Panewniki

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora1]

[madohora1]

[madohora1]

[madohora1]

[madohora1]

[madohora1]

[madohora1]

[madohora1]

[madohora]

Nazwa rodzajowa pochodzi od nazwy Numidia, historycznego państwa Berberów w północnej Afryce, obejmującego terytoria na zachód od Kartaginy i na wschód od Oranu. Epitet gatunkowy pochodzi od łacińskiego słowa meleagris, meleagridis – „perliczka” (od greckiego μελεαγρις meleagris, μελεαγριδος meleagridos – „perliczka”)

[madohora]

Autorami projektu byli: Andrzej Grzybowski oraz Alina Borowczak-Grzybowska

[madohora]

Grotę poświęcono w sierpniu 1905 roku. W obecności blisko 30 tysięcy pielgrzymów aktu poświęcenia dokonał przełożony Kustodii św. Jadwigi z Wrocławia – o. Krystian Kozubek.

[madohora]

Kościół Św. Ludwika króla i Wniebowzięcia NMP w Katowicach Panewnikach to piękna Bazylika Braci Mniejszych - wspaniałe dzieło architektoniczne wybudowane w 1907 roku, na planie krzyża łacińskiego, w stylu neoromańskim. Na szczycie kopuły bazyliki wznosi się posąg Św. Franciszka, gdyż to Franciszkanie, którzy przybyli do Panewnik na początku XX wieku, wybudowali tutejszy kościół i od początku do chwili obecnej opiekują się całym kompleksem.

[madohora]

2009 (12 lutego)
75-lecie erygowania parafii panewnickiej.

[madohora]

2018 (16 czerwca)
Instalacja w bazylice i uruchomienie tzw. pętli indukcyjnej – rozwiązania technicznego umożliwiającego dobry odbiór dźwięku osobom używającym aparatów słuchowych.

[madohora]

O. Euzebiusz Franciszek Wieczorek
Urodzony: 1931-08-14
Data śmierci: 1964-02-13
Miejsce urodzenia: Rybnik
Pierwsza profesja: 1949-09-15
Profesja wieczysta: 1952-09-15
Prezbiterat: 1955-02-06
Zmarł w Bogucicach, żył 32 lata, w zakonie 15 lat, pochowany w Panewnikach.

[madohora]

Po powrocie do kraju przez rok był wikarym w parafii w zamieszkanej głównie przez Polaków wiosce Połonne (1998-99), a następnie przełożonym Kustodii św. Michała Archanioła, która dzięki jego staraniom w 2004 r. stała się samodzielną prowincją zakonną.

[madohora]

Z udzielonych przywilejów wierni będą mogli korzystać przez cały Rok Święty 2025, tj. od 29 grudnia 2024 roku do 28 grudnia 2025 roku.

[madohora]

[madohora]

Przy ulicy Panewnickiej, tej zakorkowanej w godzinach szczytu, znajduje się – co jest powszechnie wiadomym – bazylika oraz klasztor franciszkanów. Pewnie każdy student jadący na akademiki mijał te budowle dziesiątki, jeżeli nie setki razy. Nie każdy jednak wie, że okazały ten budynek otoczony jest niezwykłym, rozległym zielonym terenem tak zwanej Kalwarii Panewnickiej. Teren ten zajmuje aż 8 hektarów! To sporo, szczególnie że znajduje sie on akurat w dość gesto zabudowanym fragmencie dzielnicy.

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

publiczna).Ludwik IX (1226-1270), urodzony 25 kwietnia 1214 roku, był piątym dzieckiem Ludwika VIII Lwa (1223-1226 ) i Blanki Kastylijskiej. Wracając z krucjaty przeciw albigensom król-ojciec zmarł na febrę w listopadzie 1226 roku. Pozostawił sześciu synów, a najstarszy z nich Ludwik miał dopiero dwanaście lat. Następca tronu sakrę królewską otrzymał w 1226 roku zaraz po śmierci ojca. Podczas koronacji Ludwika najważniejsi baronowie byli nieobecni, regencję objęła zaś Blanka

[madohora]

Energia z jaką Ludwik IX tłumił buntownicze nastroje baronów, wynikała z jego wysokiego wyobrażenia o roli władcy, bożego namiestnika na ziemi. Prawa króla, od Boga dane, miały być nietykalne: należało ich bronić przed uzurpacjami i buntami krnąbrnych baronów, wygórowanymi ambicjami kleru czy roszczeniami zagranicznych ośrodków władzy. Królowa Blanka wychowała Ludwika IX w wielkiej pobożności, gwałcąc jego wybuchowy temperament, ucząc uprzejmości i dyplomatyzowania. Przede wszystkim zaś przepoiła syna wyniosłym wyobrażeniem o powadze królewskiego urzędu. Powagi tej Ludwik IX bronił skutecznie także przed roszczeniami najbliższej rodziny: politycznymi ambicjami żony Małgorzaty Prowansalskiej i braci z brutalnym Karolem Andegaweńskim na czele.

[madohora]

Ludwik IX uporządkował też stosunki Francji z Aragonią. Królowie aragońscy zgłaszali roszczenia do spadku po wygasłym w 1249 roku domu hrabiowskim Tuluzy. Pretensjom tym Ludwik IX przeciwstawił prawa królów Francji do dawnej marchii barcelońskiej i hrabstwa Roussillon. Traktat w Corbeil z 1258 roku między Ludwikiem IX i Jakubem I Zdobywcą (1213-1276) z Aragonii zawierał wzajemne zrzeczenie się tych roszczeń. Małżeństwa dzieci Ludwika IX z władcami Aragonii i Kastylii umocniły dobre stosunki Francji z tymi państwami.

[madohora]

Wystrzegaj się rozpoczynania wojny przeciwko chrześcijaninowi, a jeśli przyjdzie ci to zrobić, występuj w obronie Kościoła Świętego i tych, którzy nie uczynili nic karygodnego. Gdy wojny i kłótnie rozgorzeją w twoim państwie, zaprowadź pokój tak szybko, jak tylko potrafisz.

[madohora]

W ciągu 35 lat realnego panowania, król Ludwik doprowadził Francję do rozkwitu gospodarczego; był rozważnym politykiem i dobrym władcą, za jego rządów Francja stała
się najsilniejszym mocarstwem europejskim. Zreformował sądownictwo, administrację i system monetarny, powołał do życia parlament, zakazał pojedynków i wojen prywatnych, wydał zarządzenia przeciwko lichwie i prostytucji.

[madohora]

W bazylice znajdziemy w wielu miejscach wyobrażenie postaci Patrona.
W nawie głównej, po prawej stronie na filarze znajduje się figura św. Ludwika z koroną cierniową i mieczem, w otoczeniu aniołów. Figurę wyrzeźbił Georg Schreier z Ratyzbony.

[madohora]

Do Panewnik franciszkanie przybyli z kustodii św. Jadwigi 22 grudnia 1902. Ojcowie Kamil Bolczyk i Wilhelm Rogosz zamieszkali w Starych Panewnikach. Gdy pod koniec 1904 roku przybył o. Andrzej Bolczyk, rozpoczęła się budowa groty lourdzkiej dla upamiętnienia 50-lecia dogmatu o Niepokalanym Poczęciu NMP.

[madohora]

Po przyłączeniu części Górnego Śląska do Polski i powstaniu Komisariatu Zależnego św. Jadwigi w 1921 roku, klasztor stał się siedzibą komisarza z ramienia tej prowincji, od 1923 roku komisarza prowincji. W latach 1922-1928 w klasztorze znajdowało się Niższe Seminarium Duchowne, tzn. szkoła średnia, w latach 1928-1931 w klasztorze mieszkali uczniowie dojeżdżający do szkół średnich, od 1932 roku do wybuchu wojny mieścił się w nim nowicjat dla braci nie przygotowujących się do kapłaństwa. W klasztorze znajdowała się też profesjonalna drukarnia i wydawnictwo: ukazywały się periodyki ,,Szkoła Seraficka" i ,,Głos Świętego Franciszka".

[madohora]

Bibliografia
Franciszkanie - Panewniki
Strona
Dyskusja
Czytaj
Kod źródłowy
Wyświetl historię
Panewniki 57.jpg
Panewniki 2.jpg
Panewniki14.jpg

w środku architekt br. Manswet Fromm
Historia
Do Panewnik franciszkanie przybyli z kustodii św. Jadwigi 22 grudnia 1902. Ojcowie Kamil Bolczyk i Wilhelm Rogosz zamieszkali w Starych Panewnikach. Gdy pod koniec 1904 roku przybył o. Andrzej Bolczyk, rozpoczęła się budowa groty lourdzkiej dla upamiętnienia 50-lecia dogmatu o Niepokalanym Poczęciu NMP. Poświęcenie groty nastąpiło 28 sierpnia 1905. W tym samym roku rozpoczęto budowę kościoła i klasztoru wg projektu br. Mansweta Fromma. Przy pracach zatrudnionych było szereg innych braci zakonnych, którzy wykonywali zadania wymagające specjalistycznych umiejętności. Kościół został konsekrowany 19 lipca 1908 przez kard. Georga Koppa. W następnych latach kościół kończono i przyozdabiano. Kościół zbudowano w stylu neoromańskim na planie krzyża łacińskiego,o trzech nawach z transeptem. Długość nawy głównej wynosi 76 m. Na szczycie kopuły kościelnej umieszczono siedmiometrowy posąg św. Franciszka, który w geście błogosławieństwa w podniesionej ręce trzyma krzyż. 21 września 1913 uroczyście wprowadzono do kościoła relikwie świętych męczenników i biskupów Ptolemeusza i Romana oraz jednego z 38 współmęczenników. Obecnie parafia posiada 20 relikwii innych świętych. Od 1913 roku w okresie Bożego Narodzenia stawia się w kościele dużych rozmiarów żłóbek. Dzwony zawieszone na wieżach w 1913 roku zostały w czasie I wojny światowej zużyte na cele wojenne. Nowe cztery dzwony zawieszono w 1920 roku, a w 1931 roku zawieszono piąty dzwon poświęcony św. Antoniemu z Padwy. W 1925 roku na chórze zainstalowano organy o 64 rejestrach i 3500 piszczałkach. Kościół i klasztor położony był na terenie parafii mikołowskiej, ale już od 1914 roku franciszkanie objęli całe duszpasterstwo Panewnik, Ligoty i Piotrowic. Parafia przyklasztorna Św. Ludwika Króla powstała dopiero 12 lutego 1934 (księgi: chrztów od 1913 roku, ślubów i zmarłych od 1914 roku). W 1954 roku nadano drugi tytuł kościołowi i parafii: Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny.

Po przyłączeniu części Górnego Śląska do Polski i powstaniu Komisariatu Zależnego św. Jadwigi w 1921 roku, klasztor stał się siedzibą komisarza z ramienia tej prowincji, od 1923 roku komisarza prowincji. W latach 1922-1928 w klasztorze znajdowało się Niższe Seminarium Duchowne, tzn. szkoła średnia, w latach 1928-1931 w klasztorze mieszkali uczniowie dojeżdżający do szkół średnich, od 1932 roku do wybuchu wojny mieścił się w nim nowicjat dla braci nie przygotowujących się do kapłaństwa. W klasztorze znajdowała się też profesjonalna drukarnia i wydawnictwo: ukazywały się periodyki ,,Szkoła Seraficka" i ,,Głos Świętego Franciszka".

Od 1936 roku rozpoczęto budowę Kalwarii, której większość kaplic w stanie surowym była gotowa przed wybuchem wojny. Dokończenie budowy i wyposażenie wnętrz kaplic kalwaryjskich nastąpiło w okresie powojennym. Po wojnie uzupełniono Kalwarię także kaplicami różańcowymi(1950-1963). Warto również wspomnieć o kulcie Matki Boskiej Fatimskiej. Proboszcz o. Norbert Chudoba w 1960 roku sprowadził z Fatimy figurę Matki Boskiej, którą 8 grudnia 1995 roku ukoronował bp Gerard Bernacki. Parafia natomiast przeżywała dwukrotnie nawiedzenie Statuy Matki Boskiej Fatimskiej: w 1959 roku oraz w dniach 24-25 listopada 1995.

W czasie II wojny światowej klasztor został zamieniony na obóz przejściowy dla niemieckich przesiedleńców ze Wschodu. Po wojnie do 1949 roku w klasztorze istniał nowicjat. Od stycznia 1950 roku przeniesiono do klasztoru studium teologiczne, a od 1970 roku także studium filozoficzne, dzięki czemu w Panewnikach istnieje do dziś Wyższe Seminarium Duchowne. Od 2000 roku placówka jest także domem formacji początkowej. Od lat 70. XX wieku klasztor ulegał licznym remontom i przebudowom. Walory historyczne i kulturowe kościoła i klasztoru zostały docenione w 1973 roku wpisaniem w rejestr zabytków. 12 listopada 1974 papież Paweł VI podniósł kościół do godności bazyliki mniejszej pw. Św. Ludwika Króla i Wniebowzięcia NMP.

Patrz
Szopka betlejemska w Panewnikach
Parafia Św. Ludwika Króla i Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Panewnikach
Kalwaria w Panewnikach
Franciszkanki - Panewniki
Cmentarz
Cmentarz - Ligota

Prowincjałowie prowincji Wniebowzięcia NMP Zakonu Braci Mniejszych w Polsce
o. Kolumban Jan Sobota OFM komisarz prowincjalny (1923-1926)
o. Wilhelm Bolesław Rogosz OFM (1926-1929)
o. Ludwik Jan Kasperczyk OFM (1929-1931)
o. Augustyn Franciszek Gabor OFM wikariusz prowincjalny (1931-1932), prowincjał (1932-1935)
o. Michał Emil Porada OFM (1935-1938)
o. Antoni Maria Wincenty Galikowski OFM (1938-1950)
o. Tytus Maria Stanisław Semkło OFM (1950-1956)
o. Teofil Antoni Zawieja OFM (1956-1968)
o. Bernardyn Izydor Grzyśka OFM (1968-1973)
o. Damian Henryk Szojda OFM (1973-1983)
o. Joachim Andrzej Mazurek OFM (1983-1989)
o. Hipolit Jan Lipiński OFM (1989-1991)
o. Damian Henryk Szojda OFM (1991-1998)
o. Józef Andrzej Czura OFM (1998-2004)
o. Ezdrasz Franciszek Biesok OFM (2004-2013)
o. Antonin Kazimierz Brząkalik OFM (2013-2022)
o. Witosław Jerzy Sztyk OFM (2022-nadal)
Gwardianie
o. Augustyn Franciszek Gabor OFM (1923-1926)
o. Kolumban Jan Sobota OFM (1926-1929)
o. Grzegorz Moczygęba OFM (1929-1931)
o. Bonawentura Antoni Cichoń OFM (1931-1940)
o. Ansgary Tomasz Malina OFM (1940-1941)
o. Michał Emil Porada OFM (1941-1945)
o. Innocenty Jerzy Glensk OFM (1945-1953)
o. Stefan Ernest Hawlicki OFM (1953-1956)
o. Damascen Robert Janosz OFM (1956-1959)
o. Bernardyn Izydor Grzyśka OFM (1959-1962)
o. Korneliusz Oskar Czech OFM (1962-1965)
o. Alojzy Rajmund Jański OFM (1965-1968)
o. Ksawery Edward Moczek OFM (1968-1971)
o. Hieronim Rufin Dłubis OFM (1971-1974)
o. Benigny Zbigniew Piechota OFM (1974-77)
o. Tytus Maria Stanisław Semkło OFM (1977-1983)
o. Gabriel Zygmunt Kiliński OFM (1983-1986)
o. Damian Henryk Szojda OFM (1986-1991)
o. Justyn Henryk Widuch OFM (1991-1992)
br. Bronisław Stanisław Kawecki OFM (1992-1995)
o. Arnold Tadeusz Kołodziejski OFM (1995-1998)
o. Damian Henryk Szojda OFM (1998-2001)
o. Alan Franciszek Rusek OFM (2001-2004)
o. Dymitr Ryszard Żeglin OFM (2004-2013)
o. Marcelin Jan Pietryja OFM (2013-2016)
o. Sergiusz Marek Bałdyga OFM (2016-nadal)

[madohora]

Franciszkanki - Panewniki
Zgromadzenie Sióstr Franciszkanek od Pokuty i Miłości Chrześcijańskiej w Panewnikach
łac. Congregatio Sororum Franciscane de Poenitentia et Caritate Christiana, CSF
11 września 2015 w polskiej prowincji Sióstr Franciszkanek powstała nowa wspólnota zakonna pw. Miłosierdzia Bożego w Panewnikach. Siostry Franciszkanki zostały zaproszone do parafii Św. Ludwika Króla i Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny przez ojców franciszkanów. 30 sierpnia 2015 pierwsze siostry - s. Paula, s. Róża i s. Pia zostały uroczyście powitane w bazylice panewnickiej podczas uroczystej sumy odpustowej ku czci św. Ludwika, której przewodniczył bp Adam Wodarczyk.

[madohora]

21 września 1913 franciszkanie sprowadzili z Włoch relikwie św. Męczenników, biskupów Romana i Ptolemeusza oraz jednego z 38 współmęczenników i umieścili w relikwiarzu w lewej absydzie kościoła. Panewniki są jedynym miejscem kultu Świętych Ptolemeusza i Romana w Polsce, a relikwie tych męczenników - jednymi z najstarszych i najbardziej czcigodnych spośród wszystkich relikwii znajdujących się na Śląsku. Dziś parafia posiada także 20 relikwii innych świętych.

[madohora]

Parafia wydaje gazetkę parafialną Głos św. Ludwika. W Domu Związkowym przy ul. Związkowej 20 funkcjonuje kawiarenka - świetlica parafialna oraz zasługujące na uwagę nowo otwarte i poświęcone przez bpa Grzegorza Olszowskiego 28 października 2019 Multimedialne Muzeum Misyjne. Uroczystości odpustowe w parafii: odpust Porcjunkuli ku czci Matki Boskiej Anielskiej - 2 sierpnia, odpust ku czci Wniebowzięcia NMP - 15 sierpnia, odpust ku czci św. Ludwika Króla - ostatnia niedziela sierpnia, odpust ku czci św. Franciszka z Asyżu - 4 października.

[madohora]

Koncert Muzyki Religijnej

[madohora]

Jedną z największych i jednocześnie bardzo popularnych na Górnym Śląsku stajenek betlejemskich stawianych w kościołach w okresie Bożego Narodzenia jest szopka w bazylice oo. franciszkanów w Panewnikach. W krótkiej monografii nt. klasztoru panewnickiego Konstanty Prus twierdzi, że w 1913 roku franciszkanie w Panewnikach ustawili w kościele szopkę bożonarodzeniową. Pierwszym jej budowniczym był br. Ubald Miera. Następcą br. Ubalda był br. Fabian Frytz, a później budowniczym szopki został Franciszek Falkus. Od 1996 roku głównym budowniczym jest rzeźbiarz i artysta ludowy, Paweł Jałowiczor z Jaworzynki-Trzycatka. Od 2001 roku nad budową szopki czuwał o. Alan Rusek, ówczesny proboszcz parafii.

[madohora]

W tradycji śląskiej XIX-wiecznej popularne było oratorium ludowe ze śpiewami w 5 odsłonach (w części - na wzór pastorałek). Autorem tego utworu jest Piotr Kołodziej, amator, pisarz sztuk teatralnych. Ten utwór był grywany dosyć często przez amatorskie zespoły teatralne w śląskich parafiach, począwszy od 1893 roku.

[madohora]

Drugim‎ ‎przyjacielem‎ ‎pilnym‎ ‎ofiarnej‎ ‎miłości‎ ‎dla‎ ‎00.‎ ‎Fran ciszkanów‎ ‎był‎ ‎Przewielebny‎ ‎książęco-biskupi‎ ‎komisarz‎ ‎ksiądz proboszcz‎ ‎Schuhmann‎ ‎z‎ ‎Mikołowa.‎ ‎Jako‎ ‎komisarz,‎ ‎dziekan i‎ ‎proboszcz,‎ ‎bogaty‎ ‎w‎ ‎doświadczenie,‎ ‎wspomagał‎ ‎00.‎ ‎Franci szkanom‎ ‎radą‎ ‎i‎ ‎czynem.‎ ‎Mianowicie‎ ‎starał‎ ‎się‎ ‎w‎ ‎pierwszych miesiącach‎ ‎pobytu‎ ‎Franciszkanów‎ ‎w‎ ‎Panewniku‎ ‎o‎ ‎utrzymanie przez‎ ‎przysyłanie‎ ‎jałmużn.‎ ‎Zachęcał‎ ‎także‎ ‎parafian‎ ‎swoich‎ ‎do wspierania‎ ‎według‎ ‎możności‎ ‎00.‎ ‎Franciszkanów,‎ ‎on‎ ‎to‎ ‎zachęcał ich‎ ‎do‎ ‎bezpłatnego‎ ‎zwożenia‎ ‎materyału‎ ‎budowlanego‎ ‎i‎ ‎do‎ ‎do starczania‎ ‎potrzebnej‎ ‎żywności.‎ ‎Niestety‎ ‎nie‎ ‎było‎ ‎mu‎ ‎już‎ ‎prze znaczone‎ ‎patrzeć‎ ‎na‎ ‎skończone‎ ‎dzieło,‎ ‎które‎ ‎on‎ ‎tak‎ ‎gorąco wspomagał.‎ ‎Wszechmocny‎ ‎Pan,‎ ‎Pan‎ ‎życia‎ ‎i‎ ‎śmierci,‎ ‎powołał do‎ ‎siebie‎ ‎tego‎ ‎wiernego‎ ‎sługę,‎ ‎aby‎ ‎wynagrodzić‎ ‎mu‎ ‎jego‎ ‎błogą działalność‎ ‎na‎ ‎ziemi.‎ ‎Niech‎ ‎odpoczywa‎ ‎w‎ ‎pokoju! Wielkie‎ ‎zasługi‎ ‎około‎ ‎klasztoru‎ ‎w‎ ‎Panewniku‎ ‎ma‎ ‎także Przewielebny‎ ‎ks.‎ ‎proboszcz‎ ‎Ludwig‎ ‎Tunkel‎ ‎z‎ ‎Kochłowic. Został‎ ‎on‎ ‎z‎ ‎Rzymu‎ ‎zamianowany‎ ‎na‎ ‎Apostolskiego‎ ‎syndyka 00.‎ ‎Franciszkanów.‎ ‎Z‎ ‎radością‎ ‎przyjął‎ ‎on‎ ‎ten‎ ‎urząd‎ ‎i‎ ‎zawsze starał‎ ‎się‎ ‎o‎ ‎sprawy‎ ‎klasztoru.‎ ‎Ile‎ ‎on‎ ‎poniósł‎ ‎trudu‎ ‎i‎ ‎mozołu‎ ‎przy zakupnie,‎ ‎przy‎ ‎wymianie‎ ‎i‎ ‎przy‎ ‎ostatecznem‎ ‎oddaniu‎ ‎gruntów przez‎ ‎sąd.‎ ‎Stosunek‎ ‎00.‎ ‎Franciszkanów‎ ‎aż‎ ‎dotychczas‎ ‎był‎ ‎bardzo serdeczny.‎ ‎Zawsze‎ ‎on‎ ‎pozostanie‎ ‎dla‎ ‎00.‎ ‎przyjacielem‎ ‎niezrów nanym‎ ‎i‎ ‎zajmie‎ ‎w‎ ‎kronice‎ ‎klasztoru‎ ‎w‎ ‎Panewniku‎ ‎zaszczytne miejsce. Z‎ ‎dalekiego‎ ‎szeregu‎ ‎prawdziwych‎ ‎przyjaciół‎ ‎wspomnieć jeszcze‎ ‎trzeba‎ ‎Przewielebnego‎ ‎ks.‎ ‎Prałata‎ ‎Schirmeisen‎ ‎z‎ ‎By tomia,‎ ‎który‎ ‎nie‎ ‎tylko‎ ‎od‎ ‎początku‎ ‎o‎ ‎założenie‎ ‎tegoż‎ ‎klasztoru się‎ ‎interesował,‎ ‎ale‎ ‎ustawicznie‎ ‎jeszcze‎ ‎Franciszkanom‎ ‎miłość swoją‎ ‎i‎ ‎przywiązanie‎ ‎doświadcza. Lecz‎ ‎nie‎ ‎śmiem‎ ‎w‎ ‎końcu‎ ‎zapomnieć‎ ‎o‎ ‎jednym‎ ‎zacnym dobrodzieju.‎ ‎Jest‎ ‎nim‎ ‎wzorowy‎ ‎katolik,‎ ‎majster‎ ‎masarski Kałuża‎ ‎z‎ ‎Załęża.‎ ‎On‎ ‎to‎ ‎był‎ ‎prawą‎ ‎ręką‎ ‎ks.‎ ‎proboszcza‎ ‎Sko wronka‎ ‎w‎ ‎sprawach‎ ‎założenia‎ ‎osady.‎ ‎On‎ ‎był‎ ‎pośrednikiem przy‎ ‎zakupnie‎ ‎gruntów‎ ‎i‎ ‎przez‎ ‎swoje‎ ‎starania‎ ‎utrwalił‎ ‎sobie u‎ ‎00.‎ ‎Franciszkanów‎ ‎trwałą‎ ‎zasługę,‎ ‎której‎ ‎00.‎ ‎nigdy‎ ‎nie‎ ‎za pomną.‎ ‎Niechaj‎ ‎Bóg‎ ‎wynagrodzi‎ ‎mu‎ ‎trudy‎ ‎jego‎ ‎i‎ ‎mozoły.

[madohora]

Plan kościoła

[madohora]

Z‎ ‎tym‎ ‎większym‎ ‎zapałem‎ ‎rzucono‎ ‎się‎ ‎do‎ ‎pracy,‎ ‎gdy i‎ ‎z‎ ‎ministeryum‎ ‎z‎ ‎Berlina‎ ‎nadeszło‎ ‎potwierdzenie‎ ‎planów‎ ‎budo wlanych,‎ ‎w‎ ‎których‎ ‎niczego‎ ‎nie‎ ‎zmieniono.‎ ‎Teraz‎ ‎budowa kościoła‎ ‎postępowała‎ ‎szybko.‎ ‎Powiększono‎ ‎liczbę‎ ‎robotników na‎ ‎200‎ ‎osób.‎ ‎Do‎ ‎końca‎ ‎czerwca‎ ‎budowa‎ ‎tak‎ ‎daleko‎ ‎postąpiła, iż‎ ‎można‎ ‎było‎ ‎przystąpić‎ ‎do‎ ‎położenia‎ ‎kamienia‎ ‎węgielnego. W‎ ‎tym‎ ‎samym‎ ‎roku‎ ‎1906‎ ‎doszły‎ ‎chóry‎ ‎i‎ ‎boczne‎ ‎nawy‎ ‎kościelne do‎ ‎swej‎ ‎wysokości,‎ ‎główna‎ ‎nawa‎ ‎kościelna‎ ‎dosięgła‎ ‎wysokości okien.‎ ‎Klasztor‎ ‎został‎ ‎przykryty.‎ ‎Budowa‎ ‎jego‎ ‎tak‎ ‎daleko postąpiła,‎ ‎iż‎ ‎braciszkowie,‎ ‎zatrudnieni‎ ‎przy‎ ‎budowie,‎ ‎mogli w‎ ‎następnym‎ ‎roku‎ ‎1907‎ ‎po‎ ‎Wielkiej‎ ‎Nocy‎ ‎w‎ ‎kilku‎ ‎pokojach zamieszkać‎ ‎i‎ ‎urządzić‎ ‎kaplicę.‎ ‎Przedtem‎ ‎mieszkali‎ ‎w‎ ‎pewnym w‎ ‎tym‎ ‎celu‎ ‎wynajętym‎ ‎domu‎ ‎obok‎ ‎miejsca‎ ‎budowy.‎ ‎Było przecie‎ ‎niemożliwem,‎ ‎po‎ ‎skończonej,‎ ‎ciężkiej‎ ‎pracy‎ ‎codziennie jeszcze‎ ‎trzy‎ ‎ćwierci‎ ‎godziny‎ ‎lecieć‎ ‎do‎ ‎klasztoru.‎ ‎Uczuwano wogóle‎ ‎bardzo‎ ‎nieprzyjemnie,‎ ‎iż‎ ‎klasztorek‎ ‎był‎ ‎tak‎ ‎daleko oddalony‎ ‎od‎ ‎miejsca‎ ‎budowy.‎ ‎Dlatego‎ ‎przyspieszono‎ ‎budowę klasztoru‎ ‎w‎ ‎tej‎ ‎mierze,‎ ‎iż‎ ‎już‎ ‎29‎ ‎września‎ ‎1907‎ ‎r.‎ ‎00.‎ ‎Franci szkanie‎ ‎mogli‎ ‎się‎ ‎przesiedlić‎ ‎do‎ ‎nowego‎ ‎klasztoru.‎ ‎Lecz‎ ‎wróć my‎ ‎do‎ ‎budowy‎ ‎kościoła.‎ ‎Wiosna‎ ‎1907‎ ‎r.‎ ‎zawitała‎ ‎do‎ ‎kraju i‎ ‎z‎ ‎nowemi‎ ‎siłami‎ ‎rozpoczęto‎ ‎pracę.‎ ‎Średnia‎ ‎nawa‎ ‎kościelna została‎ ‎najpierw‎ ‎dalej‎ ‎budowana,‎ ‎następnie‎ ‎pokryto‎ ‎budowę dachem,‎ ‎wykończono‎ ‎kopułę,‎ ‎zasklepiono‎ ‎ściany‎ ‎i‎ ‎obielono.‎ ‎Do października‎ ‎tak‎ ‎wysoko‎ ‎doprowadzono‎ ‎budowę‎ ‎wieżyc,‎ ‎iż‎ ‎mo żna‎ ‎było‎ ‎poświęcić‎ ‎dzwony.‎ ‎Wiele‎ ‎trudu‎ ‎kosztowało‎ ‎ustawie nie‎ ‎siedm‎ ‎metrów‎ ‎wysokiej‎ ‎figury‎ ‎św.‎ ‎Franciszka‎ ‎na‎ ‎kopule. Na‎ ‎początku‎ ‎roku‎ ‎1908‎ ‎robiło‎ ‎już‎ ‎także‎ ‎i‎ ‎wnętrzne‎ ‎kościoła imponujące,‎ ‎potężne‎ ‎wrażenie,‎ ‎gdy‎ ‎okna‎ ‎wprawione‎ ‎zostały. Potrzebno‎ ‎było‎ ‎teraz‎ ‎tylko‎ ‎jeszcze‎ ‎resztę‎ ‎wykonać,‎ ‎posadzkę w‎ ‎kościele‎ ‎położyć,‎ ‎ołtarze‎ ‎postawić‎ ‎i‎ ‎kościół‎ ‎był‎ ‎wykończony. Obecnie‎ ‎zaś‎ ‎dzieło‎ ‎to‎ ‎już‎ ‎jest‎ ‎ukończone;‎ ‎wspaniała‎ ‎świątynia wznosi‎ ‎się‎ ‎ku‎ ‎niebu‎ ‎i‎ ‎pięknością‎ ‎swego‎ ‎romańskiego‎ ‎stylu napawa‎ ‎rozkoszą‎ ‎oko‎ ‎każdego.‎ ‎Coprawda‎ ‎urządzenia‎ ‎wewnę trznego‎ ‎jeszcze‎ ‎brak‎ ‎zupełnie. Opieka‎ ‎i‎ ‎błogosławieństwo‎ ‎Najwyższego‎ ‎Boga,‎ ‎o‎ ‎które‎ ‎bła gano‎ ‎codziennie‎ ‎przy‎ ‎mszach‎ ‎św.,‎ ‎widocznie‎ ‎spoczywało‎ ‎na‎ ‎tern jemu‎ ‎poświęconem‎ ‎dziele.‎ ‎Żadne‎ ‎bowiem‎ ‎większe‎ ‎nieszczęście nie‎ ‎wydarzyło‎ ‎się‎ ‎podczas‎ ‎całej‎ ‎budowy.‎ ‎I‎ ‎jeżeli‎ ‎stawi‎ ‎się‎ ‎to pytanie:‎ ‎Jakim‎ ‎sposobem‎ ‎tę‎ ‎olbrzymią‎ ‎budowę‎ ‎zdołano‎ ‎zbudować w‎ ‎tak‎ ‎krótkim‎ ‎czasie,‎ ‎to‎ ‎tylko‎ ‎prawdę‎ ‎wyznajemy,‎ ‎jeżeli‎ ‎za
znaczymy,‎ ‎iż‎ ‎przyczyniła‎ ‎się‎ ‎do‎ ‎tego‎ ‎gorąca‎ ‎chęć‎ ‎]‎ ‎■‎ ‎.‎ ‎a i‎ ‎zapał‎ ‎w‎ ‎pracy‎ ‎wszystkich‎ ‎tych,‎ ‎którzy‎ ‎byli‎ ‎cz‎ ‎pn‎ ‎y budowie.‎ ‎Radość‎ ‎napełniała‎ ‎serce,‎ ‎gdy‎ ‎się‎ ‎widzia‎ ‎jaką cnotliwością‎ ‎i‎ ‎pokorą‎ ‎znosiły‎ ‎dziewczyny‎ ‎z‎ ‎Panewnik‎ ‎t‎ ‎kolie‎ ‎y kamienie,‎ ‎wapno,‎ ‎i‎ ‎inny‎ ‎materyał‎ ‎budowlany.‎ ‎P(‎ ‎•‎ ‎ć‎ ‎było można‎ ‎po‎ ‎nich,‎ ‎iż‎ ‎wiedziały‎ ‎i‎ ‎miały‎ ‎tę‎ ‎świadomość,‎ ‎premio‎¬ wały‎ ‎dla‎ ‎chwały‎ ‎Boskiej.‎ ‎Wczas‎ ‎rano‎ ‎spieszyły‎ ‎na‎ ‎-‎ ‎v którą‎ ‎często‎ ‎zamawiały‎ ‎na‎ ‎własną‎ ‎intencyę,‎ ‎a‎ ‎po‎ ‎w^‎ ‎chaniu. tejże‎ ‎udawały‎ ‎się‎ ‎do‎ ‎pracy.‎ ‎Z‎ ‎czcią‎ ‎musi‎ ‎się‎ ‎także‎ ‎a o‎ ‎rolnikach,‎ ‎gospodarzach,‎ ‎którzy‎ ‎dawali‎ ‎bezpłatnie‎ ‎s‎ ‎p‎ ‎i‎ ‎n- mańki‎ ‎na‎ ‎zwożenie‎ ‎materyału‎ ‎budowlanego.‎ ‎I‎ ‎tak‎ ‎n‎ ‎z‎ ‎kład zwieźli‎ ‎raz‎ ‎w‎ ‎ciągu‎ ‎jednego‎ ‎dnia‎ ‎60‎ ‎tysięcy‎ ‎cegieł. Ile‎ ‎potem‎ ‎wylało‎ ‎się‎ ‎potu‎ ‎w‎ ‎kuźni‎ ‎klasztoru‎ ‎J‎ ‎am braciszkowie‎ ‎Lucyusz‎ ‎i‎ ‎Hubert‎ ‎od‎ ‎wczesnego‎ ‎rana‎ ‎d( wieczora‎ ‎kuli‎ ‎i‎ ‎wykonywali‎ ‎różne‎ ‎prace‎ ‎kowalskie. od‎ ‎najprostszego‎ ‎gwoździa‎ ‎aż‎ ‎do‎ ‎sztucznego‎ ‎ogróc‎ ‎•‎ ‎zdo bnego‎ ‎na‎ ‎wieży‎ ‎i‎ ‎pełnego‎ ‎sztuki‎ ‎okucia‎ ‎drzwi‎ ‎ko‎ ‎: zostało‎ ‎wykonane‎ ‎w‎ ‎tej‎ ‎kuźni.‎ ‎Myślałby‎ ‎kto,‎ ‎iż‎ ‎znajdov‎ ‎s»ę we‎ ‎fabryce,‎ ‎gdy‎ ‎kuto‎ ‎wiązanie‎ ‎w‎ ‎dzwonnicy!‎ ‎Często‎ ‎...‎ ‎cho dzili‎ ‎dzielni‎ ‎hutnicy‎ ‎z‎ ‎Hajduk‎ ‎w‎ ‎dniach,‎ ‎gdy‎ ‎nie‎ ‎] w‎ ‎hutach,‎ ‎do‎ ‎kuźni‎ ‎i‎ ‎pomagali‎ ‎przy‎ ‎pracy‎ ‎około‎ ‎w‎ ‎ązar.‎ ‎co dzownnicy.‎ ‎Panu‎ ‎werkmistrzowi‎ ‎Bromerowi‎ ‎i‎ ‎jego‎ ‎szain‎ ‎;‎ ‎ni robotnikom‎ ‎Klasztór‎ ‎bardzo‎ ‎ma‎ ‎wiele‎ ‎do‎ ‎zawdzięczeni Na‎ ‎czele‎ ‎cieśli‎ ‎i‎ ‎stolarzy‎ ‎stał‎ ‎Braciszek‎ ‎Cyryl,‎ ‎kt(‎ ‎7‎ ‎zar‎ ‎- zem‎ ‎jako‎ ‎zastępca‎ ‎budowniczego‎ ‎czcigodnego‎ ‎Bracisz‎ ‎>.‎ ‎'■ sueta‎ ‎dozorował‎ ‎całość.‎ ‎W‎ ‎ostatnim‎ ‎roku‎ ‎dano‎ ‎mu‎ ‎do stolarza‎ ‎Braciszka‎ ‎Ubalda.‎ ‎Z‎ ‎pod‎ ‎jego‎ ‎i‎ ‎jego‎ ‎robotników wyszły‎ ‎owe‎ ‎piękne‎ ‎drzwi‎ ‎kościelne‎ ‎z‎ ‎dębowego‎ ‎drzewa‎ ‎wyk( nane‎ ‎według‎ ‎rysunków‎ ‎Braciszka‎ ‎Mansueta.‎ ‎Drzewo‎ ‎neb pochodzi‎ ‎z‎ ‎okolicy‎ ‎Pszczyny.‎ ‎Gospodarze‎ ‎z‎ ‎tamtejszej mianowicie‎ ‎z‎ ‎Miedzny‎ ‎i‎ ‎z‎ ‎Warszowic‎ ‎podarowali‎ ‎00.‎ ‎■‎ ‎. szkanom‎ ‎dęby‎ ‎ze‎ ‎swych‎ ‎posiadłości. Tak‎ ‎więc‎ ‎ukończone‎ ‎jest‎ ‎we‎ ‎większej‎ ‎części‎ ‎to‎ ‎Izieło wielkie,‎ ‎ta‎ ‎wspaniała‎ ‎świątynia‎ ‎Pańska.‎ ‎Lecz‎ ‎nim‎ ‎zos;‎ ‎n‎ ‎t zupełnie‎ ‎ukończona,‎ ‎przeminą‎ ‎jeszcze‎ ‎lata‎ ‎i‎ ‎potrzebn‎ ‎■ jeszcze‎ ‎wiele‎ ‎ofiar.

[madohora]

D. Szczególne‎ ‎uroczystości. 1.‎ ‎Rozpoczęcie‎ ‎pracy‎ ‎budowlanej.
Dzień‎ ‎4‎ ‎października‎ ‎był‎ ‎dla‎ ‎Panewnika‎ ‎i‎ ‎okolicy szczególnym‎ ‎dniem‎ ‎radości.‎ ‎Dzwonek‎ ‎klasztorku skromnego‎ ‎srebrzystym‎ ‎swym‎ ‎głosem‎ ‎wydzwaniał uroczystość‎ ‎założyciela‎ ‎Zakonu,‎ ‎świętego‎ ‎Franciszka. W‎ ‎dniu‎ ‎tym‎ ‎miano‎ ‎rozpocząć‎ ‎prace‎ ‎około‎ ‎budowy‎ ‎nowego kościoła.‎ ‎0‎ ‎godzinie‎ ‎ósmej‎ ‎rano‎ ‎odprawione‎ ‎zostało‎ ‎nabożeń stwo,‎ ‎aby‎ ‎uprosić‎ ‎błogosławieństwo‎ ‎Boże‎ ‎dla‎ ‎tej‎ ‎budowy.‎ ‎Po południu‎ ‎około‎ ‎godziny‎ ‎drugiej‎ ‎odbyła‎ ‎się‎ ‎uroczystość‎ ‎roz poczęcia‎ ‎pracy‎ ‎budowlanej,‎ ‎na‎ ‎której‎ ‎obecny‎ ‎był‎ ‎wielki‎ ‎tłum ludzi.‎ ‎Gdy‎ ‎modlitwą‎ ‎duchownych‎ ‎i‎ ‎wiernych‎ ‎miejsce‎ ‎budo wlane‎ ‎przeznaczone‎ ‎zostało‎ ‎na‎ ‎chwałę‎ ‎i‎ ‎cześć‎ ‎Boską,‎ ‎miał Wielebny‎ ‎0.‎ ‎Alban‎ ‎Sobota‎ ‎kazanie,‎ ‎w‎ ‎którem‎ ‎podniósł‎ ‎zna czenie‎ ‎dnia‎ ‎we‎ ‎wzruszających‎ ‎słowach.‎ ‎Serdecznemi‎ ‎słowami podzięki‎ ‎skończył‎ ‎Wielebny‎ ‎mówca‎ ‎swoje‎ ‎kazanie.‎ ‎Następnie zabrzmiał‎ ‎ze‎ ‎serc,‎ ‎wzruszonych‎ ‎wdzięcznością,‎ ‎na‎ ‎tern‎ ‎nowem miejscu,‎ ‎poświęconem‎ ‎Bogu,‎ ‎hymn‎ ‎dziękczynny,‎ ‎wzniósł‎ ‎się przed‎ ‎tron‎ ‎Najwyższego‎ ‎śpiew‎ ‎„Te‎ ‎Deum‎ ‎laudamus“‎ ‎(Ciebie Boże‎ ‎chwalimy).‎ ‎Potem‎ ‎wziął‎ ‎Przewielebny‎ ‎0.‎ ‎kustosz‎ ‎Fran ciszkanów,‎ ‎Krystyan‎ ‎Kozubek‎ ‎pierwszą‎ ‎cegłę‎ ‎i‎ ‎włożył‎ ‎ją‎ ‎do fundamentów.‎ ‎To‎ ‎samo‎ ‎uczynili‎ ‎inni‎ ‎Przewielebni‎ ‎duchowni, ks.‎ ‎proboszcz‎ ‎Tunkel‎ ‎z‎ ‎Kochłowic,‎ ‎ks.‎ ‎proboszcz‎ ‎Winkler z‎ ‎Wielkiego‎ ‎Chełmu‎ ‎oraz‎ ‎inni‎ ‎Wielebni‎ ‎00.‎ ‎i‎ ‎Braciszkowie. Każdy‎ ‎potrafił‎ ‎przy‎ ‎wkładaniu‎ ‎swej‎ ‎cegiełki‎ ‎wymówić‎ ‎jakieś słowa‎ ‎błogosławieństwa‎ ‎i‎ ‎życzliwości.‎ ‎Początek‎ ‎więc‎ ‎był‎ ‎zrobiony,

[madohora]

Bazylika

[madohora]

Zewnętrzny‎ ‎wygląd‎ ‎kościoła. Aby‎ ‎otrzymać‎ ‎możliwie‎ ‎najdokładniejszy‎ ‎obraz‎ ‎zewnę trznego‎ ‎wyglądu‎ ‎kościoła,‎ ‎musimy‎ ‎się‎ ‎najpierw‎ ‎postawić‎ ‎przed główną‎ ‎fasadą‎ ‎kościoła.‎ ‎W‎ ‎potężnych‎ ‎formach‎ ‎wznosi‎ ‎się budowa‎ ‎kościelna‎ ‎przed‎ ‎nami.‎ ‎Czerwony‎ ‎kolor‎ ‎cegieł‎ ‎skute cznie‎ ‎odbija‎ ‎od‎ ‎ciemnej‎ ‎zieleni‎ ‎okolicy.‎ ‎Piękne‎ ‎wrażenie‎ ‎robią wieże‎ ‎podtrzymane‎ ‎przez‎ ‎potężne‎ ‎kolumny,‎ ‎ozdobione‎ ‎różnemi niżami,‎ ‎oknami‎ ‎i‎ ‎przez‎ ‎galeryę‎ ‎słupiastą.‎ ‎Tak‎ ‎samo‎ ‎ładnie wyglądają‎ ‎obok‎ ‎wież‎ ‎się‎ ‎znajdujące‎ ‎wieżyce‎ ‎dla‎ ‎schodów. Wieże‎ ‎są‎ ‎pokryte‎ ‎mozelskim‎ ‎kamieniem‎ ‎łupkowym‎ ‎(Mosel- schiefer)‎ ‎i‎ ‎są‎ ‎ozdobione‎ ‎artystycznie‎ ‎wykonanymi‎ ‎krzyżami żelaznymi,‎ ‎do‎ ‎których‎ ‎tak‎ ‎zwana‎ ‎chorągiewka‎ ‎jest‎ ‎przymoco wana.‎ ‎Przypatrzmy‎ ‎się‎ ‎teraz‎ ‎bliżej‎ ‎wielkim‎ ‎drzwiom‎ ‎głównym, do‎ ‎których‎ ‎prowadzą‎ ‎schody‎ ‎z‎ ‎granitu.‎ ‎Przez‎ ‎dwie‎ ‎główne i‎ ‎dwie‎ ‎boczne‎ ‎kolumny‎ ‎z‎ ‎Wębrzeskiego‎ ‎piaskowca‎ ‎dzielą‎ ‎się drzwi‎ ‎na‎ ‎trzy‎ ‎części,‎ ‎z‎ ‎których‎ ‎część‎ ‎średnia‎ ‎ma‎ ‎krzyż.‎ ‎Nad tymi‎ ‎drzwiami‎ ‎głównymi‎ ‎znajduje‎ ‎się‎ ‎wielka‎ ‎rozeta‎ ‎czyli‎ ‎okno okrągłe.‎ ‎Rozeta‎ ‎ta‎ ‎jest‎ ‎olbrzymiem‎ ‎oknem‎ ‎mierzącem‎ ‎8‎ ‎metrów średnicy.‎ ‎Nad‎ ‎tern‎ ‎oknem‎ ‎widać‎ ‎główny‎ ‎gzyms,‎ ‎bogato‎ ‎ozdo biony,‎ ‎który‎ ‎się‎ ‎ciągnie‎ ‎wokoło‎ ‎całego‎ ‎kościoła‎ ‎i‎ ‎kończy‎ ‎się przy‎ ‎głównych‎ ‎drzwiach‎ ‎małą‎ ‎galeryą‎ ‎bogato‎ ‎członkowatą. Pomiędzy‎ ‎obiema‎ ‎wieżami‎ ‎znajduje‎ ‎się‎ ‎jeszcze‎ ‎nyża‎ ‎czyli‎ ‎fra muga,‎ ‎w‎ ‎której‎ ‎ma‎ ‎być‎ ‎ustawiona‎ ‎później‎ ‎figura‎ ‎Najświętszej Maryi‎ ‎Panny‎ ‎Niepokalanej,‎ ‎jeżeli‎ ‎się‎ ‎znajdzie‎ ‎dobroczyńca, który‎ ‎ją‎ ‎sprawi.‎ ‎Jeżeli‎ ‎się‎ ‎kościołowi‎ ‎przypatrzy‎ ‎ze‎ ‎strony zachodniej,‎ ‎wtenczas‎ ‎ujrzy‎ ‎się‎ ‎kościół‎ ‎w‎ ‎całej‎ ‎swej‎ ‎wspaniałości. Główna‎ ‎nawa‎ ‎kościelna,‎ ‎przykryta‎ ‎Mozelskim‎ ‎kamieniem‎ ‎łup kowym‎ ‎(Moselschiefer)‎ ‎i‎ ‎ozdobiona‎ ‎różnemi‎ ‎figurami,‎ ‎przeła mana‎ ‎jest‎ ‎przez‎ ‎nawę‎ ‎poprzeczną,‎ ‎na‎ ‎której‎ ‎szczycie‎ ‎stoi‎ ‎duży krzyż‎ ‎kamienny.‎ ‎Przed‎ ‎tym‎ ‎szczytem‎ ‎znajduje‎ ‎się‎ ‎bogato- członkowata‎ ‎półkolista‎ ‎apsyda‎ ‎(rodzaj‎ ‎nyży),‎ ‎która‎ ‎pomiędzy pięknie‎ ‎wykonanymi‎ ‎filarami‎ ‎posiada‎ ‎pięć‎ ‎okien‎ ‎i‎ ‎się‎ ‎ze‎ ‎swym stożkowym‎ ‎dachem‎ ‎(Kegeldach)‎ ‎łączy‎ ‎z‎ ‎główną‎ ‎nawą‎ ‎kościelną. Bardzo‎ ‎ładnie‎ ‎wyglądają‎ ‎gal‎ ‎ery‎ ‎e‎ ‎małe,‎ ‎które‎ ‎zakończają‎ ‎swemi gzymsami‎ ‎apsydę.‎ ‎Kopuła,‎ ‎która‎ ‎się‎ ‎wznosi‎ ‎tamże,‎ ‎ma‎ ‎13‎ ‎me trów‎ ‎średnicy‎ ‎i‎ ‎nadaje‎ ‎przez‎ ‎swą‎ ‎bogatą‎ ‎członkowatość,‎ ‎przez galeryę‎ ‎okien‎ ‎całemu‎ ‎kościołowi‎ ‎szczególny‎ ‎wygląd,‎ ‎szczególny charakter.‎ ‎Na‎ ‎tej‎ ‎kopule‎ ‎stoi,‎ ‎jak‎ ‎już‎ ‎wyżej‎ ‎powiedziano, figura‎ ‎św.‎ ‎Franciszka.‎ ‎Wysoka‎ ‎7‎ ‎metrów,‎ ‎cała‎ ‎z‎ ‎miedzi,‎ ‎przed-

[madohora]

Bazylika

[madohora]

Grota‎ ‎lourdowa.
H‎.‎ ‎roku‎ ‎1904‎ ‎minęło‎ ‎50‎ ‎lat‎ ‎od‎ ‎owego‎ ‎dnia‎ ‎uroczystego, I‎ ‎w‎ ‎którym‎ ‎ogłoszono‎ ‎naukę‎ ‎o‎ ‎Niepokalanem‎ ‎Poczęciu !‎ ‎Najświętszej‎ ‎Maryi‎ ‎Panny‎ ‎za‎ ‎dogmat‎ ‎kościelny.‎ ‎Niebo i—‎ ‎same‎ ‎potwierdziło‎ ‎ten‎ ‎dogmat‎ ‎Kościoła,‎ ‎albowiem cztery‎ ‎lata‎ ‎później‎ ‎Matka‎ ‎Boska‎ ‎objawiła‎ ‎się‎ ‎ubogiej‎ ‎dziew czynce‎ ‎Bernadecie‎ ‎w‎ ‎skałach‎ ‎dzikich,‎ ‎samotnych‎ ‎niedaleko Lourdes‎ ‎we‎ ‎Francyi‎ ‎mówiąc‎ ‎do‎ ‎niej‎ ‎te‎ ‎słowa:‎ ‎„Ja‎ ‎jestem Niepokalanem‎ ‎Poczęciem.“‎ ‎Niezliczone‎ ‎cudowne‎ ‎uzdrowienia i‎ ‎udzielania‎ ‎łask‎ ‎przez‎ ‎Najświętszą‎ ‎Maryę‎ ‎Pannę‎ ‎na‎ ‎tern‎ ‎miejscu zwróciły‎ ‎uwagę‎ ‎wszystkich‎ ‎katolickich‎ ‎krajów‎ ‎na‎ ‎tę‎ ‎cudowną grotę‎ ‎w‎ ‎Lourdes.‎ ‎—‎ ‎Z‎ ‎wielką‎ ‎radością‎ ‎obchodził‎ ‎katolicki‎ ‎lud we‎ ‎wszystkich‎ ‎krajach‎ ‎jubileusz‎ ‎ogłoszenia‎ ‎dogmatu‎ ‎o‎ ‎Nie pokalanem‎ ‎Poczęciu‎ ‎Najśw.‎ ‎Maryi‎ ‎Panny,‎ ‎a‎ ‎drugi‎ ‎jubileusz objawienia‎ ‎się‎ ‎Matki‎ ‎Boskiej‎ ‎Niepokalanie‎ ‎Poczętej‎ ‎w‎ ‎Lourdes także‎ ‎miał‎ ‎się‎ ‎w‎ ‎krótkim‎ ‎czasie‎ ‎odbyć.‎ ‎Nie‎ ‎byłaż‎ ‎to‎ ‎myśl szczęśliwa,‎ ‎gdy‎ ‎00.‎ ‎Franciszkanie‎ ‎na‎ ‎Śląsku‎ ‎powzięli‎ ‎zamiar, Niepokalanie‎ ‎Poczętej‎ ‎Maryi‎ ‎Pannie‎ ‎postawić‎ ‎pomnik‎ ‎przez wzniesienie‎ ‎naśladowanej‎ ‎groty‎ ‎Lourdeskiej? Do‎ ‎tego‎ ‎dzieła‎ ‎musieli‎ ‎się‎ ‎00.‎ ‎Franciszkanie‎ ‎tern‎ ‎prędzej zabrać,‎ ‎ponieważ‎ ‎potrzebne‎ ‎było‎ ‎tymczasowo‎ ‎miejsce‎ ‎do‎ ‎od prawiania‎ ‎nabożeństw.‎ ‎Że‎ ‎zaś‎ ‎potrzeba‎ ‎groty‎ ‎była‎ ‎uzasadnioną, pokazało‎ ‎się‎ ‎po‎ ‎jej‎ ‎zbudowaniu.‎ ‎Tysiące‎ ‎nabożnych‎ ‎dusz‎ ‎i‎ ‎wiel bicieli‎ ‎Maryi‎ ‎przybywało‎ ‎co‎ ‎niedzielę‎ ‎do‎ ‎tej‎ ‎groty,‎ ‎by‎ ‎zadosyć uczynić‎ ‎swej‎ ‎niedzielnej‎ ‎powinności. Wybrano‎ ‎na‎ ‎budowę‎ ‎obszerne‎ ‎miejsce,‎ ‎należące‎ ‎do‎ ‎kla sztoru,‎ ‎położone‎ ‎nad‎ ‎Kłodnicą,‎ ‎które‎ ‎z‎ ‎powodu‎ ‎pagórkowatego terenu

[madohora]

Po grocie w Lourdes, w 1905 r. rozpoczęto budowę kościoła i klasztoru za zgodą Berlina według planów franciszkanina Mansuetusa Fromma OFM. Kamień węgielny pod kościół położono w 1906 r. Przy dużym udziale ludności i dużych darowiznach, takich jak od Lazarusa IV Henckel von Donnersmarcka, kościół ukończono w 1908 r. i konsekrowano przez kardynała Georga Koppa pod patronatem St. Ludovicum. Uczestniczyło w nim 80 000 wiernych. Ołtarz główny ukończono w lipcu 1909 r., a Drogę Krzyżową w lutym 1910 r. Organy zainaugurowano w 1925 r. Parafię założono w 1934 r. Papież Paweł VI. podniósł kościół do rangi bazyliki mniejszej w 1974 roku

[madohora]

Kościół zdobią malowidła Norberta Paprotnego z 1963 roku. Po obu stronach galerii ślepych arkad znajdują się sceny z życia św. Franciszek z Asyżu. Stacje Drogi Krzyżowej, które biegną poniżej, powstały w Trewirze i Mönchengladbach. Po lewej stronie nawy znajduje się ambona , a po prawej rzeźba przedstawiająca św. Ludwika, pierwszego patrona kościoła. Organy zamontowano na galerii nad wejściem .

[madohora]

W XIX wieku franciszkanie z Góry Świętej Anny często przybywali na teren rozwijającej się w sensie przemysłowym i demograficznym wschodniej rubieży Górnego Śląska. Panewniki (dzisiejsza dzielnica Katowic), tak jak sąsiadujące z nimi osady, leżały wówczas na terenie Cesarstwa Niemieckiego. O sprowadzeniu franciszkanów na stałe na teren Panewnik zadecydowały względy duszpasterskie – zwiększała się liczba mieszkańców zarówno Panewnik, jak i pobliskiej Ligoty. Kościołem parafialnym była świątynia w Mikołowie, odległa w linii prostej o 7 km.

[madohora]

W Bazylice stoi szopka
I mnie możesz przy niej spotkać
Postój chwilę - to się przekonasz
Że ta szopka jest ruchoma

[madohora]

Oj, nie było mi wesoło
Osioł miał wytarte czoło
Tarł o deski z całej siły
Lepiej gdyby (ktoś je) zabezpieczył
Mój miły!

[madohora]

[madohora]

Przedstawiciele rasy posiadają krótki i owalny tułów. Pierś jest pełna i zaokrąglona. Osobniki posiadają czerwony, pojedynczy grzebień, który rośnie wzdłuż linii karku. Istnieje także mniej znana odmiana posiadająca grzebień różyczkowy. Pióra są miękkie, duże i zaokrąglone. Rasa posiada stosunkowo gęste upierzenie. Smukła sylwetka i wydłużona budowa ciała są jednymi z cech charakterystycznych tych kur.

[madohora]

Gęsi kubańskie

[madohora]

fragment zespołu zabudowy kolonii urzędniczej (ul. Panewnicka 23, 25, 27); ochronie podlegają: skala wraz z formą historyczną, cechy stylowe i detale architektoniczne, kształt, wielkość, rozmieszczenie otworów okiennych i drzwiowych, ich podziały oraz płaski dach

[madohora]

Pierwsi franciszkanie pojawili się w Polsce w pierwszej połowie XIII wieku, dziesięć lat po śmierci św. Franciszka z Asyżu (zm. w 1226 r.). Zakonnicy przybyli przez Niemcy i Czechy do Wrocławia, a następnie do Krakowa. Od XVII wieku franciszkanie byli obecni także na Górze św. Anny.

[madohora]

Budowa kościoła i klasztoru
Wkrótce skończyły się stawiane przez rząd pruski trudności co do budowy kościoła i klasztoru. Zaowocowało to położeniem w 1906 r. kamienia węgielnego i rozpoczęciem wznoszenia zabudowań. Wspaniała sylwetka kościoła w stylu neoromańskim stanęła już w 1907 r.

[madohora]

Długość ciała samców 100–125 cm, masa ciała samców 5000–11 200 g (w niewoli nawet do 13 100 g); długość ciała samic 76–95 cm, masa ciała samic 2200–4200 g[7]; rozpiętość skrzydeł ok. 120–180 cm. Samce są do 30% większe od samic]. Upierzenie samca jest czarne, pokryte brązowo-białym prążkowaniem. Głowa i szyja naga, pokryta brodawkami. Korale i grzebień dobrze wykształcone. W zależności od pory roku naga skóra zmienia kolor od niebieskiego i czerwonego po niemal biały. Nogi szaro-zielonkawo-żółte. Samice mniejsze i mniej kontrastowe. Istnieją różnice w wielkości i upierzeniu między poszczególnymi podgatunkami.
Wiele otrzymanych ras indyka domowego znacznie odbiega ubarwieniem i rozmiarami od ptaków dzikich

[madohora]

Gatunek po raz pierwszy zgodnie z zasadami nazewnictwa binominalnego opisał w 1758 roku szwedzki przyrodnik Karol Linneusz nadając mu nazwę Camelus pacos. Miejsce typowe to Peru. Lineusz swój opis oparł na wcześniejszych opracowaniach różnych autorów

[madohora]

Ciąża u alpaki trwa około 335–340 dni, rodzi zazwyczaj jedno małe. Alpaki żyją około 15–25 lat. Hodowana w dużych stadach, na mięso i przede wszystkim wełnę. Właśnie dla tego surowca przystosowano ją do życia w Europie. Sierść alpaki wyróżnia się jedwabistym połyskiem. Występują dwie rasy alpak – suri i huacaya, różnią się okrywą włosową. Włosy suri dorastają do 50 cm długości. Z wełny alpaki produkuje się koce, poncza oraz wysokiej klasy odzież.

[madohora]

W stanie dzikim występuje osioł nubijski (Equus africanus) z podgatunkami (osioł nubijski i osioł somalijski). W wielu regionach świata użytkowana przez człowieka jest jego udomowiona forma – osioł zwyczajny (Equus asinus). Wyselekcjonowano 78 ras, m.in.: osioł kataloński, osioł poitou, osioł asinara, osioł andaluzyjski, osioł krapass, osioł ponui, osioł prowansalski, American mammoth donkey.

[madohora]

Osioł

Na to dzisiaj jestem głucha
Tak obrażać kłapoucha
On mądrzejszy jest niż my
Chociaż czasem...bywa zły

[madohora]

Większość przedstawicieli plemienia Anatini to niewielkie ptaki o krótkich kończynach. Zamieszkują cały świat, łącznie z izolowanymi wyspami; do gatunków zamieszkujących takowe należą między innymi osiadłe krzyżówka białooka (Anas laysanensis) i cyraneczka auklandzka (Anas aucklandica). Do plemienia należą także gatunki wędrowne, jak rożeniec (Anas acuta), cyraneczka karolińska (Anas carolinensis) i świstun (Mareca penelope). Wiele małych przedstawicieli tego plemienia jest doskonałymi lotnikami. Niektóre z kaczek właściwych potrafią siadać na drzewach. U wielu gatunków samce są ubarwione jaskrawo, przeważnie z opalizującym lusterkiem na skrzydle, zaś samice i młode ubarwione maskująco. Po sezonie lęgowym samce przechodzą pierzenie i upierzone, są podobnie jak samice, głównie brązowo. Kaczki właściwe pokarmu szukają w powierzchniowych warstwach wody. Odcedzają plankton i niewielkie fragmenty roślin, co umożliwiają im ulokowane w dziobie zachodzące na siebie blaszki rogowe[3]. Około ⅓ gatunków z tego plemienia gniazduje w dziuplach. Młode tych gatunków cechują się ostrymi pazurami i sztywnymi ogonami. Z wyjątkiem kilku tropikalnych gatunków, u których samiec pomaga strzec młodych, pisklętami zajmują się wyłącznie samice.

[madohora]

Kury

[madohora]

Na początku grudnia 1902 roku pierwsi bracia – Tacjan Hante i Ubald Miera – zajęli tymczasowe lokum: jednopiętrowy dom w Starych Panewnikach, który z pomocą mieszkańców zaadaptowali na klasztor. Urządzili też kaplicę mogącą pomieścić 300 osób. Uroczyste wprowadzenie zakonników do klasztoru nastąpiło 22 grudnia 1902 roku.

[madohora]

Franciszkanie, kultywując tradycję swojego zakonu, każdego roku w grudniu, przypuszczalnie od r. 1908, ustawiali stajenkę bożonarodzeniową.
Adoracja przy żłóbku ściągała zawsze do kościoła w Panewnikach tłumy wiernych. Co roku w okresie świąt stajenka betlejemska gromadzi w każdą sobotę i niedzielę wiernych archidiecezji katowickiej według różnych stanów, m.in.: kobiety, mężczyzn i dzieci, chóry kościelne, młodzież i chorych.

[madohora]

Franciszkanie, dysponując własną profesjonalną drukarnią, prowadzili duszpasterstwo także poprzez ożywioną działalność wydawniczą; ukazywały się periodyki „Szkoła Seraficka” i „Głos Świętego Franciszka”.

[madohora]

Grotę poświęcono w sierpniu 1905 roku. W obecności blisko 30 tysięcy pielgrzymów aktu poświęcenia dokonał przełożony Kustodii św. Jadwigi z Wrocławia – o. Krystian Kozubek.

[madohora]

1909
Postawiono główny ołtarz w prezbiterium.

[madohora]

1925
Poświęcenie organów przez ks. administratora apostolskiego Augusta Hlonda.

[madohora]

1937 (8 lipca)
Początek budowy kalwarii panewnickiej.

[madohora]

1959
Nawiedzenie statuy MB Fatimskiej.

[madohora]

1976 (12 maja)
Uroczystość nadania tytułu Bazyliki Mniejszej – bp H. Bednorz.

[madohora]

1998
Uroczyste obchody 90-lecia poświęcenia świątyni.

[madohora]

2005
Rozbudowa żłóbka – dobudowa lewego skrzydła w nawie bocznej.

[madohora]

2010 (23 maja)
Jubileusz 650 lat Ligoty i 430 lat Panewnik.

[madohora]

2017 (30 stycznia)
Premiera filmu DVD pt. „Panewnicko Betlyjka” o historii i procesie powstawania panewnickiego żłóbka.

2017 (17 lutego)
Parafia włączyła się w akcję pomocy rodzinom na dotkniętych wojną terenach Syrii „Rodzina-Rodzinie”.

2017 (25 października – 14 listopada)
Gościliśmy w bazylice ołtarz adoracji Najświętszego Sakramentu „Światło Pojednania i Pokoju” wykonany przez p. Mariusza Drapikowskiego dla Centrum Modlitwy o Pokój w Sanktuarium Matki Słowa w Kibeho (Rwanda), czwarty z dwunastu ołtarzy adoracji powstających w pracowni p. Drapikowskiego.

2017 (26 listopada)
Uroczyste obchody jubileuszu 75-lecia istnienia i działalności Chóru bazylikowego św. Grzegorza.

2017 (8 grudnia)
Wizyta Prezydenta RP pana Andrzeja Dudy z małżonką z okazji koncertu kolędowego realizowanego przez TVP 1, z udziałem artystów polskiej sceny muzycznej, który wyemitowany został w programie I TVP w wigilię Bożego Narodzenia 2017r.

[madohora]

Został wysłany na studia doktoranckie na Katolicki Uniwersytet Lubelski, razem z o. Damianem Szojdą. W 1959 uzyskał licencjat z teologii i został wykładowcą w organizującym się Wyższym Seminarium Duchownym Braci Mniejszych w Katowicach. Otworzył przewód doktorski, będąc jednocześnie zaangażowanym w pracę duszpasterską. Pracę doktorską obronił w styczniu 1961. Wielkie poświęcenie sprawom duszpasterstwa i pobożność zostały zauważone przez rzesze wiernych. Był spowiednikiem w wielu żeńskich domach zakonnych i kierownikiem duchowym, m.in. tercjarzy franciszkańskich. Był wątłego zdrowia i ciągle chorował. O. Wieczorek zmarł w opinii świętości w Szpitalu im. Ludwika Rydygiera w Katowicach 13 lutego 1964. Został pochowany w kwaterze franciszkanów na cmentarzu komunalnym przy ul. Panewnickiej w Katowicach-Ligocie.

[madohora]

Boczny ołtarz

[madohora]

O. Euzebiusz Franciszek Wieczorek urodził się 14.08.1931 r. w Rybniku z rodziców Hermana i Emilii zd. Pierchała. Wzrastał w kręgu oddziaływania placówki duszpasterskiej franciszkanów w Rybniku, gdzie był ministrantem. W tym czasie kościelnym i opiekunem ministrantów był br. Cyriak Górczyński, którego o. Euzebiusz bardzo mile wspominał. W 1945 r. wstąpił do Niższego Seminarium Duchownego Franciszkanów w Nysie. Po trzech latach nauki w 1948 r. uzyskał małą maturę i został przyjęty do nowicjatu. Nowicjat rozpoczął 14.09.1948 r. w Panewnikach. Profesję czasową złożył 27.09.1931 r. również w Panewnikach na ręce o. Teofila Zawiei, magistra nowicjuszy. Po nowicjacie został skierowany do Jarocina, gdzie kończył szkołę średnią i w 1950 r.uzyskał maturę. Studia filozoficzne odbył w Opolu (1950-1952), a teologiczne w Panewnikach (1952-1955). Profesję wieczystą złożył 15.09.1952 r. w Panewnikch na ręce o. Hugolina Pieprzyka, magistra braci kleryków. Święcenia prezbiteratu przyjął 6.02.1955 r. z rąk bp Bernarda Czaplińskiego z Pelplina. Po święceniach został skierowany na studia specjalistyczne z zakresu teologii dogmatycznej na KUL. W 1957 r. uzyskał licencjat teologii. W 1956 r. po "polskim październiku" otworzyła się możliwość zdania matury państwowej. Przez cały rok dojeżdżał raz w tygodniu do Korespondencyjnego Liceum Ogólnokształcącego w Zamościu. Tam w 1957 r. zdał maturę państwową i uzyskał tym samym tytuł magistra teologii. Po uzyskaniu licencjatu natychmiast rozpoczął przygotowywać pracę doktorską. Pisał ją pod kierunkiem ks. prof. Wincentego Granata. Ze względu jednak na brak miejsca zamieszkania w Konwikcie Księży Studentów w Lublinie był zmuszony wrócić do Panewnik, gdzie kontynuował pisanie pracy doktorskiej. Obronił ją w 1961 r. Po powrocie z Lublina w 1958 r. został wykładowcą teologii dogmatycznej w Wyższym Seminarium Duchownym w Panewnikach. Ponadto została mu powierzona opieka nad III Zakonem Franciszkańskim. Pracy duszpasterskiej w III Zakonie oddał się z wielkim zamiłowaniem i gorliwością oraz z ogromnym powodzeniem. Przygotowywał inscenizacje teatralne i troszczył się o poziom duchowy tercjarzy. Często wygłaszał dla nich konferencje, ofiarnie słuchał spowiedzi św. mając stale licznych penitentów. Założył "Aktyw" III Zakonu, czyli grupę osób szczególnie oddanych Trzeciemu Zakonowi. Miał to być początek instytutu zakonnego. Z jego inicjatywy każdego 13 dnia miesiąca odprawiano w kościele klasztornym nabożeństwa dla chorych. W panewnickim klasztorze Sióstr Służebniczek N.M.P. służył jako ojciec duchowny, spowiednik i rekolekcjonista. Zmarł w szpitalu w Katowicach-Bogucicach w wyniku powikłań pooperacyjnych 13.02.1964 r.W szpitalu zdumiewał otoczenie swoją postawą. Zmarł w opinii świętości. Pogrzeb odbył się w Panewnikach. Wziął w nim udział bp Herbert Bednorz, który odprawił Mszę św. pogrzebową i odprowadził zmarłego na cmentarz. Ponadto w pogrzebie wzięło udział 141 księży i zakonników, duża ilość sióstr zakonnych, tercjarze i liczni wierni miejscowi, także wierni z Rybnika. Został pochowany na cmentarzu zakonnym w Panewnikach. Żył 32 lata, w Zakonie 15, w kapłaństwie 9.

[madohora]

Ołtarz

[madohora]

Gazeta powstała w październiku 1995 r. z inicjatywy ówczesnego proboszcza o. Marcelina Pietryi OFM. Początkowo był to dwumiesięcznik dwukolorowy w formacie A5. W tej formie ukazywał się w latach 1995-98. Po przerwie, w okresie od kwietnia do czerwca 2001 r. ukazały się trzy numery Głosu – w formacie A4 i z kolorową okładką. W październiku 2004 roku, z inicjatywy proboszcza o. Alana Ruska OFM Głos Św. Ludwika został reaktywowany. Dziś wydawany jest parę razy do roku.

[madohora]

W okresie międzywojennym w Panewnikach ożywiło się życie kulturalne. W roku 1923 założono chór mieszany "Wanda", który, oprócz występów śpiewaczych, organizował często przedstawienia amatorskie. We wrześniu 1939 roku hitlerowcy dokonali mordu w lasach panewnickich na harcerzach i powstańcach. Po wojnie ekshumowano ich zwłoki i przewieziono na cmentarz przy ulicy Panewnickiej. W roku 1961 odsłonięto pomnik na wspólnej mogile dla uczczenia pamięci pomordowanych.

[madohora]

Budynek (a właściwie jego starsza część) powstał w 1938 roku jako nowoczesny obiekt szkolny przy drodze łączącej Panewniki, osiedle domków jednorodzinnych, z powstałym w połowie XIX wieku dworcem kolejowym.

[madohora]

Ważną dla szkoły datą jest dzień 1 września 1966 roku. Wtedy to, wskutek reorganizacji, nastąpiło rozdzielenie szkoły podstawowej nazwanej Szkołą Podstawową nr 29, od liceum. Od tego dnia szkoła funkcjonuje jako VII Liceum Ogólnokształcące im. Harcerzy Obrońców Katowic.

[madohora]

Na przestrzeni minionych dziesięcioleci, uczniowie odnieśli wiele sukcesów sportowych zarówno indywidualnych jak i zespołowo. W ostatnim czasie szkolne drużyny były finalistami Mistrzostw Katowic w siatkówce dziewcząt i chłopców, piłce nożnej oraz pływaniu.

[madohora]

klasztor Ojców Franciszkanów, siedziba prowincjałatu (Prowincja Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny Zakonu Braci Mniejszych w Katowicach); znajduje się w nim Wyższe Seminarium Duchowne Braci Mniejszych, afiliowane od 1982 do Papieskiej Akademii Teologicznej w Krakowie; muzeum misyjne, biblioteka i archiwum prowincjalne, Franciszkański Ośrodek Duszpasterstwa Akademickiego – FODA;

[madohora]

Idea fundacji klasztoru w Panewnikach zrodziła się w gronie księży z Górnego Śląska: Ludwika Skowronka z Bogucic, Augustyna Schumanna z Mikołowa, Ludwika Tunkla z Kochłowic oraz Reinholda Schirmeisena z Bytomia. Celem ich starań było objęcie lepszą opieką duszpasterską stale zwiększającej się liczby wiernych. Wzrost liczby ludności uzależniony był od rozwoju miejscowego przemysłu. Pierwsi zakonnicy franciszkańscy przybyli do Starych Panewnik 22 grudnia 1902 z klasztoru na Górze św. Anny, należącego do Kustodii św. Jadwigi z siedzibą we Wrocławiu. Również Panewniki należały w tym czasie do archidiecezji wrocławskiej. Do pierwotnej wspólnoty należeli: o. Kamil Bolczyk, o. Wilhelm Rogosz, o. Tacjan Hanke i br. Ubald Miera

[madohora]

W 1966 powstał Franciszkański Ośrodek Duszpasterstwa Akademickiego (FODA). Franciszkanie byli też duszpasterzami sióstr zakonnych, przede wszystkim służebniczek, które po przeciwnej stronie ul. Panewnickiej mają swój dom prowincjalny. Gdy wybudowano szpitale na terenie Ligoty, bracia zostali kapelanami szpitalnymi. Do panewnickiej wspólnoty należeli i należą bracia pracujący na polskich uczelniach wyższych, m.in. Katolickim Uniwersytecie Lubelskim i Uniwersytecie Papieskim Jana Pawła II w Krakowie. Do tej ostatniej uczelni afiliowane jest Wyższe Seminarium Duchowne oo. Franciszkanów św. Bonawentury w Katowicach, mające swoją siedzibę w panewnickim klasztorze.

[madohora]

Przybyli do Starych Panewnik w 1902 roku franciszkanie zaadaptowali na potrzeby kultu zakupiony dom przy ul. Panewnickiej 439. W 1905 roku wzniesiono kopię Groty Lourdzkiej nad Kłodnicą (obecnie na terenie Kalwarii Panewnickiej), gdzie można było odprawiać msze św. w okresie letnim. Ustanowieniu tego miejsca kultu sprzeciwiał się naczelnik powiatowy Johann Bialetzki z Murcek, związany z Richardem Holtzem, współzałożycielem Katowic. Ostatecznie orzeczenie starosty pszczyńskiego hr. von Heykinga spowodowało wycofanie zarzutów Bialetzkiego. Po dokończeniu groty w 1905 roku przystąpiono do budowy klasztoru i kościoła według projektu franciszkanina br. Mansuetusa Fromma OFM. Tego samego roku otrzymano zezwolenie władz w Berlinie. Prace budowlane rozpoczęto 4 października od odprawienia mszy św. przez przełożonego Kustodii Św. Jadwigi o. Krystiana Kozubka OFM. Do tej jednostki administracyjnej należeli zakonnicy przybyli na Górny Śląsk. Kamień węgielny pod kościół wmurował dziekan z Mokrego ks. Ryszard Stehr 1 lipca 1906 roku. Kierownictwo nad robotami powierzone zostało Franciszkowi Neumannowi z Bytomia.

[madohora]

Fasada ma wysokość 28 m. W jej dolnej części znajduje się trójdzielny portyk. Jego sklepienie wspiera się na kolumnach z piaskowca. Portyk dekorowany jest fryzem z blend arkadowych. W niszy w arkadzie środkowej umieszczona została figura św. Floriana. Boczne drzwi do bazyliki znajdujące się pod wieżami w fasadzie ozdabiają arkadowe portale. W centralnej części fasady znajduje się rozeta witrażowa o średnicy 7 m, ograniczona z czterech stron fryzem z kształtek ceramicznych o czterolistnym motywie. W narożnikach znajdują się koliste blendy. Na szczycie fasady umieszczono figurę Matki Bożej, a nad nią krzyż. Po bokach fasady wznoszą się sześciokondygnacyjne wieże o wysokości 48 m. Szczytowe kondygnacje są ostro ścięte w górę i pokryte dachem. W 1913 roku w wieżach zamontowano zegary.

[madohora]

W tyle lewej nawy bocznej. Rzeźba w nastawie przedstawia św. Barbarę z Nikomedii ratującą górników. Nastawę wykonano w Bawarii w 1920 roku.

[madohora]

Prezbiterium, stanowiące przedłużenie nawy głównej, dzieli się na dwie części: dolną z ołtarzem głównym, przy którym obecnie sprawowane są msze św. oraz górną, gdzie znajduje się stary ołtarz z tabernakulum i baldachimem. W dolnej części prezbiterium znajdują się przyścienne kaplice Najświętszego Serca Pana Jezusa i Niepokalanego Serca Maryi Panny. W górnym prezbiterium znajduje się chór zakonny ze stallami. Do wystroju chóru należą wykonane w drewnie sceny z życia św. Franciszka oraz figury świętych i błogosławionych. Bogato rzeźbione retabulum wykonane zostało w drewnie dębowym. Ołtarz w górnym prezbiterium poświęcony został w 1908 roku. Jest fundacją III zakonu franciszkańskiego.

[madohora]

Plac nigdy nie posiadał specjalnej nazwy. Dopiero 10 września 2010 decyzją Rady Miasta Katowice nazwano go placem Klasztornym.

[madohora]

Po ukończeniu budowy panewnickiej bazyliki w 1908, w następnym roku przystąpiono do prac przygotowawczych pod budowę kalwarii. W 1909 zmeliorowano teren i oznaczono miejsca przyszłych kaplic stacyjnych, wbijając drewniane pale i umieszczając na nich obrazy przedstawiające poszczególne stacje Drogi Krzyżowej. W 1911 na słupach zawieszono kapsuły z kamieniami przywiezionymi przez o. Władysława Schneidera OFM z Ziemi Świętej. Poświęcenia stacji dokonał o. Wilhelm Rogosz OFM 16 lipca 1911. Pierwsze trzy drewniane krzyże ustawiono dwa dni wcześniej. Metalowe figury Chrystusa i łotrów, wykonane w Kolonii, zawisły na nich 4 kwietnia 1912. W tych samych latach zasadzono na terenie kalwarii drzewa liściaste. Przed I wojną światową powstały dwa projekty budowy kaplic kalwaryjskich: Maximiliana Sliwki z Zabrza oraz P. Schreinera z Regensburga

[madohora]

Całość zespołu kaplic różańcowych została ukończona i poświęcona w 1963, a więc przed wydaniem listu apostolskiego papieża Jana Pawła II Rosarium Virginis Mariae wprowadzającego zmiany w formie odmawiania modlitwy różańcowej – 16 października 2002. List ten, oprócz dotychczas odmawianych 15 tajemnic, wprowadził nowe tajemnice światła. Na Kalwarii Panewnickiej istnieje 15 stacji odpowiednio ilustrujących tajemnice radosne, bolesne i chwalebne. Istnieje projekt budowy brakujących 5 kaplic wzdłuż Kłodnicy. 15 kaplic różańcowych Kalwarii Panewnickiej to

[madohora]

Panewniki widok na Bazylikę

[madohora]

Fundatorem pomnika był „lud śląski obojga narodów”, jak to zostało odnotowane na tablicach umieszczonych na cokole zwieńczonym figurą św. Jadwigi Śląskiej. Rzeźbę z piaskowca zamówiono w warsztacie wrocławskiego artysty Bruna Tschötschela. Przygotowaniem postumentu zajął się franciszkanin br. Meinard Wieczorek OFM. Koszt wyniósł 1280 marek, z czego 1000 uzbierano podczas ceremonii odsłonięcia i poświęcenia, która odbyła się 21 lipca 1912 roku. Na temat uroczystości rozpisywała się miejscowa prasa, m.in. „Kattowitzer Zeitung”. Poświęcenia dokonał o. Wilhelm Rogosz. Wygłoszono wówczas okolicznościowe kazania w językach polskim i niemieckim. Odsłonięciu towarzyszyły wystrzały salw armatnich

[madohora]

W PANEWNIKACH ZAKOŃCZONO JUBILEUSZ ZBUDOWANIA PIERWSZEJ SZOPKI - Gość - 01.02.2024

[madohora]

Panewniki są głównie miejscowością z dominacją funkcji mieszkaniowej i z udziałem funkcji usługowej (głównie o zasięgu lokalnym), a pozostała działalność gospodarcza koncentruje się w rejonie ulicy Owsianej. Główną trasą przebiegającą przez całe Panewniki jest ulicy Panewnicka. Panewniki otaczają dwa kompleksy leśne: Lasy Panewnickie i Lasy Załęskie, a dolina Kłodnicy również jest ostoją dla chronionych gatunków roślin i zwierząt.

[madohora]

Klimat Panewnik nie wyróżnia się zbytnio od klimatu dla całych Katowic. Występuje tu klimat umiarkowany przejściowy. Średnia roczna temperatura w wieloleciu 1961–2005 dla stacji w pobliskim Muchowcu wynosi 8,1 °C, a średnia roczna suma opadów dla wielolecia 1951–2005 wynosiła 713,8 mm

[madohora]

W II połowie XIX wieku Panewniki obok Ligoty stały się miejscem wypoczynkowo-rekreacyjnym, lecz na przełomie XIX i XX wieku dalej one miały charakter rolniczy. W 1848 roku na terenie gminy Panewniki, w Kokocińcu uruchomiono hutę żelaza „Ida”, a powstała w pobliżu kopalnia „Szadok” dostarczała do zakładu węgiel kamienny.

[madohora]

Po II wojnie światowej, z dniem 1 grudnia 1945 roku powołano gminę Panewnik. Została ona włączona do Katowic 1 kwietnia 1951 roku wraz ze zniesieniem powiatu katowickiego. Od momentu przyłączenia Panewnik do Katowic w 1951 roku zaprzestawano używania nazwy Stary Panewnik i Nowy Panewnik, używając wspólnej – Panewniki. W latach 70. XX wieku w Kokocińcu powstało osiedle mieszkaniowe dla pracowników kopalni „Śląsk”, a w latach 1980–1982 bloki mieszkalne wzdłuż Kłodnicy[43]. Na granicy Ligoty i Panewnik w 1979 roku rozpoczęto budowę zespołu kliniczno-dydaktycznego Śląskiej Akademii Medycznej w Katowicach przy ulicy Medyków.

[madohora]

Pierwotna zabudowa Panewnik zlokalizowana była przy ujściu Ślepiotki do Kłodnicy, a do połowy XVIII wieku zwarte osadnictwo wiejskie koncentrowało się wzdłuż ulic Panewnickiej i Owsianej w Starych Panewnikach, Wymysłowie i wzdłuż ulicy Kruczej w Kokocińcu[60]. Kolejne mapy, wydane pod koniec XVIII i w I połowie XIX wieku wskazywały na stopniowy wzrost gęstości zabudowy Panewnik w tych samych rejonach. Przy ulicy Panewnickiej zachowały się chałupy wiejskie z XIX wieku, w tym chata Mrowców, położona przy ulicy Braci Wieczorków 17. Składa się na nią drewniana część mieszkalna i murowana obórka[62]. W połowie XIX wieku wybudowano w Panewnikach zajazd – późniejszy dom „Maria” (ul. Panewnicka 374b) posiadający charakterystyczne drewniane arkady

[madohora]

W latach 1990–2003 i 2008–2019 organizowano w Panewnikach Festiwal Piosenki Ekologicznej – Ekosong. Odbywał się on rokrocznie na terenie Kalwarii Panewnickiej przed VII Stacją Drogi Krzyżowej przez franciszkanów z Prowincji Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny Zakonu Braci Mniejszych w Katowicach.

[madohora]

Po II wojnie światowej panewnicki klasztor stał się ośrodkiem kształcenia kandydatów do zakonu. W latach 1949–1970 działało tutaj Studium Teologiczne, a od 1970 roku funkcjonuje Wyższe Seminarium Duchowne. Wyższe Seminarium Duchowne Braci Mniejszych w Katowicach działa przy ulicy Panewnickiej 76

[madohora]

Pierwszym zaś klubem sportowym założonym w Panewnikach było powstałe 1925 roku Pierwsze Towarzystwo Sportowe Panewniki. Klub ten prowadził do 1939 roku wyłącznie sekcję piłki nożnej. W 1945 roku został on reaktywowany przez Emmanuela Koczurowskiego, a od 1950 klub występował jaki LZS Panewnik. W latach 1922–1939 w Panewnikach działało łącznie 3 organizacji sportowych[87], a w 2007 roku działały 2 organizacje sportowe na terenie miejscowości

[madohora]

Nowe Panewniki − część gminy Panewniki, która wraz z koloniami Wymysłowem, Kokocińcem i Starymi Panewnikami została przyłączona w 1951 do Katowic.

[madohora]

Klimat kompleksu leśnego w niewielkim stopniu różni się od warunków klimatycznych panujących w okolicy. Średnia roczna temperatura wynosi 8,1 °C, a średnia roczna suma opadów 710 mm. Powierzchnia Lasu Załęskiego położona jest w północnej części w dorzeczu Wisły, w zlewni Rawy, a w południowej w dorzeczu Odry. Średni czas zalegania pokrywy śnieżnej wynosi 60-70 dni, a okres wegetacyjny trwa średnio 200-220 dni. Charakterystyczne są tu wiatry słabe, o prędkości nieprzekraczającej 2 m/s, wiejące z kierunku zachodniego

[madohora]

Lasy Panewnickie zarządzane są przez Nadleśnictwo Katowice z Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Katowicach (leśnictwa: Zadole, Panewnik i Śmiłowice). Na terenie lasów znajduje się Zespół przyrodniczo-krajobrazowy „Uroczysko Buczyna” oraz zbiornik wodny Starganiec (dawny ośrodek wodno-rekreacyjny katowickiej Huty Baildon). Przez lasy przepływają: Kłodnica, Ślepotka i Potok Jamna.

[madohora]

Na terenie lasów od 2012 odbywa się organizowany przez Akademię Wychowania Fizycznego im. Jerzego Kukuczki w Katowicach cykliczny Panewnicki Dziki Bieg

[madohora]

Dnia 22 marca 1981 erygowano parafię św. Antoniego z Padwy z siedzibą w klasztorze filialnym franciszkanów przy ul. Panewnickiej 463. Rejon ulicy Piotrowickiej i ulicy Panewnickiej to dawne, silnie przekształcone skrzyżowanie z lokalnymi ośrodkami usługowymi. Pomiędzy ul. Panewnicką, ul. Bałtycką i ul. Partyzantów w Wymysłowie w latach 1979–1983 wybudowano osiedle mieszkaniowe, składające się z trzypiętrowych budynków[8]. Uchwałą Rady Miasta Katowic z dnia 26 kwietnia 2010 plac, położony u zbiegu ul. Piotrowickiej i ul. Panewnickiej, otrzymał nazwę skwer Bolesława Szabelskiego[9]; rondo, będące skrzyżowaniem ul. Panewnickiej i ul. Owsianej, uchwałą Rady Miasta Katowice z dnia 22 lutego 2009 otrzymało nazwę rondo ojca Euzebiusza Huchrackiego[10]; plac, leżący przed klasztorem franciszkanów, uchwałą Rady Miasta Katowice z dnia 26 lipca 2010 otrzymał nazwę plac Klasztorny. W 2011 planowany jest remont mostu nad Kłodnicą.

[madohora]

kamienica mieszkalna w ogrodzie (ul. Panewnicka 22), wzniesiona w latach trzydziestych XX wieku w stylu funkcjonalizmu

[madohora]

historyczna zabudowa mieszkaniowo-usługowa (ul. Panewnicka 30, 32, 34, 36, 38, 38a, 40); ochronie podlegają: skala wraz z formą historyczną, cechy stylowe i detale architektoniczne, płaski dach; kształt, wielkość oraz rozmieszczenie otworów okiennych i drzwiowych, ich podziały, zachowana prosta forma ogrodzeń oraz starodrzew:
kamienica mieszkalna (ul. Panewnicka 30), wzniesiona w latach trzydziestych XX wieku, w stylu funkcjonalizmu,
willa w ogrodzie (ul. Panewnicka 34), wzniesiona w latach trzydziestych XX wieku, w stylu funkcjonalizmu,
kamienica w ogrodzie (ul. Panewnicka 36/38), wzniesiona w latach trzydziestych XX wieku, w stylu funkcjonalizmu,
willa w ogrodzie (ul. Panewnicka 38a), wzniesiona w latach trzydziestych XX wieku, w stylu funkcjonalizmu,
kamienica – dawna restauracja i pensjonat (ul. Panewnicka 40), wzniesiona w latach trzydziestych XX wieku;

[madohora]

budynki mieszkalne (ul. Panewnicka 52/54), wzniesione w latach trzydziestych XX wieku

[madohora]

dawny ratusz gminy – obecnie poczta (ul. Panewnicka 75), wzniesiony w pierwszej ćwierci XX wieku w stylu modernizmu/historyzmu

[madohora]

budynek szkoły (ul. Panewnicka 172), wzniesiony w pierwszej ćwierci XX wieku w stylu modernizmu, rozbudowany w drugiej połowie XX wieku; obecnie swoją siedzibę pod numerem 172 ma Szkoła Podstawowa nr 9 im. Jana Brzechwy;

[madohora]

dom w ogrodzie (ul. Panewnicka 439)[

[madohora]

Został on wybudowany w połowie XIX wieku (bądź na początku XX wieku) z inicjatywy dominium księcia pszczyńskiego jako zajazd „Waldfrieden”[8], pełniąc tę funkcję przez pierwsze lata działalności. Według tradycji budynek był też zameczkiem myśliwskim książąt pszczyńskich. Na początku XX wieku gmach działał jako dom dla emerytowanych urzędników księcia pszczyńskiego, będąc przez niego dotowany. Zwany był domem „Maria”, a potocznie „Domem Maryi”, „Maryjanką” bądź „Mariówką”

[madohora]

Dom „Maria” został wzniesiony w stylu modernistycznym, jest unikatowy w skali miasta. Posiada charakterystyczne, drewniane ganki z półkolistymi arkadami na elewacji frontowej. Pozostałe elementy dekoracyjne domu to gzymsy i ryzalit w części tylnej domu. Główne wejście do budynku znajduje się od strony elewacji frontowej, po schodach zewnętrznych. Za budynkiem zachował się fragment dawnego parku nad Kłodnicą[8], a wzdłuż drogi dojazdowej do domu „Maria” rośnie szpaler starych klonów.

[madohora]

Dom prowincjalny sióstr służebniczek w Katowicach – klasztor będący domem macierzystym katowickiej prowincji sióstr służebniczek śląskich przy ul. Panewnickiej 63 w Katowicach, dom rekolekcyjny, dom formacyjny, siedziba kaplicy publicznej.

[madohora]

Kaplica Najświętszego Serca Pana Jezusa (publiczna), otwarta dla wiernych w 1956, rektorem kaplicy jest ksiądz diecezjalny

[madohora]

[madohora]

E. Bojanowski nabożeństwo do Maryi wiązał z pobożnością eucharystyczną; modlitwę do Maryi wiązał z uwielbieniem Boga. To było charakterystyczną cechą jego pobożności w całym jego życiu.
Jako młody człowiek zobaczył wokół siebie ogromne potrzeby, a przede wszystkim opuszczone, zaniedbane dzieci. Pragnął te młodziutkie serca ochronić od zła i pomóc im wzrastać w dobru. Zobaczył również potrzebujących i chorych – im też zaczął służyć.
Za nim poszły proste, wiejskie dziewczęta. Sam Edmund uczył je, jak stawać się dobrym człowiekiem, jak kochać w prostocie i służebnej miłości. Nazwał je Służebniczkami Maryi Niepokalanej, by zwyciężały miłością i prostotą na wzór Maryi Niepokalanej. Maryję Niepokalaną uczynił patronką Zgromadzenia, a Jej „Fiat” – „Oto ja, służebnica Pańska” postawił jako ideał życia i służby.
Dzieło E. Bojanowskiego od samego początku miało ewangeliczny fundament: wiarę w zwycięstwo dobra, miłość do potrzebujących – szczególnie dzieci, postawę służebną i ubogą, charakteryzującą się prostotą i pogodą ducha.

[madohora]

W panewnickim domu, zgodnie z zamysłem Założyciela, siostry gromadzą dziewczęta na dniach skupienia, by rosły w wierze i miłości oraz czerpały z wartości chrześcijańskich, aby w przyszłości potrafiły stworzyć i pielęgnować silne wiarą i miłością ogniska rodzinne.
Siostry również przygotowują i zanoszą codziennie kilkadziesiąt obiadów do osób samotnych i chorych.
Raz na miesiąc jest organizowane skupienie dla osób biednych i bezdomnych, by dać im możliwość spotkania ze słowem Bożym oraz udziału w sakramentach spowiedzi i Eucharystii.

[madohora]

Cmentarz znajduje się naprzeciwko Bazyliki św. Ludwika Króla i Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny. W centralnej jego części znajdują się kwatery franciszkańskie oraz sióstr służebniczek śląskich[2]. Pierwsi bracia chowani byli na nowym cmentarzu w 1911. Poświęcenie cmentarza miało miejsce 23 stycznia 1914; dokonał go ksiądz kanonik Jan Kapica z Tychów. Fundatorem i założycielem cmentarza był Nepomucen Wielebski, naczelnik gminy i urzędu okręgowego w Ligocie Pszczyńskiej oraz syndyk apostolski pobliskiego klasztoru braci mniejszych. Pochowany na założonym przez siebie cmentarzu w pobliżu kostnicy.

[madohora]

Staraniem tych franciszkanów wzniesiono najpierw kopię groty lourdzkiej, do dzisiaj istniejącą na terenie przyległym do konwentu na Kalwarii Panewnickiej. Grotę poświęcono 27 sierpnia 1905. Wzrost kultu maryjnego sprzyjał zwiększeniu ruchu pielgrzymkowego do Panewnik z pobliskich miejscowości. Fundację wsparły również zamożne rody katolickie Ballestermów, Schaffgotschów i Donnersmacków. Zadanie zaprojektowania całego kompleksu klasztornego, tzn. kościoła i konwentu wraz z zapleczem, powierzono franciszkaninowi Mansuetusowi Frommowi z prowincji saksońskiej[5]. Kierownikiem budowy został majster murarski z Bytomia Franciszek Neuman. Prace zostały rozpoczęte 4 października 1905, kamień węgielny wmurowano 1 lipca 1906. Przy budowie zatrudnionych było 200 robotników, pochodzących przede wszystkim z terenu Panewnik i Ligoty. Prace kowalskie i stolarskie wykonywali bracia zakonni. Zakonnicy zamieszkali w klasztorze 29 września 1906. Kościół ukończono dwa lata później. Prace nad kalwarią trwały jeszcze do 1963

[madohora]

Klasztor w Panewnikach jest obecnie siedzibą:
kurii prowincjalnej
prowincjałatu
archiwum prowincjalnego
biblioteki prowincji (45600 woluminów – katalog FIDES 2023)
domu formacji początkowej
seminarium duchownego
Towarzystwa Metafizycznego im. A. N. Whiteheada
parafii zakonnej
duszpasterstwa akademickiego (FODA)
muzeum misyjnego
sekretariatu ewangelizacji misyjnej
herbarium

[madohora]

Przybyli do Starych Panewnik w 1902 roku franciszkanie zaadaptowali na potrzeby kultu zakupiony dom przy ul. Panewnickiej 439. W 1905 roku wzniesiono kopię Groty Lourdzkiej nad Kłodnicą (obecnie na terenie Kalwarii Panewnickiej), gdzie można było odprawiać msze św. w okresie letnim. Ustanowieniu tego miejsca kultu sprzeciwiał się naczelnik powiatowy Johann Bialetzki z Murcek, związany z Richardem Holtzem, współzałożycielem Katowic. Ostatecznie orzeczenie starosty pszczyńskiego hr. von Heykinga spowodowało wycofanie zarzutów Bialetzkiego. Po dokończeniu groty w 1905 roku przystąpiono do budowy klasztoru i kościoła według projektu franciszkanina br. Mansuetusa Fromma OFM. Tego samego roku otrzymano zezwolenie władz w Berlinie. Prace budowlane rozpoczęto 4 października od odprawienia mszy św. przez przełożonego Kustodii Św. Jadwigi o. Krystiana Kozubka OFM. Do tej jednostki administracyjnej należeli zakonnicy przybyli na Górny Śląsk. Kamień węgielny pod kościół wmurował dziekan z Mokrego ks. Ryszard Stehr 1 lipca 1906 roku. Kierownictwo nad robotami powierzone zostało Franciszkowi Neumannowi z Bytomia.

[madohora]

Od 1908 roku (lub 1913) w bazylice budowana jest szopka, która obecnie jest największą w Europie ołtarzową szopką.

[madohora]

We wnętrzu bazyliki w Panewnikach znajduje się szereg ołtarzy i kaplic. Przed reformą soborową każdy kapłan odprawiał samemu, tzn. nie w koncelebrze, mszę św. i to w godzinach rannych, stąd większa liczba ołtarzy w bazylice. Konwent panewnicki, obsługujący bazylikę, liczył od kilku do kilkunastu braci (obecnie osiemdziesięciu), w tym trzydziestu kapłanów.

[madohora]

W przedłużeniu prawej nawy bocznej. Ołtarz wykonany w Koblencji. Poświęcony w 1910 roku. Fundacja parafii bogucickiej. Kopię obrazu Matki Boskiej Częstochowskiej zakupiła rodzina Szklorz z Wełnowca. Polichromię w absydzie wykonał w 1918 roku malarz Otto Kowalewski. Na lewej ścianie przedstawiony został św. Franciszek proszący o odpust Porcjunkuli. Polichromie były dwukrotnie odnawiane przez Romana Pająka oraz Jana Gałaszka. Ostatni raz w 1988 roku.

[madohora]

W krypcie, pod górną częścią prezbiterium i chóru zakonnego znajduje się kaplica św. Józefa. Do kaplicy prowadzą drzwi od strony bazyliki, od strony furty klasztornej, od strony urzędu parafialnego w podziemiach klasztoru oraz z zewnątrz od strony zachodniej. Jej krzyżowe sklepienie opiera się na dziesięciu filarach. Krypta ma długość 18 m. Ołtarz, przedstawiający transitus św. Józefa, wykonany został w 1908 roku. Fundacja rodziny Rogoszów z Nowego Browińca. Witraże w krypcie przedstawiają sceny z życia św. Józefa. W krypcie znajduje się szereg konfesjonałów. W kaplicy św. Józefa sprawuje się sakrament pokuty.

[madohora]

Plac został wytyczony przy okazji budowy zespołu kościelno-klasztornego oo. franciszkanów. W 1905 władze zakonne otrzymały pozwolenie na budowę panewnickiego klasztoru z ministerstwa w Berlinie. Powstająca budowla osiągnęła stan surowy na wiosnę 1907. Teren przyklasztorny od strony Ligoty zniwelowano w 1909, w tym samym roku wykonano bitą drogę do klasztoru − dzisiejsza ulica Panewnicka (w okresie Rzeszy Niemieckiej (do 1922) i w czasie niemieckiej okupacji Polski w latach 1939−1945 Klosterstraße, tzn. Klasztorna)

[madohora]

[madohora]

Pa--newniki

[madohora]

Ojciec gwardian Wilhelm Rogosz sprowadził do Panewnik w 1913 r. relikwie św. Męczenników – biskupów Romana i Ptolomeusza oraz Towarzyszy. Ustalono wtedy, że nie będzie się tworzyć oddzielnej parafii w Panewnikach, natomiast od 1914 r. franciszkanie przejmą duszpasterstwo wiernych z Panewnik, Piotrowic, Ligoty i okolic.

[madohora]

Franciszkanie jako propagatorzy kultu męki Pańskiej wznosili stacje drogi krzyżowej na terenie sąsiadującym za klasztorem i grotą lourdzką. Z początku kalwarię tworzyły umieszczone na drewnianych słupach obrazy stacyjne wraz z przywiezionymi z Jerozolimy przez o. Władysława Schneidera cząstkami ziemi świętej. W 1936 r. powstał Komitet Budowy Kalwarii, do którego należeli: prowincjał o. Michał Porada, budowniczy klasztoru o. Wilhelm Rogosz, budowniczy kalwarii o. Karol Bik-Zdzieszowski oraz architekt Mączyński i malarz Ligoń. W roku 1937 rozpoczęto budowę kaplic panewnickiej kalwarii. Większość z nich ukończono przed wybuchem II wojny światowej.

[madohora]

Początki budowy szopki sięgają 1908 r., kiedy to zaraz po konsekracji bazyliki przez kardynała Georga Koppa, zakonnicy przygotowali pierwszą skromną stajenkę. W zapisach kronikarskich klasztoru panewnickiego znajdują się notatki dotyczące budowy żłóbka w 1913 r. Pracom przewodniczył mistrz stolarski br. Ubald Miera OFM. Pierwsze panewnickie żłóbki wznoszone były w miejscu, w którym dzisiaj znajduje się kaplica św. Antoniego Padewskiego (prawa strona transeptu). Po 1927 r., gdy wybudowano ołtarz św. Antoniego, stajenkę zaczęto przygotowywać po przeciwległej stronie, w absydzie dzisiejszej kaplicy św. Franciszka z Asyżu (lewa strona transeptu). W 1926 r. dodano tło przedstawiające Jerozolimę, zaś w 1933 r. scenerię gwieździstego nieba

[madohora]

Najnowszą tradycją panewnickiej szopki jest przedstawianie na dobudowywanych po 2005 r. w sklepieniach kaplic świętych Ptolemeusza i Romana oraz Matki Bożej Częstochowskiej podestach scen z historii franciszkanów i innych odnoszących się do haseł roku duszpasterskiego Kościoła katolickiego w Polsce. Ten swego rodzaju bożonarodzeniowy tryptyk, w którego skład wchodzą sceny boczne i sama stajenka w głównym ołtarzu bazyliki, ma szerokość 22,5 m

[madohora]

Aktualne wymiary żłóbka:

Niebo: 5,20 m wysokości i 12,40 m szerokości
Panorama: 6 m wysokości i 15 m szerokości
Cały żłóbek od szczytu nieba do posadzki: 18 m wysokości, 10 m głębokości i 15 m szerokości.

[madohora]

1905 (28 sierpnia)
Poświęcenie groty lourdzkiej.

[madohora]

1914
Objęcie duszpasterstwem Panewnik, Ligoty i Piotrowic z przynależnością do parafii w Mikołowie.

[madohora]

1934 (12 lutego)
Utworzenie parafii dla Panewnik i Ligoty.

[madohora]

1958 (23 lutego)
Uruchomienie kaplicy św. Antoniego w Starych Panewnikach.

[madohora]

1967 (29 października)
Wizyta prymasa Stefana kard. Wyszyńskiego i metropolity krakowskiego Karola kard. Wojtyły – przekazanie ram obrazu MB Częstochowskiej z diecezji katowickiej do diecezji krakowskiej.

[madohora]

1992 (25 marca)
Utworzenie archidiecezji katowickiej.

[madohora]

2003
Postawiono krzyże w miejsce przyszłych kaplic Tajemnic Światła.

[madohora]

2008 (29 czerwca) – 2009 (29 czerwca)
Bazylika była kościołem jubileuszowym Roku św. Pawła.

2008 (19 lipca)
100-lecie poświęcenia świątyni.

2008 (15 sierpnia)
Poświęcenie jubileuszowego dzwonu przez o. bp. Herkulana Piotra Malczuka OFM z Ukrainy.

[madohora]

2013 (6/7 grudnia)
Pierwsza nocna adoracja Najświętszego Sakramentu – zapoczątkowanie dzieła wieczystej adoracji Najświętszego Sakramentu.

[madohora]

2019 (styczeń – grudzień)
Rok 2019 – Rokiem O. Justyna Widucha OFM i O. Ansgarego Maliny OFM – z racji przypadających w tym roku rocznic śmierci: 50-tej O. Ansgarego (w styczniu) i 25-tej O. Justyna (w grudniu).

2019 (1 czerwca)
Zakończenie i podsumowanie akcji „Śląskie dzieciom z Aleppo”.

2019 (14 września)
Nasza parafia włączyła się w ogólnopolską akcję „Polska Pod Krzyżem”.

2019 (3 listopada)
Ukazał się 200 numer miesięcznika parafialnego „Głos Św. Ludwika”

[madohora]

Został wysłany na studia doktoranckie na Katolicki Uniwersytet Lubelski, razem z o. Damianem Szojdą. W 1959 uzyskał licencjat z teologii i został wykładowcą w organizującym się Wyższym Seminarium Duchownym Braci Mniejszych w Katowicach. Otworzył przewód doktorski, będąc jednocześnie zaangażowanym w pracę duszpasterską. Pracę doktorską obronił w styczniu 1961. Wielkie poświęcenie sprawom duszpasterstwa i pobożność zostały zauważone przez rzesze wiernych. Był spowiednikiem w wielu żeńskich domach zakonnych i kierownikiem duchowym, m.in. tercjarzy franciszkańskich. Był wątłego zdrowia i ciągle chorował. O. Wieczorek zmarł w opinii świętości w Szpitalu im. Ludwika Rydygiera w Katowicach 13 lutego 1964. Został pochowany w kwaterze franciszkanów na cmentarzu komunalnym przy ul. Panewnickiej w Katowicach-Ligocie

[madohora]

Zwracając głowę na zachod­
nią ścianę prezbiterium Bazy­
liki, spostrzeżemy malowidło
zatytułowane „Według słów
Ewangelii św. Ludwik podej­
muje u siebie biednych” (zdję­
cie na str. 8), na którym arty­
sta przedstawił patrona naszej
świątyni, siedzącego w dziw­
nym towarzystwie. Zamiast
dworzan w drogocennych sza­
tach lub dam w wytwornych
kreacjach, w otoczeniu króla
zasiadają bosi biedacy. Scena ta
jest dobrą ilustracją stosunku
króla do problemów ubóstwa.
Próżno szukać pośród moż­
nych tego świata przykładu
podobnego do postawy kró­
la Francji. Jean de Joinville
przypomina, że jedynie ce­
sarz rzymski Tytus, dzień bez
dobrego uczynku uważał za
stracony. Troska o biednych
cechowała Ludwika IX już
w dzieciństwie. Z czasem stała
się stałym elementem progra­
mu dnia władcy, który do stołu
miał zwyczaj zasiadać z ponad
setką biedaków. Joinville pre­
cyzuje tę liczbę, mówiąc o stu
dwudziestu osobach. Na stół
podawano chleb, wino oraz
mięso lub ryby. Król nie pozwa­
lał na j akiekolwiek wyróżnianie
go przy stole. Jadł to samo, co
jego goście. W okresie Adwen­
tu oraz Wielkiego Postu liczba
zaproszonych wzrastała. Nie
było rzadkością, że król sam
im usługiwał. Bywało, że na
odchodnym wręczał im drobne
kwoty. Posiłki z monarchą sta­
ły się regularną, aczkolwiek nie
jedyną formą pomocy dla po­
trzebujących paryżan i zuboża­
łych podróżnych. Nie były one
kaprysem władcy, który chciał
się spotykać z ubogimi, roz­
mawiać z nimi także w obliczu
nadchodzących świąt i uroczy­
stości. W wigilie tych wyda­
rzeń byli dla niego największą
radością. Przekrój społeczny
owych gości był różny. Repre­
zentowali różne stany: od zu­
bożałych duchownych i szlach­
ty, po rzemieślników, chorych,
damy, panny i ladacznice.
Hojność króla względem
ubogich, mimo iż pochłania­
ła duże kwoty, nie ograniczała
się wyłącznie do nich. Skarbiec
królewski nie świecił pustka­
mi, więc również baronowie i
rycerze byli hojnie obdarowy­
wani przy okazji rozmaitych
spotkań, narad i zgromadzeń.
W tym względzie polityka
władcy niczym nie różniła się
od polityki jego poprzedników.
Myśląc o przyszłości Lu­
dwik starał się tworzyć trwałe
i różnorodne formy pomocy.
Realizował program budowy
przytułków. Biednych najwię­
cej było w Paryżu, więc tam po­
wstał cały szereg takich właś­
nie instytucji, zaś obok Paryża
także w Pontoise, Compiegne
i Vernon.
Obszarem szczególnej tro­
ski króla był jednak Kościół.
Wspierał go pod względem
duchowym i materialnym. Jo­
inville twierdzi, że już w po­
czątkach panowania monarchy,
dzięki jego ofiarności, ożywie­
niu uległo budownictwo sa­kralne

[madohora]

Pierwsza wzmianka o istnieniu Ligoty
pochodzi z 1360 r. i jest zawarta w akcie
sprzedaży tzw. „dóbr mysłowickich”. Nie
wiadomo jednak, kiedy powstała Ligota
i jak długo istniała. Przypuszcza się, że
osada przestała istnieć w pierwszej poło­
wie XV w. Przyczyną jej zagłady mogła
być zaraza, albo wojenna zawierucha spo­
wodowana wojnami husyckimi. Ponowne
narodziny Ligoty nastąpiły pod koniec
XVII w. Aż do połowy XIX w. przyrost
ludności i rozwój wsi był stopniowy, acz­
kolwiek niezbyt duży Przełom nastąpił ok.
połowy XIX w. Wówczas na terenie Ligo­
ty powstała nowoczesna, jak na owe czasy,
huta „Ida” oraz została otwarta linia kole­
jowa, która wiodła z Katowic przez Ligotę
do kopalni węgla kamiennego w Murc-
kach. Powstanie i rozbudowa linii kolejo­
wych spowodowały rozpoczęcie procesu
urbanizacyjnego. W tym czasie w Ligocie
rozwijał się silnie przemysł chemiczny
oraz infrastruktura turystyczna. Jednym
z miejsc chętnie odwiedzanych przez licz­
ne wycieczki był wybudowany w 1877 r.
kompleks restauracyjny „Fiirstenhof ”.
Na terenie gminy Ligoty już w okresie
przed I wojną światową działały prężnie
dwie polskie organizacje społeczne: To­
warzystwo Gimnastyczne „Sokół” i chór
„Lutnia”. Utożsamianie się z narodem pol­
skim spowodowało, że wielu ligocian bra­
ło czynny udział w powstaniach śląskich.
W czasie plebiscytu prawie 71% mieszkań­
ców Ligoty opowiedziało się za Polską.
Włączenie Ligoty w 1924 r. do Katowic
przyczyniło się do jej dalszego rozwoju.
W latach 1936-1938 na jej terenie po­
wstała słynna modernistyczna urzędnicza
kolonia willowa, która swym charakterem
nawiązywała do tak zwanych „miast ogro­
dów”.
Już w pierwszych miesiącach po wybu­
chu II wojny światowej w Ligocie powsta­
ły struktury ruchu oporu. Znaczący wkład
w walkę z okupantem wnieśli harcerze
ligoccy, na czele z ligocianką Adelą Kor­
czyńską.
Lata 50., 60. i 70. przyniosły kolejne
zmiany w zabudowie dzielnicy. Powstały
nowe osiedla, szkoły i szpitale - Szpital
Kolejowy i Centralny Szpital Kliniczny.
W Ligocie zostały również zlokalizowa­
ne domy studenckie Akademii Medycznej,
Akademii Ekonomicznej i Uniwersytetu
Śląskiego, dzięki czemu dzielnica stała się
silnym, akademickim ośrodkiem kultural­
nym.
Niestety, w omawianym okresie uległy
zniszczeniu niektóre obiekty o zabytko­
wym charakterze. Z powodu szkód gór­
niczych wyburzono w Starej Ligocie część
zabudowy mieszkalnej z przełomu XIX
i XX w. Niepowetowaną stratą było rów­
nież zburzenie w latach 70. starego dworca
kolejowego w Ligocie, obiektu o dużych
walorach architektonicznych i funkcjonal­
nych.
Czas transformacji ustrojowych prze­
łomu lat 80. i 90. zapoczątkował zmiany
w dziedzinie ligockiego przemysłu. Zo­
stały zlikwidowane niektóre przedsiębior­
stwa, inne zmieniły profil swojej działal­
ności. Powstały również nowe firmy.

[madohora]

14 I ROK BŁ. EDMUNDA BOJANOWSKIEGO |
Serdecznie dobry człowiek
W listopadzie 2013 r. rozpoczął się Rok bł. Edmunda Bojanowskiego,
założyciela Zgromadzenia Sióstr Służebniczek NMP Niepokalanie Poczętej.
Tym artykułem rozpoczynamy cykl spotkań z bł. Edmundem.
listopada 1814 r., mimo je­
siennej szarugi, w przytul­
nym dworku Bojanowskich
w Grabonogu zabłysło promienne
słońce. Bóg obdarzył Teresę i Walen­
tego upragnionym dzieckiem, któ­
remu na chrzcie dali imię Edmund,
czyli ten, kto będzie opiekunem ro­
dziny, domu i tego, co jest skarbem
tego domu i całej krainy... I choć od
tamtej chwili minęły już prawie dwa
stulecia, pamięć serdecznie dobrego
człowieka - jak nazywano Edmun­
da Bojanowskiego - pozostaje wciąż
żywa. Żywa nie tylko w sercach jego
duchowych córek - ss. służebniczek,
ale też w sercu każdego, kto pragnie za
Jego wstawiennictwem służyć innym
i nieść światło wiary zagubionym na
ścieżkach życia.
W roku 2014 przypada 200. rocz­
nica urodzin bł. Edmunda Boja­
nowskiego. Z tej okazji Konferencja
Episkopatu Polski podczas zebrania
plenarnego we Wrocławiu w 2012 r.
podjęła decyzję, by rok 2014 ogłosić
Rokiem bł. Edmunda Bojanowskie­
go, pedagoga, twórcy ochronek wiej­
skich, działacza społecznego a przede
wszystkim założyciela zgromadzenia
ss. służebniczek.
Zgromadzenie ma swój początek
właśnie w społeczno-apostolskiej gor­
liwości bł. Edmunda. Jego wrażliwość
na biedę ludu wiejskiego, zwłaszcza
na opuszczone, biedne dzieci oraz
zaniedbanych chorych, sprawiła, iż
szukał on sposobu rozwiązania tych
problemów. Swoją postawą zapalił do
posługi miłości wiele młodych dziew­
cząt, zakładając jako człowiek świecki,
3 maja 1850 r., Zgromadzenie Sióstr
Służebniczek NMP Niepokalanie Po­
czętej. Polska znajdowała się wówczas
pod zaborami. Wiejska chata Fran­
ciszki Przewoźnej w Podrzeczu na te­
renie Wielkiego Księstwa Poznańskie­
go stała się pierwszym przytułkiem
dla dzieci, zaś trzy pobożne dziew­
częta, to pierwsze wychowawczynie
i opiekunki biednych, zaniedbanych
i osamotnionych - po zbierającej
swoje żniwo epidemii cholery - dzie­
ci. Od tego czasu powstawały coraz
liczniejsze ochronki, a zgromadzenie
rozszerzało się na teren Galicji, Kró­
lestwa i na Śląsk. Wskutek czynników
politycznych zgromadzenie ss. słu­
żebniczek w drugiej połowie XIX w.
zostało podzielone na cztery autono­
miczne zgromadzenia: służebniczki
wielkopolskie, Starowiejskie, śląskie i
dębickie. Jednak siostry, wierne cha­
ryzmatowi założyciela, podjęły drogę
zjednoczenia. W 1991 r. utworzono
Federację Służebniczek zatwierdzoną
przez Stolicę Apostolską.
Rok bł. Edmunda Bojanowskiego
został ogłoszony właśnie na prośbę
założonej przez niego rodziny zakon­
nej. „Siostry przełożone generalne
wszystkich czterech gałęzi służebni­
czek zwróciły się do Konferencji Epi­
skopatu Polski, aby rok 2014 ogłosić
Rokiem bł. Edmunda Bojanowskiego,
który był założycielem tego zgroma­
dzenia o czterech gałęziach” - powie­
dział bp Wojciech Polak, sekretarz ge­
neralny KEP.
Zgromadzenie ma swój począ­
tek właśnie w społeczno-apo­
stolskiej gorliwości bł. Edmun­
da. Jego wrażliwość na biedę
ludu wiejskiego, zwłaszcza na
opuszczone, biedne dzieci oraz
zaniedbanych chorych, sprawi­
ła, iż szukał on sposobu roz­
wiązania tych problemów.
Dlatego też warto zapoznać się z
sylwetką Bojanowskiego i odkryć głę­
bię życia duchowego, które prowadził
ukryty w ramionach Niepokalanej. Z
religijnością błogosławionego wiąże
się niewątpliwie tajemnica dojrzewa­
nia jego osobowości. Gorąca miłość
ku Bogu i drugiemu człowiekowi,
czuła i serdeczna miłość ku Matce
Najświętszej, żywa wiara, modlitwa
pełna ufności - to główne cechy jego
życia wewnętrznego, które pociąga i
wzbudza pragnienie naśladowania.
Historia życia Edmunda ujawnia
odwieczna prawdę - szczęście, to życie
prawdziwe, a nie łatwe. Choć wypeł­
nione troskami, zwiastuje nam piękno
obdarowania. Serce przepełnione wia­
rą otworzył w pełni na wolę Ojca Nie­
bieskiego. Wobec trosk związanych z
powstającym dziełem, nieustannie za­
wierzał Bogu trud codzienności. Zapi­
sał w swoim „Dzienniku”: „To, co robi­
my, robimy dla Boga, a wobec takiego
celu bardzo maluczkimi przedstawiają
się przeszkody, choćby najdotkliwsze”.
Gdy miał cztery lata, ciężko zacho­
rował. Lekarze byli bezsilni. Nadzieja,
wymieszana z bólem, wypełniała serce
matki Teresy. Pełna ufności ofiarowała
życie małego Edmunda Matce Bożej.
Wiara matki doprowadziła do cudu
- syn wyzdrowiał, było to nieomal
natychmiastowe uzdrowienie. W do­
wód wdzięczności matka umieściła u
stóp Matki Boskiej Bolesnej ze Świętej
Góry oko opatrzności, które znajduje
się tam do dziś.
Błogosławiony Edmund był czło­
wiekiem słabego zdrowia, toteż łata
dziecięce i młodzieńcze spędził z ro­
dzicami w Grabonogu, a od 1826 r.
przebywał w Płaczkowie. Naukę po­
bierał prywatnie pod kierunkiem ks.
Jakuba Siwickiego. W 1832 r. wraz z
matką wyjechał do Wrocławia, by tam
uzupełnić wykształcenie z zakresu
gimnazjum. Jednocześnie uczestniczył
w wykładach uniwersyteckich jako
wolny słuchacz. Dopiero 16 stycznia
1835 r. immatrykulował się na Uni­
wersytecie Wrocławskim, na Wydziale
Nauk Filozoficznych. W tym czasie
Bojanowski rozwijał swoją twórczość
literacką. Następnie zmienił uniwer­
sytet na berliński, gdzie pogłębiał swą

[madohora]

Pierwsze próby budowy szkoły na terenie Panewnika.
Tymczasem budowa osobnej szkoły na terenie Panewnika
dla dzieci naszej gminy i Starej Kuźnicy stawała się coraz
pilniejszą.
W roku 1824 liczy już bowiem Panewnik 72, Stara Kuźnica
38 dzieci w wieku szkolnym.
Starania w kierunku budowy szkoły w Panewniku lub w Sta­
rej Kuźnicy czyniła kilkakrotnie Regencja Opolska, a to w latach
1823, 1825 i (13. IL) 1828, zwracając się w tej sprawie do władz
powiatowych w Pszczynie.
Nie czekając na rezultat powyższych zabiegów, tut. gmina
rozpoczęła sama budowę własnej szkoły (1827), lecz bez planu
i bez zgody starostwa pszczyńskiego
Dlatego władze pszczyńskie zakazały gminie Panewnik dal­
szego kontynuowania prac rozpoczętej budowy aż do czasu wy­
dania specjalnego zezwolenia.
Do chwili wydania wspomnianego pozwolenia udzielano
nauki szkolnej w izbie Wawrzyńca Matury, ogrodnika (obecnie
nr. 8) którą radni gminy Panewnika i Starej Kuźnicy wynajęli
w r. 1828 za cenę 15 talarów rocznego czynszu i zamienili na
lokal szkolny.
Po 7 latach przeprowadzono się na miejsce dzisiejszego
nr. 3, a później 4

[madohora]

Utrzymanie szkoły.
O utrzymanie szkoły troszczyła się zgodnie z utartym zwy ■
czajem i rozporządzeniem przede wszystkiem gmina. Z pewną
pomocą materialną przychodziło z obowiązku dominium książęce,
gdyż trzeba wiedzieć, ze Panewnik był wsią kameralną, której
panem i właścicielem był książę pszczyński.
Książę pszczyński był zatem także patronem szkoły. O sub ■
wencjach dla szkoły słyszymy niewiele. Raz tylko w roku 1873
(1 stycznia) nadprezydent prowincji przyznał tut. szkole 48 tal.
i 44 tal. dla nauczycieli, pozostałe zaś 4 talary (!) przeznaczył
na naprawy budynku szkolnego. W r. 1880 związek kobiet ofia­
rował naszej gminie 1 skrzynię ubrań, które rozdzielono również
między biedne dzieci szkolne

[madohora]

Charakterystyka uczniów.
W kronice szkolnej naogół jest mało wypadków rzucających
złe światło na normalny charakter uczniów. Jedynie w pierwszym
roku otwarcia szkoły (1840) żali się ówczesny nauczyciel, że
początkowo nauka nie należała do przyjemnej z powodu niesfor­
ności dzieci i nieskoordynowanego jeszcze aparatu szkolnego.
Poziom nauki osądzić można na podstawie stanu jaki zas­
tali pierwsi nauczyciele polscy po przejęciu szkoły przez władze
polskie. Sąd ten jak zobaczymy wypadnie ujemnie dla nauczy­
cieli niemieckich.

[madohora]

Kolejność czynnych przy szkole panewnickiej nauczycieli
od r. 1825 do roku 1922.
a) Katolicka Szkoła w Starym Panewniku.
1. Jan Krause. Obowiązki pierwszego nauczyciela w Pa­
newniku objął prawdopodobnie w r. 1825; po P/i r. przeniesio­
ny do Wielkich Paniów w charakterze nauczyciela i organisty.
2. Józef Klinke, od I. II. 1827 — 1832. Przyszedł z Po-
grzebienia powiat raciborski; włóczęga, oddalony z urzędu. (Akta
urzędowe Inspekt. Szkolnego).
3. Karol Białas, od 1818 — 1820 studia w Głogówku.
Nauczycielem w Panewniku od 1 kwietnia 1832 do października
1887 r.
4. Wacław Czech, z Wielkiego Dębieńska, od 1. I. 1837r.
do końca tegoż roku. Poprzednio adjuwant w Dębieńsku.
5. Karol Kudełko, 1. I. 1838 — XII. 1839. Poprzednio
adjuwant w Paprocanach, pow. Pszczyna
— 22 —
6. Franciszek Świerczyna, 1. 1. 1840 do końca 1856
Polak.
7. Wiktor Beck, 4. XII. 1856 do stycznia 1857. Zastępca
przy nauczycielu Schwierczynie.
8. Schuster, 1857 — 1. X. 1858.
9. Augustyn Keintoch, 1. X. 1858 — 5. XI. 1866.
10. Jan Smolka, 2. XI. 1860 — 9. VI. 1862 Pochodził
z Byczyny. Pełnił obowiązki adjuwanta.
11. Jan Spyra, 13. VIII. 1862 — 24. II. 1864, adjuwant z
Świętochłowic.
12. Florian Barton, 18. XI. 1864 — 11. VII. 1866, adjuwant
przy Keintochu. Pochodził z Broschńtz.
13. Karol Kałuża, 11. VII. 1866 — 23. III. 1868, adjuwant,
Poprzednio kandydat w Wielkich Paniowach.
14. Konstanty Operskalski, 5. XI. 1866 — 31. V. 1902.
2 czerwca 1898 r. zachorował ciężko, wobec czego zurlopowano
go do 10 grudnia 1898 r., a następnie od 1. VI. do 15. IX. 1899.
Dnia 1 czerwca 1902 r. z powodu długiej choroby przeniesiony
w stan spoczynku, żegnany mile przez swoich wychowanków.
K. Operskalski ur. się 8 kwietnia 1841 r. w Radzionkowicach
jako syn nauczyciela - organisty. Seminarium kończył w Pysko­
wicach. Po odbyciu praktyki jako adjuwant w Łagiewnikach G.
zatrudniony w Ürbanowicach. Do naszej szkoły przyszedł w
charakterze I. nauczyciela 5 listopada 1866. Służbę pełnił przez
36 lat. Za długą i sumienną pracę odznaczony orderem Orła
Domu Hohenzollernów. Dobry Polak. Zmarł 28. 111. 1914. Po­
chowany na tut. cmentarzu.
15. Herman Haagen, 23. 111. 1868 — 1. V. 1869.
16. Paweł Banard, 7. IX. 1878 — 1. IV. 1880.
17. Aleksander Nachbar, 1. IV. 1880 — 27. 111. 1864. Adju­
want z Pyskowic. Z powodu choroby przestał pełnić powin­
ności nauczyciela tut. szkoły 1. I. 1844. Opuścił Panewnik bez
powiadomienia władz, i zamieszkał u rodziców. Zmarł w czerw­
cu następnego roku.
18. Herman Feist, 1. Vlil. 1885 — 1. IV. 1887, kandydat
stanu nauczyc. ze Strzegomii. Po pomyślnie odbytej praktyce w
tut, szkole przeniesiony do Huty Zgody jako II nauczycie
9. Franciszek Kroker, 1. VII. 1887 — 1. VI. 1889, kand.
z Brieskau. (Brzeg)
20. Franciszek Dannich, od 18 11. 1890.
21. Paweł Reiht, 16. X. 1890 — 1. VI. 1892. Początkowo
nauczyciel pomocniczy. Dnia 1. VI. 1892 przeniesiony w cha­
rakterze nauczyciela stałego do Huty Zgody.
22. Kino Skolud, 1. 111. 1893 — 1 IX. 1893. Nauczyciel
pomocniczy z Pyskowic.
23. Lus, (zastępstwo) 1. VII. 1892 — 31. XII. t. r. Pocho­
dził z Lindau.
24. Jitochin, 26. IX. 1893 — 1. IX. 1894. Zastępstwo.
25. Maksymilian Jahn, 1. Vlil' 1894 — 1. 111. 1895. Przenie­
siony do Załęża, pow. katowickiego.
26. Oskar Waniek, 1. 111. 1895 — 1. VI. 1900 z Brzezin.
Dn. 1. IV. 1895 dotychczasową posadę nauczyciela pomocniczego
zamieniono Wańce na etat. W czasie nieobecności chorującego
Operskalskiego pełnił funkcje 11 nauczyciela. W czerwcu 1900 r.
przeniesiony do Biasowic, na stanowisko kierownika tamtej­
szej szkoły.
27. Maksymilian Tilscher, 1898 z Kittlewitz.
28. Alojzy Weihmann, 9. VI. 1900 — 1. X. 1900, rodem
z Krzyżanowic, pow. Pszczyna.
29. Ryszard Bujok, 1900 z Zabrza.
30. Leopold Dittrich, kand. 1. XI. 1900 — 30. IX. 1912.
Od 1. XI. 1902 — 1. IX. 1903 ochotnik wojsk niemieckich. W latach
następnych często powoływany na ćwiczenia wojskowe (21. VI.
1904 — 15. V111 1904,1. IX. — 26. X. 1905,20. IV. — 4. VII. 1910).
Po 11-tu przeszło latach pracy w szkole panewnickiej przenie­
siony do Mikołowa. Poraz drugi uczył w Panewniku od 1. X.
13 — 1. X. 14 r.
31. Lagua z Bobrka, 15. VI. 1901 — 1 października 1901
powołany do wojska.
32. Leon Wilimskij, 1. VII 1902 — 1. VI. 1907, na stano­
wisko 1 nauczyciela do Panewnika powołany z Woszczyc. Dro­
gą zamiany z naucz. Reimanem przeniesiony do Boryni.
33. Grzegorz Gaffron, 1. IV. 1903 — 1. X. 1903, rodem z
Opola, Syn leśniczego. Urodzony 27 czerwca 1880 w Jehowa
Wykształcenie zawodowe otrzymał w królewskiej preparandzie
w Opolu oraz królewskim seminarium w Proskenau, w czasie
1899 - 99 - 03. Szkołę tut opuścił w 1903 powołany do od­
bycia służby wojskowej.

[madohora]

Pomimo tych trudności szkoła urządziła już w tym roku
(1923) poranek listopadowy z powodu uznania granic wschodnich,
oraz pierwszy obchód Konstytucji 3-Maja.
Po pokonaniu pierwszych trudności szkoła rozwija się
w dalszych latach wzgl. normalnie. Wydział Oświecenia Publicz­
nego w Katowicach, jako władza szkolna województwa drugiej
instancji a inspektorat pierwszej instancji dbały skrupulatnie o to,
aby szkoła miała odpowiednich nauczycieli i środki naukowe.
Wizytatorami szkoły byli ks. Szwajnoch i p. Jarzyński.
Inspektorem p. Krawczyk.
W pierszych latach po przejęciu szkoły praca oświatowa
i wysiłki tut. nauczycieli nad urabianiem ducha polskiego miesz ­
kańców naszej gminy napotykały na dość poważne trudności.
Obywatele Panewnika okazywali nieraz mało zrozumienia i nie
doceniali ważności obchodów z powodu 10-cio letniej rocznicy
wskrzesznnia Państwa Polskiego i t. p. A przecież od samego
początku przejęcia szkoły od Niemców tutejsi nauczyciele czynili
usilne starania w kierunku nawiązania ścisłej łączności z domem
i w ciągnięcia rodziców w orbitę wychowania ich młodej lato­
rośli. Z końcem każdego roku szkolnego i rozpoczęcia nowego,
zapraszano rodziców na zebrania zachęcając ich do współdziała­
nia i uświadamiając o ważności celowej i zdrowej współpracy
domu ze szkołą. Dzięki trosce około nawiązania kontaktu po­
między nauczycielstwem a społeczeństwem, w listopadzie 1927 r.
odbył się wiec rodzicielski w czasie którego zebrani zgodzili się
na utworzenie kursu dla dorosłych i wyrazili życzenie założenia
7-mio klasowej szkoły powszechnej. Na wiecu było obecnych
około 500 osób. W wyniku zgodnej współpracy szkoły z domem
udało się zorganizować akcję dożywiania dzieci oraz wysyłać
rokrocznie kilku uczniów na kolonie letnie. Również gwiazdki
szkolne oraz wystawy prac dzieci, urządzone w r. 1929 były
jednym z licznych ogniw w trosce i znoju kutego łańcucha,
łączącego społeczeństwo Panewnika ze szkołą. Dalszym etapem
tej Syzyfowej pracy było założenie w dniu 9 grudnia 1930 r.
Związku Młodzieży Ludowej. Związek powstał z inicjatywy
kierownika tut. szkoły Stanucha Władysława. Cel związku jasny:
dać dorosłej młodzieży godziwą rozrywkę, wychować ją w cno­
tach obywatelskich i podnieść jej poziom umysłowy

[madohora]

rganizacja szkoły.
Nazwa szkoły.
Urzędowa nazwa szkoły, która brzmi 7 kl. Publiczna Szkoła
Powszechna im. Kr. Jana Sobieskiego w Panewniku, została nada­
na przez SI. Urząd Wojew. W. O. P. rozporządzeniem z dnia 23.111.
1934 Nr. OP 111 172/1 na wniosek Związku Szkolnego, z okazji
250 letniej rocznicy zwycięstwa króla Jana Sobieskiego pod
Wiedniem w 1683 r

[madohora]

— 37
L. M. i K.
Koło szkolne L. M. i K. powstało z inicjatywy kier, szkoły
p. Klamy Teofila dnia 15. IX. 1935 r. Obecnie Koło liczy 52
członków. Zgodnie ze swoim zadaniem organizowania sił spo­
łeczeństwa dla stworzenia i utrwalenia podstaw realnej pracy,
zmierzającej do wyzyskania morza i wód śródlądowych. Dzia ­
łalność Koła rozwija się w kierunku organizowania wycieczek
nad pobliskie stawy, nauki pływania i wiosłowania oraz wygła­
szania aktualnych referatów i pogadanek ilustrowanych przeźro­
czami. Koło prowadzi naucz. Chowaniec Franciszek

[madohora]

Życie religijne.
Każdy rok szkolny zaczyna się i kończy nabożeństwem.
W niedziele i święta młodzież bierze udział w nabożeństwach
szkolnych, odprawianych w klasztorze O. O. Franciszkanów.
Trzy razy przystępują dzieci obowiązkowo do Sakramentów św.
na początku i na końcu roku szkolnego oraz po rekolekcjach,
trwających trzy dni w czasie Wielkiego Postu. Wszystkie prak­
tyki religijne odbywają się w kościele O. O. Franďszkanów.
Szczególnie chętnie śpieszą dzieci na nabożeństwa majowe,
zachęcone i pouczone przez swoich wychowawców w czasie
nauki religii lub przy innych sposobnościach. Szkoła otacza
bardzo troskliwą opieką praktyki religijne, starając się doprowa­
dzić do tego, by uczestnictwo w nich nie było wyłącznie for­
malne, ale potęgowało życie Chrystusowe w duszach dzieci.
W porozumieniu z miejscowym duchowieństwem z uroczystości
kościelnych obchodziła szkoła 700-letnią rocznicę śmierci św.
Franciszka z Asyżu, przypadającą na 12 grudnia 1926 r.,
200-letnią rocznicę koronacji św. Stanisława (r. 1926) i inne.
Dla uczniów szystkich klas istnieje Krucjata, którą prowadzi O. Korneliusz.

[madohora]

Działalność charytatywna szkoły.
Subwencje i dochody z wszelkich imprez organizowanych
staraniem szkoły przeznacza się wyłącznie dla biednych dzieci.
Ograniczę się do podania niektórych, suchych, ale wymownych
w swej treści notatek kronikarskich.
„W maju 1933 r. szkoła obdarowała bucikami 15 dzieci
przystępujących do 1 komunii św. za cenę 102,— zł.
1934. „Dnia 22 grudnia odbyło się obdarowanie; 300
dzieci otrzymało po 1,5 funt strucli, a 20 dzieci otrzymało buciki“
„Dochód z wieczornicy Z. R. w kwocie 56 zł. przeznaczono
na podręczniki dla biednych dzieci“.
„Za uzyskaną kwotę 260 zł. 99 gr. z urządzonej „gwiazdki“
zakupiono barchanu na ciepłe sukienki i na bieliznę dla dzieci“.
1936. „22. XII. obdarowano każde dziecko struclą, a dziat­
wa biedniejsza otrzymała ponadto ciepłą odzież. Rozdano 50
swetrów. 450 strucli“.
„Pieniądze na powyższe cele zdobywa szkoła drogą zbiórek
urządzania imprez dochodowych, z Inspektoratu Szkolnego i t. d.
Jak widzimy szkoła polska nie tylko uczy ale również troszczy
się o materialne potrzeby powierzonych sobie wychowanków.

[madohora]

Szkoła dokształcająca.
Wiejskie szkoły dokształcające zaczęły powstawać w roku
1927 na podstawie ustawy z 1920 r. Przy ich zakładaniu przez
władze polskie chodziło zasadniczo o to, aby młodzieży, która
ze skończonym 14-tym rokiem życia opuszcza szkołę powszech­
ną nie wypuszczać z pod opieki w okresie fizycznego dojrze­
wania i ustalania się charakteru i zarazem poglądów na zagad­
nienia społeczne. Szkołę dokształcającą wiejską przy szkole II
w Panewniku uruchomiono 21. X. 1929. Do szkoły uczęszczali
chłopcy w wieku od 14 do 18 lat. Nauka odbywała się 3 razy
tygodniowo po 3 lekcje 50 minutowe. Liczba młodzieży wyno­
siła 53. W roku 1930 szkoła ta liczyła 66 uczniów. Kierowni­
kiem jej był kier, szkoły powszechnej p. Paweł Tomczyk. Nauki
udzielali miejscowi nauczyciele. Likwidacja szkoły dokształca­
jącej nastąpiła 1. II. 1933 r. Do dokształcających szkół zawo­
dowych uczęszcza młodzież do Mikołowa i Piotrowic.
Niezależnie od dokształcania młodzieży tuż po opuszczeniu
szkoły powszechnej, odbyły się w roku 1925 i 1926 kursy wie­
czorne dla dorosłych w ilości 25 lekcyj dwugodzinnych z his­
torii i języka polskiego. W kursie, którego organizatorem był
kier. Stanuch Wł. wzięło udział 37 osób. Kurs ten zakończono
obchodem 100-letniej rocznicy śmierci Staszica. Również w
szkole nr. II. tut. nauczycielstwo urządziło w roku 1927 bez­
płatne kursy dokształcające dla dorosłych, z języka polskiego,
historii i rachunków

[madohora]

nformacje na rok szkolny 1937/38.
Rok szkolny 1937/38 rozpocznie szkoła pod znakiem do­
brej koniuktury. Rozbudowa szkoły będzie ukończona 1. IX.
1937 r. Odpowiednie warunki lokalowe i higieniczne pozwolą na
realizację postulatów wychowania higieniczno-estetycznego, oraz
na gruntowną reorganizację wewnętrznego życia szkoły. Przede
wszystkim uruchomiona zostanie pracownia robót ręcznych,
dla chłopców (drzewo, blacha, drut i t. p.) oraz kuchnia gospo­
darstwa domowego, dla dziewcząt.
Dla celów wychowawczych zorganizuje się świetlicę, gdzie
znajdą pomieszczenie organizacje młodzieży szkolnej, oraz spe­
cjalną ubikację na bibliotekę i czytelnię. W związku z zajęciami
w ogrodzie jest w projekcie uruchomienie hodowli jedwabników,
i zaprowadzenie szkółki drzew owocowych wyłącznie dla celów
szkolnych.
Dwa razy w miesiącu będą dzieci korzystały z kąpieliska
szkolnego, a na okres upałów przygotowuje się odpowiednie po­
mieszczenia do nauki na świeżym powietrzu. Szkoła będzie li­
czyła 7 klas postępujących i 7 równoległych, razem 14 oddzia­
łów z 480 dzieci na 10 sal naukowych. Przewidując normalny
przyrost (50 dzieci) należy przyjąć liczbę dzieci z dnia 15. IX.
1937 na 530 -j- 80 przedszkole, razem 610 dzieci

[madohora]

Tereny tej części Katowic geologicznie położone są w niecce górnośląskiej[3], a obszar ten ma budowę zrębową. Zapadlisko to w okresie karbonu zostało wypełnione przez zlepieńce, piaskowce i łupki ilaste zawierające pokłady węgla kamiennego. W okresie trzeciorzędu utworzyły się główne rysy rzeźby terenów Panewnik. W tym czasie spękaniu uległa wtedy płyta antyklinorium śląsko-krakowskiego, tworząc m.in. rów Kłodnicy zaczynający się na zachód od Ochojca i ciągnący się w kierunku zachodnim przez tereny Ligoty i dalej Panewnik. W czwartorzędzie obszar osady został prawdopodobnie pokryty przez lądolód skandynawski dwukrotnie[5]. Większą część terenu Panewnik budują plejstoceńskie piaski i żwiry fluwioglacjalne, a w mniejszym udziale piaski i żwiry glacjalne z głazami na glinie zwałowej[6]. W trwającym współcześnie holocenie następują zjawiska niszczenia i wyprzątania pokryw osadów plejstoceńskich. Osady rzeczne występują w dolinach rzek, m.in. w dolinach Kłodnicy i Ślepiotki

[madohora]

W latach 20. i 30. XX wieku wykształciło się nowe centrum Panewnik. Powstało tutaj: urząd gminy, poczta, restauracje i liczne zakłady rzemieślnicze. W latach 1936–1958 przy klasztorze franciszkanów wzniesiono Kalwarię Panewnicką

[madohora]

Zorganizowana działalność kulturalna w Panewnikach rozwijała się od lat międzywojennych. W 1923 roku powstał w Panewnikach chór „Wanda”, który oprócz występów śpiewaczy organizował często przedstawienia amatorskie. W 1935 roku ojcowie franciszkanie przy pomocy dyrekcji huty „Pokój”, spółki Hohenlohe oraz cementowni „Saturn” i „Grodziec” Dom Związkowy. W budynku tym odbywały się liczne wykłady, wieczornice i spotkania. W domu tym przy ulicy Związkowej 20 funkcjonuje Muzeum Misyjne, który prezentuje historię Zakonu Braci Mniejszych, a także związek współczesnych misji ojców franciszkanów z wyprawami św. Franciszka z Asyżu

[madohora]

GLORIA VICTIS
JEŚLI ZAPOMNIMY O NICH
TY BOŻE ZAPOMNIJ O NAS

OFIAROM REŻIMU KOMUNISTYCZNEGO
ZAMORDOWANYCH W LATACH 1945-1956
ZA DZIAŁALNOŚĆ NA RZECZ
NIEPODLEGŁEGO BYTU PAŃSTWA POLSKIEGO

ŻOŁNIERZOM KONSPIRACYJNEGO WOJSKA POLSKIEGO
NARODOWYCH SIŁ ZBROJNYCH
ZRZESZENIA WOLNOŚĆ I NIEZAWISŁOŚĆ
SAMODZIELNYCH GRUP POAKOWSKICH
ORAZ WIĘŹNIOM POLITYCZNYM
OKRESU STALINOWSKIEGO
DZIAŁAJĄCYM W OKRĘGU ŚLĄSKIM
POMORDOWANYM I POGRZEBANYM
NA TYM CMENTARZU I W MIEJSCACH NIEZNANYCH

[madohora]

Panewniki

[madohora]

Cmentarz Panewniki

[madohora]

Cmentarz Komunalny przy ul. Panewnickiej w Katowicach − jedna z nekropolii Katowic przy ul. Panewnickiej 45 w dzielnicy Ligota-Panewniki.

[madohora]

Kalwaria Panewnicka – zespół kaplic pasyjno-maryjnych usytuowanych w pobliżu klasztoru oo. franciszkanów w Katowicach wraz z przyległym terenem parkowym

[madohora]

II stacja − Jezus bierze krzyż na swoje ramiona. Kaplica ukończona w 1948. Rzeźba w sztucznym kamieniu Chrystus z krzyżem autorstwa br. Leonarda Bannerta OFM.

[madohora]

VII stacja − Jezus upada po raz drugi. Poświęcona 4 września 1938. Fundacja parafian z Panewnik. Kamień do budowy stacji pochodził z Katowickiej Hałdy. Autorem rzeźb był Antoni Mehl z Krakowa. W 1984 dobudowano podium. Kaplica służy jako ołtarz polowy.

[madohora]

XIV stacja − Jezus złożony do grobu. Rzeźba autorstwa br. Leonarda Bannerta OFM z 1953. Okratowanie z 1983.

[madohora]

Kaplica Ogrójca − fundacja Klary Rzychoń z 1958. Przedstawiony został klęczący Chrystus z uczniami w Getsemani.

[madohora]

Kaplica Ukoronowania NMP − postać Maryi wysoko nad ziemią, aniołowie wkładają jej na głowę koronę.

[madohora]

Ruchomy żłobek

[madohora]

W 2006 r. konstrukcja miała 25 m wysokości, 20 m szerokości i 12 m głębokości i zajmowała powierzchnię około 730 m². Co roku wymiary szopki ulegają zmianie. Stajenka budowana jest z bali i desek jodłowych. Nad szopką rozciąga się – namalowane na płótnie – sklepienie niebieskie, jakie pojawia się w wigilijną noc nad Katowicami.

[madohora]

Panewniki

[madohora]

Wewnątrz rozstawiane są figury z gipsu, drewna i masy żywicznej. Najstarsze wykonane zostały w drugiej połowie XIX w. (pastuszek z barankiem i kobieta z dzbanem z drewna lipowego)[9]. Figury Maryi i Józefa mają po 95 cm. Figurka Dzieciątka Jezus, długości 44 cm, sprowadzona została staraniem o. Damiana Szojdy OFM w 1981 roku z Betlejem. Wszystkich figur, które nie są wystawiane każdego roku, jest około 120.

[madohora]

PANEWNICKA SZOPKA OJCÓW FRANCISZKANÓW - Nasze Miasto

[madohora]

***

[madohora]

Pierwsi zakonnicy przybyli do Starych Panewnik w 1902 roku, z klasztoru na Górze św. Anny. Wkrótce nad Kłodnicą zbudowali kopię Groty Lourdzkiej, która obecnie stanowi część Kalwarii Panewnickiej. Kościół i Klasztor Franciszkanów rozpczęto budować w roku 1906 od wmurowania kamienia węgielnego. Projekt architektoniczny przygotował franciszkanin z Saksonii, brat Mansuetus Fromm. Uroczystość konsekracji świątyni miała miejsce w 1908 roku, ale prace zarówno w kościele, jak i w klasztorze, trwały jeszcze kilka lat. W 1974 roku kościół został ustanowiony bazyliką mniejszą. Kościół pod wezwaniem św. Ludwika i Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny wzniesiono z cegły, na planie krzyża łacińskiego; nadano mu wygląd neoromański.

[madohora]

Od tej pory przy kościele można było zakładać bractwa religijne i organizować pielgrzymki. Naprzeciwko klasztoru utworzono cmentarz gminny.

[madohora]

W związku z nadaniem kościołowi w roku 1954 tytułu „Wniebowzięcia NMP” i zaliczeniem zespołu sakralnego w Panewnikach do sanktuariów maryjnych, postanowiono zbudować wokół klasztoru 15 kaplic różańcowych. Pierwsze wykopy pod ich budowę rozpoczęto 7 maja 1955 r. Poświęcenia dokonano kolejno: części radosnej – 21.11.1957 roku, bolesnej – w roku 1959, chwalebnej – 22.09.1963 roku

[madohora]

W następnych latach świątynię kończono i przyozdabiano. Ołtarz główny stanął w prezbiterium w 1909 r. Od lipca 1912 r. na placu kościelnym stoi statua św. Jadwigi Śląskiej. 21.09.1913 r. do kościoła uroczyście wprowadzono relikwie świętych męczenników i biskupów Ptolemeusza i Romana oraz jednego z 38 współmęczenników. Od 1913 r. w okresie Bożego Narodzenia w kościele stawia się dużych rozmiarów żłóbek. Dzwony zawieszone na wieżach w 1913 r. (pięć) zostały w czasie I wojny światowej zużyte na cele wojenne. Nowe (cztery) zawieszono w 1920 r., największy zaś (piąty), poświęcony św. Antoniemu z Padwy, w 1931 r. Poświęcenie organów nastąpiło w 1925 r. przez ks. Augusta Hlonda, wtedy jeszcze administratora apostolskiego w Katowicach.

[madohora]

Po wojnie do 1949 roku w klasztorze istniał nowicjat połączony (odtąd już bez podziału na zmierzających do kapłaństwa lub nie). Od stycznia 1950 r. przeniesiono do klasztoru studium teologiczne, od 1970 r. także studium filozoficzne, dzięki czemu istnieje do dziś Wyższe Seminarium Duchowne. Od 2000 r. placówka jest także domem formacji początkowej. Od lat 70. kościół i klasztor ulegały licznym remontom i przebudowom. Wokół klasztoru powstały nowe obiekty.

[madohora]

1908 (19 lipca)
Poświęcenie kościoła przez biskupa wrocławskiego Jerzego kardynała Koppa.

[madohora]

1931
Zawieszenie piątego dzwonu poświęconego św. Antoniemu z Padwy.

[madohora]

1951 (13 maja)
Początek kultu MB Fatimskiej w Panewnikach.

[madohora]

1967 (29 października)
Wizyta prymasa Stefana kard. Wyszyńskiego i metropolity krakowskiego Karola kard. Wojtyły – przekazanie ram obrazu MB Częstochowskiej z diecezji katowickiej do diecezji krakowskiej.

[madohora]

1992 (25 marca)
Utworzenie archidiecezji katowickiej.

[madohora]

2000
Bazylika była kościołem jubileuszowym.

[madohora]

2006
Rozbudowa żłóbka – dobudowa prawego skrzydła w nawie bocznej.

[madohora]

2013 (6/7 grudnia)
Pierwsza nocna adoracja Najświętszego Sakramentu – zapoczątkowanie dzieła wieczystej adoracji Najświętszego Sakramentu.

[madohora]

2016 (12 czerwca)
W ramach Artystycznego Weekendu w Panewnikach wystawiona została Opera Góralska „Ojciec Święty Jan Paweł II na Podhalu” autorstwa Franciszka Łojasa-Kośli z Poronina, będąca hołdem dla św. Jana Pawła II.

[madohora]

2017 (30 stycznia)
Premiera filmu DVD pt. „Panewnicko Betlyjka” o historii i procesie powstawania panewnickiego żłóbka.

[madohora]

2017 (17 lutego)
Parafia włączyła się w akcję pomocy rodzinom na dotkniętych wojną terenach Syrii „Rodzina-Rodzinie”.

[madohora]

2019 (3 listopada)
Ukazał się 200 numer miesięcznika parafialnego „Głos Św. Ludwika”

[madohora]

Głos Św. Ludwika – pismo parafii św. Ludwika w Panewnikach

Pierwszy numer pisma ukazał się w 1995 roku (październik-listopad). Pismo zostało powołane do życia przez ówczesnego proboszcza parafii Św. Ludwika Króla w Panewnikach o. Marcelina Pietryję OFM, który redagował je do 2000 roku. Na początku istnienia periodyk był wydawany w formacie A5 i ukazywał się co dwa miesiące do nr 20(3) 1998 (lipiec-sierpień). Gdy w 2001 roku opiekę nad gazetką przejął kolejny proboszcz o. Henryk Dąbek OFM, ukazały się trzy numery w formacie A4, z kolorową okładką (nr 1 kwiecień 2001; nr 2 maj 2001 i nr 3 czerwiec 2001), po których nastąpiła przerwa w wydawaniu. Czasopismo zostało wznowione przez następnego proboszcza o. Alana Ruska OFM w październiku 2004 roku. Od tego czasu ukazuje się regularnie co miesiąc w formacie A4 z kolorową okładką. Zawiera łącznie 20 stron (11 numerów w ciągu roku i wakacyjny na lipiec i sierpień). Ukazuje się w nakładzie 1300 egzemplarzy, które rozprowadzają bracia klerycy, po każdej niedzielnej mszy świętej. Jest dostępne także na furcie klasztornej i parafialnym kiosku. Od stycznia 2006 roku do maja 2009 roku równolegle z "Głosem" był wydawany "Ludwiczek", jako wersja dla dzieci. Trzy pierwsze numery zostały wydane w formacie A5 jako kolorowy dodatek, następnie ukazywał się jako czterostronicowa wkładka do głównego czasopisma. Drukowano w nim rebusy, zagadki, kolorowanki oraz rozważania biblijne dla dzieci.

[madohora]

Skład redakcji (2022): o. Witosław J. Sztyk OFM - redaktor naczelny, Anna Szyga - redaktor prowadzący, Stanisław Surma, Anna Szady, br. Marek Trepczyk OFM - stale współpracują.

[madohora]

Idea organizacji festwialu proekologicznego zrodziła siępod koniec lat 80. XX wieku w gronie panewnickich seminarzystów. Pierwsza edycja odbyła się w 1990 roku w bazylice panewnickiej. Nagrodę otrzymała „Arka” z Lublińca, którego piosenka „Ekosong” stała się hymnem imprezy. Gościem festiwalu był Józef Skrzek

[madohora]

Namioty są obecnie wykorzystywane w turystyce i wojsku do schronienia i nocowania w terenie, do zabezpieczenia sprzętu przed wpływami atmosferycznymi, do tymczasowych schronień handlowych, wystawowych, jako tymczasowe magazyny, a nawet pomieszczenia produkcyjne.

[madohora]

EKOSONG W PANEWNIKACH - www.lasy.gov.pl

[madohora]

Organizatorem Festiwalu EKOSONG jest Zakon Braci Mniejszych – Franciszkanów w Katowicach-Panewnikach.Wśród współorganizatorów sąRegionalna Dyrekcja Lasów Państwowych oraz Nadleśnictwo Katowice a także Urząd Miasta Katowice. Miło nam poinformować, że honorowy patronat nad imprezą objął Wiesław Kucharski, dyrektor RDLP w Katowicach.(CIS)

www.katowice.lasy.gov.pl/aktualnosci/-/asset_publisher/6uqY/content/ekosong

[madohora]

Podczas festiwalu promowano także akcję ŚLĄSKIE DZIECIOM Z ALEPPO. Na poszczególnych stoiskach można było zakupić stosowne cegiełki pomocowe. Do akcji przyłączył się również zespół Dariusza Malejonka MALEO REGGAE ROCKERS, który zakup swoich płyt przeznaczył właśnie jako cegiełkę na pomoc dla dzieci w syryjskim Aleppo. W tym roku zespół świętuje także swój jubileusz XX-lecia pracy artystycznej na scenie.

[madohora]

Opis metod przetwarzania, konserwacji i dojrzewania: Składniki: marcepan, biszkopt, marmolada cytrynowo-pomarańczowa, czekolada, diavolina. Przygotuj pastę migdałową, którą wyłożysz dno i brzegi formy o średnicy około 30 cm. w średnicy; napełnić marmoladą cytrynową i przykryć biszkoptem, a następnie napełnić marmoladą pomarańczową. Odwróć wszystko do góry dnem na formę o średnicy 35 cm. średnicy i posmarować ciasto polewą czekoladową; jak tylko ostygnie, udekoruj, odkurzając diabła i nakładając kawałek metalizowanego papieru odwzorowującego twarz anioła ze srebrnymi skrzydłami za głową.

[madohora]

FODA mieści się w klasztorze franciszkanów w Katowicach-Panewnikach. Klasztor ten jest największym budynkiem w tej części Katowic. Dojechać można wszystkimi autobusami jadącymi do Katowic-Ligoty. Gdy już dotrzesz do klasztoru, szukaj znaków – wskażą Ci drogę do nas. Wejście do FODY znajduje się w bramie wjazdowej prowadzącej na wewnętrzny plac klasztorny. Potem już tylko po schodach w dół i już jesteś jesteś w naszym domu.

[madohora]

Schola – śpiewamy na niedzielnych Mszach św. i podczas różnych okoliczności. Próby mamy w czwartki o 19:30 i w niedziele o 18:00.

[madohora]

Weźcie też hełm zbawienia i miecz Ducha, to jest słowo Boże – wśród wszelakiej modlitwy i błagania. Przy każdej sposobności módlcie się w Duchu! Nad tym właśnie czuwajcie najusilniej i proście za wszystkich świętych i za mnie, aby dane mi było słowo, gdy usta otworzę, by jawnie i swobodnie głosić tajemnicę Ewangelii, dla której sprawuję poselstwo jako więzień – żebym jawnie ją wypowiedział, tak jak winienem.

[madohora]

Urodził się w polskiej rodzinie Hermana i Emilii z domu Pierchata 14 sierpnia 1931 w Rybniku. W 1945 wstąpił do niższego seminarium duchownego prowadzonego przez franciszkanów w Nysie. Do zakonu wstąpił 14 września 1948 w klasztorze w Katowicach-Panewnikach. Odbywał go pod okiem przyszłego prowincjała o. Teofila Zawieji OFM. Studia filozoficzne ukończył w klasztorze w Opolu, teologię studiował w Katowicach-Panewnikach. Święcenia kapłańskie otrzymał 6 lutego 1955 z rąk biskupa chełmińskiego Bernarda Czaplińskiego.

[madohora]

Urodził się 3 listopada w Książenicach. W latach 1956–1961 kształcił się w Liceum Ekonomicznym w Rybniku, które ukończył ze świadectwem dojrzałości. W latach 1961–1967 odbył studia filozoficzno-teologiczne w Wyższym Śląskim Seminarium Duchownym w Krakowie (w latach 1961–1962 w Tarnowskich Górach). Święceń prezbiteratu udzielił mu 4 czerwca 1967 w katedrze Chrystusa Króla w Katowicach biskup koadiutor katowicki Herbert Bednorz. W latach 1971–1974 studiował w Prymasowskim Studium Życia Wewnętrznego w Warszawie, gdzie w 1975 uzyskał licencjat z teologii życia wewnętrznego. Od 1974 do 1976 kontynuował studia na Wydziale Teologicznym Akademii Teologii Katolickiej w Warszawie, które ukończył z magisterium z teologii moralnej. Dalsze studia odbył w Rzymie. Wpierw w latach 1977–1981 studiował na Papieskim Uniwersytecie Gregoriańskim, gdzie po przedłożeniu rozprawy Duchowość chrześcijańska w dokumentach Soboru Watykańskiego II uzyskał doktorat z teologii życia wewnętrznego, następnie w latach 1981–1983 na Papieskim Uniwersytecie św. Tomasza z Akwinu, gdzie otrzymał doktorat z teologii moralnej na podstawie dysertacji Duchowość rodziny chrześcijańskiej w świetle Soboru Watykańskiego II

[madohora]

Należał do Franciszkańskiego Zakonu Świeckich

[madohora]

BISKUP PIOTR MALCZUK - Niedziela

[madohora]

SYRACH JANICKI T.2

[madohora]

O. Justyn pracował jako duszpasterz parafialny w następujących placówkach: parafia franciszkanów w Rybniku (1955–1959), klasztor w Poznaniu (1959–1960, jako misjonarz ludowy), klasztor w Opolu (1960–1961, pomoc w parafii w Zimnnicach Wielkich). Od 1961 roku był wikariuszem parafialnym w Panewnikach. W latach 1965–1994 był proboszczem parafii panewnickiej. Jako proboszcz rozpoczął praktykę nabożeństw Drogi Krzyżowej na Panewnickiej Kalwarii. W latach 1969–1975 i 1986–1991 był członkiem diecezjalnej rady kapłańskiej. Uczestniczył też jako członek w pracach: diecezjalnej rady duszpasterskiej, komisji II Synodu Plenarnego oraz trybunału w sprawie beatyfikacji Sługi Bożej Matki Laury Meozzi

[madohora]

Ekumeniczny patriarchat do IV Soboru Konstantynopolitańskiego (869–870): studium historyczno-prawne. Lublin: Katolicki Uniwersytet Lubelski. Wydział Prawa Kanonicznego, 1984. (pars disseratiionis)
Konstantynopol stolicą ekumenicznego patriarchatu: 325–870. Katowice: Księgarnia Św. Jacka, 1988, seria: Studia z Prawa Kościelnego. ISBN 83-7030-009-X.

[madohora]

Każdego roku przez 30 lat głosił górnikom z wielkim entuzjazmem kazanie w uroczystość patronalną św. Barbary. Z umiłowaniem prowadził co roku adoracje stanowe przy żłóbku w okresie Bożego Narodzenia oraz opiekował się parafialną wspólnotą Franciszkańskiego Zakonu Świeckich. Od chwili oddania do użytku obu szpitali na terenie parafii roztaczał opiekę duszpasterską nad chorymi. Kapelanem szpitala pozostał do chwili śmierci. Był gorliwym spowiednikiem w Panewnikach, w Piekarach z okazji pielgrzymek stanowych oraz spowiednikiem sióstr zakonnych.
O. Justyn Widuch był członkiem Rady Kapłańskiej Archidiecezji Katowickiej w latach 1969-1975 i 1986-1991, członkiem Rady Duszpasterskiej Archidiecezji Katowickiej, członkiem Archidiecezjalnej Komisji II Synodu Plenarnego oraz członkiem Trybunału w sprawie beatyfikacji Sługi Bożej Matki Laury Meozzi. W zakonie o. Justyn Widuch pełnił w latach 1965-1968 funkcję definitora prowincjalnego, w latach 1971-1992 był prowincjalnym sekretarzem do spraw ewangelizacji misyjnej i w takim charakterze odwiedził w 1980 r. misjonarzy naszej prowincji, pracujących w Boliwii.

[madohora]

O. Justyn Widuch był dwukrotnie członkiem Rady Kapłańskiej archidiecezji katowickiej, należał także do Archidiecezjalnej Rady Duszpasterskiej, był członkiem Archidiecezjalnej Komisji II Synodu Plenarnego. Pełnił wiele odpowiedzialnych funkcji w zakonie. Zajmował się również pracą naukowo-dydaktyczną. W 1984 roku uzyskał doktorat z prawa kanonicznego na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim na podstawie rozprawy pt. Ekumeniczny Patriarchat do Soboru Konstantynopolitańskiego (867-870) napisanej pod kierunkiem ks. dr. hab. Edmunda Przekopa. Był wykładowcą prawa kanonicznego.

[madohora]

Zabroniono sprzedawać kwiaty, a w telewizji zabitych nazywano warchołami. Ale zwykli ludzie pięknie pożegnali zabitych górników z kopalni Wujek

[madohora]

21 grudnia o godz. 13.00 w Katowicach Ligocie odbył się pogrzeb Józefa Czekalskiego. Ceremonia rozpoczęła się w kaplicy cmentarnej, gdzie ustawiono trumnę. Zgromadziła się przy niej liczna grupa osób, m.in. żona i córka zabitego oraz dziewięciu zakonników z pobliskiego klasztoru franciszkańskiego. Po pogrzebie odprawiono Liturgię żałobną w bazylice pw. św. Ludwika Króla i Wniebowzięcia NMP w Katowicach Panewnikach. W raportach SB zapisano, że w czasie homilii miejscowy proboszcz, ojciec Justyn Widuch, powiedział m.in.

[madohora]

Także 20 grudnia w Niedośpielinie, gmina Wielgomłyny, woj. piotrkowskie, został pochowany 19-letni Andrzej Pełka, najmłodszy z górników zastrzelonych w kopalni „Wujek”. W jego pogrzebie uczestniczyło ok. 150 osób.

[madohora]

Wbrew woli SB Msza św. w czasie pogrzebu odbyła się więc w kościele. Potężny panewnicki kościół cały zapełnił się ludźmi. Nic dziwnego, ojciec Justyn do tego stopnia zlekceważył żądania SB, że ogłosił termin pogrzebu z ambony. – Pamiętam, jak odpowiadał tajniakowi, że on i tak zrobi to, co mu podpowiada sumienie – wspomina ojciec Damian. Ludzie na tym pogrzebie byli przygnębieni. – Taki to był czas, pełen napięcia. Ale zgromadzeni byli jednocześnie bardzo skupieni i rozmodleni – mówi ojciec Damian. Blisko kościoła stoi klinika, w której leżeli górnicy ranni w kopalni „Wujek”. – Franciszkańscy klerycy od razu 16 grudnia oddawali dla nich krew. A potem przygarnialiśmy w klasztorze bliskich tych rannych. Nieraz tutaj nocowali – wspomina ojciec Damian. Ojciec Justyn był proboszczem w Panewnikach przez 29 lat, aż do śmierci. Zmarł w 1994 roku.

[madohora]

Część rodziny próbowała się jednak przebić do Katowic bez zezwoleń. Agnieszka jest jedynaczką. – Bardzo chciałam mieć rodzeństwo. Rodzice też myśleli o kolejnym dziecku. Nie zdążyli – mówi. Dzisiaj Agnieszka jest mamą rocznego Olka. Nosi podwójne nazwisko Gzik-Pawlak. – Przyjaźnię się z córkami innych zamordowanych na „Wujku”, z Magdą, córką Zbigniewa Wilka, i Kasią, córką Bogusława Kopczaka. Wszystkie jesteśmy już mężatkami i mamy dzieci. I wszystkie zachowałyśmy panieńskie nazwiska, żeby uczcić naszych ojców – mówi.

[madohora]

Mogiłę zrównano z ziemią, a mieszkańcy w Uroczystość Wszystkich Świętych zapalali na tym miejscu świeczki. Niemcy, aby zapobiec oddawaniu czci rozstrzelanym Polakom, przez środek przeprowadzili aleję cmentarną. Po drugiej wojnie światowej ciała ekshumowano i pochowano w zbiorowym grobie. Pierwszy odsłonięto 20 lipca 1961. Przebudowano go według projektu artysty rzeźbiarza Bogumiła Burzyńskiego i ponownie odsłonięto i poświęcono 1 września 2000

[madohora]

Ansgary Tomasz Szczepan Malina OFM (ur. 12 grudnia 1892 w Dąbrówce Wielkiej, obecnie dzielnicy Piekar Śląskich, zm. 6 stycznia 1969 w Katowicach) – franciszkanin, kaznodzieja i kompozytor.

[madohora]

Św. Roman z Nepi czczony jest przede wszystkim w Nepi. Wraz ze św. Ptolemeuszem są patronami tego włoskiego miasta. Mieszkańcy Nepi mieli zwyczaj dorocznego obchodzenia święta męczenników przez trzy dni od 23 do 25 sierpnia.

[madohora]

Ptolomeusz z Nepi, wł. San Ptolomaeo (Tolomeo) da Nepi − biskup męczennik z III wieku, razem ze św. Romanem i towarzyszami zginął w czasie prześladowań za cesarza Klaudiusza Gockiego; współpatron włoskiego miasta Nepi, święty Kościoła katolickiego.

[madohora]

Najwięcej przedstawień św. Ptolomeusza z Nepi znajduje się w samym Nepi. W kościele św. Ptolomeusza przy zejściu do katakumb stoi figura męczennika w szatach biskupich z mitrą i pastorałem. W miejscowej katedrze na sklepieniu nad nawą główną znajduje się malowidło przedstawiające ukoronowanie Matki Bożej. W prawym dolnym rogu zostali przedstawieni obaj patroni miasta w szatach biskupich. Po lewej stronie stalli umieszczono obraz przedstawiający konsekrację biskupią św. Romana, św. Ptolomeusz jest świadkiem tego wydarzenia. Na obrazie po prawej stronie prezbiterium ciało męczennika Ptolomeusza leży na miejskim forum. Święci patroni miasta zostali też przedstawieni na tryptyku w ołtarzu głównym. Obaj odziani są w szaty biskupie. W rękach trzymają pastorały

[madohora]

OŁTARZ MĘCZENNIKÓW Z NEPI - www.opoka.pl

[madohora]

Biskup Roman uważany jest za patrona Nepi, czyli urokliwego miasteczka położonego w regionie Lacjum niedaleko Rzymu. Włoskie miasto znane jest głównie ze swojego średniowiecznego zamku, dominującego nad panoramą miasta. Nepi patronuje nie tylko święty Roman, ale również św. Ptolemeusz.

[madohora]

Pobożna kobieta o imieniu Savinilla odnalazła biskupów i pochowała św. Romana we wnętrzu, a św. Ptolemeusza we wejściu do groty. Przy grobie świętego Romano odnaleziono freski przedstawiające Jezusa Chrystusa błogosławiącego dwóch kapłanów z Nepi. Obecnie w miejscu pochówku męczenników znajduje się kościół św. Ptolemeusza, do którego tłumnie przybywają przede wszystkim włoscy katolicy.

[madohora]

Posiadają go obecnie znaczniejsze kościoły katedralne, kolegiackie i klasztorne, a także znane sanktuaria maryjne, m.in. Jasna Góra, Altötting, Fátima, Kevelaer, Lourdes, Mariazell, Ottobeuren, Werl, Bardo, Gidle, Dębowiec, Tuchów, Krzeszów, Wambierzyce, Kalwaria Zebrzydowska, Kalwaria Pacławska.

[madohora]

BAZYLIKI.MNIEJSZE W POLSCE I NA ŚWIECIE

[madohora]

Rok Miłosierdzia miał przypominać całemu światu istotę orędzia Chrystusa: Bóg przebacza każde zło, jeśli tylko go o to poprosimy. Jubileusz ten podkreślał, że Bóg jest nieskończonym dobrem, a Jezus ofiarował swoje życie za ludzkość. Motto tego roku Miłosierni jak Ojciec (Łk 6,36) zachęcało do naśladowania Boga, tak aby przekonywać ludzi o jego dobroci.

[madohora]

STOLICA APOSTOLSKA OGŁOSIŁA ROK JUBILEUSZOWY - Niedziela

[madohora]

ROK JUBILEUSZOWY - Gość

[madohora]

4 czerwca 2023 roku abp. Wiktor Skworc uroczyście poświęcił nowy kościół parafialny. Zastąpił on dotychczasowy budynek, a jego budowę sfinansowano ze środków prowincji, wiernych oraz darczyńców

[madohora]

PARAFIA ŚW. ANTONIEGO Z PADWY - www.archidiecezjakatowicka.pl

[madohora]

W 1908 r. kościół konsekrowano, a dokonał tego ksiądz kardynał Jerzy Kopp – arcybiskup i ordynariusz wrocławski. W 1934 r. kościół OO. Franciszkanów staje się pełnoprawną parafią samodzielną, gdy wyłączono Panewniki z parafii mikołowskiej. W 1993 r. kościół został wpisany przez wojewódzkiego konserwatora zabytków do rejestru zabytków województwa Katowickiego i objęty specjalną kontrolą. Dotyczy to również w pewnym stopniu parku i jego elementów przestrzenno- kulturowych

[madohora]

Należy przypuszczać, że urządzenie zieleni parkowej miało tu charakter nieplanowy pod względem przestrzennym i botanicznym, dotyczącym różnorodności drzew i ich wzajemnej kompozycji. Drzewa sadzono głównie wzdłuż ścieżek i alei przyszłego parku. Na terenie kalwarii zdecydowanie dominują drzewa liściaste. Można tu spotkać wiele gatunków tych drzew, jak np. brzoza brodawkowata, dąb, topola czy kasztanowiec. Na ich pniach często możemy zobaczyć grzyby pasożytnicze, które najczęściej atakują drzewa stare lub chore. W trakcie spacerów po parku możemy spotkać wiewiórki, myszy oraz całą gromadę owadów takich jak ważki, muchówki, chrząszcze i motyle, np. latolistek cytrynek lub rusałka ceik.

[madohora]

W powstaniu kalwarii miał udział wybitny śląski misjonarz w Ziemi Świętej franciszkanin o. Władysław Schneider (1833-1919) Pierwsze obiekty na przyszłej kalwarii pojawiły się już w latach 1904-1905. Przykładem takiego obiektu jest grota lourdzka, zbudowana na wzór oryginalnej. Była to pierwsza inicjatywa budowlana franciszkanów na terenie Panewnik. Jej poświęcenia dokonano 27 sierpnia 1905, a więc na całe trzy lata przed konsekracją kościoła franciszkańskiego w Panewnikach. Grota ta była od samego początku swego istnienia miejscem licznych pielgrzymek. Jeszcze przed wybudowaniem kościoła odbywały się przy niej wielkie zgromadzenia religijne. Grota została wykonana z brunatnego tufu trachitowego z Andernach nad Renem. Architektem był Jan Karol Baum z Duisburga. W grocie został umieszczony ołtarz z białego szwedzkiego marmuru. Jego darczyńcą został hrabia Ulryk Schaffgotsch z Kopienic. Statua Matki Bożej jest zaś darem Joanny Schaffgotsch. Inicjator i wykonawcą projektu budowy groty nad Kłodnicą był o. Andrzej Bolczyk, wykonawca podobnego projektu w Prudniku.

Wzrost popularności Panewnik jako miejsca pielgrzymkowego spowodował, że pomimo trudności finansowych liczono się z koniecznością poważnych realizacji budowlanych na terenie kalwarii. W archiwum panewnickim zachowały się plany i rysunki niektórych kaplic projektowanie w 1916 roku przez zabrzańskiego architekta Maxa Śliwkę. Jednak zostały one w sferze planów.

[madohora]

22 lutego 2019 dokonano profanacji kalwarii. Sprofanowano figury związane z przedstawieniem Męki Pańskiej oraz cztery kaplice różańcowe.

[madohora]

Ludwik był drugim synem Ludwika, syna króla Francji Filipa II Augusta, który po śmierci ojca został królem jako Ludwik VIII. Jego matką była Blanka, córka Alfonsa VIII króla Kastylii i Eleonory, córki Henryka II króla Anglii. Urodzony w seniorii ojca w Poissy 25 kwietnia 1214 roku młody Ludwik otrzymał imię po ojcu, został następcą tronu w wieku czterech lat, gdy zmarł jego starszy brat Filip. Ludwik wspominał często wpływ jaki w dzieciństwie wywarła na niego osoba dziadka Filipa Augusta. 23 lipca 1223 stary król jednak zmarł i ojciec Ludwika został królem, a młody Ludwik drugim w kolejności sukcesji. Jednak już wkrótce, po śmierci ojca 8 listopada 1226 roku, sam został królem.

[madohora]

Jednak baronowie zawiązali spisek w Corbeil, mający na celu pojmanie króla. Ich przywódcami zostali Piotr z Dreux i Filip z Boulogne. Młody król, osaczony w zamku Montlhéry, uratował się jedynie dzięki interwencji mieszczan paryskich. Nie był to koniec problemów, gdyż w 1229 roku Piotr Mauclerc złożył hołd królowi Anglii, a pozostali baronowie wypowiedzieli wojnę Tybaldowi IV, wiernemu sojusznikowi króla. Ludwik IX zwołał wyprawę, na którą nie stawiła się lub przysłała tylko małe oddziały większość możnych. Król odbił nadane Piotrowi trzy lata wcześniej miasta i zdobył jeszcze Bellême. Wkrótce na stronę króla przeszedł Hugo z Lusignan, a jego wojska zdobyły Clisson i obległy Ancenis. Henryk III, który przybył na pomoc wasalowi, zamknął się w Nantes i nie podejmował żadnych działań. Trzecia wyprawa z 1231 roku zakończyła się trzyletnim rozejmem w Saint-Aubin-du-Cormier.

[madohora]

Ludwik IX godził liczne spory między skłóconymi rodami szlacheckimi wewnątrz Francji, jak również spory międzynarodowe. Faktycznie doprowadził do zażegnania wzajemnych pretensji terytorialnych Francji z hiszpańską Aragonią i z panującą w Anglii dynastią Plantagenetów. Z królem Anglii Henrykiem III zawarł traktat paryski w 1258 r., na mocy którego powiększyły się nieco posiadłości angielskie we Francji, w zamian Henryk III złożył królowi Francji hołd lenny z księstwa Gujenny

[madohora]

Ożenił się z Małgorzatą Prowansalską, córką Rajmunda Berengara IV, hrabiego Prowansji, i Beatrycze Sabaudzkiej. Miał z nią kilkanaścioro dzieci:
Blanka (4 grudnia 1240 – 29 kwietnia 1243)
Izabela (2 marca 1241 – 17 kwietnia 1271), żona Tybalda V, hrabiego Szampanii i króla Nawarry
Ludwik (21 września 1243 – 13 stycznia 1259)
Filip III Śmiały (1245-1285)
Jan (1247 – 10 marca 1247)
Jan Tristan (1250-1270)
Piotr I d’Alençon (1251 – 6 kwietnia 1284)
Blanka (1253 – 17 czerwca 1320), żona Ferdynanda de la Cerda
Małgorzata (1255-1271), żona Jana I Zwycięskiego, księcia Brabancji
Robert de Clermont (1256-1318)
Agnieszka (1268 – 19 grudnia 1327), żona Roberta II, księcia Burgundii

[madohora]

25 sierpnia 1270 roku zmarł Ludwik IX Święty, jeden z najwybitniejszych francuskich władców, który zyskał swój przydomek dzięki nadzwyczajnej, nawet jak na średniowiecze, pobożności.

[madohora]

Został królem w 1226 roku, po śmierci swojego ojca Ludwika VIII Lwa. Objął tron w niezwykle młodym wieku, miał bowiem zaledwie 12 lat, dlatego aż do 1234 roku rządy we Francji sprawowała jego matka Blanka Kastylijska. Był królem aż 44 lata, dzięki czemu jest do dzisiaj jednym z najdłużej panujących francuskich władców.

[madohora]

Ludwik IX przez całe życie dążył do odbicia Jerozolimy z rąk muzułmanów. Zorganizował dwie krucjaty, które okazały się ostatnimi takimi wyprawami. Chociaż miały na celu zajęcie Ziemi Świętej, to żadna z nich nawet nie zbliżyła się w jej pobliże. VI wyprawa krzyżowa wyruszyła na Egipt w 1248 roku. Ludwik chciał ograniczyć rozlew krwi i uważał, że pokonanie najsilniejszego wówczas państwa muzułmańskiego pozwoli na odzyskanie Jerozolimy w drodze pertraktacji pokojowych. Krucjata zakończyła się klęską i pojmaniem króla wraz z większością wojska.
Niezrażony niepowodzeniem w 1270 roku ponownie wyruszył z wyprawą krzyżową w kierunku Tunisu, z której nie zdołał już powrócić.

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora1]

[madohora1]

[madohora1]

[madohora]

[madohora1]

[madohora]

[madohora]

Kilka dni temu byłam na cmentarzu w Panewnikach. Ciekawe miejsce. Pewno wybiorę się tam jeszcze raz to zrobię kilka fotek.

[madohora]

[madohora]

[madohora1]

Jak co roku o tej porze, czas odwiedzić Panewniki
Gdzieś kolędy słychać z tyłu - najpiękniejsza to muzyka
W żłobie dziecię gdzieś na sianie
Już trzech króli tutaj zmierza
Osiemnaście metrów tu się bierze
Jakoś trudno w to uwierzyć

[madohora1]

[madohora1]

WIDOK NA BAZYLIKĘ

[madohora1]

Około 120 różnych figur drewnianych, gipsowych i z masy żywicznej, w tym te najstarsze sprzed około 130 lat – figury pastuszka i kobiety z dzbanem – wiatraki, młyn, studnia, szyb górniczy, domki, ogniska, drewniane ogrodzenie, choinki, mech leśny i inne, setki żarówek, zobaczyć można w Bazylice Ojców Franciszkanów w Katowicach-Panewnikach w szopce o wysokości 18 metrów i szerokości 32 metrów.

Tegoroczny żłóbek powstał przy współpracy Nadleśnictwa Ustroń, które dostarczyło zielone świerki oraz pracowni plastycznej teatru Ateneum w Katowicach, która przygotowała scenę spotkania św. Franciszka z sułtanem. Oprócz tradycyjnego żłóbka w Bazylice można również zwiedzać żłóbek ruchomy na terenie ogrodu klasztornego, w którym dodatkową atrakcją są żywe zwierzęta: kucyki, owce, kozy, oślica, bażanty, kaczki, kaczki miniaturki, gęsi, indyki i gołębie. Szopkę w Bazylice w Katowicach-Panewnikach oglądać można do 2 lutego.

www.radio.katowice.pl/index.php?id=117&tx_ttnews%5Btt_news%5D=31077&tx_ttnews%5BbackPid%5D=13&cHash=1bd2322647
RADIO KATOWICE -03.01.2013

[madohora]

[madohora]

Kokociniec obecnie ma mieszkaniowy charakter z rozwiniętymi usługami towarzyszącymi. Główne trasy Kokocińca to ulice: Krucza i Kijowska. W 2007 roku w Kokocińcu mieszkało ok. 6,2 tys. osób, zamieszkujących głównie osiedle Kokociniec

[madohora]

W 2010 roku na terenie, gdzie znajdowała się huta, z inicjatywy Nadleśnictwa Katowice oraz Stowarzyszenia Społeczno-Kulturalnego „Offerta” ustawiono tablice informacyjne poświęcone hucie oraz kuźnicy kokocińskiej. 19 września 2010 roku odbył się piknik tematyczny, mający przybliżyć tradycje górnicze i hutnicze Kokocińca

[madohora]

Najwyższy punkt dzielnicy znajduje się na granicy Ligoty-Panewnik i Piotrowic-Ochojca w rejonie galerii handlowej Libero (skrzyżowanie ulic Kolejowej i T. Kościuszki). Obszar tam dochodzi do wysokości powyżej 285 m n.p.m. Najniżej położony obszar dzielnicy ciągnie się wzdłuż doliny Kłodnicy przy granicy Katowic i Rudy Śląskiej. Jest to jednocześnie jeden z dwóch najniżej położonych obszarów na terenie całego miasta (drugi to dolina Mlecznej na granicy Murcek i Tychów) położony poniżej 245 m n.p.m.

[madohora]

Dawniej wszystkie rzeki na terenie dzielnicy były potokami silnie meandrującymi, a częściowo w takim stanie została Kłodnica za Starymi Panewnikami. Wszystkie zaś rzeki są uregulowane

[madohora]

W XVII wieku powstały dwa panewnickie przysiółki – Kokociniec i Wymysłów. W tym czasie w Kokocińcu powstała kuźnica, przy której rozwijała się także osada. Zakład ten założony był przez właścicieli ziemskich i funkcjonował w ramach ogólnej gospodarki dworu. Kokociniecka kuźnica przestała funkcjonować w połowie XVIII wieku wraz z pojawieniem się konkurencji w postaci fryszerek. Wraz z likwidacją kuźnicy wzrastała za to liczba gospodarstw chłopskich. Pierwsza zaś wzmianka o Wymysłowie – niewielkim przysiółku pomiędzy Panewnikami a Kokocińcem, sięga 1681 roku (według Lecha Szarańca Wymysłów miał zostać założony już w XIV wieku), a jego powstanie łączy się z prawdopodobnie z rozwojem istniejącej wówczas kuźnicy w Kokocińcu.

[madohora1]

SZOPKA WŁOSKA

[madohora1]

[madohora]

8

[madohora1]

[madohora1]

[madohora1]

SZOPKA AFRYKAŃSKA

[madohora1]

[madohora1]

SZOPKA ŚLĄSKA

[madohora1]

[madohora1]

W klasztornym ogrodzie od 2002 przygotowywana jest żywa szopka ze zwierzętami, m.in. oślica, owce i kuce.

[madohora1]

[madohora1]

ŻYWA SZOPKA - KÓZKI

[madohora1]

ŻYWA SZOPKA KUC I OSIOŁ

[madohora1]

[madohora1]

[madohora1]

[madohora1]

[madohora1]

[madohora1]

KACZKI

[madohora1]

[madohora1]

[madohora1]

CHOCIAŻ TO NIE WIEŚ
KACZOR CHCIAŁ MNIE ZJEŚĆ

[madohora1]

DREWNIANY ŻŁOBEK

[madohora1]

[madohora1]

[madohora1]

[madohora]

Stoi konik cały dzień
Już na ścianie długi cień....
A ja patrzę czy to Kuba
Ależ byłaby rozróba

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

WANDALE ZDEWASTOWALI KAPLICE W PANEWNIKACH - Moje Katowice - 25.02.2019

[madohora]

ZBEZCZESZCZONO KAPLICZKI NA KALWARII W PANEWNIKACH - Gość - 25.02.2019

[madohora]

ZBEZCZEŚCILI KAPLICE W PANEWNIKACH - Gazeta - 25.02.2019

[madohora]

ZBEZCZEŚCILI PANEWNICKĄ KALWARIĘ - Onet.pl - 25.02.2019

[madohora]

POLICJA SZUKA WANDALI, KTÓRZY ZDEWASTOWALI KALWARIĘ W PANEWNIKACH - www.infokatowice - 27.02.2019

[madohora]

W KATOWICACH PANEWNIKACH WANDALE ZNISZCZYLI KALWARIĘ - Współczesna - 27.02.2019

[madohora]

ZNISZCZONO KALWARIĘ W PANEWNIKACH. JEST NAGRODA ZA WSKAZANIE SPRAWCY - Wyborcza - 27.02.2019

[madohora]

JEST KOLEJNE NAGRANIE WANDALI, KTÓRZY ZDEWASTOWALI KAPLICE W PANEWNIKACH - www.infokatowice.pl - 05.03.2019

[madohora]

POLICJA OPUBLIKOWAŁA TWARZE WANDALI - Super Express - 05.03.2019

[madohora]

DEWASTACJA KAPLIC W KALWARII PANEWNICKIEJ - www. do rzeczy - 05.03.2019

[madohora]

SPROFANOWANE FIGURY I KAPLICE W PANEWNIKACH - RadioEm - 05.03.2019

[madohora]

WANDALE Z KALWARII PANEWNICKIEJ ZATRZYMANI. POMÓGŁ OJCIEC JEDNEGO Z NICH - Wyborcza - 06.03.2019

[madohora1]

[madohora1]

[madohora1]

[madohora1]

[madohora1]

[madohora1]

[madohora1]

[madohora1]

[madohora1]

[madohora1]

[madohora1]

[madohora1]

[madohora1]

[madohora1]

[madohora1]

[madohora1]

[madohora1]

[madohora1]

[madohora1]

[madohora1]

[madohora1]

[madohora1]

[madohora1]

[madohora1]

Szopka w Panewnikach (śląs. Panewnicko Betlyjka) − największa w Europie szopka ołtarzowa zbudowana wewnątrz świątyni, wznoszona przez zakonników i wiernych w okresie świąt Bożego Narodzenia w Bazylice św. Ludwika Króla i Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Katowicach
Szopkę można oglądać od świąt Bożego Narodzenia do pierwszych dni lutego. W okresie bożonarodzeniowym organizowane są adoracje stanowe i dla różnych grup, np. chórów i zespołów śpiewaczych, w których biorą udział katowiccy biskupi

[madohora1]

Początki budowy szopki sięgają roku 1908, kiedy to zaraz po konsekracji bazyliki przez kardynała Georga Koppa, zakonnicy przygotowali pierwszą skromną stajenkę[6][7]. W zapisach kronikarskich klasztoru panewnickiego znajdują się notatki dotyczące budowy żłóbka w 1913. Pracom przewodniczył mistrz stolarski br. Ubald Miera OFM. Pierwsze panewnickie żłóbki wznoszone były w miejscu, w którym dzisiaj znajduje się kaplica św. Antoniego Padewskiego (prawa strona transeptu). Po 1927, gdy wybudowano ołtarz św. Antoniego, stajenkę zaczęto przygotowywać po przeciwległej stronie, w absydzie dzisiejszej kaplicy św. Franciszka z Asyżu (lewa strona transeptu). W 1926 dodano tło przedstawiające Jerozolimę, zaś w 1933 scenerię gwieździstego nieba[6].

Pierwszy raz wybudowano stajenkę w centralnej części bazyliki nad ołtarzem głównym po II wojnie światowej w 1949. Od tego czasu zaczęto stawiać tymczasowy ołtarz w dolnej części prezbiterium, który po Soborze Watykańskim II stał się głównym ołtarzem świątyni. W latach powojennych kierownikami prac przy wznoszeniu panewnickiego żłóbka byli: br. Krzysztof Piątyszek OFM, br. Fabian Fryc OFM, Franciszek Falkus oraz Edward Kuczmik. Osoby te znacznie rozbudowały szopkę, ubogacając ją w coraz to nowe elementy architektoniczne (młyny, studnie, domy), dbając jednocześnie o to, by każdego roku misterium betlejemskie zostało przedstawione w różniący się od poprzednich sposób. W pracach brali również udział klerycy z Wyższego Seminarium Duchownego Braci Mniejszych. Instalację elektryczną rozbudowali Andrzej Brożyna i Jakub Wawro. W szopce pojawiały się w latach 90. XX wieku instalacje wodne i urządzenie produkujące efekty świetlne i dymne. Od 1995 pracami kieruje artysta rzeźbiarz z Jaworzynki Trzycatka Paweł Jałowiczo

[madohora]

PAPIEŻ FRANCISZEK W BOŻONARODZENIOWEJ SZOPCE W PANEWNIKACH - Wyborcza - 24.12.2019

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora1]

W 2006 konstrukcja miała 25 m wysokości, 20 m szerokości i 12 m głębokości i zajmowała powierzchnię około 730 m². Co roku wymiary szopki ulegają zmianie[8]. Stajenka budowana jest z bali i desek jodłowych. Nad szopką rozciąga się - namalowane na płótnie - sklepienie niebieskie, jakie pojawia się w wigilijną noc nad Katowicami.

Wewnątrz rozstawiane są figury z gipsu, drewna i masy żywicznej. Najstarsze wykonane zostały w drugiej połowie XIX wieku (pastuszek z barankiem i kobieta z dzbanem z drewna lipowego)[9]. Figury Maryi i Józefa mają po 95 cm. Figurka Dzieciątka Jezus, długości 44 cm, sprowadzona została staraniem o. Damiana Szojdy OFM w 1981 roku z Betlejem. Wszystkich figur, które nie są wystawiane każdego roku, jest około 120[6].

Pod koniec lat 90. XX wieku w szopce zaczęto coraz częściej umieszczać wypchane zwierzęta. Obok figur i konstrukcji drewnianych budowniczowie wstawiają na metalowy podest podtrzymujący przedstawienie betlejemskiej sceny naturalne choinki i rośliny domowe w doniczkach, m.in. jukki, araukarie i palmy.

Najnowszą tradycją panewnickiej szopki jest przedstawianie na dobudowywanych po 2005 roku w sklepieniach kaplic świętych Ptolemeusza i Romana oraz Matki Bożej Częstochowskiej podestach scen z historii franciszkanów i innych odnoszących się do haseł roku duszpasterskiego Kościoła katolickiego w Polsce. Ten swego rodzaju bożonarodzeniowy tryptyk, w którego skład wchodzą sceny boczne i sama stajenka w głównym ołtarzu bazyliki, ma szerokość 22,5 m

[madohora]

[madohora]

[madohora1]

Poza szopką we wnętrzu panewnickiej bazyliki od 1994 w pomieszczeniach klasztornych udostępniana jest szopka ruchoma z poruszającymi się figurami ważnych postaci z historii Kościoła i Polski, są to: św. Franciszek z Asyżu, św. Klara z Asyżu, św. Antoni Padewski, św. Maksymilian Kolbe, kard. Stefan Wyszyński, św. Wojciech, bł. Matka Teresa z Kalkuty, bł. Jan Paweł II, bł. ks. Jerzy Popiełuszko, Jan III Sobieski, św. Jadwiga Królowa, św. Ludwik IX, Bolesław Chrobry, Mieszko I, św. Jacek Odrowąż oraz Trzej Królowie[6]. W ekspozycji przy ruchomej szopce prezentowane są szopki śląskie i z krajów misyjnych.

W klasztornym ogrodzie od 2002 przygotowywana jest żywa szopka ze zwierzętami, m.in. oślica, owce i kuce.

pl.wikipedia.org/wiki/Szopka_w_Panewnikach

[madohora1]

[madohora1]

[madohora1]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

*

[madohora]

[madohora]

[madohora]

Panewniki powstały około 1580 roku nad rzeką Kłodnica przy ujściu Ślepiotki. Należały do kuźnicy pszczyńskiej (dziś Stara Kuźnia) w XVI wieku. Początkowo było jednym z osiedli służebnych wytwarzających panwie. W 1586 roku we wsi Panewniki mieszkało 8 zagrodników, w 1620 było ich 9[1]. W 1629 roku pojawił się tu pierwszy chałupnik. W 1700 roku było ich już 5, a 25 lat później już 25. Do połowy XIX w pracował młyn na Kłodnicy, którego właścicielem był zarząd dóbr dominialnych księstwa pszczyńskiego. W 1650 roku zarząd dóbr dominialnych księstwa Pszczyńskiego uruchomił na terenie wsi kuźnię, w której mieścił się piec niski lupowy połączony z młotownią. W XVII wieku kuźnia była nieczynna. Do 1964 roku rósł tutaj dąb pamiętający czasy króla Jana III Sobieskiego, który (według ludowego przekazu) miał wędrować tędy ze swoimi wojskami ulicą Mikołowską (dziś Owsiana) na odsiecz Wiednia.

[madohora]

Nowy etap w dziejach Panewnik rozpoczął się w Polsce Ludowej, zwłaszcza po przyłączeniu gminy w 1951 roku do Katowic. W latach sześćdziesiątych przy ulicy Medyków, na granicy Ligoty i Panewnik rozpoczęto budowę zespołu klinik i budynków teorii Śląskiej Akademii Medycznej w Katowicach (od niedawna pod zmienioną nazwą na Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach) oraz domów akademickich należących zarówno do SUM jak i do Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach. Powodem budowy domów dla studentów poza Śródmieściem były obawy o widoczne dla dużej liczby mieszkańców domniemane manifestacje niezadowolenia studentów z polityki peerelowskich dygnitarzy państwa.

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora1]

SZOPKA BOLIWIJSKA

[madohora1]

RUCHOMA SZOPKA W PANEWNIKACH

[madohora]

Drobiu było tam bez liku
No i jeszcze "garść" królików

[madohora]

(dwie poszły do koryta)

[madohora]

[madohora]

Budowa całego zespołu klasztornego kosztowała 1 166 215 marek, nie wliczając bezpłatnych dobrowolnych prac ludności oraz ofiar materialnych darczyńców (drewno, piasek, kamień itp.). Wśród najznamienitszych darczyńców kroniki klasztorne wymieniają: Łazarza IV Henkel von Donnersmarcka z linii bytomsko-siemianowickiej z żoną Marią von Schweinitz, Franciszka II Xavera Grafa von Ballestrem z Pławniowic z żoną Jadwigą von Sauerma-Jeltsch oraz małżeństwo hrabiego Hansa Urlicha von Schaffgotsch z Kopic koło Grodkowa i Joanny Schaffgotsch.

[madohora]

Fasada ma wysokość 28 m. W jej dolnej części znajduje się trójdzielny portyk. Jego sklepienie wspiera się na kolumnach z piaskowca. Portyk dekorowany jest fryzem z blend arkadowych. W niszy w arkadzie środkowej umieszczona została figura św. Floriana. Boczne drzwi do bazyliki znajdujące się pod wieżami w fasadzie ozdabiają arkadowe portale. W centralnej części fasady znajduje się rozeta witrażowa o średnicy 7 m, ograniczona z czterech stron fryzem z kształtek ceramicznych o czterolistnym motywie. W narożnikach znajdują się koliste blendy. Na szczycie fasady umieszczono figurę Matki Bożej, a nad nią krzyż. Po bokach fasady wznoszą się sześciokondygnacyjne wieże o wysokości 48 m. Szczytowe kondygnacje są ostro ścięte w górę i pokryte dachem. W 1913 roku w wieżach zamontowano zegary.

[madohora]

W tyle lewej nawy bocznej. Rzeźba w nastawie przedstawia św. Barbarę z Nikomedii ratującą górników. Nastawę wykonano w Bawarii w 1920 roku.

[madohora]

Ołtarz św. Antoniego z Padwy
W prawej absydzie transeptu. Ołtarz zamówiono w 1919 roku w warsztacie rzeźbiarza niemieckiego Georga Schreinera z Ratyzbony. Do Panewnik ołtarz trafił dopiero w 1927 roku. Fundacja rodziny Lapskich z Bytomia. Przedstawia sceny z życia św. Antoniego Padewskiego. Nad ołtarzem znajdują się witraże o wysokości 4,6 m. (również przedstawiające sceny z życia franciszkańskiego cudotwórcy).

[madohora]

Prezbiterium, stanowiące przedłużenie nawy głównej, dzieli się na dwie części: dolną z ołtarzem głównym, przy którym obecnie sprawowane są msze św. oraz górną, gdzie znajduje się stary ołtarz z tabernakulum i baldachimem. W dolnej części prezbiterium znajdują się przyścienne kaplice Najświętszego Serca Pana Jezusa i Niepokalanego Serca Maryi Panny. W górnym prezbiterium znajduje się chór zakonny ze stallami. Do wystroju chóru należą wykonane w drewnie sceny z życia św. Franciszka oraz figury świętych i błogosławionych. Bogato rzeźbione retabulum wykonane zostało w drewnie dębowym. Ołtarz w górnym prezbiterium poświęcony został w 1908 roku. Jest fundacją III zakonu franciszkańskiego.

[madohora]

Po oddaniu do użytku kościoła w Panewniku jako organiści posługiwali bracia zakonni. Na organach koncertował i akompaniował śpiew liturgiczny także kompozytor o. Ansgary Malina

[madohora]

Klasztor zbudowany został w 1906 roku. Bazylikę konsekrowano w 1908 roku. Kalwarię Panewnicką wznoszono w latach 1905–1963

[madohora]

W ciągu swej ponad stuletniej historii klasztor był: siedzibą kurii prowincjalnej i rezydencją ministra prowincjalnego, siedzibą Kolegium Serafickiego (niższe seminarium duchowne, lata 1922-1928), domem nowicjackim dla braci zakonnych (1932–1938), siedzibą wydawnictwa prowincjalnego (1929–1930), domem formacji początkowej (seminarium duchowne i juniorat dla braci zakonnych)

[madohora]

Bracia mniejsi z konwentu panewnickiego od samego początku pracowali w środowisku dwujęzycznym i dwunarodowościowym. Spotykali się przez to z różnego rodzaju trudnościami, czego echem może być prowadzona w prasie lokalnej dyskusja przy okazji powstania pomnika św. Jadwigi Śląskiej na placu Klasztornym w 1912. Poza zwykłymi formami duszpasterstwa parafialnego po 1934 zakonnicy opiekowali się licznymi bractwami. Dla nich wybudowano tzw. Dom Związkowy (obecnie ul. Związkowa). Do Panewnik przybywano na odpusty: św. Antoniego Padewskiego, Porcjunkuli, św. Ludwika, św. Franciszka i św. Barbary. Tak kształtowało się panewnickie sanktuarium; oficjalne sanktuarium maryjne od 1954, kiedy to kościołowi nadano drugi patronat Wniebowzięcia NMP. Z duchowości franciszkańskiej wyrastał kult Wcielenia Pańskiego i budowa Panewnickiej Betlejki[8] oraz Męki Pańskiej[9] i budowa stacji Drogi Krzyżowej na Panewnickiej Kalwarii[

[madohora]

MUZEUM MISYJNE PANEWNIKI

[madohora]

[madohora]

Plac ogrodzony jest murem klasztornym. Na placu znajdują się miejsca parkingowe.

[madohora]

FRANCISZKANIE

[madohora]

Od 1936 r. rozpoczęto budowę kalwarii, której większość kaplic w stanie surowym była gotowa przed wybuchem wojny. Dokończenie budowy i wyposażenie wnętrz kaplic kalwaryjskich to okres powojenny. Po wojnie uzupełniono kalwarię także kaplicami różańcowymi.

[madohora]

MIEJSCA PAMIĘCI W KATOWICACH

[madohora]

W latach 2009–2012 pod nadzorem prof. Juliana Gembalskiego przeprowadzony został gruntowny remont organów, który sfinansowany został przez parafian oraz Urząd Miasta Katowice. Prace wykonał Mieczysław Klonowski. Podczas remontu dodano dzwony rurowe dla manuału I sterowane elektrycznie.

[madohora]

Od lat urzeka wspaniałością, rozmachem i kunsztem wykonania, co roku się rozrasta i jest jedną z największych w Europie. Szopka ołtarzowa z panewnickiej bazyliki pw. św. Ludwika Króla i Wniebowzięcia NMP jest piękna!

[madohora]

BAZYLIKA ŚWIĘTEGO LUDWIKA KRÓLA - gcatholic.org

[madohora]

Fundatorem pomnika był „lud śląski obojga narodów”, jak to zostało odnotowane na tablicach umieszczonych na cokole zwieńczonym figurą św. Jadwigi Śląskiej. Rzeźbę z piaskowca zamówiono w warsztacie wrocławskiego artysty Bruna Tschötschela. Przygotowaniem postumentu zajął się franciszkanin br. Meinard Wieczorek OFM. Koszt wyniósł 1280 marek, z czego 1000 uzbierano podczas ceremonii odsłonięcia i poświęcenia, która odbyła się 21 lipca 1912 roku. Na temat uroczystości rozpisywała się miejscowa prasa, m.in. „Kattowitzer Zeitung”. Poświęcenia dokonał o. Wilhelm Rogosz. Wygłoszono wówczas okolicznościowe kazania w językach polskim i niemieckim. Odsłonięciu towarzyszyły wystrzały salw armatnich.

[madohora]

FIGURA ŚWIĘTEJ JADWIGI ŚLĄSKIEJ - www.przydrozne.eu

[madohora]

[madohora]

Bazylika

[madohora]

Panewniki

[madohora]

Plac Klasztorny

[madohora]

Bazylika w Panewnikach

[madohora]

Krzyż w Panewnikach

[madohora]

Panewniki widok ogólny

[madohora]

Bazylika

[madohora]

Jak masz dobry wzrok to szukaj
Między królikami - malucha
Że on biedak, taki mały
To go wszystkie czule grzały

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

ŚLADAMI KATOWICKIEJ MODERNY - www.moderna.katowice.eu

[madohora]

13.15-14.45 parada ulicami Ligoty mażoretek Akcent z MDK „Ligota” i Mażoretek Big Bang z Gostynia, Orkiestry Komendy Wojewódzkiej Policji w Katowicach, Orkiestry Dętej PGG. Trasa 1 Franciszkańska z MDK „Ligota”, Grunwaldzka, Panewnicka, Świdnicka do Placu Miast Partnerskich, Słupska, Piotrowicka, Armii Krajowej, Wczasową do Amfiteatru Park Zadole. Trasa 2 Bronisławy, Poleska, Pomorska, Mazowiecka, Słupska do Placu Miast Partnerskich

[madohora]

Ja mam nadzieję, że kiedyś uda mi się dojechać na to święto do Kochcic

[madohora]

ŚWIĘTO KWITNĄCYCH GŁOGÓW - Gazeta Krakowska - 20.05.2018

[madohora]

UDAŁO SIĘ ODNOWIĆ PIĘKNY WITRAŻ W PANEWNIKACH - Dziennik Zachodni - 31.01.2019

[madohora]

[madohora]

Już w XVI w. istniała osada Panewniki, należąca do Kuźnicy Pszczyńskiej (dziś Stara Kuźnica w Halembie). Była jedną ze wsi służebnych, w której wytwarzano panwie. Do XX wieku była zamieszkana przez Polaków. Gdy wokół wzniesionego na granicy wsi z Ligotą klasztoru franciszkańskiego powstawały nowe domy, dla odróżnienia tej części gminy od terenu ze starą zabudową wokół pierwszej siedziby minorytów, zaczęto nazywać Nowym Panewnikiem lub Nowymi Panewnikami. Ta część gminy znajdowała się w okolicach dzisiejszej Bazyliki św. Ludwika i Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny oraz dawnej siedziby Urzędu Gminy Panewniki w pobliżu skrzyżowania ul. Panewnickiej, ul. Kijowskiej i ul. Medyków

[madohora]

Wymysłów powstał w XIV wieku jako kolonia Panewnik pomiędzy Kłodnicą a Ślepiotką a jej powstanie łączy się prawdopodobnie z rozwojem istniejącej wówczas kuźnicy w sąsiednim Kokocińcu. Pierwsza pisana wzmianka o Wymysłowie pochodzi z 1681 roku z metryki parafialnej parafii św. Wojciecha w Mikołowie.

[madohora]

Wymysłów znajduje się w rejonie ulic: Partyzantów, Panewnickiej i Bałtyckiej[2] w Katowicach i jest jedną z części dzielnicy Ligota-Panewniki. Geograficznie obszar miejscowości położony jest na Wyżynie Katowickiej, którego podłoże budują skały karbońskie. Położony jest pomiędzy Kłodnicą a Ślepiotką, w sąsiedztwie Lasów Panewnickich.

[madohora]

[madohora]

REMONT NAWIERZCHNI NA PANEWNICKIEJ - www.katowice24.info (archiwum)

[madohora]

OWCE BIEGAŁY LUZEM PO LIGOCIE - www.katowice24.info (archiwum)

[madohora]

ZMIANY NA KŁODNICKIEJ - www.katowice24 (archiwum)

[madohora]

W XIX wieku kolonia rozwijała się wokół omawianej fryszerki i huty „Ida”, należącej do księcia pszczyńskiego z rodu Hochbergów. W latach 1845–1846 wybudowano przy hucie dwa wielkie piece opalane węglem, odlewnię żelaza i kotlarnię. W węgiel hutę zaopatrywała pobliska kopalnia „Szadok”, położona na granicy Kokocińca i Ligoty. Obecnie pozostałością huty są budynki zajmowane przez Nadleśnictwo Katowice, położone przy ulicy Kijowskiej. W XIX i XX wieku w Kokocińcu rozwijała się nowa zabudowa mieszkaniowa w postaci domów jednorodzinnych dla robotników. W XIX wieku wytyczono również główną drogę, prowadzącą przez Kokociniec – obecną ulicę Kijowską. W grudniu 1885 roku w Kokocińcu mieszkały 354 osoby. W tym czasie osada ta przynależała do gminy wiejskiej Panewniki w powiecie pszczyńskim (Pleß)

[madohora]

Do głównych dróg przebiegających przez Kokociniec należą dwie ulice, przy których w czasie rozwoju Kokocińca w XIX wieku koncentrowała się zabudowa. Są to:

[madohora]

W 1881 roku na terenie Kokocińca została założona biblioteka Towarzystwa Czytelni Ludowych – wówczas jedna z pierwszych na Górnym Śląsku. W 1908 roku przystąpiono do działań na rzecz budowy szkoły w Kokocińcu. W tym czasie władze gminy Panewniki zakupiły od Piotra Gierlotki teren pod budowę szkoły, którą oddano do użytku w 1912 roku. Powstanie osiedle Kokociniec w latach 70. XX wieku spowodowało zatłoczenie istniejącej szkoły przy ulicy Panewnickiej (obecna Szkoła Podstawowa nr 9 im. J. Brzechwy). W tym celu szkołę powiększono, co jednak z biegiem czasu spowodowało ponowny problem z przepełnieniem. Dopiero w 1992 roku przy ulicy Zielonej rozpoczęto budowę nowej szkoły, którą ukończono w 1995 roku. Jest nią obecna Szkoła Podstawowa Nr 67 z Oddziałami Integracyjnymi im. Komisji Edukacji Narodowej

[madohora]

Podstawowym źródłem węgla dla huty były okoliczne kopalnie. Utworzona specjalnie w tym celu w 1845 roku kopalnia Szadok zapewniała początkowo zaopatrzenie w węgiel. Część surowca pochodziła z drobnych złóż w okolicznych lasach

[madohora]

[madohora]

Ligota-Panewniki jest dzielnicą wielofunkcyjną z przewagą funkcji mieszkaniowej i usługowej o charakterze lokalnym, jest też siedzibą przedsiębiorstw różnych branż. Ważnym dopełnieniem Ligoty-Panewnik jest jej funkcja edukacyjna, zdrowotna i religijna. Mieszczą się tutaj trzy szpitale: należące do Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach Uniwersyteckie Centrum Kliniczne im. prof. Kornela Gibińskiego (jedna z dwóch placówek) i Górnośląskie Centrum Zdrowia Dziecka im. Jana Pawła II oraz Okręgowy Szpital Kolejowy w Katowicach. Istotną funkcję religijną pełni kościół rzymskokatolicki – znajduje się tutaj siedziba Prowincji Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny Zakonu Braci Mniejszych w Katowicach, a swój dom prowincjalny ma też Zgromadzenie Sióstr Służebniczek Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny. Z Miejskiego Domu Kultury „Ligota” w Katowicach, będącego jedną z najważniejszych instytucji kultury w dzielnicy, wywodzą się takie grupy teatralne jak Kabaret Mumio czy Teatr Gry i Ludzie, a w Domu Studenta nr 1 studio radiowe ma Radio Egida.

[madohora]

Od wschodu – biegnie na południowy zachód skrajem ulicy T. Kościuszki; dalej wzdłuż ulic: Kolejowej, Stalowej, równolegle na północ od ulicy Sarmackiej do torów kolejowych w rejonie ulicy Zadole; dalej granica ciągnie się tymi torami na południe w stronę Ślepiotki

[madohora]

Historyczna granica gminy Ligota biegnie w rejonie dzisiejszych ulic: Brygadzistów, Ligockiej i Wodospady, potem wzdłuż Kłodnicy i na wschód od ulicy Rzepakowej, a dalej wzdłuż ulicy Kolejowej i wzdłuż Ślepiotki. Historyczne granice gminy Panewniki na północy i zachodzie pokrywają się z granicami miasta Katowice, na południu sięgają części lasów w obrębie dzisiejszej dzielnicy Piotrowice-Ochojec, zaś granice pomiędzy historycznymi gminami Ligota i Panewniki od północy biegną następująco: w przybliżeniu wzdłuż ulic: J. Wybickiego i Kijowskiej do przecięcia z potokiem Kokociniec, dalej wzdłuż tego potoku na zachód do ujścia potoku do Kłodnicy, potem wzdłuż Kłodnicy w kierunku panewnickiej bazyliki, otaczając ją od wschodu. W dalszym przebiegu granica ta biegnie na południe do Ślepiotki

[madohora]

W Katowicach, w tym na terenie Ligoty-Panewnik, dominują gleby brunatne, głównie w odmianie wyługowanej, charakterystyczne dla glin zwałowych lub zwietrzelin utworów karbońskich. Pod względem ich bonitacji, w Panewnikach przeważają gleby słabe i bardzo słabe (V i VI klasa bonitacyjna)

[madohora]

Naturalna szata roślinna na terenie Ligoty-Panewnik kształtowała się od czasu ostatnich zlodowaceń trwających 12–16 tys. lat temu, a w przeciągu 200 ostatnich lat została ona poddana silnej antropopresji[39]. Pierwotnie tereny dzielnicy porastały w północnej i wschodniej części grądy, w zachodniej bory, zaś w dolinach rzek łęgi i olsy[40]. Te pierwotne lasy były częścią historycznej Puszczy Śląskiej[41]. Szata roślinna Katowic, podobnie jak i inne elementy środowiska przyrodniczego, zostały silnie przekształcone w wyniku procesów urbanizacyjnych i działalności przemysłowej. Pomimo postępującego zubożenia flory miasta, różnorodność istniejących zbiorowisk roślinnych jest tutaj duża[42]. Południowo-zachodnia część miasta, w tym część terenów Ligoty-Panewnik, ma nadal charakter otwarty. Występują tutaj obszar miejsko-przemysłowe umiejscowione w krajobrazie rolniczo-leśnym, a z biegiem czasu następowała tutaj coraz silniejsza presja w kierunku zabudowy wolnych terenów[43]. Na siedliskach zurbanizowanych rozwinęły się m.in. zbiorowiska ruderalne, rozwijające się w dzielnicy przede wszystkim w siedliskach antropogenicznych terenów zabudowanych i na nieużytkach miejskich

[madohora]

Wraz z rozpoczęciem procesu karczowania lasów pod pola uprawne, doszło do wychowywania się z Lasów Panewnickich grubej zwierzyny łownej. Współcześnie w lasach tych zostały sarny, zające, łasice, lisy, kuny leśne, wiewiórki oraz drobne gryzonie. Żyjące w okolicy dziki spotykane są także na terenach zurbanizowanych Ligoty-Panewnik. Dokonuje się wymiana gatunkowa – spośród obcych gatunków pojawiły się daniele oraz bażanty, a także szopy pracze i jenoty azjatyckie

[madohora]

Nazwa Panewniki oznaczała zaś miejscowość, którą zamieszkiwały osoby wyrabiające panwie. Na pochodzenie tej nazwy wskazuje się też osobę o przezwisku Panewnik. Pierwotnie zaś Panewniki określano w formie pojedynczej, tj. Panewnik. Mnoga forma nazwy pojawiła się, gdy Panewniki zostały włączone w 1951 roku do Katowic

[madohora]

W XIX wieku jako przysiółek Piotrowic nad Ślepiotką zostało założone Zadole. Osada ta kształtowała się powoli wraz z rozwojem przemysłu na terenie współczesnych Katowic, zwłaszcza od II połowy XIX wieku, po wybudowaniu linii kolejowej Katowice – Rybnik[90]. W 1828 (bądź 1825) roku w Panewnikach powstała pierwsza szkoła, która mieściła się w izbie jednego z zagrodników, Wawrzyńca Matury. W latach 1879–1880 na terenie Starej Ligoty (ul. Hetmańska) powstała szkoła dla dzieci z Ligoty

[madohora]

III powstanie śląskie wybuchło w nocy z 2 na 3 maja 1921 roku. W pierwszych godzinach powstańcy zajęli dworzec kolejowy w Ligocie, budynek Urzędu Gminy, Urząd Pocztowy oraz miejscowe zakłady przemysłowe[97]. Podczas tego powstania Ligota była jednym z miejsc koncentracji sił powstańczych przed atakiem na Katowice, a z ligockiej stacji kolejowej wyjeżdżały pociągi do walk nad Odrą i pod Górą Św. Anny. Z Ligoty pochodzili m.in. dowódcy batalionów: Alojzy Kurtok i Leopold Kocima, kawaler Virtuti Militari[98]. Bataliony te należały 1 Pułku Pszczyńskiego walczącego na linii Odry (Obrowiec – Strzebiniów – Stare Koźle)[96]. W tym samym pułku walczyli też panewniccy powstańcy. W tym czasie w walkach powstańczych zginęło kilkunastu mieszkańców Ligoty. Po powstaniach śląskich obszar części Górnego Śląska, w tym tereny dzielnicy Ligota-Panewniki w 1921 roku włączono do Polski. Na tych terenach powstała polska administracja, w tym także w Ligocie i Panewnikach

[madohora]

Po działaniach wojennych zaczęto w Ligocie i Panewnikach organizować struktury nowej komunistycznej władzy. Siedziba komitetu PZPR znajdowała się początkowo w budynku przy skrzyżowaniu ulic Książęcej i Piotrowickiej. 1 kwietnia 1951 roku zniesiono powiat katowicki, a wraz z tym gminę Panewniki, którą włączono w granicę Katowic. Od stycznia 1955 roku działała Dzielnicowa Rada Narodowa Ligota-Południe. W czasie jej działalności, do 1973 roku, zrealizowała kilka dużych inwestycji, w tym budowę ośrodka sportowo-rekreacyjnego wraz z kąpieliskiem przy ulicy Wczasowej, parku i amfiteatru w Zadolu czy oświetlenia ulicznego.

[madohora]

Ligota-Panewniki łączy ze sobą dwie historyczne jednostki administracyjne – dawne gminy Ligota i Panewniki[86]. Historycznie tereny dzielnicy w granicach politycznych Śląska znalazły się pod koniec XII lub na początku XIII wieku i początkowo chodziły prawdopodobnie w skład kasztelanii mikołowskiej, lecz jeszcze w XIII wieku na czoło zaczęła wysuwać się Pszczyna. W 1337 roku tereny dzielnicy wraz z księstwem raciborskim przeszły pod panowanie Mikołaja II z dynastii Przemyślidów opawskich[146]. W 1375 roku Jan – syn Mikołaja II przekazał zwierzchnictwo nad okręgami pszczyńskimi i mikołowskimi księciu opolskiemu Władysławowi II, który przez 1386 rokiem oddał Przemyślidom opawskim. W późniejszych latach ziemia ta przechodziła na różne osob

[madohora]

W 1936 roku książę pszczyński Jan Henryk XV Hochberg spotkał się z wojewodą Michałem Grażyńskim celem uregulowania stosunków w państwem polskim, rok później oddał on część swoich terenów, a także zniesiono fideikomis pszczyński

[madohora]

[madohora]

W Starych Panewnikach wzdłuż ulicy Panewnickiej zachowało się część chałup wiejskich z XIX wieku[88]. Z pierwotnej zabudowy Kokocińca zachowały się fragmenty górnośląskiego budownictwa drewnianego w rejonie ulic Braci Wieczorków, Płochej i Stolarskiej[182]. Jeden z tych domów znajduje się przy ulicy Braci Wieczorków 17. Jest nią chata rodziny Mrowców, pochodząca prawdopodobnie z I połowy XIX wieku. Składa się na nią drewniana część mieszkalna i murowana obórka. W narożnikach części mieszkalnej znajdują się wiązania belek na tzw. „rybi ogon”. Chata kryta jest dwuspadowym dachem, krokwiowym, kryta papą. Wewnątrz chaty znajduje się kwadratowa sień, kuchnia, komora i pokój z izdebką

[madohora]

W Ligocie powstało w okresie międzywojennym nowe założenie urbanistyczne – urzędnicza kolonia domów jednorodzinnych. Tereny pod jej zabudowę Urząd Wojewódzki odkupił od dyrekcji kopalni księcia pszczyńskiego w 1929 roku. Urząd sprawował później nadzór nad parcelacją i akcją budowlaną. Kolonia ta, budowana od 1936 roku była przemyślana jako modelowa dzielnica mieszkaniowa z zastosowaniem nowoczesnych modeli architektonicznych i urbanistycznych. Plan kolonii nawiązuje do idei „miasta-ogrodu”, otrzymując szachownicowy układ ulic. Charakterystyczne jest również nazewnictwo ulic nawiązujące do nazw polskich wówczas regionów, w tym m.in.: Śląska, Małopolska, Pomorska, Wileńska, Poleska i Małopolska. W zespole kolonii urzędniczej w Ligocie wyróżnia się kilka budynków: willa Antoniego Pająka (ul. Poleska 16; lata budowy 1936–1937), willa dr. Władysława Kowala (ok. Mazowiecka 16; z 1937 roku; projektant: Kazimierz Sołtykowski), willa dr. Bolesława Mroczkowskiego (ul. Mazowiecka 1; z 1937 roku; projektant: Lucjan Sikorski) czy willa przy ulicy Mazowieckiej 11 (z lat 1936–1938 z charakterystycznymi zaokrągleniami)[261]. Późniejsza zabudowa Nowej Ligoty z okresu okupacji niemieckiej oraz PRL-u spowodowała zaburzenie pierwotniej koncepcji urbanistycznej osiedla

[madohora]

Pod koniec lat 60. XX wieku w Zadolu przy ulicy Studenckiej powstało osiedle Akademickie Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach, składające się z trzech domów studenckich. Również w Zadolu na początku lat 70. XX wieku wzdłuż ulicy Bieszczadzkiej wybudowano szereg domów jednorodzinnych tzw. „osiedla kolejowego”. W 1976 roku w rejonie ulic Zadole i Gdańskiej oraz wzdłuż Ślepiotki zaczęto budowę osiedle jedenastokondygnacyjnych bloków mieszkalnych dla 4 tys. osób. Osiedle Spółdzielni Mieszkaniowej „Górnik” zaprojektował inżynier architekt Henryk Trzcionkowski z katowickiego „Miastoprojektu”

[madohora]

Wraz z rozwojem osadnictwa w południowych dzielnicach Katowic widoczny jest także niedorozwój dróg w stosunku do rozwijającego się tutaj budownictwa mieszkaniowego. Dodatkowo lokalizacja wielu osiedli na południu, na niezagospodarowanych dotychczas terenach wymusza stawianie obiektów usługowo-handlowych, kulturalnych i rozrywkowych. Największym tego typu obiektem jest położona przy ulicy T. Kościuszki Galeria Libero, której budowę ukończono w 2018 roku.

[madohora]

Od 1972 roku w budynku dawnego panewnickiego ratusza przy ulicy Panewnickiej 75 siedzibę miała Filia nr 7 Miejskiej Biblioteki Publicznej w Katowicach – później została ona przeniesiona na ulicę Franciszkańską 25. Swoją obecną siedzibę ma od 18 lutego 2000 roku[363]. Poza tym na terenie Ligoty-Panewnik według stanu z początku 2023 roku działały też inne filie MBP w Katowicach: nr 5 (ul. Braci Mniejszych 2), nr 18 (ul. Studencka 16), nr 34 (ul. Medyków 14) i nr 38 (ul. Medyków 16

[madohora]

[madohora]

Lasy Panewnickie zarządzane są przez Nadleśnictwo Katowice z Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Katowicach (leśnictwa: Zadole, Panewnik i Śmiłowice). Na terenie lasów znajduje się Zespół przyrodniczo-krajobrazowy „Uroczysko Buczyna” oraz zbiornik wodny Starganiec (dawny ośrodek wodno-rekreacyjny katowickiej huty „Baildon”). Przez lasy przepływają: Kłodnica, Ślepotka i Potok Jamna.

[madohora]

Na terenie lasów od 2012 odbywa się organizowany przez Akademię Wychowania Fizycznego im. Jerzego Kukuczki w Katowicach cykliczny Panewnicki Dziki Bieg

[madohora]

W parku usytuowany jest tor deskorolkowy, ścieżka rowerowa, mały amfiteatr, korty tenisowe oraz osiedle akademickie, a od 2019 roku również tężnia solankowa, wybudowana ze środków Budżetu Obywatelskiego Miasta Katowice.

[madohora]

Park Zadole powstał na początku XX wieku z terenów Lasu Ligockiego. Początkowo należał do jednej z dzielnic Piotrowic. W latach 1906-1914 było to miejsce spotkań polskich chórów i zespołów muzycznych działających na tym obszarze. W roku 2005 rozpoczęto odbudowę tego parku. Zostały już odnowione place zabaw oraz deptaki. Aktualnie trwa modernizowanie reszty parku. Obecnie jest to park rekreacyjno-przyrodniczy.

[madohora]

Płynie przez Ochojec (w tym przez rezerwat przyrody Ochojec), Ligotę oraz Panewniki. W zachodniej części Panewnik, tuż przy granicy z dzielnicą Rudy Śląskiej – Kochłowicami, na wysokości 251 m n.p.m. wpada do Kłodnicy. Długość Ślepotki wynosi 8 km, powierzchnia dorzecza wynosi 14 km².

[madohora]

Najcenniejsze przyrodniczo są endemiczne stanowiska liczydła górskiego – typowo górskiej rośliny, która dzięki specyficznemu mikroklimatowi doliny przetrwała w jej górnej części. W lesie między Ochojcem a Murckami, gdzie obok liczydła i innych roślin górskich występuje także chroniona ciemiężyca zielona czy kruszyna pospolita utworzono w 1982 r. rezerwat przyrody Ochojec.

[madohora1]