L

[rita100]

Tu bandó słóweczka Steffena na literka 'L'

[rita100]

laboga - wykrzyknik, zdziwienie, przerażenie, rozpacz
na miłość boską

Laboga sinku, co ti znów zrobziułeś !

[rita100]

labuś - niegrzeczny chłopak
labusia - niegrzeczna dziewczyna

Tan labuś wszistko nojdzie, przewolo tam, gzie przewolać ni mo.

[rita100]

lacaret, lacaryt - lazaret
szpital wojskowy
Jek łostoł ranni, leżoł bez pora tygodni w lacarycie, a potam znów go wysłali na
front.

[rita100]

lacaretowy - lazaretowy
należący do szpitala wojskowego

[rita100]

lacek-cka - śliniak, sliniaczek

W jych kuchni zawdy suszó sia koszulki, psieluszki i lacki.

[rita100]

lacha - laga, gruby kij

Jek siangna po lacha, to sia zaro wykaszerujesz.

[rita100]

lacz -a - pantofel damski

Jegniyszko, poszukoj mi moje nowe lacze.
Gźie sia podziałi nowe lacze ?

[rita100]

lada, loda - sklep
Jić ti na rinek, a jo puda eszcze do lodi no tubaki.

[rita100]

lada, loda - drewniany podnośnik do ładowania dłużycy na wóz; korytko, po ktorym
posuwa się słoma pod noże sieczkarni.

Chłopi z lodami na wozach jechali wozić maszti.
Przi wkłodaniu słómi do lodi achtuj, rzeby tribi nie złapałi di palców.

[rita100]

ladować - ładować

Lodujó na wóz żito.

[rita100]

laduga - wielka fura, mocno obładowany wóz

Taki lodugi chiba ci konie nie pocióngnó.

[rita100]

ladunek - ładunek

[rita100]

laga, loga - kolejka piwa lub wódki
Łusiedli na sila w karczmie i kożdi postaziuł po jeni ladze.

[rita100]

laga, loga - motek wełny, przędzy, bawełny

Siuła lagów źołni potrzeba do takygo cwytra jek na mnie ?

[rita100]

lager-gra - obóz jeniecki, obóz koncentracyjny;
zboże powalone deszczem; podkład
Nogrzi mnieli w lograch Ruski.
Po łostatnich desz'czach źidać gwołt logrów.
Na sztrece kładó pot szini nowe logri.

[rita100]

lagrować - stacjonować, biwakować, mieć punkt postoju; być powalonym (o zbożu)
Za naszam lasam logrujó cigani.
Źito logruje, nie bandziewa go mogli siec maszinó.

[rita100]

lajder-dra - warchlak; urwis, łobuziak

Nasze lajdri łot ti stari kulbaki (stara maciora) dobrze podrośli.
Tan lajder nie posziedzi spokojnie, ale zawdi co broji.

[rita100]

lajdrus - kilkumiesięczne prosię, warchlak

Na zianksze prośioki móźió łu noju lajdri abo lajdrusi

[rita100]

lajzer-zra - łajza, obszarpaniec, włóczęga
Łaźi łopszarpani w podertych portkach jek taki lajzer.

[rita100]

lament - płacz, narzekanie
Koci lament

lampa lub świeca dające słabe światło
Gwołt buło lamentów, jek zabziyrali zwóni z kościoła.
Przi takam kociam lamencie citać ni moga.

[rita100]

lamentarz - elementarz
Dawni dzieci łuczułi sia ciatać z polskygo lamantorza, a tero łuczó juch tilo z
mniemniecki fybli.

[rita100]

lanszturm - pospolite ruszenie

Takygo dzioda wziyli jeszcze do lanszturmu.

[rita100]

lantrat - starosta, naczelnik powiatu

[rita100]

lantratura - urząd starosty

Na lantroturze długo nie czekałam na wiza.

[rita100]

lapać - chleptać, o kotach i psach
pić wciągając płyn językiem, chleptać

Nasze małe kotki juz lapajó mlyko

[rita100]

laps-a - urwis, łobuz

Ti lapsie, znów poderłeś portki.

[rita100]

larwa - twarz, oblicze (pog)
maska zakładana na twarz

Wejnachcmon mnioł na głozie larwa z długami włosami i wójsami.
Na tako larwa asz sia patrzić nie chce: długe rozczochrane włosi i zaforfóńóne
wójsi.

[rita100]

laska - miara do tkanin
pręcik służący do mierzenia tkanin i sznurków.

Dwa i pu loski sztofu siangnie na tako bluska

[rita100]

laszować - gasić wapno

skreslić hipotekę

[rita100]

lataniec - powsinoga
dziewczyna uganiająca się za chłopcami

Jych dziywczina to lotaniec, z ni nic dobrygo nie wyrośnie.

[rita100]

latosi - tegoroczny

Łupsiekłam psziyrszi chlyb z lotósiygo źita.

[rita100]

latoś - tego roku, w tym roku

Latóś mnielim dobro pogoda na żniwa.

[rita100]

latrować - niszczyć, marnować, nie oszczędzać

Przi takiej robocie źiancy lotruje łobleki niz zarobzio.
Taki cieśla je do niczegój, ziancy lotruje desków niz potrzeba.
zlatrować - zniszczyć

[rita100]

lauba - altana, alkierz

Jek Konrat przyjechoł na fyrije, to siedzioł tilo w łobrodzie w lołbzie i citoł
ksiójżki.

[rita100]

lątrować sie - wałęsać się, włóczyć się bezcelowo

Nosze szurki luntrujó sia po wsi, a w domu nic nie robzió.

[rita100]

lątrus - powsinoga, łobuz nie oszczędzający ubrania

Takamu lontrusozi nicht nie nadójrzi portków łotać.

[rita100]

lecha, lycha - rabata, grządka, zagonik, klomb

Na kożdi lysze zasadzóne bułi jenaksze ksiatki.

[rita100]

leda - lada, byle

leda kto
leda jak
leda gdzie

[rita100]

ledwość - z trudem, zaledwie

Z ledwośció przebrnółam przez te śniegi

[rita100]

lej-lej - głos przywołania krowy

[rita100]

lejbuch - nierób, łazęga, łobuz
Z tam lejbucham trzeba roz zrobzić porzondek, zagnać go do roboti i tile.

[rita100]

lejczyk, lejczyki - lejce

Trzimaj dobrze w rancach lejczki, bo konie só dzike.

[rita100]

lejdować - tolerować, lubić, znosić

Nosz Fróncek dziywczynów nie lejduje.
Nicht go nie lejduje, bo łón je taki przemóndrzałi.

[rita100]

lelać się z kim-barszkować z kimś, łagodnie się obchodzić, pobłażać komu

Jo sia z dzieciami nie lelom, co jam korze, to muszo zrobzić.
Nie leloj sia tile z szurkam, bo go tilo rozpsujesz.

[rita100]

lelek - błazen, udający przygłupka

Wyrazu błazen ówczas nie znano.

[rita100]

lelija - lilia
kwiat

lelijowy - liliowy

[rita100]

leman- olbrzym, drągal; haman

Ten lemon je ziankszi niz alenstejncin sinotór

[rita100]

lemanowaty - ociężały

Lukoć mo konie lemonowate.

[rita100]

leniwa kapusta - pocięta na ćwiartki i tak ugotowana

[rita100]

lepa - warga

Mniała lepi popankane łot fibru

[rita100]

leszka, lyska - malutka grządka

rabatka, klombik

[rita100]

letkasy - dość lekki, nieco lekki

Letkasy w głowie - trochę słaby na umyśle, niedorozwinięty; lekkomyslny

[rita100]

letki - lekki

[rita100]

letny - letni; leciwy

To buł letny człoziek, jek łumer mnioł 94 lata.

[rita100]

lgazica - rozpaćkana glina, błoto w którym się grzężnie.

Po tam łostatnam dyszczu jest na polu straśno lgaźica, człoziek tam lgnie do
samych kostków.

lica - lico, policzek

[rita100]

lica - lico, policzek

Tak sia zawstydziuła, rze asz lice ji sia zaczerzianiułi.

lichasy - kiepski

[rita100]

lichasy - kiepski, lichawy, nie wiele wart

Prziszed do noju na gościna w lichasi łoblece.

[rita100]

lichman - oszust, kłamca

To je stari lichmon, łoszukuje gdzie tilo moze.

lichmanić - oszukiwać

[rita100]

lichmanić - oszukiwać, kłamać
To nie je prowda, co Edłart pozieduwoł; łón zawdi lichmani.

lichocieć - marnieć

[rita100]

lichocieć - marnieć, tracić siły, podupadać na zdrowiu
Stari Pestka dicht lichocieje.

lichtarnia - lampa naftowa

[rita100]

lichtarnia - lampa naftowa
lampa do oświetlenia obory, stajni, wozu

pogardliwie też 'twarz'
Wziół lichtarnio i poszed zadawać koniom siano na noc.
Jek cia zdziele w lichtarnio, to łobaczysz wszistkie gziozdy.

[rita100]

lichtarz - świecznik, kandelabr
W kościele sia rozjaśniuło jek zapalili wszistkie lichtarze.

[rita100]

lifrować - odstawiać, dostarczać na wyznaczone miejsce

W wojna musielm zboże i kartofle lifrować do mniasta.

[rita100]

ligężyć się, ligajżyć sia - przymilać się
Łón sia do ciebzia ligajżi, bo chciałbi łod ciebzie znów cóś dostać

[rita100]

likwidować - ściągać, przyjmować, zbierać
Szołtys bandzie jutro liksidowoł podatki.

[rita100]

lilowy - koloru lila, jasnofioletowy, różowawo-niebzieski

[rita100]

limunada - lemoniada

[rita100]

linija - rewir, drożyna w lesie
W krolewski lesie kożdo linijo mo swój numer.

[rita100]

linka - liniał

W szkole musiwa mniyć do rachunków blejsztift, cyrkel i linka

[rita100]

lisiór - damski szal futrzany
lisiórka

Tero je moda na lisiory

[rita100]

list tyż liść

Jest jesiań, listi spodajó z gałajzi.

[rita100]

listek - list

Przyszed listek łod wuja.

[rita100]

listkarz - listonorz

Jest juz dwunosto, a listkorz nie przyszed.

[rita100]

liścianny - liściany

Skónd mosz tan liścianni zionecek ?

[rita100]

liter - litr

[rita100]

liwy - lewy

Taki co wszistko robzi liwó rankó, naziwo sia mania

[rita100]

lnianny - lniany

Łupsiekła plince na lniannam łoleju.

[rita100]

locha - loch, więzienie

Za kradziyż wsadzili go do lochi

[rita100]

lochajder, lochajdra - dziewczyna włócząca sie z chłopakami

Wziół sobzie takygo lochajdra, z chtóram nicht nie chcioł sia łożanić.

[rita100]

lojfer - laufer

wąska serweta nakładana na stół, kredens lub konsolę

[rita100]

lonować się - opłacać się, warto

Sioć koniczina sia nie lónuje.
Chowanie prosioków tyż sia ciasam lónuje.
Lónuje sia chodzić na jegodi.

[rita100]

lont - knot w lampie
wulg. ludzki lub koci kał

Przynieś mi ta duża lampa, przi tam lóndzie szić nie moga.
Nie wpuszczajta kotów do jizby, łone tlo włażo pod łoże i łostaziajó tam lónti.

[rita100]

lorka - mała wywrotka ze skrzynią

[rita100]

los, lós - luz
chodzić luzem

Konie só lós

[rita100]

loterstwo - marnotrawstwo

Łodrzucać kawałi desków na łopołka, to jest loterstwo, bo mogó sia łóne przidać
jeszcze do jinszych rzeczy.

[rita100]

lotrować - niszczyć, marnować

[rita100]

lożować - stacjonować, przebywać na leżach

W dajtkach lożuje gwołt wojska, chiba majó teroz manywri.

[rita100]

lugać - wypróżnaić się z rozwolnieniem

Nażer sia grochu z kapustó, a tero lugo całi dziań.

[rita100]

lugać - silnie bić, zadawać silne ciosy

Tak mu psiajściu lugoł, ze aż krew z nosa poszła.

[rita100]

luj - nierób, łazęga, zawadiaka, awanturnik

Takygo luja żodna kobziyta nie weżmie.

[rita100]

lujowaty - leniwy, awanturniczy

Dzieci wichowali niedobrze, jych szurki só wszistkie lujowate.

[rita100]

lump - hulaka, oberwaniec, łajdak, łotr

Jek buł plebiscit, to Szilka z drugami lumpami napadłi na Poloków.

[rita100]

lump - szmata, stary łachman

Tak gwołt nazbziyrało sia lumpów, trzeba wszistkie przedać klatnikoziu.

[rita100]

lumpować się - wyprawiać ucztę poniżej swych możliwości, narażać się na miano sknery

Tam bandzie duże wesele i gwołt gości, bo taki gospodorz nie bandzie sia lumpowoł.
Jek poszli do karczmi, nigdy sia nie lumpowoł, ale stazioł jena laga po drugi.

[rita100]

lupina - łubin

Na psieskach nolepsi zasiać lupina.

[rita100]

luter - protestant, ewangelik
Na Mazurach mnieszkajó same lutri.

[rita100]

luteraczka - rodzaj żeński

Łon je katolik, ale kobziyta mo luteroczka.

[rita100]

luzować - także 'reklamować' z wojska

Nie luzowalim chłopoka, a tero noma ciajżko nadójżyć z robotó.

[rita100]

luzować się - chwiać się, być słabo osadzonym

Kłónica lózuje sia w nosadzie.

[rita100]

lżeć, lżyć - zmniejszać się
zwłaszcza o upale, mrozie, bólu, chorobie

Mróz trocha lżeje, może bandzie ciepli.
Bóle żołóndka juz mu lżejó.