Na groby...

[kwiecienka1]

:-)
za godzin parę wyjeżdżam do naszego miasteczka na obchody mojego ulubionego
święta...
nie wiem jak tam z tym u was, ale dla mnie to zawsze było drugie po Wigilii
poważane swięto w kalendarzu polskim, bo lubię:
* te spacerki na cmentarz jesienną porą - mnóstwo szeleszczących liści pod
nogami, kopane odniechcenia kasztany
* spotkania z rodziną - no bo kiedy jak nie na cmentarzu...
* ten powrót do domu - rozgrzewanie zmarzniętych łapek o kubek herbaty z
sokiem malinowym, gorący krupnik...
* te wspominki w tv: kto umarł i kogo poważać/pamiętać mamy...

szkoda tylko, że klimat się tak zmienia - jeszcze parę lat temu 1 listopada
kojarzył mi się między innymi z mrozem & rewią futer na cmentarzu... a teraz -
lichy paltocik wystarczy :-(
pozdrawiam nastrojowo
Kwiecienka ze Zniczami

[nienietoperz]

Jak najbardziej Kwiecienko, jak najbardziej!
I jeszcze wieczorny spacer na cmentarz z kijkiem w reku, w celu zabaw
przeroznych z woskiem i swieczkami, zimno, drgajace plomyczki, Babcia
zatrzymujaca sie przy kolejnych grobach i opowiadajaca historie o tych, ktorzy
niby odeszli, ale przeciez w tych opowiesciach ciagle zyja, gubia buty, myla
numery telefonow, zakochuja sie nieszczesliwie...
Bardzo mi tego brakuje na wyjezdzie. Nienietoperze zawsze staraja sie
przynajmniej wieczorem 1 XI odnalezc jakis cmentarz okoliczny, powloczyc sie,
poczytac napisy na nagrobkach, pomyslec o zyciach umknietych i przez brak
posrednictwa Babci, ktora mogla by je przyblizyc, niepoznanych. Nie mowiac juz
o wciaz powracajacym pytaniu - czy to juz jest nasze miejsce naprawde? Czy to
jest miejsce, w ktore przychodzic beda nasze dzieci, wnuki, przyjaciele? Taki
konkretny ostateczny znak osadzenia sie, przerwania podrozy. Ciagle jeszcze
niezlokalizowany.
Niespodziewanie wyszlo dosc sentymentalnie.

[braineater]

Też już się nie moge doczekać, bo:
po pierwsze, zgodnie z tradycją jedyne do roku picie wódki (której przez
pozostałe 364 dni sie nie tykam, bo nie lubię) i czytanie wierszy z Spoon River
(jak mnie natchnie to zrobię Wam na forum okazjonalna wyklejankę z tych
genialnych tekstów - bo to grzech nie znać)
po drugie - spacer na cmentarze, ale najwcześniej o 23, kiedy przewalą się
wszystkie tłumy, a nadal palą się wszystkie świece. W mojej okolicy, ma to
jeszcze dodatkową iluminację, bo parę lat temu, tuż za cmentarzem wybudowano
potężną ultranowoczesną elektrociepłownię, która oświetlana jest na sposób
przedziwny i to zestawienie prostoty małego, zapuszczonego cmentarzyka z
superhiper technologią jest po prostu przecudowne
i po trzecie - także razdoroczny zestaw muzyczny: Mahler,'Symfonia pieśni
żałobnych', Gardzienice - Metamorfozy, Diamanda Galas - Plague Mass i Nick
Cave - The Boatmans Call, a całość zwieńczona Daviesowym 'Windą na szafot'.
Zdecydowanie moje ulubione święto

Spoon River

[mamarcela]

Przepraszam, a ktoś tu nie zna? To ja z tymi kimiś nie gadam. To nie grzech
nawet, ale ułomność. Czy mogę się zająć rozsyłaniem? I niech nikt się nie
tłomaczy, że nie lubi z komputera.
mamarcela wielbicielka cmentarzy szczególnie tego jednego

[nienietoperz]

Rozsylaj Mamarcelo mila przynajmniej do mnie (o ile mozna cos rozeslac w jedno
miejsce).

[beatanu]

Jeżeli prześlesz i do mnie, to już będzie coś w rodzaju rozsyłania...
Z góry dziękuję!
B

[aaneta]

Ja nie znam i również proszę o przesłanie :)

[mamarcela]

Póki co mogę rozesłać wersję angielską, tylko ją nieco sformatuję i spakuję (bo
jakaś taka niedorobiona), a polskiej niestety nie mam chwilowo (myślałam, że
mam), ale będę miała chcociaż bym musiała po literce przepisywać. Trzeba ten
kaganek oświaty nieść.
Pytanie do mózgacza, czy wydanie PIW (żółte) z jakichs zamierzchłych czasów, ze
wstępem i w wyborze Michała Sprusińskiego, nadal obowiązujące jest. Czy może
istnieje jakis nowszy Stiller, czy Barańczak, o którym nic nie wiem, chociaż
powinnam.
mamarcela siłaczka ze Spoon River

[braineater]

PIW jak najbardziej, z tym, że nie natknąłem się na żółte wydanie - posiadam
(po raz piąty, bo 4 poprzednie podarowałem różnym kobietom), wydanie w czarnej
twardej oprawie, z czerwonobiałym liternictwem na okładce. Oczywiście w
tłumaczeniu Sprusińskiego i z jego wstępem. Innych tłumaczeń (oficjalnych:) w
polskim języku brak.
Wersję tę mam również zeskanowaną, ale w .jpg-ach, więc swoje waży (niestety
mój skaner i programy OCR-owe nijak nie radzą sobie z krojem czcionek
wcześniejszych niż z lat 90':()
A tak w ogóle propozycja 1szo listopadowa - może wrzucimy na forum po3-4 swoje
ulubione?

P:)

to ja tyż

[brunosch]

jeśli mogę sie przypochlebić o polskojęzyczną wersję?

[nienietoperz]

Szczekamy, Mamarcelo, szczekamy...

[daria13]

A ja szukając info na temat Spoon River natknęłam się na takie rewelacje:
www.tvp.pl/prasa/omowienia%20dzienne/Tydzien44-2005/Kultura/K051101.txt
I dzięki temu widzę jak ciekawie układa się program TVP Kultura na 1.11.
A stosunek do Swięta Zmarłych zmienił mi się z wiekiem i z biegiem wydarzeń.
Kiedyś ubolewałam nad tym, że nie mam w Warszawie żadnego grobu i chodziłam na
Powązki dla atmosfery, szukałam najbardziej zaniedbanego grobu, sprzątałam go i
zapalałam znicz. Od kilku lat mam dwa groby najbliższych mi osób, czyli mamy i
taty i jest to dla mnie bardzo smutne święto, smutne, bo uważam, że straciłam
rodziców stanowczo za wcześnie, a i wnuki w ogóle nie zdążyły nie tylko
nacieszyc się dziadkami, ale w przypadku Kuby - poznać ich. Ale jest to zawsze
okazja do poopowiadania o dziadkach.
Widok cmentarza po zmroku 1 listopada jest zaiste nieprawdopodobnie piękny. I
nawet te tłumy mi nie przeszkadzają, tym bardziej, że mamę pochowałam na małym
cmentarzu w Powsinie i tam jest naprawdę kameralnie.
Pozdrawiam.

[mamarcela]

Zakonczyam rozsyłanie spoon river do wszystkich zainteresowanych. Z rozpędu
wysłałam również Staule i Noidzie. Sorki jeśli nie chciały. Jeśliby ktos
jeszcze miał ochotę - pisać.
mamarcela z kagankiem

[gatta13]

Do mię też bardzo proszę.

[beatanu]

A ja mam bardzo ambiwaletny stosunek do tego święta... Tak jak ambiwaletne są
wspomnienia z dzieciństwa. Nie pamiętam zadumy, nie pamiętam jakie uczucia
wzbudzały we mnie setki mijanych grobów. Czysta abstrakcja. Grób dziadka (ojca
mamy), o którym nawet ona miała mgliste wyobrażenie, bo zmarł gdy była małą
dziewczynką. Tłumy ludzi, naprawdę bałam się, że jak wypuszczę rękę z
trzymającej mnie dłoni mamy/taty, to już będzie po mnie... Ale miło wspominam
zapach, światło, rude kity wiewiórek, zapalanie świeczek na grobie Nieznanego
Zołnierza, albo na jakimś zupełnie zapuszczonym grobie...

Teraz grobów jest trochę więcej, chociaż porozrzucanych po Polsce i gdybym
nawet bywała 1 listopada w kraju, to i tak nie miałabym możliwości odwiedzić
wszystkich... Zapalam symboliczną świeczkę i myślę o "moich" zmarłych wchodząc
do różnych świątyń, i niekoniecznie w Polsce i niekoniecznie w listopadzie...

Podoba mi się praktykowana w Szwecji coraz częściej idea pochówku w tzw.
minneslund (dosłownie: gaj pamięci) To takie osobne miejsce, trochę na uboczu,
ale w pobliżu cmentarza, zadrzewione, z ławeczką, z miejscem na kwiaty, znicze
i świece. Z symbolami religijnymi, albo bez. Bez tablic z nazwiskiem i datami.
Prochy zmarłych (większość Szwedów poddaje się po śmierci kremacji) mieszają
się z ziemią i z innami prochami... Od kilku lat chodzę do takiego gaiku i
przynoszę świeże kwiaty zmarłej kilka lat temu ważnej dla mnie kobiety. Bo ona
kochała kwiaty...

Beata też w melancholijnym nastroju

[beatanu]

oczywiście AMBIWALENTNY a nie inny..
B

[aaneta]

A ja mam wręcz negatywny stosunek zarówno do Dnia Zmarłych, jak i wszystkich
świąt, obchodzonych w Polsce. Przyczyn jest kilka, najważniejsza to taka, że
tylko nieliczni naprawdę przeżywają to i inne święta głęboko i z refleksją, dla
większości to obowiązkowy rytuał, na dodatek wykorzystywany do różnych
paskudnych celów.
Bardzo podoba mi się szwedzki zwyczaj, opisany przez Beatę. Nie wybieram się
jeszcze na tamten świat, ale kiedyś to przecież nastąpi i zastanawiam się, jak
to zorganizować, żeby nie spocząć na klasycznym polskim cmentarzu, bo tego bym
chyba nie przeżyła ;) Problem polega na tym, że o ile kremacja jest w Polsce
możliwa, to podobno nie wolno np. rozsypać prochów w dowolnym miejscu. Wiecie
coś może na ten temat?

rozsypywanie prochów

[brunosch]

jest zabronione przez Sanepid. Co moim zdaniem jest bzdurą, bo wysoka
temperatura zabija wszelkie mikroby i czego się bać?

Moje ulubione swieto...

[dr.krisk]

Tez lubie to swieto, choc z racji slabych kontaktow rodzinnych nie mam do niego
konotacji zwiazanych z wzajemnymi odwiedzinami, itp. Ot, pojde na cmentarz
odwiedzic groby moich znajomych, kolegow - coraz wiecej ich jest. Poodba mi sie
w tym swiecie fakt, ze jeszcze go nie udalo sie calkowicie przerobic na wersje
supermarketowo-medialna. I zawsze bede wolal lune swiatel nad cmentarzem niz
rozwrzeszczane party z okazji Halloween.
Tak przy okazji - 31 pazdziernika (Halloween) zamierzam wybyc z domu na dluzej,
bo nie zniose tlumu bachorow domagajacych sie slodyczy. Cukierki szkodza!!!
Pojade sobie w takie ustronne miejsce nad Zatoka Meksykanska, bede pozeral
zaoszczedzone cukierki i rozmyslal.

no cóż

[brunosch]

> Podoba mi sie w tym swiecie fakt, ze jeszcze go nie udalo sie calkowicie
przerobic na wersje supermarketowo-medialna.

Ale niestety blisko, coraz bliżej. W sprzedaży pojawiły się plasticzane znicze
blisko metrowej wysokości. Niektóre z nich mają kształt kapliczki, wieżyczki,
niektóre wprost nawiązują do symboliki fallicznej. Tylko patrzeć jak pojawi się
Myszka Miki, bo anioły z ogniem w brzuchu już są. Do tego można kupić gustowny
wianuszek z nieśmiertelników w kształcie serca.

No tak.... pieknie.....

[dr.krisk]

Ciekawe dlaczego tak jest? Dlaczego brzydsze wypiera ladniejsze, zas glupsze -
madrzejsze?
Tak sobie czasem mysle i nie wiem, dlatego wiec pytam, moze wy macie jakis
pomysl?

[braineater]

bo nie każdego w dzieciństwie męczono poezją funeralną, nie każdemu pokazywano
pana Waldorfa, jak o zmarłych mówi, nie każdemu opowiadano o zmarłych
rodzinnych, nie każdemu pokazywano ciekawe zakątki rodzimych cmentarzy,
natomiast każdy prawie miał kalendarz z kwiatów bukietem, na którym uczył się
jak bukiet i wiązanka wyglądać winny i każdy miał lalę plasticzane robiące za
obiekty testów anatomicznych, a w okresie Bożego Narodzenia awansujące na
szopkowe aniołki- stąd się to bierze dottore. Tak mi sie przynajmniej dziś
pomyślało, gdym w markecie przemknął obok półmetrowych aniołow z paskudnie
odlanego plastiku, ktore trzymały w dłoniach latarenki nagrobne i udawały, że
są mosiężne. Gdyby nie kosztowały 45 zeta, to już zasilały by moją kolekcję
dewocjonaliów -a tak musze czekać na poświęcie.
A poza tym, taka hipoteza trochę w ciemno, polska sztuka funeralna z reguły
dośc kiczowatą bywała - vide chociazby klasyka pod tytułem portrety trumienne,
naszych dziadów sarmatów, czy obyczaj z międzywojnia, na wtapianiu w nagrobek
zdjęcia w sepi, zrobionego osobie nieżywej.

Pozdrowienia

[brunosch]

upadek chyba zaczął się w chwili, gdy wychowanie plastyczne i muzyczne spadły z
listy przedmiotów w szkole. Tzn były, ale jako zajęcia fakultatywne. Znajdżcie
mi dziecko, co sobie dołoży kolejne zajęcia w szkole.
Jakie te lekcje były, takie były, ale dobry nauczyciel potrafił zainteresować
sztuką.
A potem pooooszło. Muzyka poważna stała się postrachem dla "normalnych", to samo
stało się z malarstwem. Piękne stało się wszystko to co krzykliwe, a że
paskudztwo jest łatwiejsze, no to nas zalało. Spójrz na sklepy z zabawkami - te
kliniczne wodogłowia, basedowy na jakie cierpią lalki i zielone pieski w
różowych czapeczkach. Tak zaczyna się uczenie czym jest "ładność". Popatrz na
audycje telewizyjne i ich, za przeproszeniem "estetykę". Kicz - a właściwie
brzydota jest wszechobecna. Nic dziwnego, że z braku wyboru bierze się to co
jest. Więc towar ma popyt. A skoro ma popyt, więc musi być i podaż. Tłucze się
więc kiczory aż miło.
Poza tym, dochodzi nasze rodzime dążenie do imponowania. Kowalski nie postawi
świeczki wysokiej na 20 cm, skoro Nowak stawia taką na 40 cm. A skoro Nowak
może, to przebijamy - trzy bez atu - półmetrowego fallusa. A na fallusa kontra -
Anioł na półmetra. No i rekontra...
Passsss.
***
Brain, kup teraz tego anioła, bo przed Bożym Narodzeniem cena poszybuje wyżej,
bo z Anioła Funeralnego stanie się Aniołem Dobrej Nowiny i brać będą za niego
około stówy.
:(

[ash3]

A propos międzywojnia, a w każdym razie dość odległej juz przeszłości: mama
opowiadała mi o zwyczaju układania na grobach imion zmarłych z owoców
śnieguliczek (pewno nie wiecie, co to jest, mimo że krzewy b.popularne w
miastach). Te owocki sa odporne na zimno i tak przyjemnie trzaskają gdy się je
sciśnie palcami. To taki przekaz etnograficzny z jej dzieciństwa;-)

[agni_me]

E tam, bogów mam za świadków, że rodzina nie przykładała się do funeralnego
stylu. Najstarsze, a przecie już bardzo wiekowe kaplice proste są do bólu i
pewnam, że Le Corbusier kwiczałby z zachwytu, potem było jeszcze lepiej.
Jedynym przykładem zdjęcia w sepi była całkiem upadła ciotka, jakaś daleka
krewna babci, która wyszła za młynarza Szybilskiego. Ten jej zafundował pomnik
bogaty, krzyż odpowiednio pokręcony i zdjęcie, nikt tego nie mówił głośno, ale
wstydzono się jakoś tej grobowej fortuny i z pewnym zakłopotaniem opowiadano o
ciotce. Dużo większą estymą cieszyła się Jagnieszka, która była kobietą upadłą,
ale szczęśliwie nie poetką. W ogóle odwiedzenie wszystkich bliskich (setny
stopień pokrewieństwa) grobów zajęłoby jeśli nie rok cały, to przynajmniej
miesiąc. Umiem więc obowiązki dzielić, zaczynam przy pierwszych jesiennych
liśćiach.

Najprościej iść na Powązki, to zresztą najprzyjemniejsza część wizyt, potem
Brudno, wujek Józef, nie "zmieścił się" w aleji zasłużonych Powązek, następnie
dziadek zamordowany przez rosjan, szczęśliwie zostawiono Babci trupa wiosną 44
roku, to i wiadomo, kogo się odwiedza, zresztą zaraz obok okazała kaplica
cmentarna kuzynów i znacznie mniej okazały grób rodziców kardynała Wyszyńskiego.

Na samym końcu matecznik Mamy, malenki cmentarzyk, ukochane ciotki ułożone w
powojniu obok głównych grobów, ludzie co wciąż się kłaniają, i drzew morze.
Pasjami uwielbiam tam być w ciszy, dlatego pijadę tam dziś, zaraz prawie, a wy
możecie pozazdrościć :)

[gatta13]

Grobów coraz więcej, coraz więcej cmentarzy do odwiedzenia, a w wielkim mieście 1 listopada i dni okołopierwszolistopadowe to jeden koszmar: autobusy, do których na kilka przystanków przed cmentarzem ciężko już się wepchnąć, kieszonkowcy, kłócący się ludzie, dymiące się koła, na cmentarzu ścisk...

Spokojniejsze nieco i piękne są wieczory. Ale z racji ilości odwiedzanych grobów i opisanych wyżej warunków wieczorem padam na łóżko i nawet książki mi się nie chce wziąć do ręki.

O wiele przyjemniej i normalniej jest w Brzezinach. I jakoś tak tęsknie i nostalgicznie: grób babci, której nie znałam, dom, w którym mieszkał jako dziecko mój tata; tam jakoś inaczej płynie czas...

asymilacja (?)

[brunosch]

od wielu lat odwiedzam cmentarz żydowski i choć w judaizmie pamięć o zmarłych
czci się inaczej i w innym czasie (miesiąć Elul i Jom Kippur) to widać, że
pierwszego listopada przychodzą krewni, albo ci, którym "po drodze", przynoszą
kwiaty i świece. Zapala się też światła na grobach symbolicznych i zbiorowych.
Moim zdaniem, takie przenikanie się kultur i obyczajów jest zjawiskiem
pożądanym, choć nie do końca zgodnym z doktryną.

[braineater]

kurcze - a u mnie zydowskie mogiły, wraz z mogiłami niemieckich okupantów, od
lat nie zadbane i pozbawione jakiejkolwiek opieki, jak zresztą cały 'kwartał
samobójców' o którym nikt nie pamięta, mimo, że np, cmentarzyk zołniezy Armii
Czerwonej, wraz z rewelacyjnym cokołem (strasznie często na wagary podń
chodziłem), wzieli pod opiekę harcerze...

Pozdrowienia

Panie B.

[brunosch]

a gdzie Pan mieszkasz?
gwoli swawoli. W Śliwinie (Bory Tucholskie) jest cmentarz choleryków. Prosty
krzyż i nic więcej - żadnej tablicy, śladów pamięci. Dopiero tambylcy
zdradzili, co to się kryje za wątłym płotkiem. Takich cmentarzy - Niemców,
Rosjan, ofiar I wojny jest nieprzebrane mnóstwo. I każdy z nich zarasta
zielskiem i niepamięcią.

[braineater]

Ja akuratnie na granicy miedzy Chorzowem a Katowicami co pewne problemy
administracyjne sprawia, bo zalezy, co chcę załatwić musze biegac po urzędach
jednego albo drugiego miasta:), a cmentarzyk rodzinny mam w Starym Chorzowie,
tuż pod Elektrownią i Azotami i tamże takie właśnie cuda się znajdują.
P:)

[noida]

A ja tam zasadniczo nie lubię Świąt, ale zostawiam elaborat na ten temat na
przed Bożym Narodzeniem ;-)