Panewniki

[madohora]

Ta najmniejsza i najuboższa społeczność cała się na służbę Najświętszej Bogarodzicy Dziewicy Maryi bez zmazy pierworodnej poczętej oddaje, pełna dziecięcej czci i miłości ku Niej” – bł. Edmund Bojanowski (słowa z Reguły).

[madohora]

Radością dla Służebniczek była beatyfikacja Ojca Założyciela bł. Edmunda Bojanowskiego, której dokonał Ojciec Święty Jan Paweł II w Warszawie w 1999 r., stawiając go za wzór również dla wszystkich osób świeckich.
Powstała Rodzina świecka bł. Edmunda, gromadząca osoby świeckie, które angażują swoje siły i troskę w duchu i charyzmacie Zgromadzenia.

[madohora]

Kaplica nigdy nie miała problemów z naborem ministrantów, którzy byli dziećmi jej wiernych, a służbę zaczynali w wieku 5 , 6 lat. Ministrantami pozostawali do wieku dojrzałego, a zdarzało się, że przy ołtarzu spotykały się dwa pokolenia. Do Kaplicy wiernych przyciągały wspaniałe kazania ks. Prałata, a także prowadzone przez Niego spotkania mające na celu pogłębienie wiedzy religijnej i wiary. Tam też powstały zalążki duszpasterstwa akademickiego w Ligocie, które zaczęło w Kaplicy działać jeszcze przed FODĄ, a potem funkcjonowało równolegle.

[madohora]

Klasztor zbudowany został w 1906 roku. Bazylikę konsekrowano w 1908 roku. Kalwarię Panewnicką wznoszono w latach 1905–1963.

[madohora]

W 1966 powstał Franciszkański Ośrodek Duszpasterstwa Akademickiego (FODA). Franciszkanie byli też duszpasterzami sióstr zakonnych, przede wszystkim służebniczek, które po przeciwnej stronie ul. Panewnickiej mają swój dom prowincjalny. Gdy wybudowano szpitale na terenie Ligoty, bracia zostali kapelanami szpitalnymi. Do panewnickiej wspólnoty należeli i należą bracia pracujący na polskich uczelniach wyższych, m.in. Katolickim Uniwersytecie Lubelskim i Uniwersytecie Papieskim Jana Pawła II w Krakowie. Do tej ostatniej uczelni afiliowane jest Wyższe Seminarium Duchowne oo. Franciszkanów św. Bonawentury w Katowicach, mające swoją siedzibę w panewnickim klasztorze

[madohora]

W XIX wieku franciszkanie z Góry Świętej Anny często przybywali na teren rozwijającej się w sensie przemysłowym i demograficznym wschodniej rubieży Górnego Śląska. Panewniki (dzisiejsza dzielnica Katowic), tak jak sąsiadujące z nimi osady, leżały wówczas na terenie Cesarstwa Niemieckiego. O sprowadzeniu franciszkanów na stałe na teren Panewnik zadecydowały względy duszpasterskie – zwiększała się liczba mieszkańców zarówno Panewnik, jak i pobliskiej Ligoty. Kościołem parafialnym była świątynia w Mikołowie, odległa w linii prostej o 7 km.

[madohora]

Kościół konsekrował 19 lipca 1908 roku kard. Georg Kopp. Uroczystość zgromadziła 80 tys. wiernych. Do stacji w Ligocie uruchomiono ponad 50 specjalnych pociągów. Do Panewnik przybyli w tym dniu pochodzący z Górnego Śląska posłowie do parlamentu pruskiego. W początkowym okresie działalności franciszkanów w Panewnikach spotykali się oni z ostrymi atakami prasowymi: prasa niemiecka posądzała zakonników o bycie siedliskiem polskości, zaś prasa polska o germanizację. Nabożeństwa i msze św. były odprawiane po łacinie, ataki dotyczyły kazań głoszonych zarówno po polsku, jak i niemiecku.

[madohora]

W wieżach wisi pięć dzwonów. Najmniejszy odlano w Odlewni dzwonów Karola Schwabe w Białej, trzy większe w Odlewni Fr. Drożdż, Fr. Kubica w Dąbrowie Górniczej. Największy, ważący ponad 2 tony jubileuszowy dzwon wykonano w ludwisarni Rudolfa Pernera w Pasawie. Szósty dzwon znajduje się w wieżyczce na sygnaturkę nad prezbiterium. Dachy panewnickiej bazyliki pokryte są blachą miedzianą.

[madohora]

W lewej absydzie transeptu. Składa się z pięciu płaskorzeźb w kolorze kości słoniowej. Wykonany w 1920 roku przez rzeźbiarza z Ratyzbony Georga Schreinera. Fundacja rodziny Szklorzów z Wełnowca. Nad ołtarzem znajdują się witraże o wysokości 4,6 m. (przedstawiające również sceny z życia zakonodawcy).

[madohora]

Po przebudowie w 1987 roku krużganka okalającego od zewnątrz wschodnią część bazyliki, utworzono w 1988 roku Kaplicę Matki Boskiej Fatimskiej. W kaplicy znajduje się rzeźba sprowadzona w 1960 roku z Fatimy. Po wprowadzeniu dwudziestoczterogodzinnej adoracji pełni funkcję kaplicy adoracyjnej. Otwarta 24 godziny na dobę.

[madohora]

Od 1986 organistą jest Zygmunt Pinkawa. Urodzony w Katowicach 8 września 1944 roku. Absolwent Szkoły Szafranków w Rybników oraz Wydziału Wychowania Muzycznego w Cieszynie. W latach 1970–2002 nauczyciel w katowickich szkołach podstawowych. W latach 1982–1984 dyrygent katowickiego Chóru Męskiego „Hejnał”. Wykładowca w WSD Franciszkanów w Katowicach. Akompaniator Chóru im. św. Grzegorza przy bazylice panewnickiej.

[madohora]

Od strony placu znajduje się boczne wejście do bazyliki mniejszej, główne wejście do klasztoru − tzw. furta oraz zaczynają się chodniki prowadzące na teren Panewnickiej Kalwarii. Od wjazdu z ulicy Panewnickiej prowadzi droga do części zabudowań klasztornych, w których ma swoją siedzibę Wyższe Seminarium Duchowne Braci Mniejszych, Franciszkański Ośrodek Duszpasterstwa Akademickiego (FODA), biblioteka prowincjalna oraz muzeum misyjne.

[madohora]

Na początku grudnia 1902 roku pierwsi bracia – Tacjan Hante i Ubald Miera – zajęli tymczasowe lokum: jednopiętrowy dom w Starych Panewnikach, który z pomocą mieszkańców zaadaptowali na klasztor. Urządzili też kaplicę mogącą pomieścić 300 osób. Uroczyste wprowadzenie zakonników do klasztoru nastąpiło 22 grudnia 1902 roku.
Z czasem z pracy duszpasterskiej franciszkanów zaczęli korzystać coraz liczniejsi wierni, nie tylko z Panewnik, ale i dalszej okolicy.

[madohora]

Grotę poświęcono w sierpniu 1905 roku. W obecności blisko 30 tysięcy pielgrzymów aktu poświęcenia dokonał przełożony Kustodii św. Jadwigi z Wrocławia – o. Krystian Kozubek.

[madohora]

W czasie pierwszej wojny światowej klasztor nie mógł normalnie funkcjonować. Poległo wtedy czterech franciszkańskich duszpasterzy polowych, ponadto odnotowano wiele innych strat. Po wojnie nastał okres powstań i niepokojów. Sytuacja klasztoru ustabilizowała się dopiero około roku 1920.

[madohora]

Szopka w Panewnikach – największa w Europie szopka ołtarzowa zbudowana wewnątrz świątyni, wznoszona przez zakonników i wiernych w okresie świąt Bożego Narodzenia w bazylice św. Ludwika Króla i Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Katowicach-Panewnikach.

[madohora]

Wewnątrz rozstawiane są figury z gipsu, drewna i masy żywicznej. Najstarsze wykonane zostały w drugiej połowie XIX w. (pastuszek z barankiem i kobieta z dzbanem z drewna lipowego). Figury Maryi i Józefa mają po 95 cm. Figurka Dzieciątka Jezus, długości 44 cm, sprowadzona została staraniem o. Damiana Szojdy OFM w 1981 roku z Betlejem. Wszystkich figur, które nie są wystawiane każdego roku, jest około 120

[madohora]

Św. Franciszek z Asyżu w 1223 r. urządził pierwsze misterium bożonarodzeniowe w skalnej grocie w Greccio. To wydarzenie zapoczątkowało piękną tradycję budowania monumentalnych szopek w świątyniach franciszkańskich i w całym Kościele. Początek szopki w Panewnikach, zależnie od źródła, datuje się na rok 1908 (Cz. Ryszka Śląski Asyż) lub 1913 (Prus Zakup nowego artystycznego żłóbka). Pierwszym budowniczym był br. Ubald Miera, a najwcześniejsze żłóbki były ustawiane po prawej stronie kościoła – w miejscu dzisiejszego ołtarza św. Antoniego. Były one bez tła. W 1926 roku szopka uległa powiększeniu i zmianie. Dzięki zawieszeniu kotary, na której przedstawiona została Jerozolima, dodano głębi perspektywie. Lata trzydzieste przyniosły kolejne zmiany. Ze względu na nowopowstały ołtarz św. Antoniego, szopka została przeniesiona na lewą stronę kościoła. W tym samym czasie zmieniła się także sceneria, w której rozgrywało się Boże Narodzenie – jasne niebo zostało zastąpione nocnym, gwieździstym nieboskłonem (1933). W 1947 roku przeniesiono szopkę do głównego ołtarza, a w 1981 przywieziono oryginalną figurę Dzieciątka z Betlejem. Następcą br. Ubalda był br. Fabian Frytz, a później budowniczym szopki został Franciszek Falkus.

[madohora]

W tym roku jestem trochę spóźniona ale dam - a co mi tam

[madohora]

23

[madohora]

24

[madohora]

25

[madohora]

26

[madohora]

27

[madohora]

28

[madohora]

29

[madohora]

30

[madohora]

31

[madohora]

32

[madohora]

33

[madohora]

34

[madohora]

35

[madohora]

36

[madohora]

37

[madohora]

38

[madohora]

39

[madohora]

40

[madohora]

41

[madohora]

42

[madohora]

43

[madohora]

44

[madohora]

45

[madohora]

46

[madohora]

47

[madohora]

48

[madohora]

49

[madohora]

50

[madohora]

51

[madohora]

52

[madohora]

53

[madohora]

54

[madohora]

55

[madohora]

56

[madohora]

67

[madohora]

68

[madohora]

69

[madohora]

70

[madohora]

71

[madohora]

72

[madohora]

73

[madohora]

74

[madohora]

75

[madohora]

76

[madohora]

1902 (22 grudnia)
Sprowadzenie franciszkanów do Katowic.

[madohora]

1912 (lipiec)
Ustawiono statuę św. Jadwigi Śląskiej na placu kościelnym.

[madohora]

1932
Powstanie drukarni.

[madohora]

1951 (13 maja)
Początek kultu MB Fatimskiej w Panewnikach.

[madohora]

1964 (13 lutego)
Zmarł w opinii świętości o. Euzebiusz Wieczorek.

[madohora]

1976 (12 maja)
Uroczystość nadania tytułu Bazyliki Mniejszej – bp H. Bednorz.