
inne i wyróznia sie ta karczma tym.
A slyszałas o mieście Ornat - 50 kilometrów od Olsztyna ? Tam też odbywają sie
biesiady warmińskie

[rita100]

www.orneta.net/
Zobacz, tu tez maja tradycje warmińskie , pisze na dole i piękne jest
sanktuarium , wystarczy kliknąć na panorame Krzysztofa Sklodowskiego.

[rita100]

O tak, Orneta i Reszel to chyba jedyna dwa warmińskie miasta, które nie
zostały 'wyzwolone' przez Armię czerwona w takim stylu, jak na przykład
Olsztyn. Dzięki temu w Ornecie zachował się urokliwy ryneczek, ratusz i
kamieniczki, trzeba jednak dużych funduszy, żeby to wszystko rozsądnie odnowić
i wtedy bedzie to prawdziwa perełka. A i sanktuarium w Krośnie (byłam,
potwierdzam - śliczne), daleko mniej znane niż Święta Lipka, ale ten sam styl,
krużganki, i tylko wnętrze skromniutkie - co też się może podobać. Dwa lata
temu kościół był odnawiany, nie wiem, czy prace nadal trwają.


Tralala

[rita100]

Biesiada warmińska , jak i każda biesiada nie może się obejśc bez tańców.
Bardzo popularny taniec na Warmii był Szot. Dostał się do nas za pośrednictwem
Niemców aż ze Szkocji, stąd nazwa. Szota nazywano pieknym tańcem, bo pary
tańczyły go równo i powoli. Młodzież tańczyła szota, nie żałując butów, i w jej
wykonaniu był to taniec żwawy. W czasie tańca przytupowano obcasem. Do muzyki
śpiewano:

Zagrajcież mi szota, szota,
to otrząsnę nogi z błota,
by się panna nie brzydziła,
ze mną wokół potańczyła.

Raz w lewo, raz w prawo,
potem pokręć sie żwawo,
Raz w lewo, raz w prawo,
potem pokręć sie żwawo.

I jeszcze raz, to się nazywa taneczny poniedziałek ))

[rita100]

A to mi niespodziankę zrobiłaś Rito, aż sobie pośpiewałam przed komputerem (ale
cicho, żeby nikt nie słyszał). Pamiętam ją dobrze, bo należała do żelaznego
repertuaru chóru Ogniska Muzycznego nr 2, obok O Warmio moja miła. Niestety,
nie dane nam było zatańczyć Szota, bo jako chór musieliśmy stać grzecznie,
ustawieni w rządki. Za to na pewno tańcowano go na weselach warmińskich.

Tralala

[rita100]

Ooo, to napewno znasz kilka tradycyjnych piosenek , chociaż teksty. Wiesz, że
tego brakuje, tych tekstów, by choc zobaczyć o czym Warmiacy spiewali. Tez
wiem , że Warmiacy spiewali utwory wysmiewające biedę Mazurzan, a Mazury
spiewały im tez takie "zbereźne" pioseneczki , ale nie mogę ich znaleź.

[rita100]

Znałam - ...dzieści lat temu, a i wtedy zdarzało się zapomnieć i tylko
otwierałam usta, markując śpiewanie. Nie da rady, trzeba pamięć wspomóc
książkami (dobrze, że są).

Tralala

[rita100]

Będzie wesele - albo i nie
Gość: tralala 05.09.05, 21:15

Z tamtej strony jeziora
Stoi lipka zielona,
Z na tej lipce, na tej zieleniuchnej,
Trzy ptaskowie śpiewali.

Nie byli to ptaskowie,
Eno byli rajkowie*;
Ci rajeli do jednej dziéwcyny,
Co ją z sobo wziąć mieli.

Jeden mówi: to moja!
A ten drugi: jak Bóg da!
A ten trzeci: moja namilejsa,
Cemuześ mi tak smętna?

Jak ja nie mam smetna być?
Do starego musę iść!
Oj ten stary, ten strych opłeśniały,
Nie mam woli do niego.

Rajelić mię młodego,
Mam ja wolo do niego:
Oj ten młody, ten ślicny urody,
Mam ja wolo do niego!

(piosenka spisana we wsi Burkarty, pow. niborski)
*dla niewtajemniczonych (lub nie czytających Ziomecki) rajkowie to swaci;
rajeli - swatali

[rita100]

haha, to się nawet fajnie spiewa - wymyślam muzyke i czytam i jest fajnie.
Wiesz co , powiem Ci w tajemnicy, że jak byłam młodziteńka to z koleżanką
uciekaliśmy w pole , w łaki tak odbywałyśmy koncert, śpiewałysmy piosenki takie
ludowe. Bylo to w Wieliczce, teraz na tych polach stoja bloki, bloki i jest
osiedle. Jak patrze czasmi na te tereny to smutno czlowiekowi , że czas tak
leci, leci i kurcze leci tak jak w pewnym wicu - w lesniczówce , leśnik w domu
slyszy jakieś kroki za oknem, wychodzi z domu i patrzy , a tu ścieżka biegnie
przez las )))))

I jak pamiętam to byly to spiewy z tańcami - znasz to ?
Nie chcę cie, nie chcę cie znać
choć do mnie , choć do mnie
rękę mi dasz
prawą mi dasz, lewą mi dasz
i już się na mnie nie gniewasz 2x

Też jakąś piosenke o nosku, ile bym dała , żeby sobie ją przypomnieć , bo taka
smieszna była z pokazywaniem na swój nos )))

[rita100]

Lądem, dziewczę, lądem, ja za tobą wodą:
Jeśli masz talarki, ożenie się z tobą!
Nie mam ja talarków, ni śrebra, ni złota,
Aleć ja jestem uboga sierota.
Jesteś dziewczę piękne tak jak anioł z nieba,
Lecz ja cię nie wezmę, talarków mi trzeba.
Ach, prawego szczęścia nie dają pieniądze,
Lecz serce miłości pełne, tak ja sądzę.
Młodzi ludzie, wiem ja, najlepiej się mają.
Tam, gdzie się z miłością pieniądze złączają.
Kiedy będziesz śpiewał tak wysokie tony,
Nie zabacz me słowo – zostaniesz bez żony.
(Kruklanki, pow. węgoborski)
No i chyba nici z wesela, jak myślisz Rito?
(ostatnia piosenka z tańcami, jaką pamiętam to 'Mam chusteczkę haftowaną', z
noskiem, niestety nie. Za to pamietam, jak śpiewałyśmy do 'mikrofonu' ze
skakanki).

Tralala

[rita100]

Popatrz Tralala, w tamtych czasach powstawały piesni nie dla pieniędzy tylko
takie z serca i z potrzeby i dla zabawy , by poprawić sobie nastrój -
spiewając, tańcząc , opowiadając wszyscy się relaksowali.
jutro cos nowego wyszukam

[rita100]

Na WiM tańczono stare tańce "ze śpiewem", na własne melodie. Były one pełne
życia i werby. Wiekszość z nich miała dość szybki rytm i tańczono je
na "okrąglo" czyli parami w obrotach po okręgu koła i "drobno", czyli krokiem
polkowym, charakterystycznie po warmińsku wytupywanym.
"Baran" - taniec tańczony przez cztery trójki, po dwie dziewczyny i jeden
chlopak w środku.
W podskokach przewijali się pod złączonymi rękoma, dziewczyny - raz jedna, raz
druga - obiegały chlopca, nie zwalniając uchwytu rąk. Do tańca śpiewano:

Pódź, baranie, do chlewa,
dostaniesz ozieska.
Ja nie przyda, nie moga,
bo tam w kuble jest woda."

Ha, ha , Tralala, jak to chlopcy wytrzymywali tego barana ? )) Jak mu tak
dziewczęta śpiewały ))

[rita100]

Skoro każdy taniec trzeba było mocno wytupać, nic dziwnego, że po weselu buty
były zdarte! Nie wiem, jak chłopcy, ale dziewczyny musiały lubić Barana -
przynajmniej dla żadnej nie zabrakło tancerza.

Tralala

[rita100]

Ale zdarzały się też piosenki na czarną nutę, jak ta:

Siedzie stary przy kominie,
Trząsa brodą ku dziewcynie;
A ty, stary, nie trzęś brodą,
Nie będzies ty legał z młodą!

I przyjechał cudzoziemiec:
Siostro złota, daj mi wieniec!
‘Jaćbym tobie wianek dała,
Bym się brata nie bojała!’

Otruj brata ty swojego,
Będziesz miała mię samego!
‘Cem go otruć bym wiedziała,
Otrułam cić bym go zaraz!’

Idź do sadu wiśniowego,
Znajdzies węza zielonego,
I uwarz go w gorzkiem piwie,
Daj to bratu, niech wypije!

‘Pij, bracisku, pij nieboze,
Niech ci pan Bóg dopomoze!’
Braciś pije, z konia leci:
Dbajze, siostro, o me dzieci!

‘Nie pleć, bracie, napiułeś się,
Układź w łózko, przespijze się!’
Trudne to jest przesypianie
Dusa z ciałem się rozstanie.

Bratu dzwonią, siostrę wiodą,
Chociaz bardzo tylko młodą;
Brata pięknie pochowali,
Siostrę we Łku okowali. (Ełku)
(Ogródek, pow. lecki)

I tyle w niej zagadek: skąd przyjechał cudzoziemiec? Dlaczego chciał zabić
brata dziewczyny? Kto wykrył zbrodnię i wydał trucicielkę?

[rita100]

Gość: tralala 07.09.05, 21:15 + odpowiedz


Oj muszę się pokajać, i to podwójnie. Zgubiłam poprzednio początek tej smętnej
piosenki, więc jeszcze raz zaśpiewam:

Carna rola, siwy kamień,
Siedziałać tam panna na niem,
Oj siedziała i płakała,
Na rodzice narzekała.

Oj rodzice, coz cynicie,
Za starego mię zenicie!
U starego siwa broda,
Ja dziewcyna jak jagoda.

Siedzie stary przy kominie,
Trząsa brodą ku dziewcynie;
A ty, stary, nie trzęś brodą,
Nie będzies ty legał z młodą!

I przyjechał cudzoziemiec:
Siostro złota, daj mi wieniec!
‘Jaćbym tobie wianek dała,
Bym się brata nie bojała!’

Otruj brata ty swojego,
Będziesz miała mię samego!
‘Cem go otruć bym wiedziała,
Otrułam cić bym go zaraz!’

Idź do sadu wiśniowego,
Znajdzies węza zielonego,
I uwarz go w gorzkiem piwie,
Daj to bratu, niech wypije!

‘Pij, bracisku, pij nieboze,
Niech ci pan Bóg dopomoze!’
Braciś pije, z konia leci:
Dbajze, siostro, o me dzieci!

‘Nie pleć, bracie, napiułeś się,
Układź w łózko, przespijze się!’
Trudne to jest przesypianie
Dusa z ciałem się rozstanie.

Bratu dzwonią, siostrę wiodą,
Chociaz bardzo tylko młodą;
Brata pięknie pochowali,
Siostrę we Łku okowali.
(Ogródek, pow. lecki)
A to drugie kajanie - no cóż, przeczytałam dokładniej i już wiem, czemu siostra
brata otruła (‘Jaćbym tobie wianek dała,Bym się brata nie bojała!’. Nadal
jednak nie wiem, skąd ten cudzoziemiec (może z Warmii) no i jak się zbrodnia
wydała?

Tralala

[rita100]

(‘Jaćbym tobie wianek dała,Bym się brata nie bojała!’.
Jak to rozumieć ?
Jakbym tobie wianek dała, tobym sie brata nie bała

To jest zagdaka, ciezko zrozumieć ten wiersz - zbrodnia to nie słychana, ale
dlaczego tego brata zabijała ?
Tralala, wytłumacz mi go

[rita100]

Gość: tralala 07.09.05, 21:44 + odpowiedz


Ach, bo w tych pieśniach ludowych to nie można było tak kawę na ławę, ale
symbolicznie, niby o wianku, a tak naprawdę o cnocie. Panna śpiewa, że by
porzuciła starego, niechcianego narzeczonego i oddałaby się cudzoziemcowi (ja
bym tobie wianek dała), ale boi się brata (gdybym się brata nie bała)(widać jej
ojciec już nie żył i była pod opieką brata). Dlatego jej niedoszły kochanek
namawia ją do zbrodni. Ciekawe, czy też trafił za to do wieży, czy zdążył
uciec?

[rita100]

Czyli są trzy osoby - brat, starzec i obcokrajowiec Teraz rozumię

[rita100]

Zajączek to taki kozak mazurski, taniec zabawa. Taniec taki wykonywała jedna
osoba i był to bardziej popis sparwanościowy. Na środku izby układano na krzyż
dwa drewienka. Taniec polegał na wykonaniu skoków na lewej i prawej nodze tak,
aby nie poruszyć drewienek. Przy zmianie nóg tańczący klaskał w dłonie.
Podczas tego tańca śpiewano:

Siedzi zajączek między drogami,
przebierając swymi łapkami,
gdybym ja te łapki miał,
to bym nimi przebierał,
jak ten zajączek.

[rita100]

Kosejder
To popularny dawny warmiński taniec, który tańczono w kole. Nazwa kosejder
wywodzi się od słów "kosić nogami", gdyż tańcerze na ukos wysuwają nogi w
tańcu. Taniec skoczny, składa sie z dwóch części. W pierwszej śpiewanej,
tańczący podają sobie ręce, tworząc jedno wspólne kolo i posuwają się po jego
okręgu, w drugiej części w rytmie poleczki szybko, krokiem mocno wytupywanym,
podczas tańca śpiewano piosenkę:

Jodbym kluski, nie mom mąki,
obłapsiołbym, nie mom żonki.
To wej mosz, to wej mosz,
czymuś pryndzyj nie przyloz!

Tralala, myślę , że ten taniec jest w sam raz dla nas.
No więc chwytamy się za ręce i w kole tańcząc śpiewamy:

Jodbym kluski, nie mom mąki,
obłapsiołbym, nie mom żonki.
To wej mosz, to wej mosz,
czymuś pryndzyj nie przyloz!

a poniżej moja twórczość

Nie przylozłeś pryndzyj
To żałuj czym pryndzyj
Bo kółeczko zamkniete
Twój kwiateczek więdnie
Żałuj , żałuj nieboraku
Ty mój biedny kosejdaku

[rita100]

Gość: tralala

Od takiego kosejdera to się może w głowie zakręcić. A to 'koszenie nogami' -
ciekawe, czy nie przypominało irlandzkich tańców ludowych. Wesołe były te tańce
warmińskie. A mazurskie? Czy mazurek był mazurski, czy czysto polski? Bo
poleczka jest przecież czeska?

[rita100]

haha, no właśnie , ale trudne zadałas mi pytanie ?
Trzeba poszperać w materiałach
Chyba , że wiesz

[rita100]

Gość: tralala

Oj nie wiem, szczerze pytam. Może jakaś litościwa dusza podpowie, a może uda mi
się coś wyszukać. 'Jeszcze jeden mazur dzisiaj' bardziej kojarzy mi się z
polskim dworkiem niż mazurską chatą, ale kto wie?

[rita100]

pl.wikipedia.org/wiki/Mazur_%28taniec%29
To prawdopodobnie taniec polski, dworsko-szlachecki
Ale cięzko cos znaleź

[rita100]

"Jeszcze jeden mazur dzisiaj
Choć poranek świta,
Czy pozwoli panna Krysia?"
Młody ułan pyta

I nie długo błaga, prosi,
Bo to w polskiej ziemi,
W pierwszą parę ją unosi,
A sto par za nimi

On jej czule szepce w uszko,
Ostrogami dzwoni,
W pannie tłucze się serduszko
I liczko się płoni.

Cyt, serduszko, nie płoń liczka,
Bo ułan nie stały
O pół mili wre potyczka,
Słychać pierwsze strzały.

Słychać strzały głos pobudki,
Dalej na koń, hura!
Lubę dziewczę, porzuć smutki,
Zatańczym mazura!

Jeszcze jeden krąg dokoła,
Jeszcze uścisk bratni,
Trąbka budzi, na koń woła,
Mazur to ostatni.

Pamiętamy melodie, mozemy pośpiewać

[rita100]

Gość: tralala 08.09.05, 21:55


Na dobry początek musi wystarczyć, a jutro będę szukac dalej. Dziekuję, i
dorzucam jeszcze jedną piosenkę, w przeciwieństwie do mazura, jak najbardziej
mazurską.

Przy dolinie wodka płynie,
Seroki liść na kalinie,
Jesce sersy na jeworze,
Mój najmilsy drygą biorze.
Niechaj biorze, którą racy,
Mię sam Pan Bóg nie zabacy!
(Ogródek, pow. łecki)
Jednym słowem - wesele było ale z inną

[rita100]

Pofajdok - inaczej sowizdrzał, postrzelony kawaler. Taniec rozpowszechniony
najbardziej na Warmii. Zwykle tańczono go na zakończenie zabawy jako tzw.
wygnaniec. Powtarzano go wiele razy aby zadowolić gości. Taniec szybki i pełen
werwy. Tańczono go tak żywo i z zapałem, że przy 'tompaniu' aż obcasy odpadały.
Pofajdoka tańczono ze śpiewem:

Mniała baba pofajdoka raz, dwa, trzy,
wsadziuła go na prosioka raz , dwa, trzy,
Prosiok leci jak wścieklony,
bo ma ogon zakręcony, raz dwa , trzy

lub
Idźta, baby do domu,
sobie ja gram, nie komu,
bo tu nie trza po babach,
nie siadajta na ławach.

[rita100]

Gość: tralala 09.09.05, 20:53 + odpowiedz


A tę piosenkę śpiewalismy w chórze w nieco 'wygładzonej' wersji 'Prosiak lata
jak szalony'. Ta, którą podałaś Rito bardziej mi się podoba i pewnie jest
bliższa oryginału. Szkoda, że o tym nie wiedziałam wiele lat temu.

[rita100]

Wtenczas byly inne czasy, o wielu rzeczach nie można było mowić , a już
promocja gwary była niedozwolona, wręcz śmieszna i osmieszana.

A czy słyszałaś coś o utworze "Utracona cześć Gottliby Wiśniewszczanki" ?
Ponoć to świetny utwór

[rita100]

Gość: tralala 09.09.05, 21:41 + odpowiedz


'Utracona cześć Gottliby Wiśniewszczanki' - brzmi jak balada ulicznej kapeli
(może tym razem to piosenka miejska?). Nie, nigdy tego nie słyszałam. A pojawi
się w naszym wątku? Byłoby ciekawie.

[rita100]

Gość: tralala 09.09.05, 21:43 + odpowiedz


Coś mi się mocna zdaje, że jednak mazur i mazurek to tańce polskie, nie
mazurskie, a nazwa pewnie odnosi się do Mazowsza (mieszkanców Mazowsza też
nazywano Mazurami, a Mazurów - Mazurami pruskimi). No, ale pozostaje jeszcze
mazurek - ciasto i mazurek - wróbel? Też mazowieckie, czy może choć trochę
mazurskie?

[rita100]

Gość: tralala 13.09.05, 20:44 + odpowiedz


I ukazały się wszystkie trzy części pracy Gustawa Gizewiusza, niestety
już 'wyszły' Wybrałam się do OBN-u - można zamiawiać ich książki listownie
(Ośrodek Badań Naukowych im. Wojciecha Kętrzyńskiego), telefonicznie (0-89)
5276618, faksem (0-89) 5276619, lub mailem [e-mail] , ale
tych książek już nie mają. Inne można znaleźć na ich stronie internetowej.
Potem jeszcze zajrzałam do jednej ze swoich ulubionych księgrani i tam, choć
nieco zakurzony i schowany pod półką, leżał ostatni egzemplarz Pieśni ludu znad
górnej Drwęcy! Teraz już leży przede mną - szkoda, że nie mogę podać nutek, ale
teksty będę tu wklejać. (a kiosk nadal jest, na rogu Partyzantów i Linki).

[rita100]

jak sie ciesze, dobrze, że ją masz i będziesz wklejać teksty - będę z wieką
przyjemnością czytać i napewno inni, a jak nie to kiedys znajdą to własnie u
nas i na Olsztynie gdzie znajdzie sie kącik dla takiej uczty.
Zajrze na tą stronkę . Dzis będę krócej, bo wyszukuje zdjęcia z Olsztyna do
galerii, lubie tez patrzec na Olsztyn.
To możemy powiedziec , że wielkie szczęście mamy 13-ego z tą ksiązka. Bo nie
wazne kto ma , wazne , że razem będziemy czytać
Jesli masz coś fajnego na zdjęciach to też mozesz tam wlozyć i nie trzeba sie
logowac nawet.

[rita100]

Gość: tralala 13.09.05, 22:37 + odpowiedz


No to od jutra biorę się do pracy - piosenek jest ze dwa tuziny, są i nuty i
płyta CD, ale tego nie uda mi się tu 'wkleić'. Muszę też przeskoczyć
pewne 'zapóźnienie informatyczne', żeby poradzić sobie z wysłaniem zdjęć. na
razie tylko zaglądam do galerii z wielkim ukontentowaniem. Na dobranoc
przyklejam piosenkę, o której zapomniałam w podwątku weselnym. No jo, tak tedy
aż drugi roz.

Zalecałem się Podolancce,
Przepiułem woły na gorzałecce,
Przepiułem woły, przepiułem konia,
Podolancka nie bédzie moja.

Zalecałem się trzy ćwierci roku,
Zganilic mi ją sąsiedzi z boku;
Drugie dziewcyny majo pierzyny,
A ty se swojo na grochowiny!

Dalic mi zonę i posag nie mały,
Starego kozucha ctery kawały
I przywiedlic mi też kobylisko,
Wprowadziłem je na zapłocysko.

A wzilk już tamój siedział za płotem,
Lec ja raz wcale nie wziedział o tem;
Jesce to dobrze, że pan Bóg racył,
Ze on mię tamój raz nie zobacył.

Przyjdę do kobyły, kobyła niezywa,
Na wujowym ogon, na stryjowym grzywa.

Dalic mi żonę, ona gadać nie chce,
Dalic mi i krowę, krowa wstawać nie chce;
Ja krowę podnosę, ona mię się wali,
Bodajze cię razem diabli z posagiem porwali.
(Burkarty, pow. niborski)

[rita100]

Gość: tralala 10.09.05, 21:58 + odpowiedz


Cap trap klap, cap trap klap, klepie się kosa,
W kapelusz chowa się chustka do nosa
Do obtarcia z twarzy potu ciepłego,
Od kosy ciągnienia mi płynącego.
(Kruklanki, pow. węgoborski)

[tralala33]

He he - a miotełka aż furczy, tak Rita zamiata nasze stare wątki na nowe forum
schlesien.nwgw.de/foto/displayimage.php?album=88&pos=1

[rita100]

hehe, bo bardzo mi się ten wątek podobał w dialogach, nie mogę tego ominąć
Zobacz, czy serwer GW wytrzyma taki licznik ))

Nie sztyruj Tralala, bo Klobuczek cia weźmnie ))))

[tralala33]

Serwer powinien, ale Mrągowo i Iława już padły - przed nami Ostróda ))

[rita100]

A widoki sa ładne ?
Duzo jezior po drodze ? ))

[tralala33]

Weno wej! Po drodze dwie śliczne wsie warmińskie - Rapaty i Dłużek (nad
bajkowym jeziorem) no i Gietrzwałd!

[rita100]

Cel Gietrzwałd - ucieszy się i Cyfus i Proboszcz Stramek , a ja mam tyle
klopotu z zezwoleniem z kościoła krakowskiego na ślub w kościele w Kolobrzegu.
Tak zagmatwana sprawa, że musze szukać znajomości i wpływów .

[rita100]

Wiesz, chodzi o zameldowania i nie możemy ustalić do którego kościoła nalezymy .
Kościół inaczej na to patrzy.
Na dzis kończe śpiewająco.

Szła dzieweczka do laseczka , do zielonego aha , do zielonego ach

[rita100]

Dzieweczka

Nadobna dzieweczka
w świat powędrowała;
w kalinowym lesie
pierwszą nockę spała.

Idzie dalej, idzie
i do rzeki doszła;
nie ma tam mosteczka,
coby po nim przeszła.

Przewieźże mnie, przewieź,
przewoźniku młody,
zapłacę ja tobie
z tamtej strony wody.

Przewoźnik ją przewiózł,
nie ma mu czym płacić;
przyjdzie mi, przyjdzie
wianuszek utracić.

Nie płacz dziewczę, nie płacz
dla przewozu mego;
zapłaci mi Pan Bóg
z nieba wysokiego.

Bo wianuszek stracisz,
już go nie nabędziesz,
a dasz mi swą gębę,
to ci nie ubędzie.

[rita100]

Baba - taniec

To był chyba najbardziej znany taniec . Tańczono go na wszystkich zabawach.
Tańczono ją cięzko i niezbyt szybko. Krok był taki "kulawy z bukaniem". Krokom
towarzyszyły przesadne kiwanie się z boku na bok. Taka parodia niezdarnego
chodu wiejskiego. Dlatego taniec ten nazwano babą lub babuleńką. Idzie baba
drogą i tupie

Na Warmii śpiewano:

Miała baba łysa krowa,
Wygnała jo do wongroda,
To wej mosz, to wej mosz,
Czemu prędzej nie przyliz.
Idzie Maciek sobie drogą.
A Maćkowa tup, tup nogą:
Maćku stój, Maćku stój,
Niech obaczę loncek twój.

Na Mazurach śpiewano:

Miała baba łysa krowa,
Wygnała ją do wongroda;
A ty Jaśku, paś że mi ją,
Dam ci jajko na ziliją.

[rita100]

Pieśni i Tańca im. H. Syski" zostało powołane 1 września 2004 w Olsztynie i
skupiać się będzie na działaniach mających na celu promocję i ochronę
dziedzictwa kulturowego Warmii, Mazur i Kurpiowszczyzny, sztuki ludowej,
obrzędów i zwyczajów tych terenów.
www.wbp.olsztyn.pl/bwm/3-4_04-ie/lit1.htm
Stowarzyszenie Warmińsko-Kurpiowsko-Mazurski Zespół Pieśni i Tańca im. Henryka
Syski
ul. Orłowicza 17/91
10-684 Olsztyn
tel. [phone]

[rita100]

Jeszcze potańcujmy. A wiesz Tralala, że wymyślano też pieśni ośmieszające
sąsiadów, mieszkańców innej wioski czy regionu. Warmiacy ośmieszali Mazurów,
śpiewając pieśń - A jestem ci ja Mazur bogaty - stanowiącą drwinę z nedzy
Mazurów. Podobnie żartowano z mieszkańców warmińskiej wioski Gryźliny:

Na gryźlińskim polu
stoi kierz kąkolu,
gryźlińskie chlopaki
świniom tylko golą.

[rita100]

Na Warmii i Mazurach zachowały się też sporo pieśni o zdecydowanie
antyniemieckiej wymowie, chociaż napewno były też pieśni o antypolskiej
wymowie, niestety tych napewno nie znajdziemy, a przecież powinny należeć do
dziedzictwa kulturowego, bo taki był nasz region.
To raczej były pieśni osmieszające Niemców i ich chareakter i mowę jak z
odwrotnej strony podobny styl.

Jedną taką pieśń przytoczę, bo i takie były

Oj, biedaż nam, Mazury, jako nigdy nie było,
Niemcze drą nasz ze skóry, o czym nam się nie szniło.
Bo któż by się spodziewał albo się o to starał,
Jak się Bóg tak rozgniewał, aż nas Niemcem ukarał.

Ni rozumu, ni sprawy, bo co z Niemczem za mowa,
Ni z nim żadnej zabawy, bo sam siedzi jak sowa.
Tylko dybie na człeka, gdyby jastrząb na kury,
Niemiecka to opieka, odrzeć człeka ze skóry.

Tralala, czy znasz jakiś utwór osmieszający Polaków - powinniśmy być
sprawidliwi ))

[rita100]

Gość: tralala 16.09.05, 20:49 + odpowiedz


Oj nie przypuszczam, żeby wierszyki ośmieszające Polaków zostały przetłumaczone
na język polski. Nie chcę wywoływać wilka z lasu i zastanawiać się głośno kto
mógłby takie wierszyki lub piosenki przytoczyć. Za to z wielu przekazów wynika,
że Niemcy przyjeżdżający do Prus Wschodnich często traktowali z wyższością
Mazurów - znane jest powiedzenie 'gdzie kończy się kultura, tam znajdziesz
Mazura'. Raził ich nawet tradycyjny kożuch mazurskiego chłopa:

'Mieszkaniec Prus Wschodnich z serca i z ducha
Do Wniebowstąpienia nie zdejmie kożucha,
A jeśli mu jeszcze większa mądrość dana
Włoży go z powrotem na świętego Jana.'

[rita100]

Jek pán jedzie po bruku
W łodrapanam kożuchu,
Sługa za niam, jek za panam:
Tak sugá, tak sugá, tak sugá.

[rita100]

Koci-koci -łapki,
Pojédziam do babki,
Bábka da twáróżek,
A dziádek batóżek
I tubaczki różek (Olsztyn)

[rita100]

Koci-koci-łapki,
Pudziewa do bábki,
A łod bábki do grózka,
Dostaniewa twáróżka. (Butryny)

[rita100]

Jek pán jedzie po bruku
W łodrapanam kożuchu,
Sługa za niam, jek za panam:
Tak sugá, tak sugá, tak sugá. (Gietrzwałd)

[rita100]

Hopsa - wrona,
Hopsa - wrona,
Co po polu skacze,
Szurkom nic,
Szurkom nic,
Dziewczynom kołacze (Sząbruk)

[rita100]

Chodź tu
Zobacz, usłysz:
Na gałęziach świerków dwóch
Rośnie cisza - zimowy puch.

www.wbp.olsztyn.pl/bwm/3-4_04-ie/lit1.htm

[rita100]

Gość: tralala 23.09.05, 21:31 + odpowiedz


O, Gizewiusz byłby ostani, który by się zgodził na zmienianie nazw
miejscowości - przecież dla niego tradycja była bardzo ważna.
A te wierszyki 'podrzucanki' z Gietrzwałdu i Sząbruka bardzo fejne - jak ktoś
ma małe dzieci, to może wykorzystać. Ja pamiętam taką wersję, dziś może
politycznie niepoprawną:

Jedzie, jedzie pan, pan,
na koniku sam, sam,
a za panem chłop, chłop,
na koniku hop, hop,
a za chłopem Żyd, Żyd,
na koniku hyc, hyc,
a ze Żydem Żydóweczka,
pogubiła ??? - no i właśnie, nie pamiętam co, powinny być buciki, ale się nie
rymują

[rita100]

Jedzie, jedzie pan, pan,
na koniku sam, sam,
a za panem chłop, chłop,
na koniku hop, hop!

A za chłopem żyd, żyd,

na koniku hyc, hyc!

to jest wylicznka i tylko do tego momentu się ją wylicza ))
a jak jest dalej ?

[rita100]

schlesien.nwgw.de/foto/displayimage.php?album=94&pos=15
z Gietrzwałdu

[rita100]

schlesien.nwgw.de/foto/displayimage.php?album=94&pos=14
i tu chyba przy Karczmie w Gietrzwałdzie

[rita100]

Buł jeden ojciec na świecie,
niał troje córy jak kwiecie.
A jek najstarsu wydawał,
to za ji wzianek trzysta dał.

A jek tu średniu wydawał,
to za ji wzianek dwasta dał.
A jek najmłodsu wydawał,
to za jej wzianek nic nie dał.

Wziuł ojciec jaske, sed po wsi
i pezysed do tyj najstarszy:
"O tu córeńko, tu mnie mas,
tu mnie do snirci dochowas".

Posła córeńka do młyna,
przyniosła ojcu kaninia.
"O nacie , sie tu utopcie,
a po moich progach nie chodźcie".

A na to ojciec zapłakał:
"Cego ja bzidny docekał".

Wziuł ojciec laske, sed po wsi
i zased do tyj średnijsy.
"O tu córeńko, tu mnie mas,
tu mnie do snirci dochowas".

Posła córeńka do woza,
przyniosła ojcu prowoza.
"Nacie , sie ojce powieście,
po mojich progach nie chodźcie".

Wziuł ojciec laske, sed po wsi
i zased do ty namłodsy.
"O tu córeńko, tu mnie mas,
tu mnie do snirci dochowas".

Posła córeńka do skrzyni,
psyniosła ojcu psiecyni:
"Nacie, sie 'ojce posilcie,
a moje dzieci kołysce".

"O to, córeńko, dziękuję,
rynce i nogi całuje".

Opowiedziała L.Wiśniewska, wieś Wiśniewo, pow. Ełk.

[rita100]

Gość: tralala 02.10.05, 21:17 + odpowiedz


Ach, mój Boże,
W tym klastorze,
Muszę rano wstać;
A ja młoda,
Jak jagoda,
Lubię długo spać.

Wlazę na chor,
Spojrzę na doł,
Widzę miłego;
Trzymajtaz mię
Za kitlicę,
Bo skocę do niego.

Rozkazała
Matka moja
Chuopca nie kochać,
A ja chuopca
Łap za syję,
Będę kochać, póki żyję!
(Bukarty, powiat niborski)

[rita100]

mobydickzolsztyna 03.10.05, 20:56 + odpowiedz


Niektórzy potrafili ładnie skorzystać z ludowych oryginałów:


Dwa serduszka

Dwa serduszka cztery oczy ojo joj!
Co płakały we dnie nocy ojo joj!
Czarne oczka co płaczecie
Że się spotkać nie możecie
Że się spotkać nie możecie
Oj jo joj!

Dziwna zazdrość starych ludzi ojo joj!
Wiek zgrzybiały to ich nudzi ojo joj!
Sami o miłość nie dbają
Młodym kochać zabraniają
Młodym kochać zabraniają
Oj jo joj!

Mnie matula zakazała ojo joj!
Żebym chłopca nie kochała ojo joj!
Kamienną bym być musiała
Żebym chłopca nie kochała
Żebym chłopca nie kochała
Oj jo joj!

Kiedy chłopak hoży miły ojo joj!
I któż by miał tyle siły ojo joj!
Kamienne by serce było
Żeby chłopca nie lubiło
Żeby chłopca nie lubiło
Oj jo joj!

Mnie matula zakazała ojo joj!
żebym chłopca nie kochała ojo joj!
A ja chłopca chaps! za szyje
Będę kochać póki żyje
Będę kochać póki żyję
oj jo joj!

opracowanie tekstu ludowego : M. Zimińska - Sygietyńska

Wykonawca - Mazowsze

Pamiętałem (więc i poszukałem Tego) wręcz z dzieciństwa, z lat 50-tych
Dziewczyny z podwórka na Zatorzu, za radiem, śpiewały to i ryczały rzewnymi
łzami.

[rita100]

haha Moby , ja ją pamiętam ,nawet czytając śpiewałam - śliczna ta piosenka, tak
trzeba z chysteczką ją śpiewać i to jest nasza Warmińska ?
To jednak śliczne mamy piosenki.
Dzięki za wkład, tak piękny

[rita100]

mobydickzolsztyna 04.10.05, 10:47 + odpowiedz


> [...] i to jest nasza Warmińska ?
> To jednak śliczne mamy piosenki.

Stop, stop - o jeden most za daleko !
Abolutnie nie twierdzę, że zacytowane przeze mnie "Dwa Serduszka" mają cokolwiek
wspólnego z Warmią - a jeśli nie myli mnie osłuchanie z piosenkami warmińskimi -
to "Dwa Serduszka" nie mają z Warmią ani dudu wspólnego.
Po prostu, gdy przeczytałem TU:

"Rozkazała
Matka moja
Chuopca nie kochać,
A ja chuopca
Łap za syję,
Będę kochać, póki żyję!
(Bukarty, powiat niborski)"

- to natychmiast SKOJARZYŁA mi się piosenka "Mazowsza", opracowana
profesjonalnie NA MOTYWACH ludowych.
Tak po amatorsku medytuję sobie jedynie, że może być to jedynie świadectwem
przenikania pewnych polskich wątków - "międzyregionalnie".

[rita100]

Czyli możemy tę piosenkę traktować jaką naszą i domagać się by zamiescili o jej
przypisanie do naszego regionu. Udawadniasz Moby, że są tm nasze motywy.
Bierzemy ta piosenkę do siebie. Jeszcze namówię kogoś , by nam zaśpiewał na mp3.
Może się uda.
Piękna pioseneczka i będziemy ją bronić ))))
Przydała się nam Twoja medytacja.
dzięki

[rita100]

Gość: tralala 04.10.05, 21:01 + odpowiedz


Oczywiście, że pieśni ludowe wędrowały z jednego regionu do drugiego.
Wykryliśmy już, że piosenka o pani co pana zabiła powstała na Śląsku,
rozśpiewała się po Polsce i nawet na Prusy zawędrowała, a na koniec trafiła pod
pióro Mickiewicza. Ale z drugiej strony Sygietyńscy szukali tekstów i melodii
dla swojego zespołu nie tylko na Mazowszu. Niewykluczone, że Dwa serduszka
wzorowali na pieśni mazurskiej. Tylko 'klastor' musiał z niej zniknąć.
No to dziś dorzucę jeszcze jedną 'ponadregionalną' piosenkę.

[rita100]

Gość: Tralala 04.10.05, 21:02 + odpowiedz


A na błoniu blizkiem kwiecie
Stoici zaumirz na wydecie,
A dziéwcyna
Jak malina
Niesie kosik rózow.

Gdzieześ była, psiękna dusko?
Co tak stapas drobno nozko?
Jam z tij chatki,
Rwałam kjatki
I powracam wzad.

Tu wrogowie o pół mili,
Może ciebie namowzili!
Kocham ciebie,
Jak Bóg w niebie,
Nie wzidziałam ich.

Mas ty dziewce lica tłusce
Daj buziaka, to cię puscę!
Jam nie tak
Dam buziak,
Tylko z konia siądz.

Z konia siondę, prawo złamnę,
Za to kulo w łeb dostanę!
Tyś tak prędki
Daj tij chętki,
Bez buziaka bądź.

A kiedy ja z boju przyjdę,
Gdzież cię dziewcę sukać bédę?
Tu w tij chatce,
Przy mej matce,
To zycenie złoz.

A kiedy ja w boju padnę,
To mię moj buziak przepadnie!
Wiernam tobie;
Na twym grobie
Pocałuję krzyz.

Pieśn spisana około roku 1880 we wsi Bukarty (powiat niborski - nidzicki) przez
Jana Sembrzyckiego, rodowitego Mazura z Olecka.

[rita100]

ach, jak sliczna pieśniczka, a jak w niej czuć tą gwarę, te akcenty warmińskie.
Fajna , fajna pieśń, napewno smutna melodia.

[rita100]

mitglied.lycos.de/corvey1/
Tu mamy ta piosenkę - Dwa serduszka

[rita100]

A więc mamy muzyczne wykonanie naszej piosenki "Dwa serduszka" Kliknijcie na
piosenkę i usłyszycie cudowne wykonanie Marii Jopek. Nie dość tej
niespodzianki, szykuje sie wykonanie tej piosenki przez Warmiankę, urodzoną w
Olsztynie, ale na to musimy spokojnie poczekać i trzymać kciuki. Tralala, nawet
Moby nie ma pojęcia jakiego orginalnego wykonania się doczeka, wszak to on
poznał jej motywy warmińskie i nam zamieścił, za co Moby - może piwo postawie ,
nie , nie, szampana ! ?
Przystępuję do prezentacji piosenki "Dwa serca" podanej nam przez Hanys_hansa z
Gliwic. Tralala, gdybyś miała jakiś problem folklorystyczny z odszyfrowaniem
niemieckich motywów napewno Ci posłużą pomocą.
Czas na śpiew

*´¨) ¸.•´¸.•*´¨) ¸.•*¨)
(¸.•´ (¸.•` * .(`'•.¸(`'•.¸ ¸.•'´) ¸.•'´)
. * .(¸.•'´(¸.•'´ `'•.¸)`' •.¸)

(.• mitglied.lycos.de/corvey1/Dwa_Serduszka_Cztery_Oczy.mp3

::: (\_(\
*: (=' :')
.. (,('')('')¤°.¸¸.•´—`» ¸.•´¸.•*´¨) ¸.•*¨)
(¸.•´ (¸.•` * ** zapraszam..**

[tralala33]

Uwaga - za kilka postów mijamy Ostródę ))

[tralala33]

Ostróda za nami - hajda do Bartoszyć, do Bartela i Gustlaby

W Bartoszycach, na skwerze przy skrzyżowaniu ulic Bohaterów Warszawy i Curie-
Skłodowskiej stoi grupa pomników, złożona z dwu kamiennych posągów i kamiennej
misy. Mieszkańcy Bartoszyc przechodzą codziennie koło tych pamiątek odległej
przeszłości. Nazywają je ‘bartkami’, lecz nazwa ta nie ma żadnego historycznego
uzasadnienia. Przed drugą wojną światową nazywano je Bartel i Gustebalde.
Uczeni zwą je ‘babami kamiennymi’. Gustabalda przez stulecia znajdowała się
wewnątrz kościoła Świętego Jana Chrzciciela, gdzie zapewne umieścił ją jakiś
przemyślny kapłan, pragnąc świeżo nawróconym Prusom uprzyjemnić mszę. Bartel
jeszcze w roku 1706 stał przed gospodą przy (nie istniejącej obecnie) bramie
miejskiej na drodze do Królewca. W roku 1769 przeniesiono go na rynek
bartoszycki. Następnie po zburzeniu ratusza w roku 1819, obydwa posągi
powędrowały na plac przed szkołą, w roku 1825 na górę zamkową, a po zbudowaniu
tam w 1902 roku, na fundamentach zamku krzyżackiego, rezydencji
starostwa ‘bartki’ umieszczono na skwerze, gdzie stoją do dziś.
Gustlaba i Bartek - jedno imię tak jakby niemieckie, drugie staropolskie, chyba
może tak zostać?

[rita100]

hehe, dobry folklor
prosto do Brtoszyć ze spsywnió -A w Toruniu w kamnianicy, psili psiwko
łochotnicy"

[rita100]

Yberlejna , Yberlejna
drewka ciół
drewka ciół
co godzina, co godzina
w portki trznół

Tak sobzie Gustow spsiywoł

[rita100]

Kielisecek w ręku
kadziołecka w pęku,
mysy sie w nich koco,
Mazurceki skaco.
Mysy sie w nich koco,
Mazurceki skaco. Tra - la - la!

[rita100]

cos brak nam przyśpiewek ostatnio

[tralala33]

Brakuje przyśpiewek? No, uwaga, do okrąglaka. Muzyka. Daligo!

Szewcy tańcowali,
jek mularze przyśli,
szewcy uciekali,
jek mularze przyśli,
szewcy uciekali!

Mularze tańcujo,
buty im sie prujo,
szewcy pod ławami
buty reperujo.

[tralala33]

Jeden z drużbanów:

Siwe konie, siwe,
malowane sanki,
pojade, pojade,
do moji kochanki.
Pojade, pohade,
do moji kochanki.

Jedna z druchen:

Z kanienia na kanień,
skowronecek skace,
tak i moje serce
zawse we mnie płace.
Tak i moje serce
zawse we mnie płace.

[tralala33]

Drużban:

Kukawecka kuka,
skowronecek rera,
daj mi, dziewce gęby,
dam ci pół talara.
Daj mi, dziewce, gęby,
dam ci pół talara.

Druhna:

Ja ci gęby nie dam,
boś mi się nie udał,
ja juz mam jeksego,
co mi serce oddał!

[tralala33]

Drużban:

Na stryjowym bagnie,
ryba wody pragnie.
Ożeń się, dziewucho,
bo ci tak nieładnie.
Ożeń się, dziewucho,
bo ci tak nieładnie.

Druhna:

Ja sie nie ozenie,
az po Zielginocy,
ja takiego wenze
co ma bistre ocy.
Ja takiego wezne,
co ma bistre ocy.

[tralala33]

Druhny:

Psijta, chłopcy, psijta,
nie bójta sie pana,
bo go podziobała
na podole kania.

Wszyscy:
Bo go podziobała
na podole kania!

[tralala33]

Weno wej, na wesele wchodzą dziad i Baba z workami i śpsiewajo

Baba:
Na weselu była,
świata se uzyła,
bucikim poderła,
juzcić nie umerła,
Bucikim poderła,
juzcić nie umerła.

A kiedym ja była
u swoji matecki,
kściały mi licecki
jek dwa jabłusecki.
Kściały mi licecki
jek dwa jabłusecki.

A teraz em zbladła,jak bziała lelijo,
dla ciebzie Janecku,
dla ciebzie, bestyjo.
Dla ciebzie, Janecku,
dla ciebzie, bestyjo!

Oj ni maścić, ni mas
jek mazurskie damy,
chocas so robotne,
ale i ochotne.
Chocas so robotne,
ale i ochotne.

Baba i Dziad razem:

Kilisecek w ręku,
kądziołecka w pęku,
mysy sie w nich koco,
Mazurecki skaco.
Mysy sie w nich koco,
Mazurecki skaco.

[tralala33]

A no to esce przed weselem:

Druhny:

Skowronek spsiewa,
dzień sie juz rozziewa,
Anecka sie stroi,
męza sie spodziewa.

Oj dziwno nam, dziwno,
Anecki nie zidno,
zianka sie zbojała,
i gdzieś sie schowała.

Wyndź Anecko, niła,
wyndźze do nas przecie,
niech ci w ten dzień ślubny
śłonecko zaświeci.

Zycymy ci sceścia,
zdrozia i fortuny,
a u Boga w niebzie,
złocistej koruny!

[tralala33]

Panna młoda siada, Druhny czeszą jej włosy i wkładają wianek, a ona śpiewa:

Oj mój zianecku, oj lawwandowy,
nie opadajze ty z moji głowy,
nie opadajze ty z moji głowy.
Bom prawo ręko cie zawsze siła,
pókim wej esce ja panno była.
Pokim wej esce ja panno była.
Teraz cie zięcy juz zić nie będę,
bo juzcić dzisiaj ja za móz ide.
Bo juzcić dzisiaj ja za móz ide.

[tralala33]

Pan młody:

Bziała róza, modry ksiat,
wędruj Anecko ze mną w świat,
la-la-la-la-la-la
wędruj Anecko ze mną w świat.

Panna młoda:
Jakze ja mam wędrować,
będo sie ludzie dziwować.

Pan młody:
Niech sie ludzie dziwujo,
jak para młodych wędrujo.

Panna młoda:
Jabym z tobą jechała,
lecz by sie matuś gniewała.

Pan młody:
Niech sie matuś gniewają,
jak sie pokłónie - darujo.
La-la-la-la-la
Jak sie pokłonie - darujo!

[tralala33]

Starszy drużban:

Oj siadaj, siadaj, kochanie moje,
juz nie pomoze płakanie twoje,
płakanie ci nie pomoze,
śtery konie w ślubnym wozie,
siadaj, kochanie, siadaj, kochanie.

Starsza Druhna:
Oj ci ja esceć siadać nie będę,
esceć matecce dziękować będe.
Dziękuje ci, moja matko
ześ mnie wychowała gładko,
teraz nie będzies, teraz nie będzies.

Druhny i Drużbanty:
Anecka łzy leje z serca prawego,
daj ji twe błogosławzieństwo
i nad pokuso zwycięstwo,
Matulu nasa, matulu nasa.

Drużbanty:
Śtery knie w cugu,
psiąty na łańcugu,
zbzieraj sie dziewcyno,
pojadziem do ślubu.
Zbzieraj sie dziewcyno,
pojadziem do ślubu.

[tralala33]

Juzci odjezdzam, juzci odjezdzam,
juzci odjezdzam, juzci odjade,
tra,ra,ra,ra,ra. Tra, ra, ra, ra ra.
Ij - ha! W - e - s - e - l - e!

I seteczka moja

[rita100]

fajne te przyśpiewki, moze kiedy bedziemy mieć je nagrane, choć melodie mozna
samemu sobie zanucić

[rita100]

Juzci odjezdzam, juzci odjezdzam,
juzci odjezdzam, juzci odjade,
tra,ra,ra,ra,ra. Tra, ra, ra, ra ra.
Ij - ha! W - e - s - e - l - e!

I seteczka moja
------
Nie odjeźdzaj, nie odjeźdzaj
to dopiero poczatek
Czas na poprawiny
Flaseczka na stole
na to naso dole

[tralala33]

No to teraz druzbany, daligo do ocepsinów.

Druhny
Załośnie dziewcyna płakała,
Kiedy swój zianecek terała,
Juzcić ja z wami ostatnie raz ciese
Juzcić moje włoski ostatni raz cese.
Juzcić ja sie z wami ostatni raz ciese,
Juzcic moje włoski ostatnie raz cese.

Druhny
O mój wzianusecku mirtowy,
Nie opadaj ty z moji głowy,
A on mi spadł, a on mi spadł, pokrusył sie,
A mój nanilesy wziął i pociesuł sie,
A on mi spadł, a on mi spadł, pokrusył sie,
A mój najnilejsy, wziął i pociesuł sie.

Druhny
Choćbym puściła stado koni,
Mego zianecka nicht nie dogoni,
Chocbym wej i puściła kłębusek nici,
Mego zianecka juz nicht nie ufyci,
Choćbym wej i puściła kłębusek nici,
Mego zianecka juz nicht nie ufyci.

[tralala33]

Mężatki
Teraz jesteś nasa
Ona siedzi na stołusk, a rzewnie płace,
A on chodzi po izdebce, a tylko skace.

Młody
Wsadź capecke na swe uski,
Wsyj zalotki w rog poduski, nanilsa moja.
Wsadź capecke na swe uski,
Wsyj zalotki w rog poduski, nanilsa moja.

Młoda
Komu ja dziś ślubowała i rącke dała,
Posłuseństwo w tem małzeństwie przyobziecała,
Przyobziecała do śnierci,
Pomózcies mi wsyscy Święci,
Sam Panie Boze.

[tralala33]

Druhny
Strunień wody z gór na doły płynie daleko,
Byłas dotąd niędzy nami, młoda dziewecko,
Juz teraz nie będzies z nami,
Lecz będzies z gospodyniami,
Siedzieć za stołem.

Młoda
Dziękuje wam, niła matko, za wychowanie,
Niejciez esce aby rocek o mnie staranie.

Matka
Juz mnie córko nic do ciebzie,
Staraj ty sie o twym chlebzie,
Abyś go niała.

[rita100]

To już możemy wyprawiać tradycyjne wesele.
A ziysz co w Kolobrzegu nie ma żodnej kapeli na wesele. Mlodzi łuż nie chcó i
kapeli coraz mniej.

[gietpe]

Na początek przytoczę weselną pieśń obrzędową śpie-
waną przed wyjazdem panny młodej „na przenosiny", czyli
z chaty rodzinnej do mężowego domu (zapisat ją Steffen na
Warmii) oraz kolędę mazurską z Kancjonału Wasiańskiego.
Jak wszystkie utwory w Kancjonale, jest ona wydrukowana
w języku literackim.

Przed wyjazdem na przenosiny

Siodoj, siodoj, moje kochanie!
Nie pomoże twoje płakanie,
Płakanie nic nie pomoże, •
Sztery konie sto j ó w wozie,
A ty siodoć mosz.'
Rada bym jo z woma2) siodaia,
Alem łojcy nie dziankowała;
Dziankuja ci, panie łojcze,
Żeś ma chował bardzo strojnie,
Ziancy nie bandziesz.
Rada bym jozwpma siodała,
Alem matce nie dziankowała: /
' Dziankuja ci, pani matko, -
Żeś ma chowała tak gładko,
Ziancy nie bandziesz.
Rada bym j o z woma siodała,
Alem bratu nie dziankowała:
Dziankuje ci, panie bracie,
Żeś ma chował w dobrej chacie,
Ziancy nie bandziesz. ,
Rada bym j o z woma siodała,
Alem siostrze nie dziankowała;
Dziankuje ci, pani siostro,
Żeś ma chowała tak łostro,
Ziancy nie bandziesz.

[rita100]

To taka dzienkczynna psiosneczka.
Nie wiem , ale wydaje mi sie , ze posiadamy potęzny zbiór folkloru.Powstaje na
naszych oczach najwieksza internetowa biblioteka folklorystyczna.
Dzięki Gietpe

[tralala33]

A z okazji łosiery i odpustu w Gietrzwałdzie przypomnę opowieść o kieramsu
warmińskim:
Kiermas warmijski to zabytek dawniejszej patrialchalnej gościnności
U nas każdy cieszy się na kiermas. Tam się zobaczy z całą rodziną swoją, tam
się wspólnie nagadają, tam się ‘naradują’, tam się sobie poskarżą, tam jeden
drugiego pożałuje, jeden drugiemu doradzi, tam się dobrze najedzą i napiją, tam
się doskonale naśmieją i wybornie zabawią. Ale może niejeden nie wie, co tu
nazywamy kiermasem.
Wyraz ten pochodzi z niemieckiego Kirmess – Kirchmess (odpust poświęcenia
kościoła lub patrona) lecz rzecz sama jest o wiele starsza (...) Krewni z
okolicy, a częstokroc i z dalszych stron, zjadą się na odpust do kościoła, a po
kościele do przyjaciela, w którego parafii odpust przypada i weselą się i
radują, pouczają się i pocieszają. Skrzętna gospodyni uwija się chucisieńko,
wynosi z komory, z kuchni, a gospodarz z piwnicy i zawsze jest co. A
odjeżdżającym dostanie się jeszcze po kuchu albo i więcej. (ks Walenty
Barczewski, Kiermasy na Warmii)

[tralala33]

jadłospis na kiermasowy obiad (za W. Barczewski, Kiermasy na Warmii):
Przynoszą pierwszą potrawę: rzadki ryż z kurą, przyprawiony muszkatowym
kwiatem, pietruszką, kolabrą, marchwią i pachnącą kubebą, do tego chleba
sitnego. Przy drugiej strawie zwanej słodka skopoziną z selerią, cebulą,
pietruszką i z nieuniknioną kubebą, do niej ziemniaki – rozpoczyna się już
żwawa rozmowa.
Idzie trzecia potrawa.
-Weźta no sia do ty czárniny z pszannymi kluskami. To buł zawdy mój nájlepszy
grycht (potrawa) – a jeka słociuchna, gwáłt w ni cukru i śwaczk, a mało
majráranu, kaneli, gwoździków, a i trocha cybuli i łoctu, a cąbru to już wcale
w nia nie włożyły, bo niektórzy nie lubzią z cąbrem, mózią, że za łostra, że za
duży zapach.
Tymczasem przynoszą czwartą strawę; ‘rantowną psieczonkę’ dobrze zaprawioną
cebulą i solą, do niej nieunikniony chrzan i kartofle.
Następuje piąte i szóste podanie: pieczone gęsi z cebulą, majránem, jabłuszkami
tęgo natkane i prosiaczki także gustownie nadziane wątróbką z cebulą, pieprzem
pachnącym i ostrym, jajeczkiem i tartą cółtą (bułką). Do tego prażona kapusta i
na życzenie chleb gruby, dalej zaprawiane wiśnie, ogórki, borówki, itd. Nawet
musztardy (mustryku) nie zabrakło.
I tak tedy następuje siódmy i ostatni grycht: gęsty ryż lub gryz, kasza albo
krupy gotowane w mleku, z kanelą, przesłodzone miodem, słodkimi migdałami i
koryntami.
A przed deserem miały być jeszcze ryby - szczupaki ze Skandy i łokońki i
płocicki z bartążkowego jeziora, ale już nikt nie miał na nie miejsca w
żołądku.”

[tralala33]

Po takim obiedzie goście rozeszli się, każdy 'we swa', żeby 'sia przezietrzyć' -
jedni poszli na podwórze, drudzy do gumien lecz najwięcej udało się do ogrodu
poza domem 'na jepka, na kruszki i na
śwaczki, i śliwki.' Starsi na gawędę, a młodsi na cygaro. Ale to zezłościło
jedną z ciotek:
- Lepsiby wzięli jebko, kruszka, marchew lub brukiew w zamby, niż to
cygarzysko ...
Kto by pomyślał - już wtedy palacze nie mieli lekkiego życia. Może dlatego, że
bardziej popularna była tabaka.

[rita100]

No bo w tan cias nie przystoiło cygaret palić. To tylko mozna bulo bez lufki
takije długie cygarecić i to tlo mniastowi mogli - pamiantosz ?
A na kiermasie syrca z psierników bulo gwołt. A przybańczylo mi sią, to psisał
Wankowicz i bandzie ło tam. Łón tam buł.

[tralala33]

No to ma sia kiermas w środek kóntka wlepił. Dobrze co Rita znalazła -
bandziewam tero czkać na Melchiorowe psisanie. i na Gietpe co noma pozie ło
łodpuście w Gietrzwałdzie.

[gietpe]

Zaproszenie na wesele.Ale będzie na stole poczytajta:

Z kolei dwie oracje: weselna, wygłaszana przez drużbę
sapraszającego na gody weselne. (ogłoszona po raz pierw-
ay przez Gizewiusza w Przyjacielu Ludu Łeckim w i". 1844)y|
)raz sieroca, zaczerpnięta z Jutrzni na Gody Maitka. Obie
wdaję, idąc za pierwodrukami, w języku literackim:
Orać ja drużby

Niechaj będzie Jezus Chrystus pochwalony!
Przychodzimy tutaj z prośbą, ą niesieni ukłony;
Jak Bóg rozesłał na ucztę po śmierci narody,
Tak też wysłali nas prosić na weselne gody.

A proszą przez nas rodzice młodego
A naprzód prosi pan ojciec, potenij|
A potem ten tu krewny młody i trift
A potem krewni obojga, tę wszystka
Na piątek, na szóstą godzinę: ^
Do aktu weselnego,
Do kościoła Bożego! ^•1 •
Gdzie się chrzczą ludzie, przy chrżel
I sakramenta święte przyjmują. '
A nas z kościoła Bożego <
Proszą do domu swego. ^
A proszą przez nas uczciwie
Wszystko, co żywię! i


Na wódki baryłkę, na jedną i drugąL.
I na stos kołaczy, i na jeden, i drugtt
Na piwa beczułkę, i ^edną, i drugą! ;.
I sera gomółkę, i jedną, i drugą. ;
Na te cietrzewie, co siedzą na drzewii
I na te łabędzie, co siedzą na grzędzie
Na te kuropatwy, co połów ich łatw^
I na te dziki, co ryją trawniki,
' I na tego knura, co z niego rura,
I na te gtóweczki, co tulą listeczki;
Na barana białego,
Na koguta czubatego, "
Na skrzypka wesołego, :
Na beczkę wina starego,
Na pieczywo chleba z nieba
I na miskę kaszy naszej.
Toć na parę tych zajęcy,
Przy tym może na co więcej,
Co Bóg zdarzy,
Kucharz zwarzy, - ^
Prosim szczerze i uczciwie ^
Wszystko, co żywię! «;
A będziemy jedli, pili
I po społu się cieszyli,
I weselili do niedzieli
Jak w niebie anieli.
Amen

[rita100]

Zostaje mi tylko przygrywać do tych smakołyków
Oj, bandzie , bandzie wesele całyj tydziań

I na te łabędzie, co siedzą na grzędzie - hoho , to tylko na Warmii tak
łagedzie siedza na grzędzie ))

[gietpe]

Pieśń o bitwie pod Grunwaldem

W strona Gryźlin na Mazórach
Łokolica z drzewamy,
Jest tam pasek, psiakny lasek, /
Jogielkam nazwany.
Tam przed laty na ty ziamni
Polsko krew sia leje,
Jęk Jagiełło z Krzyżokamy
Ło Prusy sia bzije. •
Gdy Jagiełło kończy pocierż,
To do mniecza siango,
Razam wespół z Litsinamy
Krzyżaków wypandzo.
Po łodbytych trudach, znojach
Łodpoczynku szuko,
W łowam pasku, psianknam lasku,
Tam mu serce puko.
Na pamnióntka swy wdzionczności
Naród zielgi masy,
Lasek tan nazwoł Jogielek
Aż po wszelkie ciasy. •
Oracja drużby.

Nie wziem ale kole skansynu w Łolsztynku je mniejscowośc Jagiełek

[rita100]

Łobaczta sile mowam psiosenek noszych.
www.przewodnicy.net/kpt/spiewnik_1.html
Czy większośc tych pieśniczek nie przypomina naszych tekstów ?

[tralala33]

Już na 'A' znalazłam coś znajomego
A W NIEDZIELE PO GOLGOCIE
A w niedziele po Golgocie
Chodził Jezus po tym świecie.
I nadybał panne w lesie,
A ta panna wode niesie.
Panno, panno, daj mi wody,
Memu ciału dla ochłody.
A ta woda nie je czysta,
Naleciało z klonu liścia.
A ta woda najczyściejsza,
A ty sama najgrzyszniejsza.
Siedmiu synów urodziłaś,
Siedmiu synów otópiłaś.
I uznała, że to Pan Bóg,
I upadła Jemu do nóg.
Panno, panno nielękaj się,
Idż, w kościele spowiadaj się.
Jak ona się spowiadała,
W siedmiu sążniach ziemia drżała.
Jak ona się pokajała,
W marny proch się rozsypała.
Siedmiu synów zmarwychwstało,
Prochy matki pozbierało.
I ciało jej w grobie leży,
A dusza jej w niebo bieży.
Bieży, bieży, przybieżała,
Na zielonej łące stała.
I stoi tak wieczność całą,
Radując się bożą chwałą.


Trzeba będzie resztę przejrzeć.

[rita100]

i ustalić autora - jest ich pełno, ja tez przeglądam literke A

Pieśni ludu znad Drwęcy

[tralala33]

Czas odświeżyć ten wątek i przenieść kilka wpisów z forum olsztyńskiego, zanim
zasypie je kurz archiwum. Wybrałam pieśni spisane przez Gustawa Gizewiusza

Młody Gustaw Gizewiusz chętnie sięgał po polską literaturę romantyczną, po
wiersze Adama Mickiewicza. Przesiąknięty ideą romantyczną, w ludzie mazurskim
widział jedynego opiekuna przeszłego dorobku kulturowego, strażnika mowy i
obyczaju polskiego. Postanowił zatem stanąc w jego obronie (Ze wstępu do Pieśni
ludu znad górnej Drwęcy, Z. Rondomańska)

Za oną góreczką

Za oną góreczką zaszło tam słoneczko,
Gdzie ja się rozstawam ze swą kochaneczką.

O mój kochaneczku, kochaj ty mie szczerze,
Niźli cię zabierzą na wojnę żołnierze.

Abo czę zabiją, albo czę powieszą.
Albo cię te ptaszki po polu rozniosą.

Dudni woda, dudni, spod dębowej studni.
Zakochać się łatwiej, ale rozstać trudniej.

Dudni woda, dudni, spod dębowego mostu.
Mam ci ja kochanka niedużego wzrostu.

[tralala33]

Gizewiusz jest przykładem działacza regionalnego, który osamotniony z powodu
braku polskiej inteligencji zwiał na swoje barki różnorodne działania. Zajmował
się działalnością społezną, literacką, translatorską, redakcyjną, wydawniczą,
twórczą oraz zbieractwem folkloru mazurskiego. Domagając się utrzymania języka
polskiego w szkole, wydając polskie książki, badając stan języka polskiego na
Mazurach, Gizewiusz sprzeciwiał się germanizacji. Wywoływało to oostre napaści
ze strony germanofilów, a nawet procesy dyscyplinarne wytaczane przez władze
kościelne. Nie poddawał się jednak i realizował kolejne zadania.
(Ze wstępu do Pieśni ludu znad górnej Drwęcy, Z. Rondomańska)

Powiadają ludzie, co wojna bedzie

Powiadają ludzie, co wojna będzie.
Nie jedna matka, nie jedna matka, syna pozbędzie.

Nie płacz matko, nie płacz, na wojnę go trzeba.
Nie będzie nic robił, nie będzie nic robił, będzie miał dość chleba.

Na konika siada, nóżka we strzemieniu,
O mój najmilejszy, o mój najmilejszy, bacz o mem imieniu.

Na ostrodzkim polu stoi biały łabędź
O mój najmileszy, o mój najmilejszy, miejze o mnie pamięć.

Wszystkim ludziom jest świadomo,
Innym bratom oznamiono,
Zem dla siebie brutki pozbył, (brutka = panna młoda)
A ktoż temu przypczyną był?

Rodzice mnie to zrobili,
Co mi ją brać zabronili,
A my sobie przyślubili,
Abym się nie opuscili.

Ach, moj synu, tyś nasz jeden,
Dlatego ty się z nią nie żeń,
Boc ty możesz inszą dostać,
A to się przy nas nie ma stać.

Patrzaj synu, patrz w dobrości,
Póki się nam złość nie wroci,
Bym cię panom nie podali,
Do więzienia wsadzić dali.

Och, cóż ja mam więcej gadać?
Do więzienia mię chcą wsadzać.
Ach, cóz ja mam więcej mówić,
Wolałbym był brutki nie mieć.

Juz mię więcej nie frasujcie
A tłomoczek mnie wyszykującie,
Bo ja muszę w świat wędrować,
Cudze strony przeświadować.

I poszedł się z nią pożegnać,
Że nie może z nią swoj ślub brać.
Jak jej wziął ręce całować,
Ona już nie mogła więcej gadać.

Wy rodzice przykład bierzcie,
A w tych sprawach nie zbraniajcie,
Boć się dla was szkoda stanie,
Widzysz ty sam, ha mój Panie.

[tralala33]

Zaletki moje - tej piosenki chyba jeszcze nie było:
‘Zaletki moje’ są jedną z siedmiu zaledwie piosenek, które Gizewiuszowi udało
się wydać drukiem za życia. Pojawiły się w 1839r. w leszczyńskim
czasopiśmie ‘Przyjaciel Ludu’, poprzedzone takim wstępem: ‘W Prusach Wsch.,
zwanych dawniej Książęcymi, na znacznej przestrzeni, mianowicie zaś w tych
okolicach, które z Mazowszem graniczą, przechował się dotąd język polski
pomiędzy ludem w całej swej czystości. Mówią tu i nawet piszą nim tu i ówdzie
wyższe stany, a duchowni nie mogą z ambony do ludu innym przemawiać językiem,
gdyżby nie byli zrozumiani.’ (Ze wstępu do Pieśni ludu znad górnej Drwęcy, Z.
Rondomańska)


Zaletki moje, na cóż mi wyszły

Zaletki moje, na cóz mi wyszły
Opuscił mnie mój najmilejszy,
A do innej myśli.

Choćci mię opuścił, ale we cnocie
Rozestalim się z mym
Najmilejszym jeszcze w pomiłości.

A ja nic nie dbam, bo inszego mam,
Jeno mi tego jeszcze z serca żal,
Co do mnie przymawiał.

Przychodził do mnie i namawiał mnie:
A ty moja najmilejza
Spuszczaj ty się na mnie.

Jam się spuszczała, bo on mnie kochał
W zycium tego bym nie myślała
Coby mę poniechał.

[tralala33]

W 1939 r Gizewiusz zamieścił kilka z zebranych przez siebie pieśni w
leszczyńskim czasopiśmie 'Przyjaciel Ludu'. Do pięciu z nich podano także zapis
nutowy. Radość z ich wydania mieszała się z odrobiną goryczy, o czym świadczył
list Gizewiusza do redaktora: 'Jakże mam Wpanu Dobrodziejowi dziękować za
radość, którąś mi sprawił niespodziewanym zjawieniem się onych Pieśni
w 'Przyjacielu Ludu'? Szkoda tylko, że się wkradły niektóre omyłki w druku'.

Ta piosenka nie trafiła do druku, a szkoda, bo skoczna i do tańca zdatna:

Cztery Jasiek konie miał,
Złotem, srebrem kować dał,
Hej, hej, złotem, srebrem kować dał.

Z gory konie stąpali,
Złotem, srebrem brząkali.
Hej, hej, złotem, srebrem brząkali.

Nie pojadę do starej,
Koniczki mi ustały.
Hej, hej, koniczki mi ustały.

Pojadę ja do młodej,
Do tej pięknej urody.
Hej, hej, do tej pięknej urody.

[rita100]

Rodzice mnie to zrobili,
Co mi ją brać zabronili,
A my sobie przyślubili,
Abym się nie opuscili.

Jakie świetne rymy

[rita100]

Znolazłam piesniczki, ktore mają inny tekst do naszych i są tak podobne i czy
byś mi nie pomogła je rozszyfrować ?
Popatrz się np.

Świeć miesiączku, świeć mi pięknie
Do dnia samego;
Widziałam tam myśliwczyczka
Bardzo szwarnego.

Myśliwczyczku, czarne oczko,
Pięknie zaglądasz.
Ty dzieweczko, moja kochaneczko,
Oczka wycierasz.

O ja płaczę, lamentuję
O swą przygodę,
Miałamci ja złoty wianek,
Wpadł mi do wody.

Nie płacz, nie płacz, nie lamentuj,
Nie frasuj się oń,
Bo mamci ja dwóch łabętów,
Popłyną ci poń.

Jeden mówi: Nie popłynę,
Nie umiem płynąć.
Drugi mówi: Ja popłynę,
Choćbym miał zginąć.

Łabęt płynie, wianek tynie
Do samego dna;
Aleś już ty, ma dzieweczko,
Wianka niedogna.

Ta piosenka jest podobna do pewnej naszej piosenki, tylko już się w nich
pogubiłam. Pamietasz mówilismy o dwóch łabędziach płynących po wianek.

Wianek wiła

[tralala33]

Spod tego gaju, spod zielonego,
Z kamienia woda leci,
Moja jedyna, moja kochana,
W czemnej komorce leży.

Oj jeźlić, a o mnie myśli,
Bodajże zdrowa wstała,
Oj jeźlić leży, a o inszym myśli,
Bodajże skamieniała.

W ogrodku buła, wianuszki wiła,
Z drobnej rutki, z lawandoru,
Uwiła wianek z siedmiu rumianek,
Zabrała jej go woda.

O moj kochany, o moj jedyny,
Potkała mnie dziś szkoda,
Uwiłam wianek, z siedmiu rumianek,
Zabrała mi go woda.

Moja jedyna, moja kochana
Nie frasuj sie tak za nie
Oj mam-ci ja, mam parę łabedzi,
Popłynąć oni po nie.

Jedenci płynie, po Bekiczynie,
Pięknie wyśpiewujący,
A drugi płynie, dziw się ochynie,
Wianuszek sięgający.

Hm, dwa łabędzie są, wianek też, ale piosenka jednak inna. Bo tu łabędź wianek
wyłowił, a tam dziewczyna wianka niegodna

[rita100]

A tak podobne słowa, a tak różne w emocjach piosenki.

Teraz następna, zobacz , też podobna i nam znana.

CZARNA ROLA

Czarna rola, biały kamień,
Bojszowianka siedzi na nim.

Siedzi, siedzi, lamentuje,
białe rączki załamuje.

Przyszedł do niej cudzoziemiec:
moja panno, daj mi wieniec.

Jabym ci go chętnie dała,
gdybym się brata nie bała.

Otruj, otruj, brata swego,
będziesz miała mnie samego.

Bym wiedziała, czym go otruć,
Boże, odpuść, czym go otruć?

Idź do sadu wiśniowego,
znajdziesz gada zjadliwego.

I usiekaj drobniuteczko,
i ugotuj prędziuteczko.

I wylej go do śklenicy,
i wnieśże go do piwnicy.

Brat przyjedzie od Wiśnice:
siostro, siostro, pić mi się chce.

Pijże, bracie, czarne piwo,
boś go nie pił jako żywo.

A brat pije, z konia leci:
siostro, siostro, patrz na dzieci!

Cóż ja biedna uczyniła,
swegom brata utraciła.

Cóż ja biedna będę czynić?
muszę jego dzieci żywić.

Piosenka przy młócce

[tralala33]

Bardzo mazurska piosenka śpiewana przez kobiety (!) przy młocce:

Gdziedzes ty Jasku pojazdes
Zelono droszki bjeiz zjies
Zelono droszki üpojade,
Do moi namili narade.

[rita100]

tralala33 napisała:

> Bardzo mazurska piosenka śpiewana przez kobiety (!) przy młocce:
>
> Gdziedzes ty Jasku pojazdes
> Zelono droszki bjeiz zjies
> Zelono droszki üpojade,
> Do moi namili narade.
>

A jek ta psiaśniczka po warnijsku ?
Nie ziym cy aby dobrze mniarkuje jó.

dzie ty Jasku pojydziesz
zielone drożki .......
nie , dalyj nie mniarkuje

Jedzie Jasieczk do swojej milej na narade ? hehe

[tralala33]

na naradę, he he - to sie nazywa 'podróż służbowa'.
Zelono droszki bjez zijes - zieloną drózką przez wieś.

'Na tropach Smętka'

[tralala33]

Taką oto piosenkę warmińską zamiścił Melchior Wańkowicz w "Na tropach Smętka"

Oj, kieby ja była,
Mało jaskólecko,
Poleciałabym ja
Do Westfalii mnasta.
I łuszadabym se
Na westfalskim moszcze,
Przyglondałabym sze
Ty westaflski szlachcze.

[rita100]

Cy aby, łobacz Tralala, jak Ślojzacy śpsiewjó i majó to w ślójskich
spsiewniczkach. Jak myslisz, czyj to łutwór ?
A Ty mózisz co to ze tropów Smyntka

Ej, kiebych jo była,
Jak ta jaskólinka,
Wyleciałabych jo
Za mężem do Śląska.

Ej, siadłabych sobie
Na westfalskim szachcie,
Przywdziałabych sie
Tej berkmańskiej szlachcie.

Jak berkmany piją
I w talary grają,
A te jejich żónki,
Z głodu przymierają.

Jego żónka pisze
Choć po jeden złoty,
On jej odpisuje,
Iż nie mo roboty.

Iż nie mo roboty
I ciężko choruje,
Te westfalskie dziouchy
Każdy dzień miłuje.

1904

[tralala33]

ślojsko-warnijska

[rita100]

Jó doszłam do tygo. Jich Lompe buł przyjacielem Gizewiusza i sobzie razem
wydawali psieśni i sia wymnieniali , stąd mowam troche wymieszne łutwory.
Eszcze łobacz, co zbzierano psieśni po wojnie i ludziska również byli
wymieszani i zapodawali to roznie. Tera by trzeba to sortować i dochodzić czyje
co je.

[rita100]

Taka króciutka przyśpiewka

Powiadajo ludzie
iże jo nidz ni mą,
jo mą komiczka,
kiyją go podpieróm.

Zajści powiadali,
iże jou ubogi,
mą somsiek paproci,
a uostów dwa brogi.

Tam za Zisło

[tralala33]

Z książki Wańkowicza 'Na tropach Smętka'

Tam za Zisło, w łokolicy
Psiankno dolina,
Tam siedziała i płakała
Polsko grafina.

W cianiu drzewa zielonego
Łodpoczywała,
Psiośnka smutno i żałobno
Sobzie spsiewała:

Łojciec wzianty jest na Sybir
Cara ruskiego,
Bracia w wojnie zaginęli
Za wolność drogo.

A ja bziedna sama jedna
W mam lichem stanie,
Gdzież to znajde dla mnie mniejsce
I me schrónianie ?

[tralala33]

Wędrowali fizylery ...

Wędrowali fizylery z wojny
I prosili o nocelg spokojny;
A jakze się na nocleg dostali,
O dziewcynie strojnij pytali.

Wzidzielismy tam jedną na polu,
Wydzierała psenicę z kąkolu;
Wzidzielismy na jej guowie wzianek,
Myslelismy, ze warsawski zamek.

Co mię będi wielakie dostatki,
Co mię bedzie seść koni w karecie,
Co mię bedzie kucer w polityce;
Co mię bedzie muzyka do dworu,
Co mię bedo panny do ubioru,
Co mię będo stoły marmorowe,
Co mię będo okna krystałowe,
Co mię bedo skrzynie malowane,
Co mię będo złotem wykowane;
Co mię będo puchowe poduski,
Co mię bedo jedwabne pieluski.

A ja bedę malusienka, drobna,
Bedzie ze mnie gospodyni dobra,
Będę ja się chucuchno spiesała,
Będę obiad na podwiecorek miała,
A wiecerzo kiedy kury piejo;
Zjewać mi jo za Bosko nadziejo.

(Bukarty, powiat niborski - pieśń spisana przez Jana Sembrzyckiego)
Zidzita jek te Mazury scypio

[rita100]

Tak tlo co to só fizylery ?
Patrzyłam na słownik mazurski i ni ma .

[fedar]

Ze słownika Kopalińskiego:
fizylier w XVII w. - żołnierz uzbrojony w lekką strzelbę skałkową (zamiast muszkietu); w okresie napoleońskim - żołnierz lekkiej piechoty; żołnierz pododdziału uzbrojonego w pistolety maszynowe (II wojna świat.).

[rita100]

Czyli piosenka z okresu napoleońskiego

[rita100]

Po Ślasku podróżował Władysław Bartkiewicz i w swoich pamiętnikach z roku 1866
napisał tak:
Ze zbójeckich następującą ponurą pieśń słyszałem w okolicy Rybnika:

Za Ujazdem biały kamień,
Szwarne dziewcze siedzi na nim.
Przyszedł ku niej cudzoziemiec:
- Krasna panno, daj mi wieniec.
- Ja bym co go chętnie dała,
Gdybym się brata nie bała.
- Otruj brata rodzonego,
Idź do sadu wiśniowego
I zamocz go do śklenicy,
A postaw go do piwnicy.
Już braciszek z wojny jedzie:
- Siostro moja, pić mi się chce.
- Idź ty bracie do piwnicy,
Masz tam piwko we ślenicy.
A brat pije, z konia leci:
- Siostro moja, dbaj o dzieci !
- Cóż ja biedna uczyniła,
Swegom brata utraciła !
- Otrułaś ty brata swego,
Otrułabyś mnie samego.

A sama pieśń jest też zamieszczona w zbiorze pieśni Juliusza Rogera, lekarza,
Bawarczyka i wydana w 1863 roku. Praktykował on w Rudzie Śląskiej.
Tak teraz myśle , co wiele piesni przywędrowało ze Śląska. Co ciekawe, że w
zbiorze Rogera znajduje sie bardzo wiele podobnych piosenek jakie zbierali
Żegota Pauli, Wacław Zalewski (z Oleska), Kazimierz Władysław Wójcicki, Oskar
Kolberg, Józef Konopka, Ludwik z Pokiewa - czyli zbieracze folkloru polskiego,
ruskiego i litewskiego.

[rita100]

A nasza je taka:
forum.gazeta.pl/forum/72,2.html?f=38446&w=39074415&a=39077852

[rita100]

Tralala napisała, takó śliczną psioseneckę i cobyśma nie zabyli ło niej
Szedłem przez las

A kwiatusek w cieniu stał, tra la la la la la
spojrzał jakoj ocki miał, ocki miał.

Chce go urwać, prosi się
Ja ci zwiędnje, nie rwij mnie.

Więcem go zkrząkiem wziół.
Wsadził, polał, az sie 'joł.

Dziś w ogrodku, prosto drzwi
Rośnie, kwitnie, pachnie mi.

[rita100]

Jam ist Polka rodzona,
Z krwi szlacheczki spłodzona,
Odstąp, Niemce, ode mnie,
Nie zapatruj się we mnie.

Ach, mein liebe panno, mein,
Mussten nich tak bose sein,
Ich sie kochać in den Todt,
Dass wiedzieć mein lieber Gott.

Co ty, Niemce, szwargoczesz,
I pod nosem mamroczesz,
Mów po polsku ze mną, kpie,
Nie tak brzydko i głupie.

Ich nie umieć po polsku,
Bin geboren in Szląski,
Und mein Vater Niemiec bil,
Nie sprechen po polsku viel.

Raz na zawsze ci mówię,
Pomyśl sobie w swej głowie,
Żeś ty Niemiec, ja Polka,
Tyś luter, ja rzymianka.

Więc ja wolę Polaka
Niż takiego łajdaka,
Ni z przyjaźni, ni z wiary,
Ni z wdzieku ani z gwary.

Wen es nun nich kann anderssein,
Musi się juz geben drein,
Lass gedanken ze sterbe,
Der dich liebte bez ćiebie.

Idźe, Niemce, do czarta,
Dróge ci nie zawarta,
Owszem, na msze ś. dam,
Ze cię juz nie oglądam.

So empfehle Ihnen mich.
Kłaniam, panie Eriderich
Soll ich nimmer kommen her ?
Waruj Boże, nimmermehr.

Poza terenem Śląska podobna pieśń była jeszcze na Warmii i Mazurach, ale
naukowcy twierdzą , że przywędrowała on na Warmię i Mazury własnie ze Śląska.

W bibliografii śląskiej znalazłam taki konsek:
O.Kolberg
"Dzieła wszystkie t.40:
"Mazury Pruskie" Wrocław-Poznań 1966, s. 436-437, poz 452-453
A.Steffen - Zbiór polskich pieśni ludowych z Warmii t.2 Poznań 1934 s. 119
M. Okęcka- Bromkowa -"Śpiewa wiatr od jezior" Pieśni Ludowe Warmii i Mazur,
Warszawa 1966 s. 27
T.Oracki, Polsak w pieśni i poezji Mazururów i Warmiaków. Antologia, Warszawa
1980 s. 109
T. Swat - Polska pieśń patriotyczna na Warmii i Mazurach 1772-1936, Olsztyn
1982 s.59
---
W tych to książkach zawrta jest ta powyższa pieśń w różnych przeróbkach.
Najwcześniej znalazł ją Lompa, ktory był przyjacielem Gizewiusza, stąd tak
bardzo pieśń rozpowszechniono po regionach.

[rita100]

A tak w 1842 roku młódź w karczmie Lompie śpsiewała w drugie śwanto Zielonych
Świątek. Tekst zapodała stara niewiasta w tych ciasach:

O Marzannie

U sadonie wielki sad,
Nie przeleci ani ptak,
Ale go przelecą jaskółki,
Przyniesą corusi nieckółki.
Wyjrzyjcie , wyjrzyjcie,
Aze Marzannę ujrzycie.
Stoi Marzanka w kóminie,
Wygląda dziurecką na świnie.
Stoi Marzanka we szcycie,
Uciekej, synecku, oścy cie. (o świcie ?)

Zalotki

[tralala33]

W ciemnym lasku słowik śpiewa,
A dziewczyna trawkę zżyna.
I nażęła pełne brzemie,
I nie mogła zadać na rämię.
Pudz, Janku, trawkę mi zadaj,
Tylko do mnie nie zagadaj!
„Kamienneby serce było,
Kiedy słówka nie zmowiło!”
Jesce trawka na pokosie,
Już dziewcyna dziecię niesie;
Jesce trawka na waliku,
Już dziewcyna w powijniku.
Jesce trawka w bieli lezy,
Już dziewcyna o chrzest biezy.
Dobrececka nie cekała,
‘Uła, uła!” zapłakała.
Uła, uła pomijajze,
Na zalotki narzekajze.

O mój swiatecku zawiązany

[tralala33]

O mój świateczku zawiązany,
Opuścił ci mię mój ukochany,
Opuścił ci mię i poniechał,
A sam do drugiej prec odjechał.

A ja na to nic nie dbała,
Bom ja drugiego przed się miała
Takiz piękniuchny jako i ja,
Jesce piękniejsy jak leluja.

Tam muzykanci pieknie grali,
A my oboje tancowali;
O mój wianecku lawendrowy,
Nie spadnij ty mię z mojej głowy!

Spadł ci wianusek, pokrusył się,
A mój namilsy posmucił się;
Spadł ci wianusek, połamał się,
A mój najmilsy popłakał się.

Gumiędzianka

[tralala33]

Jest za miastem gajecek,
W tym gajecku domecek,
A w tym domecku slicna gumiędzianka
Srebrem, złotem wysywa.

Król się o niej dowiedział
I sam do niej przyjechał;
Wysyj, wysyj, ślicna gumiędzianko,
Imię króla samego.

Nie mam srebra ni złota,
Ja uboga sierota,
Daj mi pokój, najjaśniejszy krolu,
Mię ubogiej sierocie!

Król się na nią rozgniewał
I po kata posłać dał;
Wysyj, wysyj, ślicna gumiędzianko,
Imię kata samego!

Nie chciałam być królową,
Nie chcę być i katową;
Daj mi pokój, najjaśnieszy kacie,
Mię ubogiej sierocie!

Ona idzie w zieleni,
A kat za nią w cerwieni,
Płyńze, płyńze, slicna gumiędzianko!
Cisnął w dunaj głębocki.

Przypłynęła do brzega
I westchnęła do Boga;
Dzięki Bogu, Panu wsechmocnemu,
Zem ja się tu dostała!

[rita100]

Ano taka je prawda , tyż przy pracy

[rita100]

- Śpiew pani Diny Małłkowej sprawił ożywienie na sali. Ci, którzy siedzieli
bliżej niej, zachęcali, by jeszcze coś zaśpiewała. Ona nie dała się prosić i
zanuciła pieśni, których się nauczyła w Mazurskim Uniwersytecie Ludowym, gdzie
dyrektorem był jej przyszły teść, Karol Małłek:
"Na weselum byłam,
Światam se użyła,
Bucikim poderła,
Jużcim nie umerła!"
- A potem pieśń weselną, śpiewaną podczas tańca młodej z wykupem:
"A kiedym ja była u mojej mateczki,
Kraśniały mi licecki jak dwa jabłusecki.
A teraz-em zbladła jek bziała lilijo,
Dla ciebie, Janecku, dla ciebie, bestyjo."
- Wreszcie dotarła do pieśni "Wśród modrych fal", którą Karol Małłek nazywał
hymnem mazurskim. I Dina Małłek śpiewała dalej:
"Ojczyzna to nasza, te wody i las.
Niech żyją Mazury ten kraj pełen kras."

Hieronim Skurpskipowiedział: - Chciałbym przypomnieć, że w tym naszym tomie, w
tym albumie, który zredagował Erwin, jest dużo Działdowszczyzny. Warto na to
zwrócić uwagę. I tutaj, skoro Małłkowa zaczęła śpiewać, to chciałbym
przypomnieć, że tylko dzięki temu małemu skrawkowi Mazur wokół Działdowa
zostały zachowane autentyczne mazurskie rzeczy. Myśmy je jeszcze znali, albo
dowiadywaliśmy się o nich od naszych grósków. Ta wiedza została zapisana. Kto
ciekawy, może wrócić do książek, albo obejrzeć obrazy, jak choćby ten, któremu
dałem tytuł "Jutrznia".
www.luteranie.pl/diec.mazurska/pl/biuletyn/MTE_2005_04_25.htm

[rita100]

ni ma tekstu - szukamy
To je mazurska stara pieśń. Jest podejrzenie, że może ona być w jezyku
niemieckim, co z ksiązki 'Dzieci Jerominów'.

[rita100]

Tyż ni mowam. Może chto pomoże łodnaleź.

[rita100]

Ziganuschka, Ziganuschka, Ziganuschka moija ....
cyli Cyganeczka, Cyganeczka, Cyganweczka


tyz szukamy

[gajowy555]

rita100 napisała:

> Tyż ni mowam. Może chto pomoże łodnaleź.

No jó, pewnie nie nojdziewa. Jano we necie można tyż poczytoć "Dzieci Jerominów"...

www.ernst-wiechert.de/Ernst_Wiechert_Po_polsku/Ernst_Wiechert_Dzieci_Jerominow_Tom_1_i_2/Ernst_Wiechert_Dzieci_Jerominow_Tom_1_Rozdzial_11.pdf

[rita100]

Zawiesiła mi się stronka i cały system komputerowy się zawiesił.

Teraz jest inna tyż nieznana pieśniczka

[rita100]

tyż ni mowam

[rita100]

dość często nawiązują do tej bajki w Dzieciach Jerominów, ale próbowałam szukać
na interencie, lecz jej nie ma.

[rita100]

"Gwiazdki migocą świetlistym rojem, jakże potoczy się życie moje "

Tyż ni mowamy

[rita100]

tyz nimowam, to chyba z kancjonału, Kajka wspomina

[rita100]

"Pieśń wędrowca" - tygo tyż ni mowam.

[rita100]

Prząśniczka

U prząśniczki siedzą jak anioł dzieweczki,
przędą sobie, przędą jedwabne niteczki.
Kręć się, kręć wrzeciono,
wić się tobie wić !
Ta pamięta lepiej,
czyja dłuższa nić.

Jak pisze Maciej Malinowski w artykule - powszechnie sie sądzi, ze słowo to
oznacza "kobietę prządkę'. Tymczasem tak nie jest moi mnili

Gwoł noszych śpsiewa tó psieśniczke i jo tyż. Alem myśloła co prześniczka to
kobzieta, chtóra sobzie wije nić lnu, a to jydnak ni tak.
A zianc 'prząśniczka' to ni gosposia chtóra sobzie zaprosiła niziasty i sobzie
śpsiewajó i przędą, ło nie, nie. Nie łoznacza to 'kobziety prządki" tlo część
kołowrotka, wąska deseczka, do której przywiązuje się przędziwo
(prząśnica/prząśniczka) W kedajszych ciasach ni buło ciajżko to zmniarkować, bo
ludzie znoli co i jek sia nozywa, ale w dzisiejszych można sia pomylić.
Kedajś dzywczoki sia zbzierały dóma i zasadzały sia do prząśnicy abo do darcia
psierza.
Tak tero ziemy co - U prząśniczki - to tak jek - przy kołowrotku usiadły
dziewczoki.

"Współczesnie jednak prząśniczka mylona jest nagminnie z prządką."
To tero mowa jasność.
No bo pamnientacie co dawniyj godali stać łu studni, siydzieć łu psieca zamnast
'przy studni' itd

[rita100]

Je taka psieśniczka, stara jek śwat. Śpsiewały jó dzieciuki kedy łaziły "po
wykupu". Tó psieśniczke nolazła am w "Babach Pruskich" Alicji
Bykowskiej-Salczyńskiej. Jó przerobziła na po naszamu.

A pod Gietrzwałdem na polu
wyzijoł Jasiek na koniu,
Jasiek wyzijoł na koniu,
Kaśka dzieciuka baziła.

Niedługo łóna baziła,
w bystró wodecke wpuścióła.
Płyń, dziecióntecko, do młuna,
tam bandzie twoja rodzina.

Młunarz we młunie pytlowoł,
Dzieciuka ni łuratowoł.
Młuny mnieliły mónka na chlyb,
młuny zmnieliły kostki i krew.

Coć ty dziacióntko zrobziło,
ześ noju wode zmónciło.
Coś ty dziecióntko zrobziło,
ześ noju wode zmónciło ?

[rita100]

"Już ściemnia się na błoniu, idziemy już do domu".

Mazurska pieśń dzieci Jerominów

[rita100]

"Szczekają psy we wsi, szczękają łańcuchy, a ludzie w swych łożach posnęli"

i druga piosenka
"Śmiertelny strach ogarnął mnie dziś z rana.... aż zwycięstwa nadszedł dzień".

[rita100]

"Ach, wzejdź jutrzenko...." i opowiadała, jak to dziewczyna czekała na
ukochanego, ktory przez pola jechał do niej na koniu. Ale ona zażartowała sobie
z niego i nie wpusciła go, a on "zawrócił konia i odjechał'. Ona zali się;
pragnie, by wrócił, ale on juz nigdy nie powrócił.

To musi być smutna psieśniczka

[rita100]

Paula Gerhardta "Poleć swe drogi"

[rita100]

- Wiem już, dziecko. - Wybrali starą pieśń ludową z tej okolicy. - Nie znał jej
Marcin, kiedy tu przybył - rzekł Stilling - Jeszcze ja go jej uczyłem, i
pamiętam, ze ją lubił najbardziej ze wszystkich.

"Już ściemnia się na błoniu,
Idziemy już do domu,
Dożęliśmy już zboże
Naszym ostrym nożem."

Prześpiewały całą pieśń.

[rita100]

"W chłodnym cieniu stara grusza stoi"

łogromnie gwołt tych psiosenecek łu Wiecherta

[rita100]

Z książki Alicja Bykowskiej-Salczyńskiej

"Kedy jo tobzie klejdziczek łuszyja
z liścia klonowego,
to ty mnie musisz koszulke łuszyć
z ksiatu makowego,
ku mojij woli".

Kedy jo tobzie koszulke łuszyja
z ksiatu makowego,
to ty mnie musisz rybków pofitać
po tam sucham boru,
ku mojij woli."

Kedy jo tobzie rybecków pofitam
po tam sucham boru,
to ty mnie musisz ta rybki łuwarzyć
bez łognia, bez wody,
ku mojij woli.

Kedy jo tobzie te rybki łuwarze
bez łognia, bez wody,
to ty mnie musisz te rybki zjyść
bez chleba, bez soli,
ku mojij woli.

Kedy jo tobzie te rybki zjam
bez chleba , bez soli,
to ty mnie musisz chlybecka łupsiec
z kamnienia drobnego,
ku mojej woli.

Kedy jo tobzie chlybecka łupsieka
z kamnienia drobnego,
to ty mnie musisz tan chlebek krajać
lipowym nożykam,
ku mojej woli.

Kedy jo tobzie chlybecek łukroja
lipowym nożykam,
to ty mnie musisz tan chlybek zjyść
olszowym zambzikam,
ku mojej woli,
ku mojej woli.

[rita100]

1964- Zmarł w Olsztynie Klemens Frenszkowski, folklorysta warmiński, autor
powieści „Janek” i tomu opowiadań mazurskich „Śmierć Brunaczki”.

[rita100]

Nie moze zabraknąć takich nazwisk ja Maria Zientara-Malewska czy Alojzy Śliwa
czy Michał Lengowski czy tak mało nam znany Teofil Ruczyński. Wszyscy oni
znaleźli się wśród członków Związku Literatów Polskich za swoją działalność w
tym zakresie. Wszyscy pisali gwarą. Wszyscy wreszcie z zamiłowaniem badali życie
i zwyczaje swojego ludu, zbierali jego pieśni, baśnie i legendy. Każdy z nich
bedzie miał swój kóntek na Warniji. Dla etnografii swej ziemi poza poezją
polożyli niemałe zasługi. Wiele ducha ludowych pieśni oddawali w swoich
utworach. I powinniśmy o nich pamiętać.

[rita100]

Podnosze coby noma sia kóntek nie postorzał.