madohora Re: Mróz 14.01.24, 16:40 Przymrozek Kiedy grunt wypromieniowuje ciepło, najpierw ochładza się najniższa warstwa powietrza. Dopiero później powietrze nad głową staje się zimniejsze. Przymrozki to stan, w którym temperatura jest o 5 centymetrów niższa od punktu zamarzania. Przymrozki pojawiają się zwykle na początku jesieni lub wiosny, kiedy nocne ochłodzenie nie następuje jeszcze lub nie jest już zbyt silne. Odpowiedz Link
madohora Re: Mróz 14.01.24, 16:45 🧤Zamarznięta błoto pośniegowe powoduje również śliski śnieg. Odpowiedz Link
madohora Re: Mróz 14.01.24, 16:48 🧤Ten sam efekt może wystąpić, jeśli pada deszcz, który pokrył niewielką ilość głębokiego śniegu, ale nie na tyle, aby go usunąć , na przykład podczas lekkiej mżawki : wtedy śnieg zamienia się najpierw w twardy , a następnie w zbity lód. Odpowiedz Link
madohora Re: Mróz 14.01.24, 16:50 🧤Niezamarznięty błoto pośniegowe powoduje efekt poślizgu, gdy gromadzi się przed zablokowanymi oponami (patrz ABS ) i powstały klin błota pośniegowego ślizga się po nawierzchni drogi. Zagrożenie to może powstać także w przypadku wykonywania zimowych prac konserwacyjnych na nawierzchniach dróg, które nie zostały dostatecznie oczyszczone. Odpowiedz Link
madohora Re: Mróz 14.01.24, 16:53 System wykrywania gołoledzi to urządzenie służące do wykrywania lub przewidywania występowania gołoledzi lub ryzyka wystąpienia gołoledzi na drogach. Systemy tego typu instalowane są na wielu drogach wysokopoziomowych (drogach ekspresowych i autostradach). Odpowiedz Link
madohora Re: Mróz 14.01.24, 16:57 Zwłaszcza pod kierunkiem wiatru kryształki lodu w kształcie igieł tworzą się w postaci sześcioramiennych dendrytów , które mogą osiągać znaczne rozmiary i dziwaczne kształty i zwykle rosną tylko powoli. Szron rośnie pod wiatr, ponieważ powietrze napływające od strony nawietrznej zawiera większą ilość wilgoci niż po stronie zawietrznej . Odpowiedz Link
madohora Re: Mróz 14.01.24, 17:06 Woda pomiędzy poszczególnymi cząsteczkami gleby zamarza w lód. Proces ten zwiększa objętość wody w porach gleby o około 9 do 11 procent. Ponieważ gleba ma objętość porów od 25 do 35% w zależności od rodzaju gleby, wpływ zmiany objętości gleby można oszacować na 2 do 4%. Po kilku przymrozkach o różnej głębokości przymrozków grunty orne zamarzają . Głębokość przymrozków ma również wpływ na nasiona przechowywane w glebie oraz na rozwarstwienie i wernalizację . Odpowiedz Link
madohora Re: Mróz 14.01.24, 17:08 Przy doborze roślin uprawnych i leśnych istotna jest głębokość wnikania mrozu obserwowana w dłuższym okresie czasu. W regionach o dużej głębokości wnikania mrozu rośliny wybiera się według ich znanej mrozoodporności . Gleba wiecznej zmarzliny jest przypadkiem szczególnym pod względem uprawy roślin , ponieważ rozmarza jedynie na powierzchni ziemi w lecie, a głębokość wnikania szronu pozostaje niezmieniona. Odpowiedz Link
madohora Re: Mróz 14.01.24, 17:11 Zwiększenie objętości wody podczas przemiany w lód ma bardzo drastyczne konsekwencje dla budynków. Wzrost objętości gleby prowadzi do tzw. falowania mrozowego . Grunty spoiste są szczególnie podatne na te efekty, ponieważ pory są bardzo małe i zwykle wypełnione wodą. Odpowiedz Link
madohora Re: Mróz 14.01.24, 17:12 Soczewka lodowa to wzniesienie w gruncie, które pojawia się, gdy występuje szron i spoisty grunt Odpowiedz Link
madohora Re: Mróz 14.01.24, 17:14 Palsa potrzebuje większych ilości wody do uformowania rdzenia (składającego się z zamarzniętego torfu i kilku soczewek lodowych), dlatego też jej powstawanie jest powiązane z glebami torfowymi, które mogą magazynować ogromne ilości wody w swoich porach. W miejscach, gdzie zimowy front zamarzający na wrzosowiskach postępuje szybciej (ze względu na cieńszą pokrywę śnieżną w porównaniu z okolicą), preferowane jest gromadzenie się lodu w przeciwieństwie do otaczającej gleby torfowiskowej. [1] Tworzą się soczewki lodowe, które rosną kosztem otaczającej wody, w wyniku czego zwiększenie objętości lodu wywiera nacisk na otaczającą glebę, gdy zamarza, i w ten sposób wyciska wodę z porów gruntu , która z kolei może zamarznąć na lodzie soczewek i spowodować dalsze zwiększenie objętości spowodowane. Rozwija się mechanizm samonapędzający się. Jednak w przypadku pals, wyciśnięcie wody z porów nie jest kluczowe, ponieważ gleba wrzosowiskowa jest nasycona wodą, a zatem i tak jest dostępna wystarczająca ilość wody do wzrostu rdzeni lodowych. Odpowiedz Link
madohora Re: Mróz 14.01.24, 17:16 Palsy, podobnie jak pingo, są typowymi formami obszaru wiecznej zmarzliny i dlatego są szeroko rozpowszechnione w Ameryce Północnej, na Syberii, w północnej Skandynawii, na Grenlandii i Islandii , w rejonie Antarktyki, a także na Alasce i - rzadko - na Spitsbergenie. Odpowiedz Link
madohora Re: Mróz 14.01.24, 17:19 Pingo (liczba mnoga: pingos; Inuktitut oznacza wzgórze , kobieta w ciąży) to kopiec ziemi uformowany w wiecznej zmarzlinie. Wnętrze kopca składa się z rdzenia lodowego, lodu iniekcyjnego lub lodu segregacyjnego .Pingo mają okrągły lub owalny kształt i mogą osiągać średnicę do 600 metrów i wysokość do 60 metrów. Nad rdzeniem lodowym znajduje się warstwa gleby porośnięta roślinnością. W niektórych przypadkach średnica może być również znacznie większa, jak na przykład Ibyuk Pingo , największy pingo w Kanadzie, którego średnica u podstawy wynosi około 1000 metrów. Kiedy rdzeń lodowy się topi, pingo zapada się i tworzy zagłębienie w ziemi. Mówi się wówczas o skamieniałym pingo ( ruiny pingo ) lub pingorelikcie. Na Syberii pingo znane są pod jakuckim terminem Bulgunnjach (булгуннях) Odpowiedz Link
madohora Re: Mróz 14.01.24, 17:22 Pingosy w układzie zamkniętym spotykane są głównie na terenach płaskich, np. w deltach rzek, gdzie występuje odpowiedni dopływ wody. Na przykład w delcie Mackenzie w Kanadzie, która ma drugie po Grenlandii największe zagęszczenie pingosów. Z tego powodu pingo w systemie zamkniętym nazywane są również pingo typu Mackenziego. Odpowiedz Link
madohora Re: Mróz 14.01.24, 23:00 Rdzeń lodowy stale rośnie dzięki stałemu dopływowi wody. W pewnym momencie jest tak gruba, że pokrywająca ją warstwa osadu pęka lub zsuwa się po bokach. W rezultacie rdzeń lodowy zostaje wystawiony na działanie promieni słonecznych i zaczyna się rozmrażać. Nawet pod koniec tego procesu pozostaje zagłębienie w ziemi ze ścianą krawędziową. Odpowiedz Link
madohora Re: Mróz 14.01.24, 23:06 Kiedy tworzy się szron, w glebie zachodzą także procesy mieszania, zwane krioturbacją . Soczewki lodowe powstają w zamarzniętym gruncie poprzez kapilarny dopływ wód gruntowych do warstwy gleby dotkniętej mrozem – w Niemczech do głębokości 120 cm. Odpowiedz Link
madohora Re: Mróz 14.01.24, 23:08 Jeżeli front zamarzania nie rozprzestrzenia się równolegle do powierzchni gruntu, efekt ten może mieć także skutek boczny. Nazywa się to również unoszeniem się mrozu . Falowanie mrozowe powoduje, że mury oporowe i okładzinowe z biegiem czasu pochylają się do przodu, jeśli za nimi znajduje się dostatecznie wilgotna i mrozoodporna gleba. Większa głębokość i nachylenie zakotwienia, a także tylny drenaż mogą temu przeciwdziałać. Odpowiedz Link
madohora Re: Mróz 14.01.24, 23:10 Chłód (także: zimno, ziąb, mróz, niska temperatura, czasami też żartobliwie określane jako zimnica) – pojęcie odnoszące się do stanu o niskiej temperaturze (to znaczy takiego w którym brak jest ciepła). Termin może odnosić się do niskiej temperatury danego obiektu (fizyka), zjawiska atmosferycznego (meteorologia, planetologia, itp.) i odczucia chłodu (fizjologia człowieka). Chłodnym określa się obiekt, który ma niższą temperaturę w porównaniu z temperaturą uznaną za normalną lub standardową. Odpowiedz Link
madohora Re: Mróz 14.01.24, 23:14 Termorecepcja to zmysł, przez który organizm odbiera temperaturę. Należy zauważyć, że temperatura mierzalna nie zawsze jest równa temperaturze odczuwalnej przez organizm (zależy ona także od temperatury powietrza, siły wiatru, wilgotności i opadów atmosferycznych). Duża wilgotność powietrza, przemoczenie i silny wiatr potęgują odczucie chłodu. U organizmów żywych odczucie chłodu występuje głównie wtedy gdy temperatura otoczenia jest znacznie poniżej poziomu ich poprawnego funkcjonowania. Dla człowieka taki poziom temperatury jest zwykle w pobliżu 20 °C. Za chłodne uważa się temperatury otoczenia poniżej poziomu ok. 10-20 °C. Skrajnym przeciwieństwem chłodu jest upał. Nie należy tego mylić z temperaturą własną ciała, która normalnie wynosi ok. 36,6 °C. Związane jest z tym pojęcie zera fizjologicznego. Odpowiedz Link
madohora Re: Mróz 14.01.24, 23:17 Najzimniejsze sztucznie wytworzone miejsce w Polsce znajduje się w Instytucie Fizyki PAN. Uzyskuje się tu temperatury rzędu 20 mK (czyli tylko 0,02 K większe od zera bezwzględnego). Wykorzystuje się do tego mieszaninę izotopów helu 3 (³He) i izotopu helu 4 (4He), która odbiera ciepło od znajdujących się w niej materiałów magnetycznych lub nadprzewodników. Odpowiedz Link
madohora Re: Mróz 14.01.24, 23:19 Najniższe nocne temperatury powierzchni największych ciał niebieskich w Układzie Słonecznym Odpowiedz Link