Śląski Ogród Zoologiczny

[madohora1]

[madohora]

Kompleks wolier,które sà ukierunkowane tematycznie, jest na wielupolach wyjàtkowy. Otrzyma∏ nazw ́ Ptaki Tybetu i Chini obejmuje woliery, które majà przede wszystkimzastàpiç stare i nieodpowiednie klatki ba ̋antów przyg∏ównej alei. Ekspozycja obejmuje pi ́ç przestronnychwolier przyrodniczych, z których 2 najwi ́ksze (pierw-sza i ostatnia) majà swobodne przejÊcia i umo ̋liwiajàca∏kowicie niek∏opotliwy widok na hodowane zwie-rz ́ta. Wszystkie woliery to okienka z widokiem na miejsca zamieszkania prezentowanych gatunkówptaków, a w poszczególnych wolierach poczujemy si ́tak jakbyÊmy stopniowo schodzili z najwy ̋szychwysokoÊci nad poziomem morza w dó∏. Zwiedzajàcy,przy odrobinie fantazji, mogà sobie wyobraziç spacerkorytem rzeki z najwy ̋szych górskich zboczy Hi-malajów a ̋ do nizin wschodnich Chin. Ka ̋da z wolierjest zamieszkiwana przez ptaki o cechach charakte-rystycznych dla danej wysokoÊci nad poziomem morza.Chodzi tutaj szczególnie o przedstawicieli bardzointeresujàcej grupy ptaków grzebiàcych, przede wszystkim ba ̋anty. A poniewa ̋ wzorem przyaran ̋owaniu ekspozycji by∏y faktyczne biotopy naposzczególnych wysokoÊciach nad poziomem morza,odwiedzajàcy mogà obserwowaç ptaki we florzenaturalnej uzupe∏nionej o kamienne aran ̋acje, takjakby faktycznie spacerowali wÊród ró ̋norodnej,pi ́knej, ale zagro ̋onej przyrody Tybetu i Chin.Z interesujàcych a hodowanych w zoo w Ostrawie poraz pierwszy, gatunków, wymieniç mo ̋emy np.wroƒczyka, uszaka bia∏ego, ba ̋anta Humeo, kur ́bankiwa, cyraneczk ́ bajkalskà

[madohora]

[madohora]

[madohora]

ZEBRA[ – a czy takie zebry
Tez czasem chodzą na żebry
Ciekawe o co też proszę
I co do domu przynoszą

[madohora]

Woliera dla drapieżnych ptaków
Woliera dla drapieżnych ptaków należy do najciekawszych i najbardziej cha-
rakterystycznych konstrukcji w całym Ogrodzie Zoologicznym. Została zapro-
jektowana w katowickim Biurze Budownictwa Komunalnego ok. 1966
Co ciekawe, gdy wykonanie dokumentacji przeciągało się, Jerzy Ziętek pole-
cił albo skrócenie czasu jej sporządzenia, albo też ściągnięcie z zagranicy97 .
Pomimo tych interewencji została ukończona dopiero w 1974 r.
Konstrukcję woliery tworzą dwa rozchylone żelbetowe łuki pokryte
i jednocześnie stężone metalową siatką. Takie rozwiązanie stanowiło mani-
festację ówczesnych możliwości konstrukcyjnych, co odnotowano w prasie
codziennej98 .
W wolierze zamieszkały ptaki drapieżne – orły, kondory, sępy, jastrzębie
i orliki. Starano się stworzyć dla nich środowisko maksymalnie zbliżone do
naturalnego, urządzając półki skalne i baseniki99 .
W 1967 r. liczba zwierząt przekroczyła tysiąc i nadal ich przybywało,
dlatego już w latach siedemdziesiątych myślano o rozbudowie Ogrodu
Zoologicznego o dalsze obiekty, m.in. o pawilon dla dużych drapieżników
(lwów, tygrysów, pum i panter)100
. W 1971 r. napisano:
Śląski Ogród Zoologiczny posiada w chwili obecnej jedynie trzy pawilony dla zwie-
rząt kopytnych, jeden pawilon zwierząt egzotycznych nie odpowiadający wymogom
hodowlanym i ekspozycyjnym, oraz szereg wybiegów otwartych z małymi schronami
dla zwierząt i ptaków. W tym układzie ZOO jest obiektem nie mającym możliwości
rozwinięcia ekspozycji i hodowli dużych drapieżników

[madohora]

DINOZAURY

[madohora]

EWOLUCJA DINOZAURÓW

[madohora]

były dwunożnymi roślinożercami, dł. ciała 2–5 m, kończyny przednie krótkie; odznaczały się zgrubiałym sklepieniem czaszki tworzącym kopułę — grubość kości czołowych i ciemieniowych u niektórych form przekraczała 0,5 m; uważa się, że było to przystosowanie do rytualnych walk godowych; siły powstające podczas zderzania się bodących osobników były przenoszone przez wzmocniony kręgosłup; u niektórych pachycefalozaurów na czaszce występowały dodatkowo guzki lub kolce.

[madohora]

hadrozaury, dinozaury kaczodziobe, Hadrosauridae,
rodzina dinozaurów znanych z późnej kredy obu Ameryk i Eurazji;
ok. 30 rodzajów; dł. do 15 m; poruszały się na mocnych kończynach tylnych, z 3 mocnymi i krótkimi palcami.

[madohora]

SKANDAL W ŚLĄSKIM Z OO. DZIECKO ZROBIŁO SOBIE ZJEŻDŻALNIĘ Z SIATKI NA WYBIEGU DLA ŻÓŁWI - Nasze Miasto - (archiwum)

[madohora]

SŁODKIE WIELKOUCHY BĘDĄ MIAŁY NOWY DOM - Nasze Miasto (archiwum)

[madohora]

ŚLĄSKI OGRÓD ZOOLOGICZNY. OBNIŻENIE TEMPERATURY ZAGRAŻAŁOBY ŻYCIU ZWIERZĄT - Wyborcza - 25.09.2022

[madohora]

Pierwsze lata działalności zoo to czas intensywnego rozwoju i rozbudowy. Jeszcze w 1958 r. oddano do użytku pomieszczenia dla bawołów, niedźwiedzi brunatnych i himalajskich, lwów i panter, a także budynek ambulatorium weterynaryjnego. W 1960 roku powstał budynek Egzotarium, w którym obecnie można oglądać małpy oraz gady. Pojawiły się także pierwsze sukcesy hodowlane m. in. w 1959 r. wykluły się trzy czarne łabędzie - pierwsze w Polsce od 1949 r.

[madohora]

Żółwie kopalne, kopalne formy gadów z rzędu żółwi; wywodzą się z najprymitywniejszej grupy gadów — kaptorynomorfów (anapsydy). Najstarszym podrzędem żółwi są Proganochelydia, znane tylko z późnego triasu Europy i południowej Azji z 1 rodzajem Proganochelys, formy dł. do 1 m, od pozostałych żółwi różniły się m.in.: uzębionym podniebieniem, brakiem podniebienia wtórnego, większą liczbą płytek w pancerzu, budową czaszki i pasa barkowego; nie mogły też wciągać do pancerza głowy i ogona, jak robią to dzisiejsze żółwie; lądowe; roślinożerne. Najstarszym rodzajem podrzędu bokoszyjnych żółwi (żyjących do dziś) był późnotriasowy eur. Protochersis; formy słodkowodne (współcz. wyłącznie), także lądowe i mor.; największym przedstawicielem podrzędu (i największym żółwiem) jest plioceński Stupendemys z Wenezueli — dł. ponad 2 m. Przedstawiciele podrzędu skrytoszyjnych żółwi są znani od późnej jury; mor. skrytoszyjne (np. Archelon z kredy) mają silnie zredukowany, ażurowy pancerz kostny i wiosłowate kończyny.

[madohora]

hełmiatka, Netta rufina,
ptak z plemienia grążyc, z podrodziny kaczek;
długość ciała 53–60 cm; samiec w szacie godowej ma jaskrawoczerwony dziób, a głowę i górną część szyi kasztanowordzawe, samica ubarwiona skromniej; hełmiatka zamieszkuje słodkie i słonawe jeziora oraz stawy z bujną roślinnością w południowej części Palearktyki; sposobem żerowania przypomina bardziej kaczki pływające (pławice); rośłinożerna; wędrowna, w Polsce gniazduje bardzo nielicznie, chroniona.

[madohora]

[madohora]

Teju brazylijski, teju czarnoplamy (Tupinambis teguixin) – gatunek jaszczurki z rodziny tejowatych (Teiidae).

[madohora]

Jest gatunkiem pospolitym w tropikalnych obszarach Ameryki Południowej – w Gujanie i w zlewisku rzeki Amazonki.

[madohora]

W okresie rozrodczym teju argentyńskie potrafią utrzymywać temperaturę ciała nawet o 10 °C wyższą od otoczenia. Są więc jednym z niewielu gatunków fakultatywnie endotermicznych. Prawdopodobnie jest to adaptacją służącą przyspieszaniu rozwoju zarodków w jajach (samica pilnuje jaj i może je ogrzewać). Endotermia samców może z kolei wynikać z sezonowych zmian hormonalnych lub mieć wspólne podłoże genetyczne z endotermią występującą u samic

[madohora]

Pyton, Pýthōn [gr. pýthein ‘gnić’],
mit. gr. olbrzymi wąż zabity w Delfach przez Apollina;
według Hymnu homeryckiego do Apollina potwór był rodzaju żeńskiego i strzegł zrodzonego przez Herę Tyfona; Apollo, zabiwszy go, pozostawił jego ciało na słońcu, aby zgniło (stąd pierwotna nazwa Delf — Pytho oraz przydomek boga Pythios ‘pytyjski’); na pamiątkę tego faktu organizowano igrzyska pytyjskie.

[madohora]

Słonie sumatrzańskie są roślinożercami, które jedzą wiele rodzajów pokarmu roślinnego. Ich dieta składa się głównie z roślin strączkowych, wielu gatunków traw i turzyc, palm oraz lip. Zjadają także bambus, trzcinę cukrową, rośliny uprawne, korzenie drzew, kwiaty, owoce, nasiona, ziarna i korę drzew.

[madohora]

– Grupa 17 uzbrojonych osób była widziana na początku tygodnia w Parku Narodowym Dzanga-Ndoki i kierowała się w stronę kluczowej ostoi słoni w Dzanga Bai – poinformowali lokalni współpracownicy WWF. Rozmawiali oni z trzema mężczyznami, którzy spytali o drogę do wieży widokowej, z której można obserwować dziko żyjące słonie i dodają – Wskazaliśmy im błędny kierunek i jak najszybciej się oddaliliśmy. Później słyszeliśmy strzały dochodzące ze strony Parku Narodowego, ale nie znamy szczegółów. – dodają.

[madohora]

W związku z tymi wydarzeniami organizacja ekologiczna WWF apeluje do międzynarodowej opinii publicznej o zwiększenie bezpieczeństwa w regionie. Bez stabilizacji sytuacji politycznej w tym kraju, nie uda się skutecznie ochronić bezcennej przyrody. Przykładem dobrych praktyk lokalnych władz jest Kamerun, w którym od kwietnia władze zatrzymały aż 20 osób podejrzanych o kłusownictwo. Podczas zatrzymania skonfiskowano także 45 sztuk broni palnej, 337 nabojów, 10 pił maszynowych i ponad 3000 rolek drutu kolczastego.

[madohora]

– To była bardzo dobrze wyposażona i zorganizowana grupa przestępców – mówi Gilles Etoga z międzynarodowej organizacji ekologicznej WWF. – Najnowsze dane wskazują, że w ciągu ostatnich 10 lat kłusownicy zabili aż 62 proc. afrykańskich słoni leśnych żyjących w dorzeczu rzeki Kongo.

[madohora]

WWF przypomina, że olbrzymie ilości kości słoniowej trafiają na rynek azjatycki, w tym do Wietnamu, a mięso afrykańskich słoni leśnych można kupić na lokalnych targowiskach. Niestabilna sytuacja w regionie utrudnia strażnikom pracującym w parkach narodowych i rezerwatach patrolowanie lasów, w których żyje ten gatunek słoni.

[madohora]

Najstarszy znany przedstawiciel trąbowców żył około 60 milionów lat temu, 5 milionów lat po wymieraniu kredowym. Jego szczątki odkryto na terenie dzisiejszego Maroka. Paleontolog Emmanuel Gheerbrant nadał temu kopalnemu gatunkowi nazwę Eritherium azzouzorum. Znalezione szczątki należały do małego roślinożernego ssaka ważącego pomiędzy 3 a 8 kg. Górna pierwsza para siekaczy była znacznie dłuższa od drugiej, natomiast spojenie żuchwy jest skrócone

[madohora]

Właściwe słoniowate wywodzą się od wcześniejszych trąbowców z rodziny Gomphotheriidae. Bliskim krewniakiem hipotetycznego przodka słoni jest rodzaj Anancus z pliocenu i plejstocenu. Pierwsze właściwe słonie miały budowę zbliżoną do gomfoteriów. W żuchwie znajdowała się jeszcze para krótkich ciosów, a sama czaszka była niższa i dłuższa niż u słoni późniejszych. Najwcześniejszymi rodzajami zaliczanymi do tej rodziny są Stegolophodon i Stegotetrabelodon. W pliocenie pojawiły się obok pnia wiodącego do dzisiejszych słoni stegodonty (Stegodontinae), czasami wyróżniane w oddzielną rodzinę. Były to duże trąbowce o jednej silnie rozwiniętej parze ciosów w górnej szczęce.

[madohora]

Różne gatunki stegodontów zasiedlały w pliocenie i plejstocenie rozległe obszary kontynentalnej Azji oraz Archipelagu Malajskiego. Jako jedne z nielicznych ssaków stegodonty zasiedliły wiele wysp oceanicznych. Najdalej wysuniętym rejonem ich występowania była wyspa Flores. Ssaki te aktywnie pokonywały cieśniny między wyspami wpław. Inna koncepcja wiąże migracje z obniżonym poziomem morza. Na wielu wyspach (również na Flores) niedobór pokarmu oraz niewielka przestrzeń życia spowodowały skarłowacenie. Stegodont z tej wyspy osiągał wysokość co najwyżej 1,5 m w kłębie oraz ważył ok. 500 kg. Na kontynencie stegodonty wymarły ok. 500 tysięcy lat temu, na wielu wyspach przetrwały do czasów niemal współczesnych (ok. 13 tysięcy lat temu).

[madohora]

Do podrodziny Elephantinae należą współczesne słonie. Najpierwotniejszym ich przedstawicielem był Primelephas z Afryki. Był to jeszcze stosunkowo prymitywny słoń o wielkości zbliżonej do dzisiejszego słonia azjatyckiego. Dał on początek dwóm żyjącym dzisiaj plemionom Elephantini i Loxodontini. Pierwsza grupa obejmuje wymarłe mamuty (Mammuthus) oraz rodzaj Elephas. Pojawiła się ona w Afryce i przez większą część pliocenu i plejstocenu były to dominujące na kontynencie słonie (przy założeniu, że do tej podrodziny należeli przedstawiciele rodzaju Palaeoloxodon – ale patrz niżej). Najstarszy znany gatunek to Elephas ekorensis.

[madohora]

Słoń azjatycki (Elephas maximus) wywodzi się od swego większego krewniaka, Elephas hysudricus. W plejstocenie kilka gatunków słoni zasiedliło również niektóre wyspy oceaniczne, tak jak wcześniej zrobiły to stegodonty (np. Elephas celebensis). Rodzaj Mammuthus wywodził się od któregoś z wczesnych przedstawicieli Elephas. Najstarsze z gatunków, Mammuthus subplanifrons i Mammuthus africanavus, zasiedlały jeszcze Afrykę, ale wkrótce opanowały również Azję, Europę i w końcu Amerykę Północną, silnie się różnicując.

[madohora]

Scientific classification of Elephantidae taxa embraces an extensive record of fossil specimens, over millions of years, some of which existed until the end of the last ice age. Some species were extirpated more recently. The discovery of new specimens and proposed cladistics have resulted in systematic revisions of the family and related proboscideans.

[madohora]

Elephantids are classified informally as the elephant family, or in a paleobiological context as elephants and mammoths. The common name elephant primarily refers to the living taxa, the modern elephants, but may also refer to a variety of extinct species, both within this family and in others. Other members of the Elephantidae, especially members of the genus Mammuthus, are commonly called mammoths.

[madohora]

The family diverged from a common ancestor of the mastodons of Mammutidae. The classification of proboscideans is unstable and has been frequently revised.

[madohora]

The following cladogram shows the placement of the genus Mammuthus among other proboscideans, based on a 2007 study of hyoid characteristics:

[madohora]

Although the fossil evidence is uncertain, by comparing genes, scientists have discovered evidence that elephantids and other proboscideans share a distant ancestry with Sirenia (sea cows) and Hyracoidea (hyraxes) These have been assigned, along with the extinct demostylians and embrithopods, to the clade Paenungulata. In the distant past, members of the various hyrax families grew to large sizes, and the common ancestor of all three modern families is thought to have been some kind of amphibious hyracoid.[citation needed] One hypothesis is that these animals spent most of their time under water, using their trunks like snorkels for breathing. Modern elephants have this ability and are known to swim in that manner for up to six hours and 50 km (31 mi).
In the past, a much wider variety of genera and species was found, including the mammoths and stegodons.

[madohora]

In der menschlichen Gesellschaftsentwicklung und Geschichte spielten Elefanten eine bedeutende Rolle. Sie wurden anfänglich als Nahrungsressource und Rohstoffquelle gejagt beziehungsweise genutzt, fanden bereits vor mehr als 30.000 Jahren Einzug in Kunst und Kultur und erlangten in späterer Zeit mit der Sesshaftwerdung und der Entstehung verschiedener Hochkulturen ebenfalls große Bedeutung. Einzig der Asiatische Elefant trat als gezähmtes Tier dauerhaft in den Dienst des Menschen. Er fungierte dabei zunächst als Last- und Arbeitstier, später wurde er in Kriegen eingesetzt und galt als Zeichen außerordentlicher Größe und Macht.

[madohora]

Das Skelett der Elefanten besteht aus 320 bis 346 Einzelknochen. Bei einem untersuchten Asiatischen Elefanten wog es im frischen Zustand 374 kg und machte etwa 15 % der Körpermasse aus. Die Wirbelsäule besteht aus 7 Hals-, 18 bis 21 Brust-, 3 bis 5 Lenden-, 3 bis 6 Kreuzbein- und 18 bis 34 Schwanzwirbeln. Die Anzahl der Wirbel und auch der Rippen (18 bis 21 Paare) variiert je nach Art.[33][14] Den Langknochen fehlt die typische Markhöhle, stattdessen ist das Innere mit spongiösem Material gefüllt. Gleiches gilt für die Rippen. An den Vorderbeinen ist der Oberarmknochen äußerst kräftig gebaut, sein Gelenkkopf hebt sich nur undeutlich vom Schaft ab. Den Unterarm dominiert die Elle, die etwa fünfmal so schwer wie die Speiche wird. Beide Knochen sind nicht miteinander verwachsen. Das Becken wird durch die extrem große und weit ausladende Schaufel des Darmbeins geprägt. Der Oberschenkelknochen ist der längste Knochen des Skeletts. Er kann bei einem Afrikanischen Elefanten bis zu 127 cm lang werden, bei einzelnen ausgestorbenen Formen wie einigen Vertretern der Gattungen Mammuthus und Palaeoloxodon war er 140 bis 165 cm lang.[8][9] Der Gelenkkopf ist typischerweise deutlich gerundet, ein dritter Rollhügel (Trochanter tertius) fehlt und ist nur als schwacher Punkt unterhalb des großen Rollhügels (Trochanter major) am vorderen oberen Schaft ausgebildet. Das Kniegelenk zeigt eine erweiterte Ruheposition, sodass beim Stehen der Winkel zwischen Oberschenkel und Schienbein fast 180 ° beträgt. Dies ist für vierfüßige Landwirbeltiere ungewöhnlich und nur beim zweibeinigen Menschen anzutreffen. Das Oberschenkelgelenk der Elefanten zeigt große Ähnlichkeit mit dem des Menschen. Die Menisken sind sehr schmal und dünn und das Kreuzbandsystem ist ebenfalls vorhanden. Die Bewegungsmuster der gewichtstragenden hinteren Gliedmaßen erinnern ebenfalls mehr an den Menschen als an cursoriale (schnellläufige) Landwirbeltiere. Die Hauptbewegung des Kniegelenks ist eine Extension-Flexion mit einem Aktionsradius von 142 °. Im fortgeschrittenen Alter sind die Kniegelenke anfällig für Arthrose.[34] Wie am Unterarm sind am Unterschenkel Schien- und Wadenbein nicht fusionier

[madohora]

Die Afrikanischen und der Asiatische Elefant unterscheiden sich in der Ohrgröße. Bei letzterem werden sie rund 60 cm breit und 55 cm hoch und bedecken eine Fläche von 0,5 m² (beide Seiten insgesamt). Erstere haben Ohren von bis zu 137 cm Höhe und 89 cm Breite. Sie nehmen bis zu 20 % der gesamten Hautoberfläche ein. Als weiterer Unterschied kann die Faltung der Ohren genannt werden, die beim Asiatischen Elefanten den oberen Abschnitt betrifft, beim Afrikanischen hingegen den seitlichen. Die Ohren des Wollhaarmammuts sind noch einmal deutlich kleiner als beim Asiatischen Elefanten. Hinsichtlich der Ohrgröße lässt sich somit teilweise eine Anpassung an die geographische Breite erkennen, die bei den Afrikanischen Elefanten die Äquatorregion umfasst, beim Wollhaarmammut dagegen die weitgehend hohen arktischen Landschaften.[28] Die Ohren bestehen aus einer beidseitigen Schicht an Haut und einer Lage aus Knorpelgewebe dazwischen.

[madohora]

Ein weiteres markantes und einzigartiges Merkmal bildet die Temporaldrüse („Schläfendrüse“) seitlich des Auges, die bei männlichen Tieren während der Musth ein öliges Sekret absondert. Die Drüse ist auch von fossilen Formen wie dem Wollhaarmammut überliefert.[14] Sie wird 13 bis 14 cm lang und ist flach, ihr Gewicht beträgt etwa 0,23 bis 1,59 kg. Im Innern besteht sie aus verschiedenen lappenartigen Strukturen, die mit Bindegewebe miteinander verbunden sind und einen Hohlraum von rund 5 cm Durchmesser einschließen. Der Hohlkörper führt über eine nur 2 cm weite Öffnung an die Hautoberfläche. Ihn umgeben stäbchen- oder röhrenförmigen Zellen und verschiedene Lumen. Während der ausgeprägten Musth sind die Lumen mit lockerem Zellmaterial, freien Zellkernen und Mitochondrien gefüllt. Letztere weisen einen Aufbau typisch für steroidproduzierende Zellen auf (mit kammartiger innerer Membran) wie beispielsweise Leydig-Zwischenzellen. Diese sind gemeinsam mit dem glatten endoplasmatischen Retikulum sowie den Golgi-Körpern bedeutend für die Testosteron-Produktion. In den Zellen um den Hohlkörper sind wiederum zahlreiche Mikrovilli und Sekretvakuolen eingebettet.

[madohora]

Während der Testosteron-Produktion hypertrophieren die Zellen. Sowohl ihre Anzahl als auch der Anteil der mitochondrialen inneren Membran, des glatten endoplasmatischen Retikulums und der Golgi-Körper nehmen zu. Zum Höhepunkt brechen die Zellstrukturen zusammen und füllen die Lumen aus. Ihren Ursprung hat die Temporaldrüse offenbar in Schweißdrüsen mit apokrinem Sekretionsmechanismus.[48] In der chemischen Zusammensetzung des produzierten Sekrets unterscheiden sich die heutigen Elefantenarten. Beim Afrikanischen Elefanten ist beispielsweise der Anteil an Proteinen, Natrium oder saurer Phosphatase deutlich geringer als beim Asiatischen Elefanten.

[madohora]

Die inneren Organe der Elefanten sind im Verhältnis nicht größer als bei anderen Säugetieren. Das Gehirn der heutigen Elefanten hat 257 Milliarden Nervenzellen, was etwa der 3-fachen Menge des Menschen entspricht. Mit rund 98 % ist der Großteil davon im Kleinhirn verteilt. Diese außergewöhnliche Konzentration wird auf die taktilen Befähigungen der Tiere zurückgeführt. In der Großhirnrinde, die etwa doppelt so groß ist wie beim Menschen, sind demgegenüber nur 5,6 Milliarden Nervenzellen ausgeprägt. Hier verfügt der Mensch über etwa das Dreifache an Zellen, was wiederum mit seinen kognitiven Fähigkeiten zusammenhängt.[51] Insgesamt weist das Gehirn eines ausgewachsenen Elefanten ein Volumen zwischen 2900 bis 5140 cm³ auf, was das des Menschen um das Dreifache übertrifft. In Relation zum Körpergewicht ist das Gehirn der Elefanten aber kleiner als beim Menschen und bei den Menschenaffen, der Enzephalisationsquotient beträgt bei den heutigen Elefanten etwa 1,7, beim Menschen 7,5.[28] Neugeborene verfügen bereits über 35 % der Größe des Gehirns eines ausgewachsenen Tieres. Bei einigen ausgestorbenen Formen erreichte das Gehirn ein Volumen von über 6000 bis hin zu 9000 cm³, so etwa beim Europäischen Waldelefanten. Der Fund eines fossilisierten Gehirns eines Wollhaarmammuts hatte rekonstruiert ein Volumen von 4100 cm³. Es entsprach im Bau weitgehend dem der heutigen Elefanten. Bemerkenswert ist, dass einige Zwergformen ungewöhnlich große Gehirne in Bezug auf das Körpergewicht besaßen. So wog der Sizilianische Zwergelefant nur rund 189 kg, sein Gehirn erreichte aber ein Volumen von 1800 cm³. Der Enzephalisationsquotient steigt dadurch auf bis zu 3,75 an.

[madohora]

Dagegen sind Elefanten sehr gute Schwimmer, die sich mit stürzenden, den Tümmlern ähnlichen Bewegungen durch das Wasser bewegen. Sie bewegen sich dabei mit circa 2,7 km/h fort. Der Rüssel wird als Schnorchel über die Wasseroberfläche gehalten. Beobachtungen zufolge überwinden die Tiere dabei Distanzen von bis zu 48 km über die offene Wasserfläche. Es ist daher plausibel, dass diese Schwimmbefähigung es den Elefanten ermöglichte, in erdgeschichtlicher Vergangenheit abgelegenere Inseln zu erreichen und darauffolgend verschiedene Zwergformen auszubilden. Über die Gründe dafür liegen allerdings nur Vermutungen vor. Angenommen wird, dass die Tiere Nahrungsduft von Inseln in Sichtkontakt witterten und diese dann gezielt ansteuerten.

[madohora]

Die Tragzeit beträgt 640 bis 660 Tage oder rund 22 Monate, was die längste unter allen landlebenden Säugetieren ist. In der Regel wird nur ein Junges geboren, dessen Gewicht bis zu 100 kg betragen kann. Anfangs gibt es kaum Unterschiede in der Entwicklung zwischen männlichen und weiblichen Kälbern. Ab einem Alter von fünf bis sechs Jahren wachsen männliche Jungtiere aber deutlich schneller als weibliche. Die Entwicklung hält bei Bullen bis ins hohe Alter an, da diese fast ihr gesamtes Leben lang an Körpergröße und -gewicht zunehmen können. Bei Kühen hingegen erlahmt dieser Prozess etwa mit dem 30. Lebensjahr. Bullen sind daher im höheren Alter deutlich größer und schwerer als Kühe. Auch die soziale Entwicklung verläuft nicht gleichgerichtet. So sind die Aktivitäten junger weiblicher Tiere stets auf den Familienverband orientiert. Teilweise übernehmen sie auch die Betreuung des jüngsten Nachwuchses („allomaternale Pflege“). Nach der Geschlechtsreife verbleiben Jungkühe in der Regel in der Mutterherde. Junge männliche Kälber hingegen suchen Aktivitäten häufig außerhalb des Familienverbandes, wo sie Kontakt zu gruppenfremden Individuen aufnehmen. Im Alter von etwa neun Jahren trennen sich Jungbullen von ihrer Mutterherde und schließen sich häufig Junggesellengruppen an. Sie treten mit etwa 14 Jahren in die Pubertät ein. Ihre Fortpflanzungsaussichten sind zu diesem Zeitpunkt aber noch gering, da ihnen die körperlichen Voraussetzungen fehlen, um mit Altbullen konkurrieren zu können. Die erste Musth-Phase zeichnet sich daher auch erst in den 20er Lebensjahren ab. Generell sind Elefanten, sowohl Kühe als auch Bullen, bis ins hohe Alter fortpflanzungsfähig. Zwischen zwei Geburten können bei Kühen dreieinhalb bis neun Jahre vergehen. Dieses ausgesprochen lange Geburtsintervall macht paarungswillige Kühe relativ selten in einer Elefantenpopulation und zwingt Bullen dazu, weite Wanderungen zu unternehmen, um verschiedene Herden aufzusuchen. Das Höchstalter in freier Wildbahn wird in intakten Landschaften mit rund 60 bis 65 Jahren angenommen, was einhergeht mit dem Ausfall des letzten Mahlzahns. In Gebieten mit hohem Jagddruck seitens des Menschen, aber unter Umständen auch in menschlicher Obhut, kann die Lebenserwartung rapide zurückgehen

[madohora]

Durch ihre Größe und ihr Leben im Herdenverband haben Elefanten wenige natürliche Feinde. Nur den größten Raubkatzen wie Löwen und Tigern gelingt es bisweilen, Jungtiere zu erbeuten.[113][114] In einigen Gebieten Afrikas stellen Löwen Elefanten häufiger nach als bisher angenommen. Es handelt sich hierbei um eine Anpassung an die trockenen Jahreszeiten, wenn die meisten Huftiere in nahrungsreichere Gebiete abgewandert sind. Der Großteil der erbeuteten Elefanten wird durch Jungtiere gebildet, die gerade ihre mütterliche Herde verlassen haben. Im Eiszeitalter hatten Elefanten darüber hinaus wohl noch die mittlerweile ausgestorbenen Säbelzahnkatzen zu fürchten. Insbesondere für die Gattung Homotherium konnte zumindest lokal aufgezeigt werden, dass die Tiere gelegentlich ein junges Rüsseltier erlegten.

[madohora]

Elefanten spielen eine wichtige Rolle im ökologischen Netzwerk ihrer jeweiligen Region. Sie werden daher als ecosystem engineers angesehen. Ihre Funktion äußert sich beispielsweise im Transport gefressener Samen über teils erhebliche Distanzen, was zur Weiterverbreitung von Pflanzen führt.[117] Als ein weiterer Effekt erreichen die Samen einzelner Pflanzen eine höhere Keimfähigkeit, nachdem sie den Magen-Darm-Trakt der Elefanten passiert haben. Das Entrinden oder Umknicken von Bäumen öffnet geschlossene Waldlandschaften und schafft so Nutzungsräume für andere Tierarten, da mitunter stärker strukturierte Habitate entstehen.[118] Zusätzlich können derartig geöffnete Flächen von Pionierpflanzen besiedelt werden.[119][120] Viel begangene Wege und Pfade sind in manchen Landschaften über Dutzende Kilometer sichtbar und werden auch von anderen Säugetieren frequentiert. Zusätzlich dienen angelegte Wasserlöcher, Pfützen in Trittsiegeln oder selbst Kotreste als Rückzugs- oder Fortpflanzungsräume verschiedener Lebewesen. Neben den zahlreichen positiven Effekten kann eine übermäßige Population an Elefanten in einer Region auch verheerende Folgen für die Landschaft mit dramatischen Veränderungen haben. Vor allem die Wechselwirkung von Elefanten und Graslandschaft beziehungsweise Baumbestand sind bisher nur unvollständig untersucht.

[madohora]

Die Elefanten (Elephantidae) sind eine Familie innerhalb der Ordnung der Rüsseltiere (Proboscidea). Sie bilden heute das einzige Mitglied dieser taxonomischen Gruppe, weshalb diese als gegenwärtig monotypisch aufgefasst werden kann. Die Rüsseltiere wiederum gruppieren sich zusammen mit den Seekühen (Sirenia) und den Schliefern (Hyracoidea) zur übergeordneten Gruppe der Paenungulata, Letztere stellen gemeinsam mit den Afroinsectiphilia die Afrotheria, eine der vier Hauptlinien der höheren Säugetiere mit einem weitgehend originär afrikanischen Ursprung. Laut molekulargenetischen Untersuchungen entstanden die Afrotheria bereits in der Oberkreide vor 90,4 bis 80,9 Millionen Jahren. Etwa 15 Millionen Jahre später teilte sich diese Ursprungsgruppe in die beiden heutigen Hauptlinien auf. Innerhalb der Paenungulata sind die Seekühe und die Rüsseltiere als engere Verwandtschaftseinheit zu betrachten, die als Tethytheria bezeichnet wird. Ihre Aufspaltung setzte in Paläozän vor rund 64 Millionen Jahren ein. Etwa so weit reicht auch der Fossilbericht der Rüsseltiere zurück, womit diese eine sehr alte Gruppe darstellen. Im Laufe ihrer Stammesgeschichte erwiesen sie sich als sehr formenreich, wobei der hohe Diversifizierungsgrad als Resultat mehrerer Radiationsphasen entstand. Die einzelnen Vertreter zeigten vielfältige Anpassungen an unterschiedliche Biotope und Klimaregionen. Die einstige Verbreitung der Rüsseltiere reichte dabei von Afrika -über weite Teile Eurasiens und Amerikas. Die Elefanten sind innerhalb der Rüsseltiere als relativ junge Entwicklungslinie anzusehen und formen einen Teil der letzten Ausbreitungsphase, die im Verlauf des Miozän begann. Systematisch gehören sie zur Überfamilie der Elephantoidea. Zu dieser zählen ebenfalls die Stegodontidae, welche als die Schwestergruppe der Elefanten aufzufassen sind. Die frühesten Fossilnachweise der Elefanten sind rund 7 Millionen Jahren alt.

[madohora]

Innerhalb der Elefanten werden zwei Unterfamilien unterschieden: die Stegotetrabelodontinae und die Elephantinae. Erstere sind nur fossil belegt und waren weitgehend auf Afrika und die Arabische Halbinsel beschränkt. Sie kennzeichnen sich durch eine lange Unterkiefersymphyse, ausgebildete untere Stoßzähne sowie durch niederkronige Backenzähne mit nur wenigen Schmelzfalten, die im nicht abgekauten Zustand zudem in der Mittelachse des Zahns unterbrochen sind – ein urtümliches Merkmal für Rüsseltiere. Der Schädel wies aber bereits die für Elefanten typische Stauchung vorn und hinten auf. Teilweise wird angenommen, dass es sich bei den Stegotetrabelodontinae um die Stammgruppe der Elefanten handelt, wahrscheinlicher repräsentieren sie aber nur einen Seitenzweig. Die Gruppe trat im Oberen Miozän auf und verschwand im Pliozän wieder.[131][132] Die Elephantinae wiederum zeigen eine Tendenz zur Reduktion der unteren Stoßzähne und zu Aufhöhung der Zahnkronen der Molaren. Die Backenzähne bestehen aus zahlreicheren Schmelzfalten mit einer Minimalanzahl von sieben auf dem hintersten Zahn. Außerdem verschwindet die mediane Einkerbung auf den Zahnkronen. Die Unterfamilie umfasst die heute noch lebenden Vertreter, die sich auf zwei Gattungen mit drei Arten verteilen. Die beiden afrikanischen Vertreter werden dabei in der Gattung der Afrikanischen Elefanten (Loxodonta) eingegliedert, die einzige asiatische Form gehört der Gattung Elephas an. Ihre Abspaltung voneinander setzte gemäß molekulargenetischen Daten vor rund 7,6 Millionen Jahren ein. Daneben sind noch einzelne ausgestorbene Gattungen belegt, die in mehr oder weniger engen Beziehungen zu den heutigen Gattungen stehen. So gehören die Mammute (Mammuthus) zu den nächsten Verwandten der Gattung Elephas, während Palaeoloxodon neueren Erkenntnissen zufolge eine gemeinsame Gruppe mit den Afrikanischen Elefanten bildet. Der engere Verwandtschaftskreis um die heutigen afrikanischen Elefantenvertreter wird daher der Tribus der Loxodontini zugewiesen, der der asiatischen der Elephantini.

[madohora]

Die Stellung von Stegodibelodon innerhalb der Stegotetrabeldontinae ist nicht ganz eindeutig, da einige Autoren ihn auch zu den Elephantinae zählen. Die tatsächlichen Verwandtschaftsbeziehungen der einzelnen Vertreter der Elefanten vor allem aus der Unterfamilie der Elephantinae sind genetischen Untersuchungen zufolge komplex. So kommt es verschiedentlich zu Hybridisierungen zwischen den beiden afrikanischen Elefantenarten, ebenso auch zwischen den höheren taxonomischen Gruppen des Asiatischen Elefanten. Darüber hinaus sind derartige genetische Vermischungen zwischen verschiedenen Mammutformen belegt.Der Nachweis einzelner gemeinsamer Haplotypen sowohl bei rezenten als auch fossilen Elefantenarten reicht derzeit bis in die Stammlinie der Elefanten zurück und lässt annehmen, dass Hybridisierung zwischen einzelnen Arten bereits sehr früh einsetzte und offensichtlich auch über die Gattungsgrenzen hinweg wirkte. Aus der heutigen Zeit wurde der einzige bekannte Hybride zwischen einer asiatischen Elefantenkuh und einem afrikanischen Elefantenbullen 1978 im Zoo von Chester geboren. Es handelte sich um das Bullenkalb „Motty“, das Mischmerkmale beider Arten trug, etwa in Bezug auf die Ohrgröße, aber bereits nach zehn Tagen verstarb.

[madohora]

Die Rüsseltiere sind eine vergleichsweise alte Ordnung der Säugetiere. Ihre Ursprünge reichen bis in das Paläozän des nördlichen Afrikas vor rund 60 Millionen Jahren zurück.[146] Innerhalb der Ordnung werden verschiedene Familien unterschieden, etwa die Deinotheriidae, die Gomphotheriidae, die Mammutidae und die Stegodontidae, die während verschiedener Radiationsphasen entstanden. Die Elefanten sind aus dieser Sicht relativ jung, sie gehören in die dritte und damit letzte Radiationsphase der Ordnung, die im Verlauf des Miozäns wiederum in Afrika einsetzte. Einige der älteren, bereits genannten Rüsseltierlinien, die noch aus den vorgehenden Radiationsphasen stammen, waren aber teilweise bis in das ausgehende Pleistozän Zeitgenossen der Elefanten. Evolutive Trends innerhalb der Elefanten finden sich in der Verschmälerung des Schädels vorn und hinten, der dadurch an Höhe zunahm. Die Kürzungen in der Länge hatten zur Folge, dass auch der Unterkiefer gestaucht wurde, wodurch die unteren Stoßzähne kaum mehr Platz fanden und sich zurückbildeten. In der Struktur der Backenzähne ist die Vergrößerung der Zahnkronenhöhe in Richtung Hypsodontie sowie die Zunahme der Anzahl der Schmelzfalten zu nennen. Bei letzterem Prozess verringerte sich die Schmelzbanddicke einer jeden Lamelle. Beide Veränderungen – Zunahme der Zahnkronenhöhe und der Lamellenanzahl – stehen in Zusammenhang mit einer stärkeren Anpassung an Grasnahrung.

[madohora]

Die Entwicklungslinie der Elefanten begann im späten Miozän vor etwa 7 Millionen Jahren in Afrika. Die neuen Rüsseltiere unterschieden sich von anderen Vertretern der Ordnung durch die fehlende Zahnschmelzhülle der Stoßzähne und das Vorhandensein von Schmelzlamellen auf den Backenzähnen. Beide Merkmale gelten als besonders charakteristisch für die Angehörigen der Elefanten, allerdings entwickelten die Stegodonten unabhängig den Schmelzlamellen ähnliche Strukturen. Zu den frühesten Formen der Elefanten gehören die Vertreter der Stegotetrabelodontinae. Deren Charakterform Stegotetrabelodon besaß noch untere Stoßzähne und hatte Backenzähne mit sehr niedrigen Kronen sowie nur wenigen Lamellen, die aber in der Mitte der Zahnlängsachse geteilt waren. Trotz der niedrigen Zahnkronen verweist die Lamellenstruktur auf einen bereits zunehmenden Grasanteil im Nahrungsspektrum. Der überwiegende Teil der Funde ist auf das östliche Afrika und die Arabische Halbinsel beschränkt, einige Reste sind aber auch aus dem südlichen Europa belegt. Hervorzuheben ist etwa Lothagam in Kenia, in Europa ist Stegotetrabelodon unter anderem aus Cessaniti in Italien belegt

[madohora]

Mit Primelephas trat dann erstmals ein Vertreter der modernen Elephantinae im Oberen Miozän im östlichen Afrika in Erscheinung. Diese weitgehend nur über Gebissreste bekannte Form ist relativ gut aus der Region Djourab im nördlichen Tschad dokumentiert. Die Funde verteilen sich hier auf mehrere Fundstellen wie Toros-Menalla, Kossom-Bogoudi oder Koulà, die zwischen 7,4 und 4 Millionen Jahre alt sind. Weiteres Material fand sich im Afar-Dreieck in Äthiopien, unter anderem im Awash-Gebiet, und zusätzlich auch in Lothagam und in den Tugen Hills in Kenia. Ob die Tiere noch untere Stoßzähne trugen, ist dem paläontologischen Befund nicht eindeutig zu entnehmen. Ein charakteristisches Merkmal findet sich in den durch tiefe V-förmige Einbuchtungen getrennten Schmelzlamellen der Backenzähne.

[madohora]

Fast zeitgleich zu Primelephas bildete sich Loxodonta heraus, nachgewiesen über einzelne Funde im östlichen Afrika wie etwa aus der Lukeino- und der Chemeron-Formation im westlichen Kenia, deren Alter zwischen 6,2 und 4 Millionen Jahren datiert. Ähnlich alte Funde früher Angehöriger der Afrikanischen Elefanten barg die Fundstelle Langebaanweg im südwestlichen Teil des Kontinentes. In der Regel handelt es sich bei den frühen Funden um isolierte Zähne, die teilweise der Art Loxodonta cookei zugewiesen werden. Das typische Kennzeichen der einzelnen Angehörigen von Loxodonta zeigt sich in der rautenförmigen Ausbuchtung des Zahnschmelzes der Schmelzlamellen der Backenzähne.

[madohora]

Auch die bekannteste ausgestorbene Elefantenform, die Gattung Mammuthus (Mammute), hat ihren Ursprung in Afrika. Die früheste hier auftretende Form ist Mammuthus subplanifrons, von der beispielsweise Reste in Langebaanweg zu Tage traten, ebenso wie im Awash-Gebiet oder in der Nkondo-Formation in Uganda. Die entsprechenden Alterswerte variieren zwischen 6 und 5 Millionen Jahren. Mammuthus subplanifrons war sehr urtümlich für ein Mammut, es besaß noch niedrige Molaren mit nur wenigen, aber dicken Schmelzlamellen. Bisher ist die Art weitgehend über Zähne und Unterkiefer bekannt, ein Schädel liegt nicht vor. Jedoch zeigt ein Stoßzahnfragment assoziiert mit einigen Backenzähnen aus Virginia im südlichen Afrika bereits die markante Spiraldrehung, wie sie auch für die anderen Gattungsvertreter typisch ist. Insgesamt erwiesen sich die Backenzähne von Mammuthus subplanifrons als stark variabel. Das eher geringe Fundmaterial schränkt aber die Aussagemöglichkeiten ein, so dass momentan unklar ist, ob das Taxon nicht eventuell mehrere Arten einschließt.

[madohora]

Die systematische Zuweisung der Elefanten variierte im Laufe der Zeit. Linnaeus sah die Tiere innerhalb einer Bruta genannten Gruppe, die unter anderem auch die Seekühe, Faultiere und Schuppentiere einschloss.[175] Blumenbach stellte ihnen noch verschiedene Huftiere wie die Tapire, Nashörner, Flusspferde und die Schweine zur Seite.[176] Dies blieb die prinzipielle Verwandtschaftszuordnung zum Ende des 18. und im Verlauf des 19. Jahrhunderts. Étienne Geoffroy Saint-Hilaire und Georges Cuvier fassten alle von Blumenbach genannten Huftiere im Jahr 1795 zu den Pachydermata („Dickhäuter“) zusammen,[180] einer aus heutiger Sicht in sich nicht geschlossenen Gruppe. Später fügte Cuvier noch die Pekaris, Schliefer und einige ausgestorbene Formen hinzu.[181] Im Jahr 1811 führte Johann Karl Wilhelm Illiger die Bezeichnung Proboscidea ein, in der er die Elefanten einordnete und sie nach ihrem auffälligsten Kennzeichen benannte. Illiger wies noch keine Fossilformen zu den Proboscidea.[182] Gray übernahm 1821 Illigers Ordnungseinheit und schloss in ihr neben den Elefanten zusätzlich noch die „Mastodonten“ ein, eine altertümliche und heute nicht mehr gebräuchliche Rüsseltiergruppe.[179] In seiner Schrift von 1811 hatte Illiger die Proboscidea in einer Gruppe namens Multungulata („Vielhufer“) eingegliedert, die aber konzeptionell den Pachydermata entsprachen. Bereits fünf Jahre später brach Henri Marie Ducrotay de Blainville erstmals das Konstrukt der Pachydermata auf, in dem er mehrere Gruppen an Huftieren unterschied. Hierzu gehörten unter anderem Tiere mit einer geraden Anzahl an Zehen (onguligrades à doigts pairs) und solche mit einer ungeraden Anzahl (onguligrades à doigts impairs). Die Elefanten gruppierte er als einzige Mitglieder in eine höhere Einheit namens Gravigrades.[183] Später, im Jahr 1848, griff Richard Owen den Ansatz auf und trennte die Paarhufer (Artiodactyla) und die Unpaarhufer (Perissodactyla) ab, womit er die Pachydermata endgültig aufspaltete. Die Rüsseltiere sah er zwar als prinzipiell ähnlich zu den Unpaarhufern, beließ sie aber aufgrund zahlreicher Eigentümlichkeiten wie des Rüssels in einer eigenständigen Ordnungseinheit.

[madohora]

Die Nahverwandtschaft der Elefanten beziehungsweise der Proboscidea mit den Huftieren blieb nachfolgend weitgehend bestehen. Allerdings merkte Theodore Gill im Jahr 1870 eine engere Bindung zwischen den Rüsseltieren, den Seekühen und den Schliefern an, ohne dieser Gruppe einen speziellen Namen zu geben.[186] Andere Autoren belegten ähnliche Verwandtschaftsverhältnisse mit Bezeichnungen wie Taxeopoda (Edward Drinker Cope 1880 und 1890er Jahre) oder Subungulata (Richard Lydekker 1890er Jahre und Max Schlosser 1920er Jahre), die sich aber jeweils als problematisch erwiesen. George Gaylord Simpson etablierte daher im Jahr 1945 in seiner generellen Taxonomie der Säugetiere die Paenungulata als eine neue übergeordnete Gruppe für die Elefanten, Schliefer und Seekühe nebst diversen ausgestorbenen Formen. Die Paenungulata sah Simpson als Bestandteil der Protungulata.[185] Dagegen führten Malcolm C. McKenna und Susan K. Bell die Paenungulata (hier als Uranotheria benannt) einschließlich der Elefanten allgemein innerhalb der Ungulata. In zahlreichen Systematiken wurden die Paenungulata als näher verwandt mit den Unpaarhufern erachtet. Erst biochemische und molekulargenetische Studien aus dem Übergang vom 20. zum 21. Jahrhundert deckten auf, dass die Paenungulata und somit auch die Elefanten einer Gruppe angehören, die originär in Afrika verbreitet ist und folglich als Afrotheria bezeichnet wird.

[madohora]

Die Römer selbst waren Elefanten erstmals in der Schlacht von Heraclea um 280 v. Chr. begegnet. Die gegnerische Seite unter Pyrrhos I. setzte in dieser Auseinandersetzung zahlreiche Kriegselefanten ein und schlug die römischen Truppen, die angesichts der ihnen unbekannten riesigen Tiere (von den Römern als „lukanische Ochsen“ bezeichnet, benannt nach der dortigen Landschaft Lukanien[222]) flohen. Fünf Jahre später siegte der römische Heerführer Manius Curius Dentatus über Pyrrhus in der Schlacht bei Beneventum und zeigte den Einwohnern Roms erstmals einige gefangene Tiere bei seinem Triumphzug. Um 250 v. Chr. bezwang der römische Konsul Lucius Caecilius Metellus im Ersten Punischen Krieg auf Sizilien den karthagischen Feldherren Hasdrubal und dessen Heer, dem 120 Kriegselefanten angehörten. Metellus brachte die Elefanten auf Flößen nach Italien und führte sie ebenfalls in seinem Triumphzug mit. Spätestens um 200 v. Chr. hatten die Römer Kriegselefanten in ihr Heer eingegliedert, die unter anderem während des Zweiten Makedonisch-Römischen Krieges aufmarschierten. Elefanten wurden aber nicht nur als Kriegswaffen eingesetzt, sondern dienten ab 169 v. Chr. auch bei Schaukämpfen gegen Tiere und Menschen. Zu erwähnen ist hier die Einweihung des ersten steinernen Theaters in Rom durch Gnaeus Pompeius Magnus 55 v. Chr., bei der unter anderem 20 Elefanten geschlachtet wurden. Darüber hinaus wurden zumindest in der Römischen Kaiserzeit auch Kunststücke von Elefanten zur Belustigung vorgeführt.

[madohora]

Nach Ktesias von Knidos befassten sich in der Antike vor allem Aristoteles in seinem zoologischen Werk Historia animalium und Plinius der Ältere in seiner Naturalis historia mit Elefanten, wobei Letzterer auf das heute verlorene Werk des mauretanischen Königs Juba II. zurückgriff. Wiederholt wurden die Tiere im Altertum auf Münzen dargestellt, vor allem bei den Mächten, die Elefanten in ihrem Heer hatten (Ptolemäer, Seleukiden, Karthager), aber auch bei den Etruskern und später den römischen Kaisern. Auch auf antiken Gemmen finden sich ähnliche kleinformatige Darstellungen. In der Spätantike kamen großformatigere Abbildungen von Elefanten auf, in Mosaiken mit Jagdszenen sowie in dem neuen Genre der Buchmalerei.

[madohora]

Les Éléphantidés (Elephantidae), ou plus simplement les éléphants, sont une famille de mammifères de l'ordre des Proboscidiens. C'est la seule famille de cet ordre qui existe encore actuellement. Elle compte de très nombreuses espèces aujourd'hui disparues, et notamment les mammouths. Ce sont tous de très grands animaux dotés d'une trompe caractéristique.

[madohora]

Les éléphants sont les plus grands animaux terrestres vivants actuellement4,5. À la naissance, l'éléphant pèse environ 120 kilogrammes. La période de gestation d'une éléphante, la plus longue de tous les animaux terrestres, dure de 20 à 22 mois. Un éléphant peut vivre jusqu'à 70 ans. Le plus grand éléphant enregistré, un mâle de 12 tonnes, l'a été en Angola, en 1974

[madohora]

Les besoins alimentaires de l'éléphant sont importants, surtout qualitativement. En fonction de son environnement, il consacre une grande partie de son temps à la recherche de nourriture (16 à 20 heures par jour), se déplaçant sur de longues distances et sélectionnant les aliments les plus riches. Il peut se dresser sur ses pattes arrière pour attraper avec sa trompe les rameaux les plus tendres jusqu'à cinq ou six mètres de hauteur.

[madohora]

Quotidiennement, il faut à l'éléphant entre 150 et 180 kg de nourriture en saison sèche, et entre 200 et 260 kg en saison des pluies. Ces quantités varient aussi en fonction des espèces et des milieux fréquentés.

[madohora]

Słoń bojowy – słoń wykorzystywany w działaniach wojennych, przede wszystkim w starożytności, którego głównym przeznaczeniem była szarża, mająca na celu wzniecenie paniki w szeregach wroga lub przerwanie jego szyków. Diadochowie używali tych zwierząt także do ochrony własnych wojsk przed atakami jazdy nieprzyjaciela. Oddziały słoni uczestniczyły między innymi w bitwach nad rzeką Hydaspes (326 p.n.e.), pod Herakleą (280 p.n.e.), Zamą (202 p.n.e.) i Tapsus (46 p.n.e.)

[madohora]

Zdaniem Pliniusza Starszego jedną z bardziej efektywnych broni przeciw słoniom były świnie bojowe. Pisał on, że: słonie bały się mniejszych kwiczących świń. Podobno oblężenie Megary zostało przerwane po tym, jak megaryjscy obrońcy wylali płonący olej na stado świń, które uciekając w popłochu w kierunku wojsk przeciwnika wzbudziły ogromny strach i masową panikę wśród słoni

[madohora]

Wojska partyjskie w Iranie, również używały słoni w walkach z cesarstwem rzymskim, ale nie w tak dużym stopniu jak Sasanidzi, którzy wykorzystywali te zwierzęta w większości kampanii wojennych. Jedną z najsłynniejszych bitew tamtego okresu była bitwa pod Awarajr, w której słonie Sasanidów budząc ogromną panikę wśród przeciwnika pozwoliły pokonać armeńskich rebeliantów. Kolejną głośną bitwą na tamtych terenach była bitwa pod Al-Kadisijją, w której Sasanidzi po raz kolejny użyli słoni na dużą skalę.

[madohora]

Brzuch słonia w większości zbroi pozostawał odkryty, a przez wysokość słonia można było podejść pod jego spód i zranić go w brzuch; było to jednak trudne i ryzykowne.

[madohora]

Długość ciała u słonia indyjskiego wynosi od 5,5 m do 6,5 m, wysokość w kłębie od 2,5 m do 3 m, waga od 2 700 kg do 5 500 kg. Najwyższym punktem ciała jest głowa, grzbiet ma zaokrągloną, wypukłą linię opadającą ku tyłowi. Uszy są zdecydowanie mniejsze niż u słonia afrykańskiego. Ciosy, czyli zęby sieczne górnej szczęki nie występują u samic lub są u nich bardzo niewielkie. Część czołowa czaszki jest płaska, a trąba ma na końcu tylko jeden palczasty wyrostek. Na przednich nogach jest po 5 kopytek, na tylnych po 4. Skóra całego ciała ma kolor od ciemnoszarego do brązowego, jest silnie pomarszczona i prawie naga, tylko gdzieniegdzie pokryta rzadkim, sztywnym włosem. Na końcu ogona o długości ok. 1,5 m wyrastają szczeciniaste włosy tworzące kitkę.

[madohora]

Tygrys syberyjski, tygrys amurski (Panthera tigris altaica) jest największym przedstawicielem kotów. Te olbrzymie zwierzęta mogą ważyć nawet 300 kilogramów. Niektóre źródła podają, że największym spotkanym tygrysem był samiec o wadze 384 kg. Długość jego ciała mieści się w granicach między 150, a 280 cm (do metrów razem z ogonem), a wysokość 90-106 cm.

[madohora]

Ten fakt potwierdzają chociażby liczby. Samiec może ważyć nawet 780 kilogramów, ale nie w naszym kraju. Średnia waga płci „brzydkiej” wynosi 400 kg, natomiast samice przeważnie są o połowę lżejsze i ważą około 200 kg. Długość tułowia wraz z głową sięga nawet 2,8 m, a gdy dorodny, dorosły, duży niedźwiedź brunatny stanie na tylnych łapach, może się okazać, że ma nawet 3 m wysokości! Na każdym z nas te liczby robią wrażenie. I dobrze, bo naprawdę jest się kogo bać, zwłaszcza wtedy, gdy na świat przychodzą młode, a później kiedy rozpoczyna się proces wychowawczy „małych” niedźwiedzi.

[madohora]

Pierwotnie niedźwiedzie brunatne zamieszkiwały całą Europę, ale na skutek wszechobecnego strachu przed tymi zwierzętami oraz wykorzystywaniu futra czy tłuszczu przez ludzi, dokonano znacznej redukcji populacji. W Europie południowo-zachodniej niemal wytępiono całkowicie ten gatunek. Do dziś niedźwiedzie brunatne nie zapuszczają się za bardzo w tamtej rejony.

[madohora]

Pramąc dać czytelnikowi wyraźny obraz przepięknego i wzorzystego kobierca roślin, będącego arcywspaniałą deko racją zwierzyńca, podaję częściowy wykaz reprezentantów jego flory jest tu modrzew, świerk, wiąz. grab, śnieguliczka. 8 Fragment z ogrodu botanicznego. (Fot. Lange, Katowice) czeremcha, klon, dereń, suchodrzew, olcha, kasztanowiec, ara- lja, kwaśnica, brzoza, bukszpan, powojnik, głóg, żylistek, trzmielina, buk, jesion, ligustr, morwa, jaśminiec, grusza, ja błoń, topola, wiśnia, czereśnia, śliwa, sumak, porzeczka, aka cja, róża, bzowioa, lilak, tawuła, winorośl, malina, różanecznik, wrzos, weigelja,

[madohora]

Wyjec płaszczowy zamieszkuje różnorodne lesiste środowiska. Najchętniej wybiera pierwotne lasy deszczowe, lasy bagienne i namorzyny. Spotykany jest również w lasach przekształconych przez człowieka, w których prowadzona jest ekstensywna gospodarka leśna. Preferuje niziny, w górach nie jest spotykany powyżej 2000 m n.p.m. Prowadzi nadrzewny tryb życia. Zwierzę terytorialne, o aktywności dziennej. Żyje w grupach rodzinnych (liczących 10-40 osobników) składających się zwykle z 1-3 samców i z 5-10 samic oraz młodych. Gatunek narażony na utratę siedlisk. Na liście IUCN ma status zagrożenia najmniejszej troski (kategoria LC). Wpisany jest do konwencji CITES.

[madohora]

Lis rudy - długość ciała 50-90 cm, ogona 30-50 cm, wys. 35-45 cm, masa 3-10 kg. Grzbiet przeważnie rdzawoczerwony, spód biały, podobnie jak podbródek i gardło. Wiele odmian barwnych. Puszysty ogon z białym końcem (cecha gatunkowa).

[madohora]

Lis rudy występuje w Ameryce Północnej z wyjątkiem sporej luki na środkowym wschodzie i południowym zachodzie, którą zajmuje lis płowy (Vulpes velox), oraz Europa, północna i środkowa Azja. Niektórzy autorzy uważają lisa zamieszkującego Nowy Świat za odrębny gatunek Vulpes fulva, jednak nie jest to prawidłowe. W połowie XVIII wieku Anglicy wprowadzili lisa pospolitego z Europy do wschodniej części Stanów Zjednoczonych, aby móc polować na niego konno z psami, gdyż miejscowe lisy wirginijskie były dla nich zbyt powolne. W Kanadzie natomiast występuje ciągle rodzimy gatunek lisa pospolitego. Jego ulubionymi siedliskami są lasy, obfitujące w zakrzewienia obszary trawiaste oraz tereny rolnicze.

[madohora]

Lis rudy dzięki ogromnym zdolnościom przystosowawczym rozprzestrzenia się wraz z rozwojem zachodniej cywilizacji. Zimą rzadko kryją się w norach, najczęściej zwijają się w kłębek i pozwalają przykryć się przez śnieg. Dorosłe drapieżniki żyją samotnie, ale nie oznacza to, że zupełnie się izolują. Dzięki sygnałom węchowym zwierzęta utrzymują kontakt z innymi osobnikami i znają dokładnie obszary przez nie zajmowane.

[madohora]

żółwie, Testudines (Chelonia),
rząd gadów, który przetrwał od triasu w prawie nie zmienionej postaci;
współcześnie 244 gat.; ciało żółwi otacza pancerz z płyt kostnych pokrytych tarczami rogowymi; w pancerzu żółwi rozróżnia się: część grzbietową (karapaks, czyli puklerz), utworzoną z tarcz kostnych zrośniętych z ościstymi wyrostkami kręgów i żebrami, oraz brzuszną (plastron) — z tarcz powstałych z przekształcenia niektórych kości pasa barkowego, żeber brzusznych i płyt pochodzenia skórnego; kończyny słupowate, z reguły 5-palczaste, u form mor. wiosłowate; głowa mała, bezzębne szczęki pokryte listwami rogowymi; jajorodne; jaja składane do jamek, zawsze na lądzie (także u gat. wodnych); żółwie są roślinożerne lub mięsożerne, bardzo wytrzymałe na głód; należą do zwierząt długowiecznych, żyją ponad 100 lat, niekiedy znacznie dłużej. Rozróżnia się 2 podrzędy: żółwie bokoszyjne, Pleurodira, chowając głowę układają szyję w płaszczyźnie poziomej; żółwie przodoszyjne (skrytoszyjne), Cryptodira, układające szyję w płaszczyźnie pionowej, obejmujące większość gat. współcz.; należą tu m.in. żółw błotny, Emys orbicularis (dł. do 30 cm), jedyny w faunie Polski (chroniony), żyje w wolno płynących lub stojących wodach słodkich; ponadto pospolite w południowej Europie, północno-zachodniej Afryce i w zachodniej części Azji żółwie greckie, Testudo hermanni, i żółwie śródziemnomorskie Testudo graeca, często hodowane w mieszkaniach; do największych żółwi należą żółwie morskie oraz lądowe żółwie olbrzymie: żółw słoniowy, Geochelone elephantopus, dł. do 1,2 m, z Galápagos oraz Geochelone gigantea, dł. do 1,4 m, z wysp O. Indyjskiego.

[madohora]

Salamandra plamista to spora salamandra o walcowatym, krępym ciele i dużej głowie z dobrze zaznaczonymi parotydami (gruczoły zauszne) i wyłupiastymi oczami. Kończyny dość krótkie z małymi palcami, ogon walcowaty. Jest czarna z licznymi żółtymi lub pomarańczowymi plamami o różnej wielkości i kształcie – ich wzór jest inny u każdego osobnika. Tak kontrastowe ubarwienie ma znaczenie ostrzegawcze, informujące potencjalnych agresorów, że salamandra jest zwierzęciem jadowitym. Samce są nieco smuklejsze od samic.

[madohora]

[madohora]

Jastrząb średniej wielkości, nieznacznie większy od myszołowa (Buteo buteo). W kraju jest bardzo nielicznym wędrownym gatunkiem lęgowym. Poza lęgami towarzyska. Wraz z kanią ruda (Milvus milvus) reprezentuje rodzaj Milvus. Obydwa gatunki występują w Polsce. Ma status zagrożenia najmniejszej troski (kategoria LC na liście IUCN).

[madohora]

Tęczówka oczna ciemnobrązowa. Dziób mocno haczykowaty, czarny z żółtą nasadą. Ubarwienie ciała ciemnobrązowe, głowa i szyja jaśniejsze. Skrzydła długie, stosunkowo wąskie. Ogon dosyć długi, płytko wcięty. Sterówki jasno i ciemnobrązowo prążkowane. Występuje u niej zmienność w ubarwieniu. Nogi żółte z czarnymi szponami. Dymorfizm płciowy nie jest widoczny. Osobniki młodociane są nieco jaśniejsze, kreskowane, na głowie występuje ciemna maska.

[madohora]

Kania czarna ma rozległy zasięg występowania - największy pośród ptaków szponiastych. Występuje w Eurazji prócz Wysp Brytyjskich, Półwyspu Skandynawskiego, Środkowej Syberii i Tybetu. Ponadto zamieszkuje Afrykę za wyjątkiem Sahary oraz Australię. Osobniki zamieszkujące klimat umiarkowany Eurazji migrują na zimowiska na południe.

[madohora]

Myszołów wyprowadza 1 lęg w roku, w kwietniu. Swoje duże, koliste gniazdo buduje w koronie starego drzewa. Używa do tego celu suchych gałęzi i witek, przykrytych z wierzchu świeżymi gałązkami z drzew iglastych. Liczba jaj zależy od ilości dostępnego pożywienia, ale na ogół wynosi 2-3. Wysiadują oboje rodzice przez ok. miesiąc. Młode opuszczają gniazdo po 6-7 tygodniach.

[madohora]

Jedna papuga amazonka, (Audroglossa amazonica), po spolicie zwana papugą zieloną. Ptak to amerykański, najbar dziej rozpowszechniony w Europie. Stale ma coś do mówie nia, jakby się kłóciła i gwiżdże chętnie. Łatwo uczy się mó wić i dlatego jest ceniona dość wysoko.

[madohora]

Łania w parku Kościuszki została mama. Zarząd ogrodów miejskich w Katowicach komunikuje nam. że łani, umieszczonej w parku Kściuszki, urodziło sie małe.

Polska Zachodnia z 1929 roku

[madohora]

Zapisy będą potwierdzane wiadomością zwrotną.

[madohora]

W razie pytań prosimy o kontakt telefoniczny z sekcja Edukacji i Promocji

[madohora]

Miejscem rozpoczęcia jest wejście główne do zoo. Po zakończeniu zwiedzania uczestnicy mogą pozostać na terenie ogrodu do jego zamknięcia.

[madohora]

Zapis grupy zostanie potwierdzony przez pracowników zoo w wiadomości zwrotnej.

[madohora]

🦋🦋🦋

[madohora]

W tym czasie wyłączone z użytku pozostają nadal figury zwierząt, plac zbaw oraz altany wypoczynkowe. Pawilony pozostaną dostępne dla zwiedzających, z zachowaniem ograniczenia liczby osób przebywających w ich wnętrzu.

[madohora]

[madohora]

Spotkanie w lesie małego niedźwiadka jest bardziej niebezpieczne od spotkania dorosłego osobnika

[madohora]

I wracamy do śląskiego zoo

[madohora]

Antylopy indyjskie - nowi mieszkańcy Śląskiego Zoo

[madohora]

We wtorek 8 czerwca późnym wieczorem do Śląskiego Ogrodu Zoologicznego przyjechały cztery antylopy indyjskie. Są to roczne samice, pochodzące z ogrodu zoologicznego w Hamburgu.

[madohora]

Po przeniesieniu w ostatnich latach żyraf oraz nosorożców do nowych obiektów, budynek starej żyrafiarni pozostał pusty. Obiekt powstały w latach 70. ubiegłego wieku wymaga modernizacji i gruntownej przebudowy by dostosować go do obecnych wymogów hodowlanych oraz by zapewnić atrakcyjność dla zwiedzających. Przebudowa obiektu pozwoli stworzyć w nim nowoczesną ekspozycję fauny i flory lasów deszczowych Ameryki Południowej. W budynku obserwować będzie można m.in. leniwce, mrówkojady czy wydry amerykańskie (ariranie). Będzie to największy obiekt na terenie zoo. Zwiedzanie ekspozycji będzie możliwe przez cały rok, zarówno wewnątrz, jak i na zewnątrz budynku.

[madohora]

Ze względu na warunki atmosferyczne pingwiny zostały przeniesione do wnętrza budynku hodowlanego. Na wybiegu ponownie będzie można je obserwować wiosną.

[madohora]

Pingwin Humboldta wykluł się 3 października, gdy kolonia przebywała jeszcze na wybiegu zewnętrznym. Rodzice na zmianę wysiadywali jajo przez 46 dni. Od pierwszej chwili po wykluciu otoczyli młode opieką pilnując, by nic mu nie zagrażało. Początkowo cała rodzina przebywała w jednej z jam lęgowych na wybiegu zewnętrznym, chroniąc w ten sposób swojego potomka. Rodzice na zmianę podchodzili do opiekunów podczas karmienia tak, by stale jedno z nich przebywało z młodym. Od początku oboje aktywnie uczestniczą w jego wychowaniu, karmiąc go oraz dbając o bezpieczeństwo. Gdy zrobiło się chłodniej, rodzina wraz z resztą grupy przeniesiona została do wnętrza budynku hodowlanego. Dla zapewnienia komfortu, cala trójka umieszczona została w osobnym pomieszczeniu hodowlanym, w którym opiekunowie zaaranżowali budkę, która zastępuje jamę lęgową zajmowaną przez ptaki na wybiegu. Otoczenie budki wysypane zostało grubym żwirem, służącym ptakom do masażu stóp, zastępując strukturę naturalnego podłoża. Ptaki są obecnie niewidoczne dla zwiedzających – obserwować je będzie można wiosną na wybiegu. Do tego czasu dorastanie małego pingwinka śledzić będzie można w relacji prowadzonej przez Radio Katowice na radiowym kanale w portalu youtube.com.

[madohora]

W ostatnim czasie kolekcja antylop przebywających w Śląskim Ogrodzie Zoologicznym powiększyła się o przedstawicieli bongo. Zwierzęta dobrze zaaklimatyzowały się w nowym miejscu i dziś po raz pierwszy wyszły na wybieg zewnętrzny. Przy sprzyjającej pogodzie będzie je można obserwować w godzinach otwarcia ogrodu.

[madohora]

Traszka grzebieniasta podobnie jak inne traszki jest gatunkiem ziemno-wodnym. W okresie godowym najczęściej występuje w większych wodach stojących o mulistym dnie, silnie zarośniętych roślinnością wodną. Unika zarówno wód zanieczyszczonych jak i takich o zbyt szybkim nurcie. Po godach cześć osobników pozostaje w wodzie, reszta wychodzi na ląd, gdzie spotykana jest wyłącznie an terenach podmokłych. Przeważnie jest to ściółka w lasach mieszanych, wśród omszonych korzeni, ale także kamienne groble w pobliżu stawów czy wilgotne łąki wśród lasów. Na lądzie jest aktywna w nocy, chociaż bywa spotykana także w deszczowe dni. W sen zimowy zapada przeważnie w październiku, osobniki żyjące na lądzie zimują najczęściej w norach wśród korzeni drzew, czasami także w piwnicach itp. Traszki które nie opuściły wody zimują zagrzebane w mule na dnie zbiornika

[madohora]

Traszki, w każdej swojej odsłonie, czy to te zwyczajne, karpackie, górskie, grzebieniaste mają w sobie coś romantycznego. Ich romantyzm polega na ciekawych zalotach samców do samic, których próżno szukać u innych gatunków, a zwłaszcza wśród innych gatunków płazów. Traszki śpiewać nie mogą, dlatego też innymi walorami muszą zachęcać potencjalnych partnerów. Zobaczymy jak długo to potrwa, bowiem zmiany klimatu trwają, choroby również dręczą te zwierzęta i czas pokaże co się z nimi stanie. Czy wyginą? Oby nie!

[madohora]

Traszka helwecka występuje w zachodniej Europie: w Wielkiej Brytanii, Francji, Belgii, Holandii, Luksemburgu, zachodnich Niemczech, skrajnie zachodnich Czechach, Szwajcarii, północnej Hiszpanii i północnej Portugalii. Na półwyspie Iberyjskim jej stanowiska są mocno rozproszone. Traszka helwecka jest spotykana prawie od poziomu morza do 2 400 m n.p.m.

[madohora]

Nie możemy też zapomnieć o sukcesach ogrodu zoologicznego w Pradze gdzie w kwietniu 2007r. po raz pierwszy w tej części Europy wykluły się trzy warany (Velensky, 2007).

[madohora1]

[madohora1]

[madohora1]

[madohora1]

[madohora1]

[madohora1]

[madohora1]

[madohora1]

[madohora1]

[madohora1]

[madohora1]

Chaus, kot błotny, kot bagienny, kot trzcinowy (Felis chaus) – gatunek drapieżnego ssaka z rodziny kotowatych. Występuje od dolnego Egiptu po Indie, Nepal, Cejlon i Półwysep Indochiński. Opisany w 1777 roku. Spokrewniony ze żbikiem. Jeden z dwóch kotów (obok kota nubijskiego) znanych z egipskich malowideł; chaus był przez Egipcjan używany do polowania na ptaki

[madohora1]

[madohora1]

Jeżozwierze, jeżozwierzowate (Hystricidae) – rodzina ssaków z rzędu gryzoni. Największym z gatunków jeżozwierzy jest żyjący także w południowej Europie jeżozwierz afrykański (Hystrix cristata). Niekiedy, błędnie, nazwą "jeżozwierz" określa się żyjące w Ameryce ursony

[madohora1]

[madohora1]

Żółwie (nazwa systematyczna nieustalona, zobacz niżej) – rząd owodniowców z gromady zauropsydów (Sauropsida)[1] lub według linneuszowskiej klasyfikacji rząd z gromady gadów (Reptilia). Rząd żółwi dzieli się na 2 podrzędy, 14[2] rodzin i obejmuje 328 gatunków oraz 124 podgatunki żyjące w czasach nowożytnych, tj. od 1500 roku n.e. W tym czasie wyginęło 8 gatunków oraz 2 podgatunki[3].

Charakteryzują się obecnością pancerza chroniącego cały tułów. Wśród żółwi spotyka się zwierzęta zarówno mięsożerne, jak i roślinożerne, wodne i lądowe. Wszystkie są jajorodne. Zapłodnienie wewnętrzne odbywa się za pomocą narządu kopulacyjnego. Żółwie pomimo tego, iż są mniej zróżnicowane morfologicznie od innych gadów, potrafiły opanować najróżnorodniejsze środowiska poczynając od mórz, a na terenach pustynnych kończąc.

Występują na wszystkich kontynentach z wyjątkiem Antarktydy, lecz zdecydowana większość to mieszkańcy ciepłej i umiarkowanej strefy wszystkich kontynentów oraz wysp oceanicznych i oceanów. Istnieje kilka gatunków żółwi, które zamieszkują Amerykę Północną, Europę i Australię, gdzie występuje klimat umiarkowany (mroźna zima lub bardzo gorące lato). Gatunki te potrafią przetrwać w takim klimacie, ponieważ zapadają w sen zimowy (hibernacja) lub sen letni (estywacja).

Jedynym żółwiem występującym na terenie Polski w granicach swojego naturalnego obszaru występowania jest żółw błotny. Czasem spotykane są gatunki obce polskiej faunie m.in.: żółw stepowy, żółwiak drapieżny, żółw jaszczurowaty, żółw ostrogrzbiety, żółw grecki, żółw czerwonolicy – zostały one introdukowane[4].

Dział zoologii zajmujący się żółwiami to chelonologia.

23 maja obchodzony jest Światowy Dzień Żółwia.

[madohora1]

[madohora1]

[madohora1]

[madohora1]

Nosorożec biały (afrykański, szerokopyski, tęponosy) (Ceratotherium simum) – gatunek ssaka nieparzystokopytnego z rodziny nosorożców. Jest to największy z żyjących obecnie nosorożców, a także największe – oprócz słoni – współczesne zwierzę lądowe. Uzbrojony jest w dwa rogi. Pierwszy osiąga długość do 1,5 metra. Na wolności nosorożce białe mogą żyć nawet do 40 lat. Nie są tak agresywne jak nosorożce czarne. Mogą biec z prędkością 45 km/h.

Na początku XX wieku uważano nosorożca białego za całkowicie wymarłego, jednak w parku KwaZulu-Natal w RPA odnaleziono 50 osobników, które objęto ochroną.

Nazwa nosorożec biały nie ma związku z ubarwieniem zwierzęcia. Początkowo gatunek nazywał się wyd rhino (wyd - po afrykanersku „szeroki” i określenie to odnosiło się do szerokiego pyska nosorożca. Nazwa zwierzęcia została przez angielskich osadników źle przetłumaczona na white rhino („nosorożec biały” i ta wersja się utrwaliła.

[madohora1]

[madohora1]

[madohora1]

[madohora1]

[madohora1]

[madohora]

NIE ŻYJE HIPOPOTAM HIPOLIT - Radio Katowice - 02.09.2016

[madohora]

ŚLĄSKI OGRÓD ZOOLOGICZNY - Nasze Miasto - 24.06.2016

[madohora]

[madohora]

[madohora]

Die größeren Vorderbeine tragen rund 60 % des Körpergewichts. Vorder- und Hinterfüße enden in jeweils fünf Strahlen. Diese sind aber äußerlich nicht sichtbar, sondern in ein Polster eingebettet, das aus verschiedenen Strängen und Lagen von faserigem Bindegewebe besteht, unterbrochen wiederum durch Kammern aus Fettgewebe. Zusätzlich enthält es noch Kollagen, Reticulin und elastische Fasern. Das Polster durchsetzt den Fuß und füllt den Raum zwischen den einzelnen Knochen aus. Die Fußsohle besteht aus einer einheitlichen Fläche, die vorn rundlich, hinten oval geformt ist. An der jeweiligen Vorderseite bestehen „nagel-“ oder „hufartige“ Strukturen, deren Zahl teilweise zur Artunterscheidung herangezogen wird (Afrikanischer Elefant vorn vier, hinten drei; Waldelefant vorn fünf, hinten vier; Asiatischer Elefant vorn fünf, hinten vier bis fünf), prinzipiell aber stark variabel ist. In der Regel sind die seitlichen Nägel reduziert. Die „Hufe“ ähneln weitgehend den vergleichbaren Bildungen bei den Huftieren.

[madohora]

Das Zahnbein der Stoßzähne besitzt eine auffällige komplexe Bildung, die als „Schreger-Linien“ bezeichnet werden und ausschließlich bei den Elefanten vorkommen. Es handelt sich dabei um abwechselnd hell und dunkel gefärbte Bereiche, die im Zahnquerschnitt ein Schachbrettmuster formen. Es setzt sich aus rhombischen, wechselnd hell oder dunkel gefärbten Flächen zusammen, die einerseits radial vom äußeren Zahnzement zur inneren Pulpa, andererseits tangential entlang des Zahnzements verlaufen. Größe und Form der Flächen variieren je nach Lage im Zahnquerschnitt mit kleineren Rhomben im Inneren, größeren außen und eher quadratischen Strukturen im zentralen Bereich. Die Größe der einzelnen Flächen reicht von 200 bis 800 μm². Durch die wechselnde Ausdehnung der Flächen entsteht im Zahnquerschnitt die optische Illusion eines Spiralmusters mit sich überschneidenden Linien. Der Winkel, mit dem die Linien aufeinandertreffen, wird als „Schreger-Winkel“ bezeichnet und kann zur Artbestimmung herangezogen werden (Afrikanische Elefanten 118 (L. africana) bis 123 ° (L. cyclotis), Asiatischer Elefant 112 °, Wollhaarmammut 87 °, Europäischer Waldelefant 130 °). In Längsrichtung zum Stoßzahn zeigen sich die „Schreger-Linien“ als Bandmuster aus hellen und dunklen Flächen mit Stärken von rund 500 μm. Der Ursprung des Musters wird kontrovers diskutiert. Einige Forscher sind der Ansicht, dass die „Schreger-Linien“ durch die Anordnung der Zahnbein-Kanälchen entstehen, die wiederum ihren Ursprung in der Wanderung der Odontoblasten während des Stoßzahnwachstums und der Zahnbeinbildung haben. Andere Autoren leiten das Muster aus der speziellen Orientierung der Kollagenfasern her.

[madohora]

Der horizontale Zahnwechsel führt zu zyklischen Veränderungen des Körpergewichts bei den Elefanten. Hervorgerufen wird dies durch das Nachschieben eines neuen Zahns, der dann als zusätzliche Kaufläche zur Verfügung steht. Dadurch kann ein Tier individuell mehr Nahrung aufnehmen oder intensiver zerkauen. Die Schwankungen des Körpergewichts betragen bis zu 300 kg, sie sind aber nur bei Zootieren mit regelmäßiger und gleichmäßiger Nahrungsversorgung feststellbar. Wildlebende Elefanten unterliegen einem jahreszeitlich sowohl qualitativ als auch quantitativ abweichendem Nahrungsangebot, wodurch dieser Effekt möglicherweise überlagert wird

[madohora]

Die Haut eines untersuchten Asiatischen Elefanten wog insgesamt 211 kg und bedeckte eine Fläche von 11,96 m². Das Gewicht der Haut entsprach demnach etwa 9,8 % des individuellen Körpergewichts.[33] Im Vergleich dazu kann beim Afrikanischen Elefanten die Hautoberfläche bis zu 26 m² betragen. Die Haut ist mitunter sehr dick, beim Asiatischen Elefanten bis 30 mm, beim Afrikanischen Elefanten bis zu 40 mm. Charakteristisch sind eine dicke Hornschicht, verschiedene Hautfalten und das Fehlen von Schweiß- und Talgdrüsen. Die Thermoregulation erfolgt daher über Verdunstungswasser auf der Hautoberfläche und durch Ohrwedeln.[43][44] Individuelle Maßnahmen stellen Wasser- und Schlammbäder dar. Zusätzlich zu den Faltungen der Haut ist diese beim Afrikanischen Elefanten durch tiefe Furchen stark ornamentiert. Die Furchen und Risse entstehen in den obersten Schichten der Epidermis (Stratum corneum), welche bei ausgewachsenen Individuen nur wenige Hautschuppen besitzt und stark verhornt ist, wodurch sie bei Biegebelastung aufbricht. Das in den Rissen eindringende Wasser kann dort fünf- bis zehnmal so lange gespeichert werden wie jenes direkt an der Oberfläche und trägt so zur Regulierung der Körpertemperatur bei.

[madohora]

Elefanten bewegen sich üblicherweise im Passgang gehend fort, so dass immer wenigstens zwei Beine den Boden berühren. Die durchschnittliche Geschwindigkeit beträgt dann rund 1,4 km/h. Generell können die Tiere auch recht hohe Geschwindigkeiten erreichen, die bei etwa 14 bis 24 km/h liegen. Bedingt durch ihre Größe und enormes Gewicht rennen Elefanten dabei nicht, das heißt, es kommt nicht zu einer Sprungphase, bei der alle vier Beine gleichzeitig vom Boden abheben. Auch bleibt der Passgang weitgehend erhalten und es gibt keinen Übergang zu einer anderen Fortbewegungsform typisch für höhere Geschwindigkeiten (Trab oder Galopp). Vergleichbar zu anderen vierfüßigen Tieren nimmt bei einer höheren Geschwindigkeit die Taktfrequenz der Beinbewegungen und die Schrittlänge zu, in der Regel bleibt aber immer ein Bein im Bodenkontakt. Untersuchungen zum Bewegungsmuster der Elefanten bei höheren Geschwindigkeiten ergaben, dass die Vorderbeine eher gehende Bewegungen ausüben, die Hinterbeine dagegen rennend. Alle vier Beine üben dabei die gleiche Funktion aus, das heißt, es findet im Unterschied zu anderen vierfüßigen Säugetieren auch bei höheren Geschwindigkeiten keine Aufteilung in vorantreibende und abbremsende Gliedmaßen statt. Allerdings in Übereinstimmung mit anderen Säugetieren ist die Arbeitsleistung der Vorderbeine höher als die der Hinterbeine, was der allgemeinen Gewichtsverteilung entspricht.

[madohora]

Die Elefanten sind ausnahmslos Pflanzenfresser. Sie haben ein umfangreiches Nahrungsspektrum, das von weichen Pflanzenteilen wie Blättern, Zweigen, Rinde, Samen und Früchten bis hin zu harten Pflanzen wie Gräsern reicht. Dadurch können sie als auf gemischte Pflanzenkost spezialisiert angesehen werden. Das Nahrungsspektrum umfasst mehrere hundert verschiedene Pflanzenarten. Die jahreszeitliche Zusammensetzung der Nahrung variiert, in der Regel nehmen die Tiere in den Regenzeiten eher grashaltige Nahrung zu sich, in den Trockenzeiten steigt der Anteil an weichen Pflanzen. Darüber hinaus gibt es auch starke räumliche Variationen, was dem jeweiligen lokalen Nahrungsangebot geschuldet ist. Die jahreszeitlichen Unterschiede im Ernährungsverhalten werden häufig mit der chemischen Zusammensetzung der Pflanzen in Verbindung gebracht, vor allem mit dem Protein- und Kohlenhydrat­gehalt. Generell haben Gräser einen niedrigeren Proteingehalt gegenüber weicheren Pflanzen, dafür ist ihr Anteil an Kohlenhydraten höher. Kohlenhydrate wiederum sind von Elefanten aller Altersstufen leichter verdaubar. Ein zu hoher Proteinkonsum wiederum benötigt größere Mengen an Wasser, was in trockeneren Regionen möglicherweise problematisch ist. Täglich benötigt ein einzelnes Tier durchschnittlich 3 g an Proteinen je Kilogramm Körpergewicht. Durch eine Aufnahme von Gräsern in ausreichender Menge kann ein Individuum prinzipiell seinen Bedarf sowohl an Proteinen als auch an Kohlenhydraten decken. In der Trockenzeit allerdings, wenn frische Gräser schwerer verfügbar sind, reicht dann ein nur geringer Anstieg an weichen Pflanzen in der Nahrungsmenge, um den Proteinbedarf auszugleichen.

[madohora]

Elefantenbullen erleben periodisch eine sexuelle Verhaltensänderung, deren Dauer stark variieren kann und die als Musth bezeichnet wird. Die Musth setzt im Unterschied zur Brunft zahlreicher Huftiere nicht synchron ein, sondern verläuft individuell, so dass in intakten Populationen zu jedem Zeitpunkt des Jahres wenigstens ein fortpflanzungsbereiter Bulle vorkommt. Die Asynchronität reduziert wiederum die energetischen Kosten bei Dominanzkämpfen und Rivalität. Besondere Kennzeichen der Musth finden sich in der erhöhten Aggressivität der männlichen Tiere. Dadurch können Bullen in der Musth auch physisch stärkere Individuen dominieren. Äußerlich markiert ein erhöhter Sekretausfluss an den Temporaldrüsen den Musth-Status. Einher geht die Musth mit einem extremen Anstieg des Testosteronspiegels, dabei kann die Hormonkonzentration um bis zu das 100fache gegenüber den Werten außerhalb der Musth-Phase zunehmen. Bullen wandern während der Musth verstärkt umher und suchen verschiedene Herden auf, wo sie die Geschlechtsteile und andere Körperpartien der Kühe nach paarungsbereiten Individuen kontrollieren. Dabei signalisiert der Bulle selbst durch Abtasten oder Ringkämpfe mit dem Rüssel und Nackenbisse sein eigenes Interesse. Größere Aufmerksamkeit erlangen bei ihm weibliche Tiere im mittleren Abschnitt der Brunft. Beim Geschlechtsakt ist er auf die Mitarbeit der Kuh angewiesen, da sein S-förmig gewundener Penis nur bei Stillstand in die Vulva eingeführt werden kann.

[madohora]

Die Bezeichnung „Elefant“ geht über mittelhochdeutsch/althochdeutsch (h)ëlfant und lateinisch elephantus auf das griechische Wort ἐλέφας (eléphas) zurück.[172] Dessen Ursprung ist unbekannt; möglicherweise leitet es sich von dem hebräischen ibah her, das wiederum über das Sanskrit mit ibhas oder íbhah vermittelt wurde. Es fand Einzug in die lateinische Sprache, in der ebur für das „Elfenbein“ steht. Elephas wurde bereits in antiker Zeit verwendet, bezog sich aber zumeist auf die Stoßzähne und weniger auf das Tier selbst (so etwa bei Homer, Hesiod und Pindar nur in der Bedeutung „Elfenbein“ beziehungsweise „Elefantenzahn“).[173][174] Als zusammenfassende und übergeordnete Bezeichnung für die Elefanten diente Elephas bereits im 17. Jahrhundert. Im Jahr 1758 etablierte dann Linnaeus in seinem wegweisenden Werk Systema Naturae die Gattung Elephas, in der er sowohl die asiatischen als auch die afrikanischen Tiere einschloss und sie unter der Bezeichnung Elephas maximus vereinte.[175] Erst 45 Jahre später trennte Johann Friedrich Blumenbach die asiatischen und afrikanischen Formen auf artlicher Ebene.[176] Die generische Unterscheidung geht mit der offiziellen Einführung der Gattung Loxodonta auf einen unbekannten Autor 1827 zurück,[177] der aber wiederum einen zwei Jahre zuvor von Frédéric Cuvier gebrauchten Begriff verwendete.[178] Die auf den Gattungsnamen Elephas basierende Familienbezeichnung Elephantidae wurde im Jahr 1821 von John Edward Gray eingeführt. Gray definierte die Elefanten folgendermaßen: Teeth, two grinders in each jaw, composed of transverse vertical lamina, enveloped in enamel, and soldered together by a cortical substance („Zähne, zwei Mahlzähne in jedem Kiefer, bestehend aus quergestellten, senkrechten Blättern, umhüllt von Zahnschmelz und zusammengehalten von einer äußeren Substanz“).

[madohora]

Im alten Ägypten waren Elefanten bekannt, spielten aber im Alltag keine Rolle. Gelegentlich finden sich jedoch Tempelreliefs der Tiere. Sehr begehrt war allerdings das Elfenbein der Stoßzähne. Unter anderem von Thutmosis III. ist um 1446 v. Chr. die Jagd auf 120 Tiere in Syrien überliefert. Dort waren in flussnahen Regionen noch bis ins 8./7. Jahrhundert v. Chr. Elefanten heimisch. Deren nächste genetische Verwandte sind heute in Südostasien zu finden, weswegen einige Wissenschaftler annehmen, die Tiere wären anthropogen in Westasien eingeführt worden.[216][218] Die antiken Griechen kannten zunächst nur das Elfenbein als Handelsobjekt. Erste exakte Beschreibungen der Tiere datieren in das frühe 4. Jahrhundert v. Chr., als der Gelehrte Ktesias von Knidos vom Hof des persischen Großkönigs Dareios II. zurückgekehrt war. Bei den Feldzügen Alexanders des Großen gegen das Perserreich begegneten die Griechen erstmals dessen Kriegselefanten, angefangen mit der Schlacht von Gaugamela. Beeindruckt von der Effizienz der Tiere begann Alexander ein eigenes Elefantenheer aufzubauen. Nach seinem Tod 323 v. Chr. wurden die Kriegselefanten in den Diadochenkriegen eingesetzt. Durch den Sieg von Ptolemaios I. über Perdikkas gelangten die Tiere nach Nordafrika. In der Folgezeit versuchten die Ptolemäer, da abgeschnitten von der Verbreitung des Asiatischen Elefanten, diese durch Afrikanische zu ersetzen, die sie im heutigen Eritrea einfingen. Durch die Nutzung des Afrikanischen Elefanten seitens der Ptolemäer standen sich in der Schlacht bei Raphia im Jahr 217 v. Chr. erstmals Vertreter beider Arten als Kriegsbeteiligte gegenüber. Etwa im selben Zeitraum nutzte der karthagische Feldherr Hannibal Kriegselefanten, um auf seinem Marsch gen Rom im Zweiten Punischen Krieg die Alpen zu überqueren.

[madohora]

[madohora]

Cette famille a été décrite pour la première fois en 1821 par le zoologiste britannique John Edward Gray (1800-1875).

[madohora]

De plus en plus d'éléphants naissent sans défenses, et n'en auront jamais de leur vie. L'espèce tend, par sélection naturelle, à ne plus en avoir

[madohora]

L'Éléphant d’Afrique (espèces du genre Loxodonta), a été trouvé dans plusieurs régions sur le continent africain, d'où son nom. Ces dernières années, les survivants attirent l'attention du monde, à cause de leur disparition probable. Aujourd'hui, environ 600 000 éléphants d'Afrique vivent sur Terre. Pour certains, les mesures de protection d'une telle population stable sont inutiles. Pour d'autres, les éléphants sont localement surabondants dans certains secteurs, mais leur population générale diminue de façon alarmante, puisqu'en 1979 on l'estimait en effet à 1,3 million. Le déclin est principalement attribué au braconnage, et à la perte d'habitat.

[madohora]

L'éléphant est végétarien, il se nourrit d'une grande variété d'éléments végétaux : herbes, plantes, feuilles, fruits, racines et tubercules, écorces et même bois. Il apprécie par exemple le bois tendre et gorgé de sève du baobab.

[madohora]

On a longtemps cru qu'il n'existait que deux espèces d'éléphants, avec des variétés :

l'éléphant d'Asie, Elephas maximus mesure de 2 à 3,50 mètres au garrot et ne possède qu'un seul doigt préhensile au bout de la trompe, son crâne forme deux bosses proéminentes, il possède des oreilles assez petites, les femelles et un certain nombre de mâles n'ont pas de défenses ;
l'éléphant d'Afrique, Loxodonta africana, mesure environ 4 mètres au garrot (pour certains mâles), possède deux doigts préhensiles au bout de la trompe, son crâne est à peu près plat, tous ont des défenses et de grandes oreilles (utiles pour réguler leur température interne).

Cependant, des analyses génétiques ont mis en évidence une nouvelle espèce : Loxodonta cyclotis, l'éléphant de forêt d'Afrique, qui est passé du statut de sous-espèce (Loxodonta africana cyclotis) à celui d'espèce à part entière.

[madohora]

[madohora]

[madohora]

Skuteczność bojowego użycia słoni spowodowała wzrost popularności tego rodzaju uzbrojenia. Diadochowie, będący spadkobiercami imperium Aleksandra Wielkiego, używali setek słoni w toczonych między sobą wojnach. Egipcjanie i Kartagińczycy rozpoczęli oswajanie afrykańskich słoni (Loxodonta) do celów bojowych, tak samo, jak Numidyjczycy i Kuszyci. Początkowo oswajanym gatunkiem był słoń leśny (Loxodonta cyclotis), który jest mniejszy od indyjskiego i osiąga w kłębie około 250 cm. Było to zwierzę dość rzadkie i płochliwe, przez co nie bardzo nadawało się do celów bojowych. Z kolei słoń afrykański (Loxodonta africana), o znacznie większych rozmiarach, był bardzo trudny do oswojenia, dlatego też nie był często wykorzystywany. Podczas bitwy pod Rafią stoczonej w 217 p.n.e. przez wojska egipskie pod wodzą Ptolomeusza IV i Seleucydów pod wodzą Antiocha III, używano zarówno słoni indyjskich jak i mniejszych słoni leśnych. Pomimo różnicy w rozmiarach zwierząt na skutek błędu taktycznego Antiocha zwycięstwo odniosła strona egipska z mniejszymi słoniami leśnymi

[madohora]

Tak jak wojska Aleksandra Wielkiego, także Rzymianie znaleźli sposób radzenia sobie z niebezpiecznymi szarżami słoni. Podczas ostatniej bitwy Hannibala pod Zamą w 202 p.n.e. szarże słoni okazały się bardzo nieefektywne ze względu na to, że manipuły rzymskie przepuszczały atakujące zwierzęta. Ponad sto lat później podczas bitwy pod Tapsus (6 lutego 46 p.n.e.), Juliusz Cezar uzbroił swój piąty legion (Alaudae) w topory, rozkazując legionistom atakować nogi słoni. Legion wytrzymał szarżę słoni i od tej pory wizerunek tego zwierzęcia stał się symbolem jednostki.

[madohora]

Słonie, ze względu na duże rozmiary i siłę, były używane do wielu celów, głównie przenoszenia ciężkich ładunków. Podczas bitew słonie bojowe zajmowały zazwyczaj centralną część szyku, skąd mogły rozpocząć skuteczną szarżę, lub uchronić własne wojska przed szarżą przeciwnika. Słoń szarżował z prędkością 30 km/h i w przeciwieństwie do szarży jazdy używającej koni, nie był tak łatwy do zatrzymania przez piechotę uzbrojoną we włócznie. Przewaga słoni opierała się głównie na sile fizycznej, przełamywaniu linii wroga, tratowaniu i atakowaniu ciosami. Pozostała część żołnierzy, która nie została zmiażdżona pierwszym uderzeniem, również nie była zdolna do utrzymania szyków, a panika wzniecana przez słonie skutecznie hamowała wolę walki nawet tak zdyscyplinowanych jednostek, jak legiony rzymskie. Również jazda nie mogła czuć się bezpiecznie, ponieważ w czasie walki słonie zrzucały jeźdźców i tratowały konie, co uniemożliwiało skuteczną walkę nawet opancerzonym katafraktom. Konie, nieprzywykłe do zapachu słoni, szybko się płoszyły. Słoń po przedarciu się przez linię wroga zwykle szybko ginął, gdyż załoga nie była w stanie powstrzymać otaczającego go wroga. Załoga nie mogła kontynuować walki na słoniu po wyczerpaniu strzał i włóczni, zwykle jednak opuszczano go dopiero po jego upadku. Gruba skóra słoni czyniła je trudnymi do unieszkodliwienia lub zabicia, a wysoka sylwetka zwierzęcia zapewniała doskonałą ochronę dla znajdujących się na jego grzbiecie jeźdźców. Nawet martwe słonie utrudniały walkę wrogowi gdyż ogromne ciała zwierząt stanowiły przeszkodę dla szarży atakujących

[madohora]

Lankijskie źródła historyczne podają, że niejednokrotnie wyposażano słonie w zakończone żelaznymi kulami łańcuchy i uczono zwierzęta wymachiwać nimi w taki sposób, aby uczynić jak największe szkody wojskom nieprzyjaciela podczas szarży
Słonie wyposażano również w ostrza mocowane do ciosów, co ułatwiało zwierzęciu ranienie przeciwników, a dzięki jego sile umożliwiały nawet na przebicie zbroi

[madohora]

W kwestii budowy panowała dowolność, zbroje wykonywano jako łuskowe, kolczugi bądź płytowe.
Przykładowa ciężka zbroja łuskowa składała się ze:
Stalowego hełmu z kratkami na oczy. Doczepiano do niego folgowo-łuskowe ochraniacze na uszy. Stalowy hełm chronił tylko wierzch głowy, resztę okrywano zbroją łuskową. Mocowano do niego również stalowo-drewnianą osłonę prowadzącego.
Łuskowej osłony na trąbę. Zwykle chroniono jedynie jej wierzch, a z tyłu łączono paskami.
Fartucha zbroi łuskowej obejmującego korpus słonia, sięgającego zwykle do jego kolan.
Folgowych nogawic, zwykle obejmowały całe nogi.
Nakarczka chroniącego szyję i gardło, wykonywanego jako folgowy lub łuskowy.
Zbroje płytowe często pokrywano kolcami w okolicach nóg by ranić nimi atakujących. Jednak zatrzymanie się słonia powodowało że atakujący zaczynali się po nich wspinać. Słonie były spowalniane przez pełne zbroje, więc często ograniczano się tylko do hełmu i napierśnika, co chroniło słonia w czasie szarży. W czasie późniejszego starcia ochrona ta jednak nie wystarczała, więc większość lekko opancerzonych słoni ginęła w czasie walki.

[madohora]

Ciąża u słonia indyjskiego trwa 19-21 miesięcy. Uważa się, że ta duża rozpiętość długości okresu ciąży związana jest z płcią płodu - w przypadku kiedy na świat ma przyjść samiec trwa ona dłużej. W czasie porodu samicę otacza grupa innych samic, które pomagają jej oczyścić noworodka i czuwają nad bezpieczeństwem matki i dziecka. Na ogół rodzi się jedno młode, dużo rzadziej dwa. Zaraz po narodzinach słoniątko waży ok. 90 kg i ma 1 m wysokości. Przez pierwsze tygodnie porusza się idąc pod osłoną brzucha matki. Ssie zarzucając sobie trąbę na głowę. Sutki u samicy umiejscowione są między przednimi nogami. Pokarm stały młode zaczyna pobierać w 7 miesiącu życia, długo jednak nie rezygnując z mleka matki (do 3 lat), pod której opieką pozostaje przez kilka lat, aż do przyjścia na świat następnego potomka. Dojrzałość płciową słonie indyjskie osiągają w wieku 10 -12 lat. Rosną do 25 roku życia, a żyją ok. 50 lat.

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

Oj jak ja dawno nie byłam w zoo. Chętnie się wybiorę ale przy tej pogodzie mi się nie chce...

[madohora]

Hipopotam - duże zwierzę siedzi w wodzie
I tak robi prawie co dzień
A ja też bym chciała do wody
Zwłaszcza latem - dla ochłody

[madohora]

Żyrafa - chciałam jej zrobić na drutach szalik
Lecz prawdę mówiąc szyi nie dostaję
Bo żyrafa po to żyje
By ciągle wyciągać szyję

[madohora]

Lew - mówią o lwach - król zwierząt
Ale ja w to nie chcę wierzyć
Bo u lwow jest taki zwyczaj
Że tam wszystkim rządzi lwica

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

Oniscus – rodzaj lądowych skorupiaków z rzędu równonogów, w języku polskim określanych nazwą stonoga. Określenie to jest często mylnie przypisywane wijom lub prosionkom. Występują na wszystkich kontynentach. W Polsce występuje stonoga murowa – jest gatunkiem pospolitym. Stonogi mają ciało silnie grzbietobrzusznie spłaszczone i silnie rozszerzone, w zarysie jajowate, niezwijające się w kulkę o długości zazwyczaj od 1 do 2 cm, sztywny i segmentowany odwłok pokryty wapiennym szkielecikiem. Głowa zbliżona kształtem do prostokąta, płytka ogonowa zazwyczaj stożkowato zaostrzona. Wbrew nazwie, nie mają stu nóg. Różne gatunki tej grupy skorupiaków mają zaledwie po kilkanaście par odnóży (najczęściej 10–12). Żyją w wilgotnych miejscach, często chowają się pod kamieniami, wśród gnijących liści, pod korą pni lub w wilgotnej glebie. Prowadzą nocny tryb życia, są detrytofagami – żywią się martwą materią organiczną.

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

Żyrafa (Giraffa camelopardalis) – afrykański ssak parzystokopytny z rodziny żyrafowatych, najwyższe zwierzę lądowe i największy z przeżuwaczy żyjących w czasach nowożytnych. Jego epitet gatunkowy odnosi się do przypominającego wielbłąda wyglądu i łat na futrze, właściwych lampartowi (leopardowi, Panthera pardus). Gatunek ten wyróżnia się bardzo długą szyją, osiąga 5–6 m wysokości i masę (średnio) 1200 kg w przypadku samców i 830 kg w przypadku samic. Jego najbliższym żyjącym krewnym jest okapi leśne (rodzina Giraffidae liczy na początku XXI w. tylko te dwa gatunki). Bazując na wzorze ubarwienia wyróżnia się 9 podgatunków, natomiast badania genetyczne sugerują podział gatunku na cztery odrębne gatunki. Żyrafy występują od Czadu na północy do RPA na południu, oraz od Nigru na zachodzie do Somalii na wschodzie. Zasięg występowania żyrafy jest nieciągły, a niektóre populacje izolowane od siebie. Zwierzę zasiedla zazwyczaj sawanny, tereny trawiaste i otwarte lesiste. Główne źródło pożywienia żyrafy to liście akacji, rosnące na wysokości niedostępnej dla większości roślinożerców. Na żyrafy polują lwy. Młode padają też ofiarami lampartów, hien cętkowanych i likaonów. Osobniki dorosłe nie tworzą silnych więzi społecznych, choć gromadzą się w luźnych grupkach, gdy przemieszczają się w tym samym kierunku. Samce tworzą hierarchię społeczną ustanawianą poprzez necking, czyli walkę na uderzenia szyjami. Dominujący samiec zdobywa dostęp do płci przeciwnej, jednakże nie bierze udziału w wychowywaniu potomstwa. Zwierzę intrygowało różne kultury, i starożytne, i współczesne, z uwagi na swój charakterystyczny wygląd. Często przedstawiano je na rysunkach, w książkach i kreskówkach. Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody przyznała mu status narażony (ang. vulnerable) w licznych częściach swego dawniejszego zasięgu występowania, choć niektóre podgatunki klasyfikowane są jako zagrożone (ang. endangered). Niemniej ssak spotykany jest w licznych parkach narodowych i rezerwatach.

[madohora]

Park botanicznyObszar ogrodu zoologicznego tworzy tzw. Wielki LasOstrawski, który znajduje si ́ na pó∏nocny-wschód odcentrum miasta Ostrawy, 260 m n.p.m. Powierzchniaca∏kowita wynosi prawie 92 hektary. ZaroÊla leÊnezajmujà ponad dwie trzecie ca∏kowitej powierzchni zoo(71 ha), powierzchnie wodne – 4 hektary, pozosta∏acz ́Êç to ∏àki, pole i zabudowania gospodarcze. W chwiliobecnej w areale ogrodu zoologicznego roÊnie prawie400 gatunków i upraw drzew liÊciastych, 150 gatunkówdrzew iglastych i 310 gatunków upraw roÊlin trwa∏ych.W roku 2003 na tym terytorium mia∏o miejsce badanieflorystyczne, które przeprowadzili Dr Saganováz Uniwersytetu Ostrawskiego i prof. Wika z UniwersytetuÂlàskiego w Katowicach. Naliczono prawie 450 ga-tunków dziko rosnàcych roÊlin z 68 rodzin. Najbardziejznaczàcà dominantà pierwotnych roÊlin leÊnych sàegzemplarze buków leÊnych. Wiek tych roÊlin szacuje si ́w przybli ̋eniu na 150 lat. Kilka sztuk ma obwódsi ́gajàcy do 350 cm a najstarszy z buków leÊnych maw obwodzie a ̋ 474 cm. Nowo powsta∏y park botanicznyodkrywa przed zwiedzajàcymi dotàd niedost ́pne cz ́Êciobszaru zoo i bezpoÊrednio ∏àczy je z ekspozycjamizoologicznymi. W sk∏ad parku wchodzà trzy Êcie ̋kiedukacyjne (Droga wody, Droga cienia, Droga lasu)z szeÊcioma Êcie ̋kami parkowymi o ró ̋nej szerokoÊci,trzema mostami i jednà k∏adkà oraz Êcie ̋ynkizaszczepionych drzewek i droga okràglaków. Nast ́pnie,znajdujà si ́ tutaj nowe miejsca odpoczynku dla ma∏ychi du ̋ych zwiedzajàcych (Ptasia ̧àka, S∏oneczna ̧àka,Plac Zabaw ko∏o S∏onia i Altana). W ca∏oÊci zainsta-lowano 25 obiektów autorskich oraz nowe tabliceinformacyjne tak ̋e w j ́zyku polskim. W ramachbotanizacji ogrodu zasadzono kilkadziesiàt gatunkównowych roÊlin w iloÊci ca∏kowitej 600 szt. Park bota-niczny zosta∏ uroczyÊcie otwarty w czerwcu 2007

[madohora]

[madohora]

[madohora]

Nowy obiekt dla panter śnieżnych powstał na niezagospodarowanym do tej pory terenie w sąsiedztwie wybiegu niedźwiedzi brunatnych i lwów. Ekspozycja zajmuje powierzchnię 1600 m2. W jej skład wchodzi budynek hodowlany (pomieszczenia dla zwierząt i zaplecze techniczne) oraz trzy wybiegi zewnętrzne o powierzchniach 200 m2, 600 m2 oraz 800 m2, które stanowią główną część obiektu. Nawierzchnia i wystrój wybiegów zostały przygotowane tak, by możliwie najlepiej oddawały naturalne warunki życia tego gatunku. Irbisy zamieszkują tereny górskie, stąd wystrój może wydawać się dość surowy - na wybiegach osadzone zostały kamienie, a nawierzchnię wybiegów zróżnicowano pod względem faktur i roślinności. Konstrukcja wybiegów zapewnia zwierzętom dostęp do miejsc, w których mogą się ukryć przed wzrokiem zwiedzających, wyciszyć i odpocząć.

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

MAŁPY

[madohora]

Przerywnik - śmieszne zwierzęta

[madohora]

O tym wszyscy dobrze wiemy
Do zoo z psami nie wchodzimy!

[madohora]

[madohora]

[madohora]

Narodziny świń rzecznych

Po raz kolejny nasze zoo doczekało się przychówku świń rzecznych. Młode to potomstwo samca Pumby i dwóch samic - Meli i Jagody. Maluchy przyszły na świat 23 i 27 czerwca. Każda z samic urodziła po 4 zdrowe i silne prosięta. Nie znamy jeszcze ich płci. Maluchami opiekują się wszyscy członkowie stada. Samice karmią całą ósemkę na zmianę, a ojciec i starsze rodzeństwo pilnują i starają się je bronić. Maluchy wychodzą już na zewnątrz, dlatego przy odrobinie szczęścia zobaczycie je na wybiegu zewnętrznym.

[madohora]

Przebudowa starej żyrafiarni

26 października w gmachu Sejmu Śląskiego podpisana została umowa na wykonanie przebudowy budynku dawnej żyrafiarni na zupełnie nową ekspozycję lasu deszczowego Ameryki Południowej.

[madohora]

Wybiegi nie pozostaną puste – pantery śnieżne będzie można nadal obserwować na wybiegach.

[madohora]

Samiec – Lohlan – dołączył do Venli w ubiegły piątek, tuż po wyjeździe Amalii i Aslana. Urodził się 26 kwietnia 2012 r. w Parc Zoologique d'Amneville we Francji. W 2015 r. przeniesiony został do zoo w La Palmyre, skąd przyjechał do Chorzowa. Aby dać mu czas na aklimatyzację i możliwość spokojnego poznania nowego otoczenia, Lohlan początkowo przebywał będzie na bocznym wybiegu, który nie jest dostępny dla wzroku zwiedzających. Gdy tylko samiec przyzwyczai się do nowego miejsca, zostanie przeniesiony na drugi główny wybieg. Wtedy też podjęte zostaną próby połączenia go z samicą.

[madohora]

Pingwiny przeniesione na zimę

Powrócą na wybieg wiosną.

[madohora]

Pierwszy pingwin wykluł się w Śląskim Zoo

W naszym zoo wykluł się pingwin Humboldta.

[madohora]

Wiosna to czas ogrodowych porządków. Jeśli w ich trakcie stwierdzisz, że trawy ozdobne zbytnio się rozrosły, to chętnie przyjmiemy nadwyżki.
Poszukujemy w szczególności różnych gatunków rozplenic i miskantów.
Trawy posadzone zostaną na wybiegach zwierząt oraz w ich sąsiedztwie.
W celu przekazania karp skontaktuj się z nami – ustalimy szczegóły!

[madohora]

Narodziny rosomaków to ogromny sukces hodowlany, gdyż są to pierwsze młode tego gatunku, które przyszły na świat w polskim ogrodzie zoologicznym. Gatunek ten niezbyt często rozmnaża się w ogrodach zoologicznych. Tegorocznym przychówkiem rosomaków na terenie Europy może pochwalić się jedynie Śląskie zoo oraz Zoo w Chomutov (Czechy).

[madohora]

[madohora]

Morze w ostrawskim zooPod koniec roku 2006, zaraz przed Bo ̋ymNarodzeniem, otworzyliÊmy nowà ekspozycj ́ –Akwarium Morskie. Dotychczas morskie zwierz ́tahodowaliÊmy tylko na zapleczach, gdzie stopniowouzyskiwaliÊmy cenne doÊwiadczenia w tym nie∏atwymzadaniu. Takiej ekspozycji akwariowej brakowa∏ow naszym ogrodzie – ta jest „pierwszà jaskó∏kà“i mamy nadziej ́, ̋e nie ostatnià. WielkoÊç akwariumjak na dzisiejsze standardy nie jest osza∏amiajàca,d∏ugoÊç wynosi 3 metry a obj ́toÊç ca∏kowita tonieca∏e 2,5 m3, ale mimo to zestawienie gatunkówjest bardzo barwne. Przy wyborze zbiornika wy-bieraliÊmy zwierz ́ta o podobnych wymaganiachhodowlanych. W zbiorniku aktualnie znajduje si ́ponad 80 sztuk ryb w 20 gatunkach i ponad 25gatunków bezkr ́gowców. W bliskiej przysz∏oÊci pla-nujemy jeszcze uzupe∏nienie istniejàcego akwariumo 2 kolejne zbiorniki i mamy nadziej ́, ̋e b ́dà tumog∏y znale ̋ç dom tak ̋e atrakcyjne koniki morskie

[madohora]

Panda mała i inne zwierzętaChyba najbardziej znaczàcà nowoÊcià hodowlanà roku 2007 jest samica pandyma∏ej, która sta∏a si ́ mieszkankà nowo przygotowanego wybiegu nied ̋wiedziabrunatnego. Ju ̋ przez d∏u ̋szy czas staramy si ́ o uzyskanie pary tych pi ́knychi atrakcyjnych zwierzàt, dla których planujemy wybudowaç ca∏kiem nowàekspozycj ́ w miejscu niedawno usuni ́tych starych ptasich wolier, przy g∏ównrasie dla zwiedzajàcych. Nowa ekspozycja pand wraz z usytuowanym obokwybiegiem dla jeleni milu oraz przygotowywanà ekspozycjà ̋urawi bia∏oszyich(tak ̋e nowy gatunek), stworzy okreÊlony komplet przyrodniczy Chin. Z kolejnychnowoÊci królestwa ssaków mo ̋na wymieniç m∏odà i obiecujàcà par ́ lwów indyj-skich oraz par ́ ma∏piatek – lemurów coronatus

[madohora]

AKSIS – a po prostu taki aksis
Myślisz, że na małego jelenia patrzysz
A tu proszę niespodzianka
Inna rasa, proszę pana

[madohora]

DANIEL – ich naturalnym środowiskiem były lasy śródziemnomorskie z Afryką Północną, Azją Mniejszą i Iranem. W Europie został zaaklimatyzowany pierownynie jako zwierzę łowne oraz jako ozdoba parków i ogrodów. Daniel ma około 90 cm wysokości. Latem jest maści rudobrązwoej w ciemne plamki. Zimą zmienia kolor umaszczenia na szarobrązowe. W zimowej szacie plamki są prawie niewidoczne.

[madohora]

GALAGO (opis z roku) – należy do M ałpozwlerzów czyli lemurów, Prosim ii, w ielkości wiew iórki, uszy m a szerokie, oczy w ielkie. M ieszka w A fry ce w lasach akacyjowych. K a rm i się owadam i. W dzień śpi zwinięty w kłębek , — w nocy zaś wychodzi n a żer; po ru sza się bardzo szybko i zręcznie.

[madohora]

GÓRALEK – on nie tyjje i nie wyje
Lecz w koloniach sobie żyje
I chociaż myślisz, że jest inaczej
On bardzo zwinnie po skałach skacze.

[madohora]

MILU – popatrz jak to jest mój drogi
Chociaż tez ma wielkie rogi
Nikt nie mówi – Ach ty milu
Gdy on spędzi z żoną chwilę

[madohora]

JEŻOZWIERZ – zamieszkuje Zakaukazie, Północny Iran, Irak, Turkiestan i Indie. Osiąga 90 cm długości. Ma jasne kolce oraz silne owłosienie nozdrzy i pyszczka. Dzień spędzają samotnie w norach. Jeżozwierze są aktywne w nocy. Kolce stanowią ich naturalną ochronę.

[madohora]

MANDRYL – żyją na ziemi, w gęstwinach puszczy tropikalnej. Zamieszkuje Kamerun, Gwineę i Kongo. Mandryl osiąga 1 m dlugości. Dojrzały samiec ma niebieskie policzki, nos i mordę czerwone, brodę pomarańczową. Ma też kolorowe pośladki.

[madohora]

ORYX – zamieszkuje suche stepy wzdłuż południowego skraju Sahray. Wysokość ciało około 1,2 m. U tych antylop samice mają dłuższe ale ciensze rogi niż samce. Rogi proste, mniej więcej w połowie zakrzywione do tyłu.

[madohora]

SIKA – zamieszkuje południowe Chiny, Japonię, Koreę. Mandżurię oraz rejony nad Amurem. Zazwyczaj ma około 85 cm wysokości, chociaż mogą zdarzyć się większe osobniki. Umaszczenie ma kasztanowate z jasnymi, podłużnymi plamkami. Zimą Sika zmienia kolor umaszczenia na szarobrązowy. Z tyłu ma tzw. „talerz” czyl i dużą, białą łatę, carno obrzeżoną. W Rosji Sikę hoduje sikę hoduje się na szeroką skalę

[madohora]

WYDRA – tak sobie myślę czasem
Bawił się z nią nasz pan Pasek
Dzisiaj alarm wszęli by ekolodzy
Za jego czasów wszystko uchodzi

[madohora]

ŚLĄSKIE Z OO PRZEŻYŁO NAJAZD. LUDZIE NIC SOBIE NIE ROBILI Z OBOSTRZEŃ - Wyborcza - 02.06.2020

[madohora]

Ja chyba też już zaczynam wariować jak wszyscy ci ludzie, o których mówię że mają coś z głowami. A to myślę o wesołym miasteczku a to o zoo. A wiem że zoo jeszcze nie zdążyli zamknąć.

[madohora]

W wiele miejsc bym się wybrała
Lecz na razie spasowałam
W środę była jakaś zniżka
Może wziąć ze sobą Zbyszka

[madohora]

A w ogóle z tym ZOO w Parku to niesamowita historia. Oczko w głowie organi-
zatorów i zwiedzających. [...]. W ZOO wybudowano już kilka wybiegów. Tak się
technicznie nazywają „mieszkania” dla zwierzaków, w miarę możliwości „umeblo-
wane” kamieniami, drzewami, błotem, czy wodą – po to, by ich mieszkańcy czuli
się naprawdę swobodnie i jak w rodzinnych stronach. Zobaczcie wybieg dla niedź-
wiedzi. Przyjrzyjcie się dziwacznym, niemal ludkim figlom Florka, burego chuligana,
a zadumacie się na niespodziewany temat: kto tu kogo podgląda

[madohora]

Pawilon antylop i strusi
Pawilon antylop i strusi z wybiegami zaprojektowali w 1962 r. M. Paneth oraz
konstruktor Adrian Szendzielorz. Autorką koncepcji zieleni była F. Sojka.
Obiekt stanął w pobliżu pawilonu małp. W 1965 r. znajdował się w budo-
wie, jednak dopiero w 1974 r. został oddany do użytku95 .
Zespół składał się z pawilonu oraz wybiegów o powierzchni jednego
hektara, zabezpieczonych suchymi i wodnymi fosami. Budynek wykonano
w żelbetowej konstrukcji szkieletowej. Jego bryła składa się z dwóch pro-
stopadłościennych części: niższej, mieszczącej hol i ekspozycję mniejszych
zwierząt oraz wyższej, w której zamieszkały antylopy i strusie. Wnętrza oświe-
tlono światłem górnym (świetliki). Znaczna część fasady została przeszklona.
W jednym narożniku usytuowano obszerny podcień, a w drugim pojawiła się
charakterystyczna trójkątna ściana. Obecnie dekoruje ją współczesne malo-
widło, jednak w projekcie przewidziano wykończenie kamienną okładziną

[madohora]

W 2005 roku na terenie ogrodu zoologicznego miał miejsce śmiertelny wypadek. Kobieta spacerując po ogrodzeniu przy wybiegu dla niedźwiedzi straciła równowagę wpadając do wybiegu i tracąc przytomność. Bezpośrednią przyczyną śmierci kobiety było wykrwawienie się spowodowane atakiem niedźwiedzi

[madohora]

[madohora]

Ewolucja dinozaurów (pochodzących od tekodontów, archozaurów z grupy Ornithodira) zaczęła się w triasie (najstarsze znane formy to wczesne teropody, np. eoraptor i herrerazaur, prozauropody, oraz najprymitywniejsze ptasiomiedniczne — np. lesotozaur). Już wówczas doszło do podziału na główne linie rozwojowe: gadziomiedniczne (obejmujące zauropodomorfy i teropody) oraz ptasiomiedniczne (tyreofory i cerapody, czyli marginocefale i ornitopody). W triasie lądy tworzyły jeszcze superkontynent Pangei, co umożliwiło wczesnym dinozaurom szybkie skolonizowanie całego świata. Jura przyniosła rozkwit ceratozaurów i allozaurów spośród teropodów (a także pojawienie się ptaków), olbrzymich zauropodów oraz stegozaurów i hipsylofodontów. W jurze zaznaczył się już podział na północną Laurazję i południową Pangeę, a także zróżnicowanie geograficzne faun dinozaurów; aż do końca kredy dinozaury na poszczególnych kontynentach ewoluowały w mniejszej lub większej izolacji — na południu rozwijały się np. tytanozaury i abelizaury, a na północy tyranozaury i ceratopsy. Wśród tyreoforów stegozaury w kredzie ustępują miejsca ankylozaurom, a iguanodonty — hadrozaurom. Pod koniec kredy dinozaury były grupą bardzo zróżnicowaną ekologicznie i systematycznie, wciąż dominującą wśród dużych kręgowców lądowych. Dopiero 65 mln lat temu wielkie wymieranie na granicy kredy i trzeciorzędu położyło kres ich panowaniu trwającemu 150 mln lat. Był to jeden z największych kryzysów w dziejach biosfery (wymieranie szczepów), który doprowadził do wyginięcia wielu grup organizmów, a niektóre z ocalałych zdziesiątkował. Katastrofa, spowodowana być może upadkiem na Ziemię asteroidy, zwolniła wiele nisz ekologicznych, przejętych po dinozaurach przez ssaki (istniejące wprawdzie od triasu, ale przez cały mezozoik pozostające w ich cieniu). Dinozaury nie wymarły jednak bezpotomnie. Przetrwała ich wyspecjalizowana gałąź — ptaki. Najwięcej podobieństw do ptaków wykazują maniraptory

[madohora]

pachycefalozaury, dinozaury grubogłowe, Pachycephalosauria,
podrząd dinozaurów ptasiomiednicznych; znane gł. z osadów późnej kredy Ameryki Północnej i Azji, gdzie odkryli je pol. paleontologowie;

[madohora]

MEGALOZAUR

[madohora]

NOWE PANTERY ŚNIEŻNE W ŚLĄSKIM OGRODZIE ZOOLOGICZNYM - Mój Chorzów - (archiwum)

[madohora]

ŚLĄSKI OGRÓD ZOOLOGICZNY PODAŁ NOWY CENNIK BILETÓW - Mój Chorzów (archiwum)

[madohora]

NIE ŻYJE JEDYNY PAWIAN ZE ŚLĄSKIEGO OGRODU ZOOLOGICZNEGO - Dziennik Zachodni - 25.09.2022

[madohora]

MIEJSCE NA WYCIECZKI NA ŚLĄSKU - Dziennik Zachodni - (archiwum)

[madohora]

MAGICZNA GRA ŚWIATEŁ W ŚLĄSKIM Z O O - Nasze Miasto - 25.09.2022

[madohora]

Niespełna rok później rozpoczęto budowę alejek, ogrodzenia i pierwszych budynków dla zwierząt. Równocześnie zaczęto także stopniowo wygaszać działalność ogrodów w Katowicach i Bytomiu, które ostatecznie zlikwidowano w 1957 r. (w Bytomiu niedźwiedzie pozostały do 1966 r.). Część zwierząt przewieziono do prowizorycznego zoo, zaaranżowanego przy restauracji "Łania". W miarę powstawania odpowiednich pomieszczeń, zwierzęta przenoszono na właściwe wybiegi. Ogród otwarto dla zwiedzających w 1958 r., a jego dyrektorem został Tadeusz Bandur, który sprawował tę funkcję do 1960 r. Nowe zoo od początku cieszyło się ogromną, stale rosnącą popularnością. W pierwszym roku działalności odwiedziło je ponad pół miliona gości, a w 1961 r. frekwencja przekroczyła milion zwiedzających.

[madohora]

Ostatnie lata są czasem ponownego rozkwitu śląskiego zoo. Dzięki licznym inwestycjom na terenie zoo powstały nowe budynki, pozwalające na sprowadzenie nowych gatunków zwierząt. Warto tutaj wymienić budynek dla gibonów oraz ekspozycję pingwinów Humboldta oraz nowe obiekty dla gatunków hodowanych już na terenie ogrodu (żyrafiarnia, budynek nosorożców, budynek gepardów). Modernizacji poddano również wiele istniejących obiektów (budynek egzotarium, akwarium, antylop czy też małpiarni).

[madohora]

ibis czczony, Threskiornis aethiopicus,
ptak z rodziny ibisowatych;
Afryka; dł. 63 cm; upierzenie białe, tylko głowa, szyja, ogon i końce lotek czarne; w staroż. Egipcie otaczany kultem; uchodził za ucieleśnienie boga księżyca, przedstawianego często w postaci człowieka z głową ibisa.

[madohora]

[madohora]

ararauna zwyczajna (Ara ararauna),
gat. papugi;
dł. do 95 cm; ubarwienie grzbietu błękitne, spodu żółte, policzki białe z ciemnymi paskami; tropik. lasy Ameryki Południowej; często hodowana w zool. ogrodach.

[madohora]

ółwie, Testudines (Chelonia),
rząd gadów, który przetrwał od triasu w prawie nie zmienionej postaci;
współcześnie 244 gat.; ciało żółwi otacza pancerz z płyt kostnych pokrytych tarczami rogowymi; w pancerzu żółwi rozróżnia się: część grzbietową (karapaks, czyli puklerz), utworzoną z tarcz kostnych zrośniętych z ościstymi wyrostkami kręgów i żebrami, oraz brzuszną (plastron) — z tarcz powstałych z przekształcenia niektórych kości pasa barkowego, żeber brzusznych i płyt pochodzenia skórnego; kończyny słupowate, z reguły 5-palczaste, u form mor. wiosłowate; głowa mała, bezzębne szczęki pokryte listwami rogowymi; jajorodne; jaja składane do jamek, zawsze na lądzie (także u gat. wodnych); żółwie są roślinożerne lub mięsożerne, bardzo wytrzymałe na głód; należą do zwierząt długowiecznych, żyją ponad 100 lat, niekiedy znacznie dłużej. Rozróżnia się 2 podrzędy: żółwie bokoszyjne, Pleurodira, chowając głowę układają szyję w płaszczyźnie poziomej; żółwie przodoszyjne (skrytoszyjne), Cryptodira, układające szyję w płaszczyźnie pionowej, obejmujące większość gat. współcz.; należą tu m.in. żółw błotny, Emys orbicularis (dł. do 30 cm), jedyny w faunie Polski (chroniony), żyje w wolno płynących lub stojących wodach słodkich; ponadto pospolite w południowej Europie, północno-zachodniej Afryce i w zachodniej części Azji żółwie greckie, Testudo hermanni, i żółwie śródziemnomorskie Testudo graeca, często hodowane w mieszkaniach; do największych żółwi należą żółwie morskie oraz lądowe żółwie olbrzymie: żółw słoniowy, Geochelone elephantopus, dł. do 1,2 m, z Galápagos oraz Geochelone gigantea, dł. do 1,4 m, z wysp O. Indyjskiego.

[madohora]

[madohora]

Wspólna ekspozycja na której obserwować różne gatunki gęsi.

[madohora]

Samiec nieco większy od samicy. W szacie godowej samiec ma głowę, szyję i pierś kasztanowordzawe, na podbródku biała plama, oczy białe. Boki brązowoszare, a grzbiet ciemnobrązowy lub czarniawy. Brzuch i podogonie białe. Samica podobna do samca, lecz brak jej białej plamy na podbródku, a kolor głowy i szyi zlewa się z kolorem boków. Ma też brązowe oczy i bardziej matowe upierzenie. U obu płci białe lusterko, które w locie widoczne jest jako charakterystyczny biały pas. Tęczówka samca biała, a samicy brązowa.

[madohora]

Zamiast piór szukałam runa
A to była ararauna
Nie chcę mówić co było potem
Patrzyła na mnie mądrym okiem
A pod nogami przeleciała mi kuna

[madohora]

Czapla - z bajki Brzechwy wyskoczyła
I o z oo zahaczyła
Tutaj spokojnie sobie zamieszkam
O! Widzisz jaka jest tutaj wywieszka

[madohora]

Osioł zwyczajny (Equus asinus) – udomowiony gatunek ssaka z rodziny koniowatych (Equidae). Charakteryzuje się dużą głową, długimi uszami, cienkim ogonem z kitą na końcu, małymi wymaganiami pokarmowymi i odpornością na brak wody.

[madohora]

wys. w kłębie do 1,2 m, masa do 140 kg; sierść długa (do 30 cm), wełnista, biała, brunatna bądź czarna; głowa krótka, uszy dość duże; hodowana w wielkich stadach w Peru i Boliwii; dostarcza cennej wełny, mięsa i mleka; samce są także używane jako zwierzęta juczne.

[madohora]

Jest to zwierzę ruchliwe, doskonale poruszające się w terenach górzystych. W poszukiwaniu pastwisk może odbywać dalekie wędrówki. Zdenerwowana pluje. Lama wykorzystywana jest jako zwierzę juczne, dostarcza także mięsa, tłuszczu, skór i cenionej wełny. Czasami pełni funkcję strażnika stad owiec, ostrzegającego przed psami i kojotami.

[madohora]

koza domowa,
zwierzę użytkowe pochodzące prawdopodobnie od kozy bezoarowej, markura, koziorożca alpejskiego i koziorożca pirenejskiego (Capra pyrenaica); za przodka niektórych k.d. jest uznawany także wymarły gat. kóz Capra prisca.

[madohora]

Udomowiona ok. 4500 p.n.e.; hodowana niemal na wszystkich kontynentach dla mleka, mięsa (szczególnie cenione jest mięso kilkutygodniowych koźląt), futra (zwłaszcza kozy chiń. i mong.), skóry, zw. safianem (do wyrobu obuwia, rękawiczek i galanterii skórz.) i wełny (np. angorska koza); wyhodowano wiele ras kozy domowej, do najważniejszych należą: angorska, biała uszlachetniona, dońska, karpacka, kaszmirska, maltańska, saaneńska, sandomierska, toggenburska. Koza domowa żyje 9–10 lat; dojrzałość płciową osiąga w 7–8 mies. życia, a fiz. po 3 latach; ruja występuje jesienią i wiosną; ciąża trwa 5 mies.; w miocie rodzą się w 50–60% bliźnięta, trafiają się nawet czworaczki; koza domowa jest żarłoczna i niewybredna, ruchliwa i zwinna; w Grecji, Turcji, Syrii, Libanie i in. krajach wyniszczyła roślinność, toteż w niektórych krajach hodowla jej jest ograniczona.

[madohora]

Koza domowa przystępuje do rozrodu od wiosny do później jesieni, bądź przez cały rok w zależności od występowania. Jednakże w hodowli jej rozród jest planowany przez człowieka. Jest gatunkiem poligynicznym. Ciąża trwa od 140 do 152 dni. Samica rodzi od 2 do 4 młodych. Koza domowa osiąga dojrzałość płciową między 3 a 15 miesiącem życia. Do rozrodu przystępuje nieco później. Żyje 15-17 lat.

[madohora]

legwanowate, Iguanidae,
rodzina jaszczurek;
873 gat.; budowa smukła; dł. od 10 cm do ponad 2 m; u wielu gat. występują wyrostki w postaci kołnierzy i grzebieni; żywią się bezkręgowcami, gł. owadami i roślinami; tryb życia nadrzewny, naziemny (góry i pustynie), także formy ziemnowodne i mor.; zamieszkują obie Ameryki, Madagaskar i wyspy Fidżi, Tonga; lasy Ameryki Południowej zamieszkuje legwan zielony, Iguana iguana, dł. do 2,2 m, o wysokim grzebieniu i długim ogonie; nabrzeżne skały wysp Galápagos zasiedla endemiczny legwan morski, Amblyrhynchus cristatus, dł. do 1,75 m, doskonale pływa i nurkuje, żywi się gł. glonami morskimi.

[madohora]

Teju -teidy, Teiidae,
rodzina jaszczurek;
117 gat.; dł. do 1,4 m; pięknie ubarwione z dominacją kolorów zielonych, brunatnych i żółtych; występują wyłącznie w Nowym Świecie

[madohora]

Samica składa od 6 do 10 jaj do dużych (4–5 m wysokości) gniazd termitów. Dostanie się do wnętrza tych gniazd, przy pomocy szczęk i pazurów wymaga od samicy dużego wysiłku. Po złożeniu jaj samica opuszcza gniazdo, a termity zasklepiają otwór. W ten sposób jaja zostają wewnątrz zamknięte i rozwijają się całkowicie odizolowane od świata zewnętrznego. Wewnątrz termitiery panuje odpowiednia temperatura i wilgotność do inkubacji jaj. Po wylęgu małe jaszczurki muszą dużym nakładem sił utorować sobie drogę na zewnątrz.

[madohora]

Prowadzi dzienny, naziemny tryb życia. Ukrywa się w norach, które zapewniają im ochronę przed wilgocią i ekstremalnymi temperaturami.

[madohora]

[madohora]

Pytony (z wyjątkiem gatunków z rodzaju Aspidites) mają receptory wrażliwe na podczerwień w rowkach na górnej wardze pod nozdrzami, które pozwalają im wykrywać promieniowanie cieplne; to pomaga im zlokalizować pobliską zdobycz, zwłaszcza ciepłokrwiste ssaki. Tradycyjnie uznawane za niejadowite; badania Frya i współpracowników (2005) wykazały, że wszystkie węże, w tym pytony, pochodzą od przodka zdolnego do wytwarzania jadu. Późniejsze badania Frya i współpracowników (2013) dowiodły też, że pytony wytwarzają niewielkie ilości toksyn obecnych także w jadzie węży z kladu Caenophidia. W odróżnieniu od dusicieli pytony są jajorodne.

[madohora]

słoniowate, Elephantidae,
rodzina ssaków z rzędu trąbowców;
współcześnie reprezentowana przez 3 gatunki słoni: słoń afrykański, słoń afrykański leśny i słoń indyjski; z form kopalnych najlepiej jest poznany mamut.

[madohora]

słonie,
3 współcz. gatunki ssaków z rodziny słoniowatych.
Masywna budowa ciała, nogi słupowate, zakończone 5, 4 lub 3 kopytami; głowa duża, z długą, chwytną trąbą; uzębienie niezupełne, z charakterystycznymi, rosnącymi przez całe życie siekaczami, zw. ciosami (mylnie zw. kłami), dł. do 3 m, oraz trzonowcami, dł. 40 cm (pokryte trącymi listewkami szkliwa), występującymi po 1 w każdej połowie szczęk i zastępowanymi w miarę ścierania się przez nowo wyrastające; roślinożerne, dzienna porcja pokarmu dochodzi do 200 kg, wody ok. 100 l; żyją ok. 70–80 lat; dojrzałość płciową osiągają w wieku 8–12 lat, samica po ok. 22-miesięcznej ciąży rodzi 1 młode (zwykle 4 do 5 razy w ciągu życia); młode ssie pokarm pyskiem, bez pomocy trąby (sutki między przednimi nogami); zamieszkują rodzinami sawannę, busz i lasy, przemierzając do 100 km na dobę, dobrze wspinają się w górach i dobrze pływają; słoń afrykański, Loxodonta africana, dł. ciała (z trąbą) 6–7,5 m, wys. w kłębie 3–4 m, masa 5–7,5 t; słoń afrykański leśny, Loxodonta cyclotis (do początku XXI w. uznawany za podgatunek poprzedniego), dł. ciała 4–6 m, wys. w kłębie do ok. 2,5 m, masa 1–3,5 t, słoń indyjski, Elephans maximus, nieco mniejszy od afrykańskiego, łatwo się oswaja, bywa używany jako zwierzę juczne, pociągowe, wierzchowe; w niewoli oba gat. poddają się tresurze, lecz rozmnażają się bardzo rzadko.

[madohora]

Słonie sumatrzańskie żyją w niewielkich stadach (po osiem-dziesięć samic z ich młodymi). Gatunek ten jest poligyniczny, co oznacza, że jeden samiec kopuluje z wieloma samicami. U tego gatunku istnieje konkurencja wśród samców oraz selekcja samic. Cykl płciowy samic trwa od 14 do 16 tygodni, a samice są w rui od 3 do 7 dni. Samice wykorzystują sygnały wokalne, wizualne i chemiczne, aby zainteresować samców. Samce walczą o dostęp do samic, staczając między sobą walki przy użyciu kłów. W każdym sezonie lęgowym samica rodzi jednego potomka. Bliźniaki są możliwe, ale bardzo rzadkie. Okres ciąży wynosi zwykle od 18 do 23 miesięcy. Średnia masa urodzeniowa młodych to 100 kg. Matki intensywnie opiekują się potomstwem przez dwa pierwsze lata ich życia, a odstawienie od piersi następuje dopiero około 4 roku życia. Dlatego też słonie sumatrzańskie rozmnażają się co 4-5 lat, samice pozostają niepłodne w czasie karmienia piersią. Samice zapewniają wysoki poziom opieki rodzicielskiej nad swoim potomstwem, podczas gdy samce nie zajmują się wcale słoniątkami. Samice spokrewnione z matką pomagają zazwyczaj w opiece nad młodymi. Taki system określany jest jako „allomothering”, czyli wspólna opieka matczyna. Młode usamodzielniają się w wieku pięciu lat. Samice i samce zwykle osiągają dojrzałość płciową w wieku od 10 do 15 lat, ale może to się znacznie różnić w zależności od środowiska. Słonie są długowiecznymi zwierzętami, przeciętna długość życia wynosi od czterdziestu do siedemdziesięciu lat. Najstarszy znany słoń sumatrzański miał 86 lat i żył w ogrodzie zoologicznym.

[madohora]

„Społeczność międzynarodowa ma również do odegrania kluczową rolę w zapewnieniu dalszego znacznego spadku poziomu kłusownictwa, aby ten gatunek miał szansę na odrodzenie. Popyt na produkty z kości słoniowej, takie jak rzeźby i biżuteria, wymiernie spadł od czasu zakazu handlu wewnętrznego w Chinach w 2017 r. i musimy nadal skutecznie angażować kluczowe grupy konsumenckie, aby dalej rozwijać tę tendencję spadkową, aby słonie leśne miały szansę się odbić ” ‒ powiedział w oświadczeniu przesłanym pocztą elektroniczną Bas Huijbregts, dyrektor ds. gatunków afrykańskich z World Wildlife Fund (WWF).

[madohora]

17 uzbrojonych kłusowników wtargnęło w tym tygodniu do Parku Narodowego w Dzanga-Ndoki, w którym przy wodopoju obserwuje się codziennie stada słoni liczące od 50 do 200 osobników. Ekolodzy obawiają się, że może dojść do podobnej masakry jak w kameruńskim Parku Narodowym Bouba N’Djida, gdzie w lutym 2012 roku kłusownicy zabili aż 300 słoni.

[madohora]

SŁONIE Z PORCELANY

[madohora]

Okazuje się, że średnia długości życia samic słonia afrykańskiego w europejskich ZOO to zaledwie 17 lat, natomiast w Parku Narodowym w Kenii zwierzęta te dożywają średnio 56 lat. Podobnie jest w przypadku bardziej zagrożonego słonia indyjskiego: zwierzęta w Birmie żyją średnio 42 lata natomiast te w ogrodach zoologicznych średnio tylko 19. Co równie niepokojące okazało się, że zwierzęta urodzone i wychowane w niewoli żyją krócej od tych urodzonych na wolności, ale żyjących w ogrodach zoologicznych. Nie wiadomo jaki czynnik ma na to wpływ – ale musi on występować bardzo wcześnie, bo średni wiek zwierząt odłowionych dla ogrodów zoologicznych to 3-4 lata.

[madohora]

Niezwykłego słonia sfilmowano w Botswanie, na bagnistym terenie delty Okawango. Według biologów albinizm u słoni jest bardzo rzadkim zjawiskiem. Duże nasłonecznienie w połączeniu z brakiem pigmentu może w przyszłości powodować u słonika poparzenia słoneczne i ślepotę. W przeciwieństwie do niektórych zwierząt albinotycznych, słonie albinosy nie są białe lecz właśnie różowe a nawet brązowawe. Co prawda albinizm jest w miarę rozpowszechniony u azjatyckich słoni, jednak u gatunku afrykańskiego jest bardzo rzadki. Jak powiedział dr Mike Chase badający od lat słonie afrykańskie – do tej pory miałem jedynie doniesienia o trzech młodych albinosach z Parku narodowego Krugera w RPA.

[madohora]

Słoniowate, słonie (Elephantidae) – rodzina dużych ssaków lądowych z rzędu trąbowców (Proboscidea).
Do rodziny słoniowatych zaliczają się dwa współcześnie występujące rodzaje.
W XIX wieku słonie zaliczano do rzędu gruboskórych, wraz z nosorożcami i hipopotamami.

[madohora]

The family was first described by John Edward Gray in 1821, and later assigned to taxonomic ranks within the order Proboscidea. Elephantidae has been revised by various authors to include or exclude other extinct proboscidean genera.

[madohora]

Die Stammesgeschichte der Elefanten reicht bis in das ausgehende Miozän vor rund 7 Millionen Jahren zurück. Sie begann in Afrika und ist Teil der letzten Entwicklungsphase der Rüsseltiere. Neben den heute bestehenden zwei Gattungen (Loxodonta für die afrikanischen Elefanten und Elephas für die asiatischen Vertreter) sind zusätzlich mehrere ausgestorbene Formen überliefert. Die bekanntesten gehören zu den Gattungen Mammuthus (Mammute) und Palaeoloxodon. Diese erreichten auch Gebiete, die von den heutigen Arten nicht bewohnt werden, wozu etwa das westliche und nördliche Eurasien zählt. Beide Regionen durchliefen im Verlauf des Pleistozäns mehrere Vereisungsphasen, in deren Folge verschiedene kälteangepasste Elefantenarten entstanden, darunter das bekannte Wollhaarmammut. Einige Vertreter der Mammute erreichten auch als einzige Elefanten Nordamerika und begründeten dort eine eigene Entwicklungslinie. Ein Großteil der Angehörigen dieser Gattungen starb im Übergang vom Pleistozän zum Holozän vor etwa 10.000 Jahren aus, einige wenige verzwergte Inselformen überlebten noch ein wenig länger.

[madohora]

długość ciała do 2,8 m, ogona do 1,1 m, wysokość w kłębie ponad 1 m, masa do 250 kg; ubarwienie zmienne, od jasnożółtego (są także odmiany albinotyczne) do rdzawobrunatnego, w czarne pręgi; u samca charakterystyczne bokobrody; poluje głównie wieczorem i o świcie, głównie na zwierzęta kopytne; żyje 15–17 lat, dojrzałość płciową osiąga w 4 roku życia; samica po ok. 105-dniowej ciąży rodzi 2–3 młodych (w ogrodach zoologicznych rozmnaża się bardzo trudno); zamieszkuje gęste zarośla i górskie lasy, zwykle w pobliżu rzek (dobrze pływa), południowej, wschodniej i południowo-wschodniej Azji oraz Archipelagu Malajskiego; rozróżnia się 5 podgatunków, m.in.: tygrys bengalski (królewski), P.t. tigris, lub największy tygrys syberyjski, P.t. attaica (długość do 3 m), 3 inne podgatunki (tygrys kaspijski — P.t. virgata, tygrys jawajski — P.t. sondaica, i tygrys balijski — P.t. balica) wytępiono w XX w.

[madohora]

Tygrys syberyjski to osiągający 350 kg olbrzym. Ma pięknie umaszczone, gęste futro i żyje tam, gdzie temperatury nierzadko spadają poniżej -40 st. C. Niestety podgatunek ten znajduje się dziś na skraju zagłady.

[madohora]

Tygrysy giną z rąk kłusowników, a z części zabitych zwierząt wykonuje się plastry, maści a nawet wino i wiele innych środków. Nie ma jednak dowodów naukowych na to, że części ciała tygrysa mają jakąkolwiek moc leczniczą.

[madohora]

niedźwiedź andyjski, niedźwiedź peruwiański, Tremarctos ornatus,
gatunek ssaka drapieżnego z rodziny niedźwiedziowatych;
Andy; dł. ciała 120–210 cm, masa do 175 kg (samice do 65 kg); ciemnobrązowy lub czarny, z białymi pasami wokół oczu, białą sierpowatą pręgą na spodzie szyi i ciągnącymi się od niej na pierś białymi pasami.

[madohora]

Niedźwiedź brunatny w Europie tylko w najrzadziej zaludnionych rejonach. Spotyka się go w górskich lasach Pirenejów, Alp, Apeninów, Bałkanów i Karpat. Zamieszkuje Skandynawię, północno-wschodnią Europę, Azję aż do samej Japonii oraz Amerykę Północną.

[madohora]

Nie bez powodu niedźwiedź brunatny nazywa się tak jak się nazywa. Wystarczy spojrzeć na kolor futra niedźwiedzia brunatnego, który jest ciemnobrązowy, brunatny. Jednak każdy kto miał styczność z tymi zwierzętami, może zauważyć, że nie wszystkie niedźwiedzie brunatne posiadają jednakową barwę okrycia. Zdarzają się osobniki jaśniejsze, bardziej złote, ciemniejsze, niemal czarne, ale ciągle w okolicach brązu. Bez wątpienia powszechnie znany „miś” to największy polski drapieżnik.

[madohora]

Ten zimowy sen niedźwiedzia to istny majstersztyk natury. Mechanizm pozwalający przetrwać okres zimowych mrozów jest umiejscowiony w bardzo niewielkich organellach komórkowych. Bardzo dziwnie to brzmi, ale przetrwanie zimy zależy od właściwego funkcjonowania mających zaledwie 6 μm długości mitochondriów, a dokładniej od nagromadzenia ich odpowiedniej ilości w tkance tłuszczowej, która w tym przypadku nazywana jest tkanką tłuszczową brunatną. Oczywiście to nie ma absolutnie żadnego związku z nazwą gatunkową zwierzęcia, a raczej z jej kolorem, zdecydowanie ciemniejszym od „zwykłej” tkanki tłuszczowej. Tłuszcz brunatny spala się bardzo szybko, ale tym samym dostarcza większe ilości energii, dlatego niedźwiedzie brunatne mogą spać spokojnie, trochę tak jak ludzkie niemowlaki, które także posiadają pewne ilości tkanki brunatnej. Bardzo ważnym elementem, jak nie najważniejszym tego zimowego lenistwa jest gawra – czyli miejsce, gdzie te duże drapieżniki zasypiają. Może to być wykrot, jaskinia lub jakaś skalna wyrwa, grunt żeby znajdowała się w ustronnym, spokojnym miejscu. Gawra stanowi także niedźwiedzią porodówkę, bowiem właśnie tam przychodzą na świat, zazwyczaj w lutym bądź marcu, młode niedźwiedzie. Niektóre osobniki pozwalają sobie przed zaśnięciem odpowiednio przygotować legowisko. Jedne znoszą jakieś kawałki drewna, cząstki roślin, a wszystko po to, żeby było wygodniej.

[madohora]

Po ciąży trwającej 105 dni rodzą się dwa lub trzy pokryte sierścią młode o wadze 4500 g każdy i długości ciele około 30 cm które po 6 miesiącach zaczynają polować. Młody dojrzałe lwy są wypędzane ze stada przez przewodnika i muszą próbować przejść bezpiecznie przez terytoria innych stad w czasie tej wędrówki padają często ofiarą walki o przywództwo nad stadem. Opowieści o napadaniu na ludzi są mocno przesadzone. Zdarzają się jednak notoryczni ludożercy

[madohora]

Ryk lwa – jak to brzmi? Co najmniej groźnie. Kiedy samiec się odezwie, wtedy nieoswojeni – o ile w ogóle da się oswoić – z tym głosem drżą. Jednak ten „ryk lwa” ma również swoje pewne podstawy i zwierzę wydaje go wtedy, kiedy chce coś zakomunikować. To tylko jeden z całej palety odgłosów, jakie potrafią wydawać z siebie te drapieżniki.

[madohora]

Wspólne zajęcie się uczniów szkolnych pracami ogrodo we mi posiada dominujące znaczenie pod względem hygje- nicznym, pedagogicznym, oraz socjalnym i wpływa korzystnie na wychowanie przyszłego obywatela Państwa, budząc w nim miłość do ziemi ojczystej. Reasumując powyższe korzyści, wynikające z zapoznania ucznia z przyrodą przez zatrudnienie go pracami ogrodowemi, zalecałoby się ująć ten sposób wy chowawczy w nowoczesnych programach naukowych.

[madohora]

liany,
bot. pnącza o zdrewniałych lub częściowo zdrewniałych łodygach, stosunkowo cienkich i bardzo długich (u palmy rotang nawet do 100 m);
osiągają koronę drzew i dopiero tu, gdzie jest najwięcej światła, rozgałęziają się, tworzą liście, kwiaty i owoce; są bardzo wiotkie, ponieważ ich drewno składa się z kilku walców; wspinanie i utrzymywanie się na drzewach umożliwiają różne kolce, haki, korzenie czepne, wąsy itp., wiele łodyg owija się wokół podpory; występują w wilgotnych lasach równikowych (90% wszystkich lian); w Polsce — bluszcz i wiciokrzew pomor., oraz mające charakter półkrzewów: chmiel i psianka słodkogórz.

[madohora]

Nie tylko zwierzęta, ale również rośliny mogą być drapieżne. Doskonałym przykładem jest rosiczka okrągłolistna, która „poluje” na owady. Ta niepozornie wyglądająca roślina czyha na swoja ofiarę, wabiąc ją i kusząc specyficznym zapachem. Jednak rosiczka okrągłolistna, znana też jako czarci kwiat, słoneczna rosa czy diabli kwiat, to nie tylko pogromca owadów, to także ciekawa roślina posiadająca cenne właściwości lecznicze.

[madohora]

Rosiczka okrągłolistna to nie tylko roślina polująca na owady. Ma swoje zastosowanie także w ziołolecznictwie. Surowcem leczniczym jest jej ziele, które zawiera pochodne 1,4-naochinonu, takie jak: plumbagon czy droseron, oraz awonoidy: kwercetynę i kemfrol. Poza tym rosiczka zawiera wiele pochodnych naftochinonu, kwasu chlorogenowego, flawonoidów, antocyjanów i triterpenów. Trzeba jednak wiedzieć, że związki zawarte w zielu rośliny są bardzo nietrwałe oraz szybko ulegają utlenieniu i rozpadowi pod wpływem wysokiej temperatury i ciepła. Wymienione związki chemiczne doskonale radzą sobie z wszelkimi chorobami układu oddechowego.

[madohora]

muchołówka, Dionaea,
rodzaj z rodziny rosiczkowatych z jedynym gat. występującym w Ameryce Północnej (tereny bagniste między Karoliną Północną a Karoliną Południową);
muchołówka amerykańska, D. muscipula, zielna roślina owadożerna; organem chwytającym owady są zebrane w przyziemną rozetkę liście — o blaszce na końcach przekształconych w dwuczęściową pułapkę chwytającą owady.

[madohora]

PARK KOŚCIUSZKI. FRAGMENT OGRODU DALIOWEGO

[madohora]

O zwierzyńcach na szerokim świecie. Doceniając potężne walory obecnych zwierzyńców, sta rają się o nie większe i mniejsze miasta całego świata. Powy żej wymieniłem polskie miasta, posiadające w swych począt kach mniej lub więcej zasobne zwierzyńce. Wyliczę też po krótce największe zwierzyńce Europy. Mają je: Belgja w Antwcrpji, Bułgarja w Sofji, Danja w Kopenhadze, Niemcy w Berlinie, Drezdnie, Wrocławiu, Hamburgu, Lipsku i wielu innych jeszcze miastach, Anglja w Londynie, Manchesterze i innych, Francja w Paryżu, Mar- sylji i innych, Grecja w Atenach, Holandja w Amsterdamie, Roterdamie i innych, Irlandja w Dublinie, Wiochy w Rzy mie, Turynie i innych, Austrja we Wiedniu, Węgry w Buda peszcie, Portugalja w Lizbonie, Rumunja w Bukareszcie, Rosja w Piotrogradzie, Moskwie i innych, Szwecja w Sztokholmie, Szwajcarja w Bazylei, Hiszpanja w Madrycie i Barcelonie, Szkocja w Edinburgu. Posiadają też liczne zwierzyńce pań stwa wszystkich innych części świata. Polska, która niedawno powstała z gruzów, idzie więc w parze z inuemi państwami i zapewne niebawem dorówna niejednemu z nich, a może i przewyższy w szlachetnej konkurencji.

[madohora]

Zwierzęta hodowane i utrzymywane w ogrodach zoologicznych są głównie osobnikami urodzonymi i wychowanymi w niewoli, pochodzącymi z własnych przychówków bądź wymiany z innymi ogrodami zoologicznymi, osobnikami nie mającymi szans przeżycia w warunkach naturalnych bądź są przedstawicielami gatunków zagrożonych wyginięciem lub wymarłych na wolności w ramach programu ochrony ex situ.

[madohora]

Z kolei przechodzę do szczegółowego oipisu zwierzyńca katowickiego, którego oficjalna nazwa brzmi „Miejski Ogród Naukowy 11 Zwierzyniec ten ma częściowe pomieszczenie przy ul. Bankowej Nr. 7, tuż przy Banku Polskim, mniejszość zaś okazów przebywa w imponującym parku Kościuszki, w którym przewija się dziennic do 30.000 osób. Pierwsza część jego pomieszczona jest na niewielkiej przestrzeni, obwiedzionej murem i liczącej 3.2 b m , na tle przepięknego i wzorowo utrzymanego ogrodu botanicznego. Ogród ten zaiste wart jest szerszej wzmianki. Niewiadomo co tu podziwiać, czy zieleń i kwiaty wkrąg rozsypane, czy tez nadzwyczajny porządek i dbałość o każdą działkę, jej obla mowanie i symetrję.

[madohora]

Są też przedstawiciele naszych warzyw, a to. marchew, pietruszka, cebula, fasola, rzodkiewka, chrzan, pomidory, szpi nak, kapusta, kalarepa, kalafjor, burak, seleia, szczypiorek, rabarbar, boćwina.

[madohora]

Obecna jakość i ilość okazów jest poważna, a wśród nich Pierwsze miejsce zajmuje duma katowickiego zwierzyńca: dwie młode i okazałe, świetnie prezentujące się lwice berbc- ryjskie (Felis leo barbarus), urodzone 16. V. 1928 r., a daro wane miastu 10. IX. 1928 r. przez Jana Stosch - Sarrasaniego, właściciela i dyrektora największego na kontynencie cyrku w Dreźnie. Dwie lwice. Lwice te pielęgnowane i żywione troskliwie są w jak najlepszem usposobieniu, a gorliwy ich i wszystkich zwierząt opiekun ogrodnik Motyka, wchodzi do ich klatek, bierze je na ramiona, a dzikie bestje w zadowoleniu i z wdzięczności liżą go po rękach, a niejednokrotnie ! i twarz mu oślinią. A zdzi wiona publiczność, tłocząca się przy poręczy, ma najlepsze świadectwo do czego doprowadzić może łagodne i ojcowskie obchodzenie się ze zwierzęciem tak nawet wysoce drapież- nem i niebezpiecznem, jakiem jest lew — król przestworzy pustynnych.

[madohora]

U lwów już po 3 latach życia samica zdolna jest do rozrodu, ciąża trwa u nich 102-105 dni, lwica rodzi 1-9 (najczęściej 2-3) młodych. W ciągu życia jedna samica może urodzić do 45 potomków. Potomstwo pojawia się u wszystkich samic z grupy zwykle w tym samym okresie i matki karmią zarówno swoje, jak i cudze dzieci. Opiekuje się nim nie tylko matka, ale również ojciec. Zaczynają chodzić dopiero po 2 miesiącach życia, a po 6 miesiącach przestają żywić się mlekiem i rozpoczynają pierwsze wyprawy łowieckie. Dla lwów bardzo istotne jest przygotowanie dorastającego pokolenia do samodzielnego życia. Lwice-matki jednakowo troszczą się o wszystkie lwiątka urodzone w grupie rodzinnej. Dożywają niekiedy 30 lat.

[madohora]

Hiena cętkowana to zwierzę zamieszkujące tereny raczej słabo zalesione: suche stepy, lasostepy, a niekiedy także pustynie; bywa również w terenie górskim w południowej i wschodniej Afryce (na południe od Zwrotnika Raka).

[madohora]

Biruang malajski występuje w Azji Południowo-Wschodniej: zamieszkuje Birmę, Tajlandię, Laos, Wietnam, Kambodżę, Malezję i północne wyspy Indonezji. Na wielu obszarach już wyginął, miejscami jest skrajnie rzadki.

[madohora]

wilk, Canis lupus,
największy gatunek z rodziny psowatych, przodek psa domowego;
długość ciała 100–130 (wyjątkowo 160 cm), wysokość w kłębie ok. 85 cm; sierść długa, płowa, na grzbiecie z domieszką czerni; budowa bardzo masywna, uzębienie typowe dla drapieżcy (długie i grube kły, mocne łamacze); poluje zwykle nocą, głównie na kopytne, a także na gryzonie, ptaki, gady; również padlinożerny; koczowniczy tryb życia, w poszukiwaniu pokarmu może pokonać odległość do 160 km; nor nie kopie, gniazdo ukryte w gąszczu; zimą łączy się w stada (watahy), prowadzone przez starego samca (basiora); w okresie rozmnażania żyje parami; samica (wadera) po 61–65-dniowej ciąży rodzi 4–7 (niekiedy 12) młodych; dojrzewa w 2. roku życia; żyje 12–16 lat; daje mieszańce z psem domowym; zamieszkuje obszary zalesione, tundry i stepy Eurazji i Ameryki Północnej; tępiony jako szkodnik, był zagrożony wyginięciem; w Polsce chroniony.

[madohora]

Aby zapobiec rozmnażaniu się młodszych samic wilka szarego wadera dominująca, przed rozpoczęciem okresu godowego, dokucza im, co powoduje zahamowanie produkcji hormonów, a tym samym nie dopuszcza do rui.

[madohora]

Wyjec płaszczowy występuje w Ameryce Południowej i Środkowej. Zamieszkuje obszary przybrzeżne Ekwadoru i Kolumbii oraz Panamę, Kostarykę, Nikaraguę, Honduras i południowy Meksyk.

[madohora]

LIS

[madohora]

królik, królik dziki, Oryctolagus cuniculus,
gatunek ssaka z rodziny zającowatych;
dł. ciała do 45 cm, ogona do 7 cm; masa do 2,5 kg; sierść miękka, brunatnoszara, na brzuchu biała, oczy duże, uszy długie, na górnej wardze liczne włosy czuciowe; żyje gromadnie; roślinożerny, rocznie kilka miotów, po 3–10 niedołężnych młodych; pierwotnie zasiedlał południowo-zachodnią Europę, północno-zachodnią Afrykę; rozprowadzony po innych kontynentach, pozbawiony naturalnych przeciwników może być szkodnikiem upraw (np. w Australii); łowny; w Polsce na zachód od Wisły; jest przodkiem królika domowego.

[madohora]

Siedemnaście pięknych żółwi greckich (Testudo graeca), przywiezionych z Bułgarji, porusza się ślamazarnie w pta- szarni, włażąc do basenu, lub skubiąc bojaźliwie trawkę. Chętnie też wygrzewają się w promieniach słońca, a potem lubią podłazić pod spadający strumień z wodotrysku.

[madohora]

Żółwie zamieszkują różnorodne środowiska – wody mórz i oceanów, wody słodkie, bagna, lasy, sawanny, stepy, półpustynie i pustynie. W Polsce występuje naturalnie jeden gatunek rzędu – żółw błotny (Emys orbicularis).

[madohora]

Zaskroniec zwyczajny to średniej wielkości wąż o smukłym ciele. Ubarwienie grzbietu szare w różnych odcieniach, na tym tle często są dobrze widoczne liczne drobne ciemniejsze plamki, układające się niekiedy w rzędy. Z tyłu głowy uwagę zwracają charakterystyczne dwie, duże żółte lub kremowe plamy często z czarną obwódką. W zależności od podgatunku jak i populacji można spotkać zarówno węże o dość jednolitym ubarwieniu jak i takie, u których plamisty wzór jest wyraźnie widoczny. Spód ciała początkowo kremowy później ciemniejszy z licznymi jasnymi plamami. Samce rzadko przekraczają 70 cm i są mniejsze od samic osiągających przeciętnie 100-120 cm.

[madohora]

salamandra plamista, Salamandra salamandra,
płaz ogoniasty;
długość do 30 cm; czarna, w żółtopomarańczowe plamy; wilgotne lasy zachodniej, środkowej i południowej Europy oraz Azji Mniejszej, w Polsce w Karpatach, Sudetach i na Pogórzu.

[madohora]

[madohora]

Myszarka japońska występuje na dużym obszarze, jest bardzo pospolita, populacja jest stabilna i niezagrożona. Występuje w wielu obszarach chronionych. Jest uznawana za gatunek najmniejszej troski.

[madohora]

sokoły, Falconinae,
podrodzina ptaków z rodziny sokołowatych (Falconidae);
46 gatunków, o silnej budowie ciała; dziób mocny, krótki, zakończony hakiem, po bokach szczęki wyraźny „ząb”; skrzydła wąskie i długie, umożliwiają zręczny i szybki lot; zdobycz łowią w locie; sokół wędrowny, Falco peregrinus (długość 45 cm, rozpiętość skrzydeł do ok. 1 m), gnieździ się na wysokich skałach, w ruinach lub zajmuje opuszczone gniazda dużych ptaków; szeroko rozprzestrzeniony na wszystkich kontynentach w wielu rasach geograficznych, w Polsce mimo ochrony prawnej od lat 70. XX w. nie stwierdzono gniazd; nadto do sokołów należą m.in.: białozór, kobczyk, kobuz, pustułka, pustułeczka, raróg.

[madohora]

Pustułka (Falco tinnunculus) należy do rodziny sokołowych i jest najpospolitszym sokołem zamieszkującym Polskę. Liczebność populacji tych ptaków szacuje się na około 7000 par lęgowych według danych podawanych przez Komitet Ochrony Orłów. Jak to w świecie ptaków szponiastych bywa, tak i w przypadku pustułki, samiec jest mniejszy od samicy. Długość ciała mieści się w widełkach między 30 a 40 cm, natomiast rozpiętość skrzydeł dochodzi niekiedy do ponad 80 cm. Sokół wyróżnia się charakterystyczną sylwetką w locie – stosunkowo długie, wąskie skrzydła ostro zakończone, bez tzw. palców jak ma to miejsce w przypadku ptaków jastrzębiowych czy rybołowów. Ponadto w oczy rzuca się długi ogon. Zarówno skrzydła, jak i ogon ułożone pod odpowiednim kątem są wspaniałym narzędziem dla pustułki, dzięki czemu ptak potrafi „zawisać” w powietrzu i wpatrywać się w potencjalną ofiarę, niekiedy z bardzo dużych wysokości. W barwie upierzenia dominuje kolor ceglastoczerwony, zarówno u jednej, jak i drugiej płci. Samice mają dodatkowo ciemnobrązowe plamki na grzbiecie oraz głowie. Podobnie wyglądają osobniki młodociane. Samce z kolei mają cieglastoczerwony grzbiet wraz ze skrzydłami oraz szaroniebieską głowę, a także szary ogon zakończony ciemnym paskiem na skraju sterówek. Brzuch jest kremowy z ciemnobrązowymi, podłużnymi, pionowymi cętkami. Szpony z żółtymi palcami zakończonymi czarnymi pazurami. Od oka w dół przebiega charakterystyczny ciemny „wąs”.

[madohora]

Jak grom z jasnego nieba spadło i na tego drapieżnika zagrożenie związane z chemizacją rolnictwa. Niestety w przypadku niemal każdego ptaka szponiastego substancja kryjąca się pod trzema literami, czyli DDT, przysporzyła ogromnych strat. Tak samo było i w tym przypadku. DDT przenikało do ofiar pustułek – drobnych gryzoni, owadów, małych ptaków czy osesków. Substancja poprzez zasiedlenie się w organizmie pustułczych kąsków, trafiała ostatecznie do ciała sokołów, a potem prowadziła do wielu negatywnych skutków – spadku masy ciała, śmierci w męczarniach, ścieńczenia lub całkowitego braku skorupek jaj, śmierci zarodków. DDT zebrało ogromne żniwa. Poza tym, na populację pustułki w ubiegłym wieku miały wpływ także czynniki naturalne, jak obniżenie populacji średniej wielkości ptaków krukowatych – wron oraz gawronów, z których to gniazd pustułka korzystała i adaptowała je na własny użytek. Nie bez znaczenia był także wzrost populacji kruków. Te duże ptaki niejednokrotnie plądrowały gniazda pustułek, po to by zdobyć ich bezbronne pisklęta lub zjeść jaja. I tak pustułka pod koniec XX w. nie miała lekkiego życia. Dopiero w końcówce lat ’90 i na początku XXI w. zaczęto dostrzegać oraz rozwiązywać problemy tego najpospolitszego sokoła. Jednym z zadań, które pozwoliły pustułce odnowić populacje, było instalowanie specjalnych budek lęgowych. To umożliwiło bezpieczne wyprowadzanie lęgów oraz „zakładanie” gniazd w miejscach dotąd dla pustułek niedostępnych. W ten sposób populacja gatunku zaczęła systematycznie wzrastać, a co za tym poszło, coraz częściej sokoły zaczęły gnieździć się w miastach. Owszem ptaki te już od XIX wieku zasiedlały ludzkie osady, ale dopiero wraz ze wzrostem populacji oraz dostępności dogodnych miejsc na gniazdowanie, takich jak wyrwy w budynkach, nisze na poddaszach, dzwonnice, wieże kościelnie oraz inne budowle pozwoliły na dobre zagościć tym ptakom obok nas

[madohora]

kania, Milvus,
rodzaj ptaków z rodziny jastrzębiowatych;
kilka gatunków; smukła budowa ciała, długie skrzydła, rozwidlony ogon; polują na drobne kręgowce, także owady; zamieszkują zadrzewione (niektóre blisko osiedli ludzkich) i lesiste obszary Eurazji, Afryki i Australii, zwykle w pobliżu wód; w Polsce 2 gatunki: kania ruda, M. milvus, długość 72 cm, poluje chętnie na drobne gryzonie, oraz kania czarna, M. migrans, długośc ok. 60 cm, głównie rybożerna, także padlinożerna; pospolite w lasach niżowych, chronione.

[madohora]

Areał lęgowy myszołowa obejmuje Europę i północną Azję, na wschód aż po Pacyfik. Populacje południowe i zachodnie są osiadłe, pozostałe - wędrowne. Nasze ptaki odlatują na zachód, na ich miejsce przylatują do nas osobniki z północy. Myszołów gniazduje w całej Polsce z górami włącznie. Jest średnio liczny.

[madohora]

gołębie, Columbinae,
podrodzina ptaków z rodziny gołębiowatych;
występowały prawdopodobnie od trzeciorzędu; najstarszym znanym przedstawicielem kopalnych gołębiowych jest Microena goodwini z wczesnego eocenu z Anglii; współcz. ponad 190 gat.; występują na całym świecie z wyjątkiem Arktyki i Antarktydy; m.in. przodek gołębia domowego gołąb skalny; w Polsce występują 4 gat.; największym z krajowych g. jest grzywacz; wędrownym gat., związanym z lasami jest siniak, o charakterystycznym sinopopielatym upierzeniu; na obrzeżach lasu i wśród zadrzewień śródpolnych występuje turkawka — wędrowny gat., którego nazwa łac. jest transkrypcją głosu tokowego; gat. ściśle związanym z ludzkimi osiedlami jest sierpówka.

[madohora]

zięby, Fringillinae,
podrodzina ptaków z rodziny łuszczaków, obejmująca tylko 3 gatunki należące do 1 rodzaju — Fringilla;
upierzenie samca barwne; gniazdo kunsztowne, kuliste, na drzewach; głos bardzo melodyjny; pospolita w lasach i parkach; wędrowna, częściowo osiadła; kilka gatunków zamieszkujących Europę, zachodnią i północną Azję, północną Afrykę; w Polsce zięba zwyczajna, F. coelebs; długość ok. 15 cm, chroniona, oraz zięba jer.

[madohora]

kanarek, Serinus canaria,
ptak z rodziny łuszczaków;
dł. ok. 12 cm; upierzenie samca żółtozielone, z czarnymi kreskami, samicy brunatnoszare; roślinożerny; zamieszkuje W. Kanaryjskie, Maderę i Azory; 1478 sprowadzony przez Hiszpanów do Europy stał się protoplastą licznych ras hod., różnych pod względem ubarwienia i wielkości; kanarki holenderskie, duże, o smukłej budowie, z osobliwie zgiętym grzbietem, kanarki harceńskie, wyróżniające się pięknym śpiewem.

[madohora]

Zamieszkiwały tu także kosy (Turdus merula). Po pewnym czasie wypuszczono je na wolność i dłuzszy czas trzymały się w ogrodzie, aż je inne ptaki przerzedziły.

[madohora]

Przejdźmy teraz do drugiej części zwierzyńca, do wspa niałego zaiste parku T. Kościuszki, dokąd zczasem przenie siony będzie cały zwierzyniec. W ogrodzie botanicznymi pozostaną tylko mniejsze okazy. Na pięknym, czysto utrzymanym i zarybionym dość du żym stawie kołyszą się majestatyczne ptaki: łabędzie (Cyg- nus olor). Z szyją esowato wygiętą i rozpuszczonemi skrzy dłami, przecinają te nadobne ptaki zwierciadło wody, pływając powoli i poważnie w stronę przystających widzów, którzy im rzucają chleb, precle, a niekiedy specjalnie przy noszone gotowane ziemniaki. Dary te przyjmują łabędzie bardzo chętnie, jak niemniej osiem garbonosych i niezgrabnych przedstawicieli rodziny gęsi (Anser idae), które odważnie wchodzą z wody by wziąć z rąk żywność.

[madohora]

KORMORAN

[madohora]

JELEŃ.

[madohora]

łania,
łow. samica jelenia i daniela;
nazwa ta obejmuje różne gat. jeleni, ale nie dotyczy łosia i sarny.

[madohora]

Również i tutaj porozwieszała na drzewach dobroczynna i dbała ręka klatki dla gnieżdżenia się ptaszków i dla ich schroniska przed wiatrem, burzą i mrozem. W najbliższym czasie przyjdą też lwy z ogrodu bota nicznego do parku. Idąc od wspomnianych trzech zagród przez parkowy plac im. Herzbergera, szczęśliwego inicjatora założenia dzisiejszego parku Kościuszki na miejscu około' pięćsetmorgowem, obejmującem dzikie resztki lasu — docie ramy do miejsca, gdzie ma powstać stały budynek - dla lwów i przezimowania innych zwierząt egzotycznych.

[madohora]

Myszołowa pokaleczonego groźnie w boju ze swym rówieśnikiem, musiano dobić.

[madohora]

Lista ofiarodawców: Poza wspomnianą już frekwencją, potężnym dowodem zrozumienia potrzeby zwierzyńca i szerokiego zainteresowa nia się nim są liczne bardzo dary, które uzupełniają i powięk szają zwierzyniec. Z miłą przyjemnością czynię zadość obo wiązkowi utrwalenia nazwisk tych, którzy w zaraniu powsta wania instytucji, złożyli na jej cele liczne dary w okazach, a nieraz w gotówce lub w martwym inwentarzu. Z całego serca pragnąłbym podać kompletny spis, nikogo nie opuścić, każdemu podziękować. A jednak rzecz to trudna. Jeśli więc niejedno nazwisko z pamięci mej uszło, lub też zapisek wśród twardej pracy mego żołnierskiego życia gdzieś mi się zawie ruszył — proszę mnie nie winić, a tylko uwierzyć, że z równą wdzięcznością odnosi się Dyrekcja Ogrodów Miejskich, jak i ja osobiście, do wszystkich ofiarodawców, nie bacząc zu pełnie na większą lub mniejszą wartość daru — a tylko na ich budującą gotowość w przyjściu zwierzyńcowi z pomocą. Wykaz zaczynam od lutego 1927 r. i zawiera on: Nazwi sko i miejsce zamieszkania ofiarodawcy, rodzaj daru i data jego nadesłania. Litera „K“ w nawiasie (K) oznacza, że ofia rodawca w czasie składania daru zamieszkiwał w Katowi cach. Wykaz ten jest dla Szanownego Czytelnika również przeglądem tych zwierząt, które ongiś były w zwierzyńcu, a potem albo zeszły, albo zostały wypuszczone na wolność do parku Kościuszki, lub też wymienione na inne okazy, albo też wreszcie oddane do laboratorjum bakteriologicznego w Cieszynie, jak część morskich świnek. Spis ofiarodawców jest długi

[madohora]

Przeważnie zamieszkuje duże rzeki o spokojnym nurcie (od ich środkowego biegu aż po ujście), a także ich dopływy. Spotykany jest także w różnego rodzaju starorzeczach, rozlewiskach a nawet na obszarach bagiennych. Ponieważ jest gatunkiem plastycznym łatwo adaptuje się do różnych warunków. Jego tolerancja na zasolenie wody sprawia, że bywa spotykany w przybrzeżnej strefie mórz. Drogą morską zdarza mu się kolonizować wyspy w bezpośrednim sąsiedztwie kontynentu. Jednym z ulubionych siedlisk są gęste skupiska roślin, zarówno tych nadbrzeżnych jak i wodnych. Niekiedy kajman niesiony wraz z prądem wody na takim fragmentarycznym dywanie z roślin, może przebyć dziesiątki kilometrów, by w końcu wraz z prądami morskimi trafić na dość odległe wyspy.

[madohora]

Na dużej masywnej głowie pomiędzy oczami na kościach czaszki pod oczodołami występuje kościsty twór, przypominający poprzeczkę okularów. Podobny kostny twór mają kajman czarny i kajman szerokopyski. Pysk średnio długi. Ubarwienie ciała zazwyczaj ciemnooliwkowe. Młode osobniki są żółte z ciemnymi plamami na ciele i ogonie. Wraz z wiekiem żółty kolor zanika. Podgatunki różnią się między sobą kolorem, rozmiarami i kształtem czaszki.

[madohora]

Opowiem wam bajkę o krokodylu:
Przed laty tylu a tylu
Żył pewien krokodyl w Nilu.
Raz w miejscu upatrzonym
Zabił człowieka ogonem,
Ale zżarł tylko połowę,
A więc kończyny i głowę,
Tułów natomiast zakopał roztropnie
I powiedział: "To jutro się opchnie."

Bierzcie z niego przykład, dzieci,
Nie zjadajcie wszystkiego jak leci,
Lecz przy kąsku najsmaczniejszym
Pomyślcie o dniu jutrzejszym.

Jan Brzechwa

[madohora]

Najczęściej spotykana w nadbrzeżnych zaroślach oraz w lasach, gdzie wyciągnięta na gałęzi wygrzewa się w promieniach słońca. Zagrożona skacze do wody, w której potrafi błyskawicznie się poruszać (stąd jej druga nazwa: agama wodna). Sprawnie pływa, składając kończyny wzdłuż ciała i poruszając na boki spłaszczonym ogonem, ponadto doskonale nurkuje. Równie szybko porusza się na lądzie, skacząc miedzy gałęziami, a na otwartych przestrzeniach niekiedy biegnie wyprostowana na tylnych kończynach, podobnie jak bazyliszki. Jest płochliwą jaszczurkę, żyje przeważnie w grupach złożonych samca oraz kilku samic zamieszkujących dane terytorium.

[madohora]

Długość ciała ok. 90 cm, maksymalnie ok. 100 cm z czego 2/3 stanowi ogon (chociaż samice są wyraźnie mniejsze od samców).

[madohora]

Południowe Chiny, Tajlandia.

[madohora]

Zamieszkuje dorzecze Amazonki i Orinoko. Spotykana nad brzegami rzek, starorzeczy i mulistych jezior wśród tropikalnej dżungli. W ciągu dnia najczęściej wyleguje się zwinięta spiralnie na okazałym konarze zwisającym nad wodą. Często wybiera miejsca w pobliżu wodopojów, co ułatwia jej polowanie na przechodzące pod konarem zwierzęta. Anakondy chętnie przebywają w wodzie, która jest dla nich zarówno miejscem wypoczynku i schronieniem jak i niekiedy dogodnym terenem łowieckim. Sprawnie pływa (z prędkością do 20 km/h) i nurkuje (pod woda może przebywać kilkanaście minut). Aktywna głównie o zmierzchu i w pierwszych godzinach nocnych, wtedy też najczęściej poluje.

[madohora]

Przed okresem godów węże te zapadają w sen zimowy. Choć de facto w tej części świata zima nie występuje, podczas grudnia i stycznia opady są nieco mniejsze i anakondy chowają się do głębokich jezior, gdzie czerpią powietrze z wielkich pęcherzy powietrza. Samice odizolowane od samców mogą rozmnażać się partenogenetycznie

[madohora]

Anakonda boliwijska (Eunectes beniensis) została opisana w roku 2002. Od Anakondy zielonej różni ją żółty brzuch i czarne plamki na grzbiecie. Jest nieco mniejsza – dorasta do około 3 metrów, a swoje ofiary może trawić nawet do 4 miesięcy! Jak sama nazwa wskazuje, spotkamy ją głównie w Boliwii.

[madohora]

Lęg jest wysiadywany przez oboje rodziców przez 12 dni. Młode opuszczają gniazdo po około 14 dniach, ale przez następne dwa tygodnie są jeszcze dokarmiane przez rodziców, przy czym samiec robi to częściej.

[madohora]

Długość ciała wynosi 23–27 cm. Miedzianki szmaragdowe są stosunkowo niewielkimi gołębiami o zaokrąglonych kształtach ciała i dość krótkim ogonie. Upierzenie jest głównie fioletowawo-brązowe. Od czoła za oko ciągnie się biały obszar. Ciemię niebieskoszare, o zmiennej barwie. Zależnie od podgatunku, na skrzydle może być obecna biała plama lub plama w innym kolorze. Płaszcz, barkówki i pokrywy skrzydłowe są zielone, opalizujące. Miedzianki szmaragdowe podzielić można na dwie grupy: osobników o szarej czapeczce (grupa C. i. indica) i osobników o brązowej czapeczce (grupa C. i. longirostris). Systematyka jest sporna; niektórzy autorzy uznają miedzianki szmaragdowe i miedzianki brązowogłowe za osobne gatunki na podstawie różnic w upierzeniu i głosie ptaków z różnych regionów, za czym jednak nie przemawia istnienie form przejściowych.

[madohora]

Choć obowiązującą polską nazwą gatunku jest miedzianka szmaragdowa, w materiałach dotyczących hodowli występuje również pod nazwą gołąbeczek zielonoskrzydły

[madohora]

[madohora]

Po raz pierwszy gatunek opisał Karol Linneusz w 1758. Nowemu gatunkowi nadał nazwę Gracula religiosa. Jako miejsce pochodzenia holotypu wskazał Azję autorzy Handbook of the Birds of the World zawężają ten obszar do Jawy. Systematyka w obrębie gatunku niejasna, kilka podgatunków (venerata, robusta i enganensis) traktowanych jest przez niektóre ujęcia systematyczne jako odrębne gatunki. Gwarek malabarski (G. indica), uznawany do niedawna za podgatunek gwarka czczonego, jest już powszechnie traktowany jako odrębny gatunek. Międzynarodowy Komitet Ornitologiczny wyróżnia obecnie 7 podgatunków, a za osobne gatunki uznaje taksony robusta i enganensis. Autorzy Handbook of the Birds of the World wyróżniają jeszcze podgatunek G. r. miotera, mający występować wyłącznie na wyspie Simeulue

[madohora]

W 1992 wpisano gwarka czczonego do Załącznika III CITES, a w 1997 do Załącznika II. W Azji gwarki czczone to popularne ptaki ozdobne, cenione za zdolność do naśladowania dźwięków. W Indiach eksport gwarków został zakazany w 1972, jednak ptaki są nadal łapane, najpewniej na handel wewnątrz kraju. W Mjanmie zabronione prawem jest łapanie, przetrzymywanie, nabywanie i sprzedaż gwarków; w 2005 oceniono jednak, że prawo to jest słabo egzekwowane. W 2002 i 2003 donoszono o eksporcie gwarków z kraju. Według informacji z 2003, w Kambodży często trzymano gwarki jako zwierzęta domowe, zaobserwowano jedynie marginalny handel międzynarodowy. Szczególnie silne spadki liczebności odnotowano w Chinach, Malezji, Tajlandii i Indonezji

[madohora]

Charakterystyczny, głośny głos przypominający histeryczny, ludzki chichot. Odzywa się głównie o świcie i zmierzchu.

[madohora]

Lancetogłów meksykański, Meksykański wąż królewski (Lampropeltis mexicana) – gatunek niejadowitego węża z rodziny połozowatych. Występuje na całej Wyżynie Meksykańskiej w Meksyku oraz południowych Stanach Zjednoczonych

[madohora]

Małe zwierzęta głównie gryzonie, płazy, małe ptaki, jaszczurki, bezkręgowce, ale również jaja. Są aktywne nocą – za dnia odpoczywają w ukryciu. Jak inne połozy węże mleczne zjadają inne węże.

[madohora]

Nadają się do trzymania ich przy domu, pod warunkiem, że zapewni się im przestronną, zewnętrzną wolierę, w której będzie posadzona duża ilość roślin.

[madohora]

Słowik chiński na wolności przebywa w niedużych grupach. Wyróżnia się on nie tylko melodyjnym śpiewem, ale także pięknym barwnym upierzeniem. Jest niedużym ptaszkiem, którego długość może dochodzić do 16 cm. Głowa, grzbiet i boki skrzydeł ubarwione są na zielono z oliwkowym odcieniem.
Wokół oczu ptak ten posiada charakterystyczną i jasną obwódkę. Dziób i nóżki są barwy różowej. Podbrzusze słowika jest koloru żółtozielonego. Posiada on lotki w czterech kolorach: niebieskim, zielonym, żółtym i czerwonym. Natomiast sterówki ogona mają barwę szarozieloną.

[madohora]

Sójkowiec białoczuby zamieszkuje w zależności od podgatunku:

sójkowiec białoczuby (Garrulax leucolophus leucolophus) – Himalaje i południowo-wschodni Tybet.
Garrulax leucolophus patkaicus – północno-wschodnie Indie, zachodnia Mjanma i zachodni Junnan (południowe Chiny).
Garrulax leucolophus belangeri – środkowa Mjanma do południowo-zachodniej Tajlandii.
sójkowiec rdzawogrzbiety (Garrulax leucolophus diardi) – wschodnia Mjanma i południowe Chiny do Indochin.

[madohora]

Zajęcia dla grup zorganizowanych odbywać się będą przez całe ferie, czyli o d 16 do 27 stycznia w godzinach od 9:30 do 14:00.

[madohora]

Zapisy dla grup zorganizowanych odbywają się za pośrednictwem formularza zgłoszeniowego na stronie: slaskiezoo.pl/educational/zoo-detektywi-na-tropie-grupy-zorganizowane/680

[madohora]

Chciałam sprawdzić co je zeberka
A tu wszędzie są żeberka
Teraz problem mam nie lada jaki
Czy żeberka to też ptaki?!

[madohora]

Spacer trwa około 90 min. i obejmuje zwiedzanie wybranych ekspozycji na terenie Śląskiego Zoo.

[madohora]

Zgłoszenia należy dokonać co najmniej 3 dni przed planowaną wizytą. W przypadku dużego zainteresowania decyduje kolejność zgłoszeń

[madohora]

🦋🦋🦋

[madohora]

Podstawową funkcją ogrodu zoologicznego jest dziś hodowla zwierząt zagrożonych wyginięciem.
W Śląskim Ogrodzie Zoologicznym dokładamy wszelkich starań, aby jak najlepiej realizować tę funkcję. W 2022 r. mogliśmy pochwalić się wieloma sukcesami hodowlanymi, a także wydarzeniami o dużym znaczeniu z punktu hodowli i ochrony zwierząt.

[madohora]

W 2022 r. sprowadzono łącznie 109 nowych osobników reprezentujących 48 gatunków.

[madohora]

🦋🦋🦋

[madohora]

Rozwój i modernizacja ogrodu zależne są od ilości i jakości prowadzonych inwestycji. W 2022 r. prac inwestycyjnych nie brakowało. Najbardziej widoczne były działania związane z największymi inwestycjami, jednak oprócz nich zrealizowano wiele mniej kosztownych, ale równie istotnych działań. Biorąc pod uwagę fakt, ze Śląskie Zoo powstało w połowie XX w., a duża część infrastruktury pamięta jeszcze początki jego funkcjonowania, to każda, nawet najdrobniejsza modernizacja przybliża go
do standardów nowoczesnego ogrodu zoologicznego na miarę XXI w

[madohora]

Modernizacja wybiegu surykatek,

[madohora]

Inwestycje trwające w 2022 r. i nie zostały jeszcze ukończone:

[madohora]

🦋🦋🦋

[madohora]

Sytuacja geopolityczna odbiła się wyraźnie w tym roku na działalności ogrodów zoologicznych. Nowa sytuacja wywołana wojną w Ukrainie nie tylko spowodowała konieczność zmian niektórych planów dotyczących transportów zwierząt, ale również postawiła przed nami nowe wyzwania, mające na celu niesienie pomocy zwierzętom z ukraińskich ogrodów zoologicznych oraz obywatelom Ukrainy.

[madohora]

🦋🦋🦋

[madohora]

Edukacja w ogrodzie zoologicznym to również etykietaż ogrodu. W 2022 r. wymieniono ponad 50 tablic gatunkowych, informacyjnych i edukacyjnych, które zostały umieszczone w 53 nowych ekspozytorach. Dzięki temu nasi goście odwiedzając zoo, mogą w łatwy i przystępny sposób poznać nie tylko nazwy prezentowanych gatunków zwierząt, ale także zapoznać się z podstawowymi informacjami na ich temat. Nowe tablice dostosowane są do potrzeb osób z trudnościami w komunikowaniu się, dzięki czemu zoo staje się bardziej przystępne dla wszystkich odwiedzających. Tablice pojawiają się na terenie zoo od trzech lat, stopniowo zastępując stary etykietaż.

[madohora]

Jak co roku w okresie Bożego Narodzenia w Śląskim Ogrodzie Zoologicznym zobaczyć będzie można szopkę bożonarodzeniową. Będzie można ją odwiedzać od 19 grudnia 2022 r. do 8 stycznia 2023 r. w godzinach zwiedzania zoo.

[madohora]

[madohora]

[madohora]

Podczas spotkania nastąpił długo wyczekiwany moment – ogłoszenie wyników konkursu na imiona dla rosomaków.

[madohora]

Trotyl - propozycja zgłoszona przez Panią Maję.

[madohora]

Pingwiny Humboldta, inaczej nazywane pingwinami peruwiańskimi, są gatunkiem występującym na wybrzeżach Peru w rejonie występowania chłodnego prądu Humboldta. Polskie zimy są dla nich zbyt zimne, stąd każdego roku pingwiny w Śląskim Ogrodzie Zoologicznym przenoszone są na okres jesienno-zimowy do ogrzewanych pomieszczeń wewnętrznych.

[madohora]

Podczas zwiedzania zoo należy zasłaniać usta i nos maseczką lub przyłbicą, pamiętać o dezynfekcji rąk oraz o zachowywaniu odległości min. 2 od innych zwiedzających. Należy również unikać dotykania poręczy i barierek.

[madohora]

Nasz kondor wykluł się 6 listopada 1964 r. w nieistniejącym już dzisiaj argentyńskim ogrodzie zoologicznym Jardin Zoologico Municipal Rosario. Dwa lata później trafił do zoo w Gdańsku. W 2005 r. przyjechał do Chorzowa, gdzie zamieszkiwał dużą wolierę w sąsiedztwie sów i orłów. Jako jeden z największych latających ptaków świata wprawiał nas w zachwyt i budził podziw. Był jednym z najbardziej rozpoznawalnych ptasich mieszkańców naszego zoo.

[madohora]

"Są maluszki, jest nadzieja" - II TyDzień Misji Ogrodów Zoologicznych

[madohora]

Nie zabraknie też różnych ciekawostek na temat zwierząt oraz zagadek i konkursów.

Ogrody zoologiczne to prawdziwe wyspy zieleni w miejskiej dżungli lub na obrzeżach wielkich aglomeracji. Dają wypoczynek oraz możliwość kontaktu ze zwierzętami i obserwacji przyrody. Zwierzęta, które są w ogrodach zoologicznych, już od wielu dziesięcioleci nie pochodzą z natury lecz z wymiany między ogrodami. A ta, jak i wiele innych kwestii związanych z hodowlą i dobrostanem zwierząt, jest nadzorowana przez organizacje, do których należą ogrody tj.: EAZA, WAZA, EARAZA.

[madohora]

W połowie lutego do stada naszych lwów dołączyła młoda samica.

[madohora]

10:30 - Oficjalne nadanie imienia pierwszemu śląskiemu pingwinowi.

[madohora]

21 kwietnia do naszego zoo przyjechała grupa hulmanów z czeskiego Zoo Ostrava.

[madohora]

Przyjazd hulmanów nie oznacza zniknięcia gerez abisyńskich z naszego zoo. Decyzją koordynatora hodowli tego gatunku w ramach EEP, część grupy, która od lat przebywała w naszym zoo nadal zobaczyć można w dalszych pomieszczeniach budynku małpiarni.

[madohora]

Decyzja o wyjeździe gepardów do Francji zapadła w marcu. Od tego czasu trwały przygotowania do wyjazdu samic – nauka wchodzenia do skrzyń transportowych oraz przygotowanie stosownej dokumentacji.

[madohora]

Opłatę w wysokości 10,00 zł za wypożyczenie na czas zwiedzania zoo, wnosi się tylko w kasach ŚOZ

[madohora]

Czy w tym roku uda się powtórzyć sukces z pierwszych dwóch edycji BO?

[madohora]

Ze względu na złe warunki atmosferyczne wydarzenie zostało przesunięte na dzień 1 października 2022 r.

[madohora]

Od 1 do 28 października:

Poniedziałek – piątek – 9:00 – 17:00 (kasy i wstęp do 16:00)
Soboty i niedziele – 9:00 – 18:00 (kasy i wstęp do 17:00)

Po godz. 17:00 wyjście z terenu ogrodu możliwe będzie wyłącznie bramą główną.

Ze względu na zmianę czasu na zimowy, od 30 października obowiązywać będą zimowe godziny zwiedzania - codziennie: 9:00 – 16:00 (wstęp i kasy do 15:00).

[madohora]

Bongo - nowi mieszkańcy zoo

Nowych mieszkańców można już zobaczyć.

[madohora]

gra terenowa - może do niej dołączyć każdy, w dowolnym momencie zwiedzania zoo. Kartę do gry możesz pobrać tutaj (na terenie zoo dostępna będzie ograniczona ograniczona ilość kart).

[madohora]

Głuszce i cietrzewie zamieszkały w nowych wolierach w Śląskim Zoo

Ptaki zamieszkały w nowych wolierach w sąsiedztwie Mini Zoo.

[madohora]

[madohora]

[madohora]

Okazało się, że pieśni śpiewane dla samicy powodowały podobny wzrost aktywności neuronów w brzusznej części nakrywki śródmózgowia, jak związki narkotyczne. Natomiast śpiewanie w samotności nie dawało podobnego efektu. Fakt, że trele dla potencjalnej partnerki uszczęśliwiają ptaki, nie zdziwił naukowców. Takie zaloty są przecież niezbędnym krokiem na drodze do uzyskania potomstwa i dlatego powinny dostarczać przyjemnych doznań.

[madohora]

Wyróżniono dwa podgatunki T. guttata
zeberka timorska (Taeniopygia guttata guttata) – Małe Wyspy Sundajskie.
zeberka australijska (Taeniopygia guttata castanotis) – środkowa Australia. Takson często traktowany jako odrębny gatunek[

[madohora]

Zeberki zwykle zakładają gniazda na drzewach lub w krzewach. Samica składa najczęściej 3–4 jaja, ale może złożyć też tylko 2 albo aż 8. Wysiadywanie zaczyna się po zniesieniu 3. jaja, wysiadują oba ptaki na zmianę. Po 12–14 dniach wykluwają się pierwsze młode. Około 17. dnia od wylęgu pierwsze młode zaczynają opuszczać gniazdo, a masowy wylot ma miejsce zazwyczaj około 21. dnia od wylęgu. Młode w wieku 8 tygodni zaczynają swoje pierwsze pierzenie, a w 12–14. tygodniu uzyskują upierzenie dorosłego ptaka.

[madohora]

Po pierwsze skóra. W tym czasie ma gładką strukturę, w odróżnieniu od fazy lądowej, kiedy to można zaobserwować wyraźne wypustki nadające chropowaty wygląd, a będące w istocie ujściami gruczołów jadowych, niezwykle ważnych podczas wędrówek płazów na lądzie, jako element ich ochrony przed drapieżnikami. Ubarwienie ciała przybiera bardziej jaskrawych, wyrazistych barw. Kontrast pomiędzy poszczególnymi barwnymi elementami ciała się pogłębia. U samców podczas godów kloaka ulega znacznemu powiększeniu, a poza tym u podstawy ogona dochodzi do wykształcenia 8 mm nici. Stanowi to element charakterystyczny dla tego gatunku, ponieważ żadna inna polska traszka nie wytwarza tego rodzaju przydatka godowego. Sama nić jest delikatna, w związku z czym bardzo często można spotkać osobniki bez nici lub z nicią uszkodzoną na przykład na skutek nieudanego ataku drapieżnika lub niezbyt delikatnego obchodzenia się z osobnikiem podczas chwytania. Granica między tułowiem a głową nie jest zbyt wyraźna, a patrząc na traszkę z boku można odnieść wrażenie, że jej ciało przypomina prostokąt, stąd też w wielu opisach spotyka się określenie tego kształtu jako „kanciasty”. Ogon spłaszczony bocznie, przystosowany do pływania, działa niczym motor napędowy w łodzi. Podczas godów powstaje na nim fałd, który nadaje wygląd przypominający liść wierzby. Zasięg występowania rozciąga się od Sudetów po Karpaty. Nie bez powodu zatem została nazwana „karpacką”. Płaza można obserwować na terenie Polski, Czech, Słowacji oraz Ukrainy i wszędzie, gdzie występuje jest dość częstym, choć niezbyt licznym mieszkańcem. Najwięcej tych traszek można spotkać w Bieszczadach, gdzie żyje niemal 1/3 światowej populacji gatunku. Im dalej na zachód, tym możliwość spotkania z płazem rzadsza, ale według Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody zaliczono ją do gatunku najmniejszej troski, a obecnie sytuacja traszki karpackiej wydaje się być stabilna. Aczkolwiek jeśli ktoś chciałby polepszyć ich los, wówczas można na własną rękę wykonać pewne zabiegi we własnym ogrodzie, by zachęcić płazy do zamieszkania obok nas, o czym piszę dalej.

[madohora]

Traszka grzebieniasta jest gatunkiem typowo nizinnym, zasiedlającym dużą cześć obszaru Europy, począwszy od północno-wschodniej Francji na zachodzie aż po Ural na wschodzie. Na północy występuje m. in, na Półwyspie Skandynawskim, gdzie dochodzi do 67 st. N. Mimo że lokalnie może występować na terenach górskich do 2000 m. n.p.m., w Polsce unika terenów górskich, dochodząc do 700 m. n.p.m.

[madohora]

Traszka górska (Ichtyosaura alpestris) to gatunek płaza z rodziny salamandrowatych zamieszkujących, jak wskazuje nazwa, pasma górskie na terenie całej Europy, a także Nowej Zelandii, gdzie została introdukowana. Duży zasięg występowania połączony z silną izolacją geograficzną sprawił, że traszka górska ma wiele „ras geograficznych” o nieco odmiennym wyglądzie. Ich ogólna budowa nie różni się jednak znacznie.

[madohora]

Ubarwienie traszki jest czymś godnym podziwu już w czasie obserwacji gołym okiem, w świetle dziennym. Ale jak się okazuje, ten mały płaz ma do zaoferowania znacznie więcej niż to co widzimy. Badania wykazały, że podobnie jak wiele podwodnych stworzeń, w tym korale i niektóre ryby, traszki wykazują cechę zwaną biofluorescencją. Były jednymi z pierwszych lądowych kręgowców, u których odkryto tę cechę, ale z czasem udowodniono, że przy naświetlaniu światłem o odpowiedniej długości fal, większość płazów, od salamander po żaby, rozświetla się na żółto-zielono niczym fluorescencyjne bransoletki koncertowej publiczności. Dzieje się tak dzięki specjalnym białkom skóry i innych tkankom zdolnym do biofluorescencji organizmów, które pochłaniają światło słoneczne i reemitują je w postaci fali o innej długości. Naukowcy do tej pory głowią się nad funkcją tej cechy, ale najbardziej prawdopodobnym wyjaśnieniem jest komunikacja i lokalizacja osobników danego gatunku. Traszki prowadzą nocny tryb życia przez około 9 miesięcy każdego roku. Takie intensywne świecenie umożliwia wzajemne widzenie się nawet pod osłoną najciemniejszej nocy.

[madohora]

Zazwyczaj zimy na niżu bywają łagodniejsze niż w górach, to też tam gdzie niżej łatwiej przetrwać ten trudny okres w roku. Według danych zgromadzonych przez badaczy płazów traszka grzebieniasta występuje na wysokościach nie wyższych jak 800 m n.p.m. Najwyżej w Polsce obserwowano ją na Pogórzu Karpackim. Ze wszystkich polskich traszek, tę najbardziej ciągnie do wody. Podczas wspomnianych już przeze mnie godów traszka grzebieniasta zasiedla sadzawki, glinianki, doły po wykopanym torfie, żwirownie czy tereny zalewowe. Co ciekawe płaza można spotkać także w wodach, które mają wyższy stopień eutrofizacji. Jednym z warunków zamieszkania danego akwenu przez traszki jest muliste dno. A na dodatek zbiornik powinien posiadać silnie zarośniętą linie brzegową. Podobno wody stojące, porośnięte w 80% stanowią lepsze miejsce do rozrodu dla tych zwierząt aniżeli mniej zarośnięte stawy czy sadzawki bądź starorzecza. Naukowcy zajmujący się tym zagadnieniem, udowodnili, że w zbiornikach z bujną roślinnością płazy odnoszą większy sukces lęgowy. Tyle o środowisku rozrodu, co ze środowiskiem poza tym okresem?

[madohora]

Chyba, że nadejdzie czas wędrówek, wówczas przyjdą i traszki, i żaby trawne, a może nawet salamandra plamista się zakręci (oczywiście na obszarze, na którym występuje). Ale cały rok płazów tam nie będzie… Zatem, jeśli chcemy mieć traszkę zwyczajną, jeśli chcemy podziwiać spektakularne, choć milczące, gody, stwórzmy im odpowiednią przestrzeń do życia. Weźmy się za kopanie zbiornika wodnego o średnicy 10 m oraz głębokości maksymalnie 1 m. Strefę przybrzeżną obsadzamy dość gęsto nadwodną roślinnością, najlepiej taką, którą znamy znad krajowych wód. Dobrym pomysłem będzie posadzenie niezapominajki. W jej liściach rosnących pod wodą traszki grzebieniaste składają jaja. Pamiętajmy o dobrym nasłonecznieniu, ponieważ cykl rozwojowy płazów przebiega lepiej, gdy temperatura wody jest wyższa, a ponadto nie zarybiajmy oczka. Ryby zjadają jaja, zjadają także owady stanowiące pokarm dla larw, jak również same larwy.

[madohora]

Najnowsze badania pokazują nieco inne spojrzenie na pokrewieństwo między tymi dwoma gatunkami. Badacze porównali mtDNA jednej i drugiej – mtDNA to materiał genetyczny ukryty w mitochondriach, czyli niewielkich organellach komórkowych odpowiadających za wytwarzanie energii użytecznej dla organizmu podczas procesów metabolicznych. Ponieważ mitochondrialne DNA jest dziedziczone po matce w niemal całkowicie niezmiennej sekwencji, naukowcy mogli na tej podstawie sprawdzić na ile zawarty w tym organellum materiał genetyczny, zarówno traszki karpackiej jak również zwyczajnej, jest podobny.

[madohora]

Traszka górska podobnie jak inne krajowe traszki jest gatunkiem ziemno-wodnym, który w okresie godów przebywa w wodzie, natomiast po ich zakończeniu przebywa w pobliżu wody. W okresie godów, które mają miejsce w różnego typu wodach stojących (najczęściej są to śródleśne stawy lub zarośnięte rowy ale także różne rozlewiska) jest aktywna cały dzień. Na lądzie jest aktywna w nocy oraz w trakcie deszczowych dni, najczęściej spotykana w lasach wśród omszonych pni i ściółki, niekiedy także na obrzeżach wilgotnych łąk. Zimuje przeważnie na ladzie, podobnie jak inne płazy w różnego rodzaju norach, lub zagrzebana w głębokiej warstwie ściółki. 

[madohora]

Traszka zwyczajna zamieszkuje różne części Europy – głównie rejony wschodnie, centralne oraz północne. W Polsce jest to płaz występujący dosyć powszechnie, z tego względu uznawany jest w naszym kraju za najpospolitszy gatunek traszki. Zamieszkuje w głównej mierze tereny nizinne, o wiele rzadziej bytuje w górach.

[madohora]

Traszka helwecka należy do rodziny salamandrowate (Salamandridae). Ciało jest wydłużone. Grzbiet jest brązowy lub oliwkowy, w ciemne plamki. Spód jest żółtawo pomarańczowy, pokryty ciemnymi plamkami. Podgardło jest żółtawe lub różowawe. Dymorfizm płciowy jest szczególnie widoczny w okresie godowym. W tym czasie u samców występują charakterystyczny, nitkowaty twór na końcu ogona oraz fałdy skórne. Ponadto samice są większe od samców. Gatunkiem podobnym jest między innymi traszka zwyczajna (Lissotriton vulgaris).

[madohora]

Kanibalizm - pożeranie się osobników tego samego gatunku wskutek głodu, zagęszczenia populacji itp. Występuje np. u owadów, pajęczaków.

[madohora]

Traszka karpacka jest najmniejsza pośród rodzimych traszek.

[madohora]

Osiąga długość ciała ok. 14 cm. Wierzch ciała żółtobrązowy, brązowy lub brunatny z nielicznymi żółtymi plamkami, wzdłuż grzbietu jaśniejsza pręga, brzuch czarny z niebieskim połyskiem, z czerwonymi lub pomarańczowymi plamami, skóra grzbietu i boków wyraźnie chropowata. Traszka ta ma głowę szeroką, spłaszczoną; oczy małe, duże; pysk zaokrąglony; tułów krótki, masywny; ogon gruby, bocznie spłaszczony oraz kończyny drobne, krótkie. Gatunek ten zamieszkuje głównie wybrzeża prowincji Guangdong, włącznie z Hongkongiem.

[madohora]

Okres godowy trwa od marca do końca maja, i odbywa się w małych, stojących zbiornikach wodnych. Samica składa około 200 jaj. Po jego zakończeniu część osobników pozostaje w wodzie.

[madohora]

Rodzaj Cynops obejmuje kilka gatunków traszek prowadzących w głównej mierze wodny tryb życia. Do najczęściej spotykanych w handlu i hodowli gatunków należą Cynops pyrrhogaster i Cynops orientalis. Traszka chińska pochodzi ze środkowo i południowo-wschodnich Chin. Naturalnym dla niej siedliskiem są stojące, spokojne zbiorniki wodne o dosyć niskich temperaturach. Dno ich, przeważnie pokryte mułem, porastają gęsto wodne rośliny, które są naturalnym dostawcą odpowiednich ilości tlenu oraz służą zwierzętom jako miejsce ukrycia i rozrodu. Sporadycznie można napotkać osobniki tego gatunku w wodach bardzo wolno płynących. Pod osłoną nocy czasem wychodzą na ląd.

[madohora]

Płaz ten znany jest również jako żebrowiec Waltla.[potrzebny przypis] Nazwa ta związana jest z widocznymi na jego ciele pomarańczowymi brodawkami, przez które wyczuć można zakończenia żeber.

[madohora]

W niewoli potrafi przeżyć nawet do 20 lat. Może być karmiona larwami i dżdżownicami, ale także kawałkami chudego mięsa.

[madohora]

Płaz ten charakteryzuje się gładką skórą, obecnością niewielkich gruczołów przyusznych i 11 – 14, przeważnie 12, bruzd międzyżebrowych. Długość ogona, ogólnie biorąc, równa się długości reszty ciała (głowa + tułów). Sam ogon charakteryzuje się bocznym spłaszczeniem (podobnie jak u traszek). Ważną cechą morfologiczną tego gatunku jest obecność tylko 4 palców w tylnej kończynie ("standardowo" w kończynie tylnej płazów jest 5 palców). Serie zębów podniebiennych załamane są pod kątem ostrym, stąd nazwa "kątoząb". Osobniki dorosłe osiągają od 8 do 12 cm, maksymalnie 16 cm.

[madohora]

Z niedawno odkrytych cech dymorficznych należy nadmienić o różnicach w ubarwieniu powierzchni podgardzielowej (samce posiadają białe (IX-XI) i żółte (IV-V) plamki, których brak u samic).

[madohora]

Płaz ten odznacza się wyjątkowymi zdolnościami do przeżycia nawet znacznych zniżek temperatury poniżej 0 °C. Stwierdzono, że potrafi on przetrzymać w stanie hibernacji temperatury dochodzące do -35, a nawet -40 °C. Zawdzięcza on tę cechę zdolnością do produkcji krioprotektantu, którym jest glicerol. Wątroba przed zapadnięciem kątozęba w sen zimowy produkuje znaczne ilości glukozy, która następnie rozprowadzana jest wraz z krwią do ważniejszych narządów i tam zostaje przekształcona w glicerol, który jest pod wieloma względami "lepszy" od glukozy. Ponadto gatunek ten w stanie życia aktywnego znosi temperatury od 0,5 – 29 °C. Poza tym w okresie rozrodczym nie jest wrażliwy na kwasowość wody. Dodatkowo skrzek potrafi rozwijać się dalej, nawet po krótkotrwałym zamrożeniu w lodzie, a larwy potrafią przeżyć obniżkę tlenu w wodzie dochodzącą do 1,5 mg/l.

[madohora]

Na skrzek napadają pijawki, ślimaki, wodopójki, owady wodne i ich larwy, płazy, ptaki i ssaki. Larwy atakowane są przez wodne owady i kijanki żaby Rana dybowskii. Natomiast osobniki dorosłe mają całą rzeszę wrogów (od chrząszczy biegaczowatych po ssaki). Jednakże, płaz ten, jest tylko przypadkowym składnikiem pokarmu tych zwierząt z uwagi na rozwinięte gruczoły jadowe. Powszechny jest natomiast kanibalizm, zarówno na poziomie larw jak i osobników przeobrażonych, w każdym wieku. Z pasożytów stwierdzono przedstawicieli przywr wnętrzniaków, kolcogłowów i nicieni.

[madohora]

Wszystkie krajowe gatunki płazów m.in. traszek są w Polsce objęte ochroną prawną (na mocy Rozporządzenia Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 6 stycznia 1995 r.)

[madohora]

W okresie pobytu na lądzie żeruje głównie nocą, w czasie deszczów również w dzień. W okresie godów, które spędza w wodzie, jest aktywna całą dobę. Głównym jej pożywieniem podczas godów są drobne organizmy wodne: skorupiaki, ślimaki i larwy owadów wodnych. Na lądzie żywi się dżdżownicami, ślimakami bez muszli, małymi owadami i pająkami. Zimuje przeważnie na lądzie, ukryta w rozmaitych ziemnych kryjówkach lub zagrzebana w ściółce

[madohora]

Posiada smukłe, masywne i walcowate ciało, szeroką, płaskawą głowę, zaokrąglony pysk, głęboko wciętą paszczę, otwory nosowe umieszczone na samym końcu nozdrzy. Dobrze zbudowana, lekko sklepiona i wydłużona głowa wyraźnie odgranicza się od tułowia. Zarówno szczęka, jak i żuchwa są uzębione, przy czym zęby podniebienne układają się w dwa równoległe rzędy. Symetrycznie ułożone zęby lemieszowe zakrzywiają się podłużnie, zbliżając się do siebie przednimi końcami, a oddalając tylnymi. Oczy złote lub żółte z okrągłymi źrenicami, gruczoły przyuszne niewidoczne. Wyraźnie dostrzega się za to duży fałd podgardzielowy

[madohora]

Osobniki młode przypominają wyglądem samice. Odróżniać je może żółta pręga na plecach, ciągnąca się od podgardla do kloaki. Rozgałęzia się ona na odnogi które wcinają się w ciemne tło po bokach ciała

[madohora]

Zajmuje zarówno wielkie, jak i małe zbiorniki wodne, z tym że te ostatnie zamieszkuje częściej w południowym obszarze swego zasięgu występowania. Preferuje jednak większe i głębsze stawy, szczególnie te o mulistym dnie i silnie zarośnięte roślinnością wodną. Ich głębokość musi wynosić co najmniej pół metra. Najkorzystniejsza powierzchnia mieści się zaś w granicach 500–750 m². W takich miejscach można często spotkać liczne jej skupiska. Występuje nawet w tak silnie zarośniętych stawach, że pływanie pomiędzy gęstą roślinnością jest bardzo utrudnione. Wymaga jednak też miejsc nieporośniętych, na których odbywać może taniec godowy. Z tego powodu wybiera zwykle zbiorniki większe, niż traszka zwyczajna. Obliczono, że najkorzystniejsze jest dla niej pokrycie dna przez roślinność w granicach 70–80%, zacienienie natomiast rzędu 75% powierzchni zbiornika. W razie braku takich zbiorników wodnych z konieczności odbywa gody w dołach ziemnych, niewielkich rozlewiskach, nigdy jednak w wodach płynących ani silnie zanieczyszczonych. Wymaga też dużej zawartości tlenu w wodzie. Preferuje wody niezarybione, ale niewysychające. Sądzi się więc, że najbardziej atrakcyjne dla gatunku są te wysychające raz lub dwa na dekadę, w związku z czym nieodpowiednie dla ryb, ale umożliwiające rozwój larw płazów przez większość lat. Oprócz ryb rozwojowi larw przeszkadza obecność dużych drapieżnych owadów, a udomowione blaszkodziobe żywią się nie tylko kijankami, ale też jajami. Dodatkowo ich odchody pogarszają jakość wody. Rzadko można traszkę grzebieniastą napotkać w basenach, rowach melioracyjnych, a nawet koleinach. Sądzi się jednak, że rozród w takich miejscach jest znacznie mniej efektywny

[madohora]

Triturus cristatus carnifex – zajmuje Włochy aż do Alp, część Austrii i północ byłej Jugosławii; charakteryzuje się gładszą skórą i mniej nakrapianymi bokami, niż podgatunek nominatywny; na brzuchu pojawiają się duże szare plamy, a u samic w okolicy kręgosłupa może widnieć żółta pręga

[madohora]

Po zakończeniu godów część traszek wychodzi na ląd (zazwyczaj w lipcu lub sierpniu[6], a według innych źródeł w sierpniu lub wrześniu), część jednakże, szczególnie samców pozostaje jeszcze przez jakiś czas w wodzie, czasami nawet do zimy. Te, które wyszły na ląd, polują nocą, ale w czasie deszczu również w dzień. Prowadzą skryty tryb życia. Odżywiają się wówczas wszystkimi zwierzętami, które może pomieścić ich pysk (nie są bowiem w stanie rozdrobnić pokarmu) nagimi ślimakami niewielkimi owadami i ich larwami, dżdżownicami, pająkami, skorupiakami i owadami wodnymi (larwy pływakowatych, ważek, jętek), a także małymi traszkami.Zanotowano przypadki kanibalizmu. Zwierzęta te posiadają dobry zmysł węchu. Na lądzie poruszają się ociężale i niezdarnie, choć zdolne są do nagłej ucieczki. Mimo to potrafią oddalać się dość daleko od zbiorników wodnych, nawet na 2 km (wedle innych źródeł do 1,2–1,3 km). Najdłuższe wędrówki są udziałem płazów mających ukończone rok lub dwa lata życia, nieraz też dorosłych samców. Ich długość zależy nie tylko od migrujących osobników, ale też od charakteru środowiska. Za kryjówki służą im pnie drzew, kłody drewna, szczeliny pod kamieniami, mech, nory gryzoni, a także pulchna gleba. W sen zimowy zapadają zwykle pod koniec października (w zależności od miejsca może się to stać w granicach października i listopada,), gdy temperatura spada do nieco powyżej 0 stopni Celsjusza. Zagrzebują się wówczas w rozmaitych norach wśród korzeni drzew i wrzosów, pod warstwą ściółki leśnej, pod kamieniami, zimują też w piwnicach. Nie mają zwyczaju wykopywać sobie własnych nor, ale korzystają z już istniejących kryjówek. Preferują warunki o dużej wilgotności[2]. Traszki zwykle zimują w licznych grupach różnych gatunków często traszki zwyczajne. Pozwala to ograniczyć m.in. straty wody. Osobniki, które przez całe lato przebywały w wodzie, spędzają tam również sen zimowy, zagrzebane w mule na dnie

[madohora]

Największa śmiertelność traszek przypada na początek życia. Przeżywalność w czasie 1 roku wśród osobników zdolnych do rozrodu wynosi 60–80%. W niewoli płaz dożywa aż 25 (samce) lub 27 lat (samice). Natomiast w środowisku naturalnym żyją maksymalnie 13–15 lat (większość umiera jednak po zaledwie 6 latach życia.

[madohora]

Zwierzę należy do rodziny salamandrowatych, a w jej obrębie do podrodziny Pleurodelinae

[madohora]

W skórze traszki karpackiej występują gruczoły produkujące jad. Cechuje się on charakterystycznym zapachem. Ma też właściwości silnie drażniące błony śluzowe. Jaskrawe ubarwienie brzusznej strony ciała traszki odgrywa rolę ostrzegawczą, informując potencjalnego drapieżnika o toksyczności traszki

[madohora]

Jak już wspomniano, występuje dymorfizm płciowy. Przejawia się on szczególnie w fazie wodnej, na którą przypada okres godowy[3]. Samica, większa od samca[7], bardziej owalna w przekroju w porównaniu z bardziej kwadratowym samcem[2], cechuje się masywniejszą budową i jaśniejszym ubarwieniem od płci przeciwnej[6], ciemniejszej i bardziej jaskrawej[3]. Samiec rozwija, wedle Młynarskiego, niewielką witkę na ogonie w okresie godów[6], koloru ciemnego i długości 5-8 mm[3]. Struktura ta cechuje się swoistą strukturą histologiczną. Po zakończeniu sezonu rozrodczego twór ten zanika[8]. Wedle Babika specjalista bez trudu zawsze potrafi jednak odszukać jej ślad[3]. Podobna struktura pojawia się u traszki helweckiej[8]. Nowsza pozycja bibliograficzna mówi o szacie godowej z niską płetwą grzbietową (grzebień[2]) i wyraźnymi bocznymi fałdkami grzbietowymi[7]. Samica różni się od samca brakiem nici na ogonie, jaśniejszą barwą i gorszą widocznością fałdów grzbietowych[8]. Wyższy fałd płetwy ogonowej u samca odróżnia się czernią od samiczego. Na dolnej powierzchni ogona samca widnieje też biały pasek o podłużnym przebiegu z czarnymi punkcikami. Płcie różni też kolor opuchniętych warg kloakalnych. U samców są one czarne, u samic zaś żółte a także mniej opuchnięte. Większe obrzmienie warg kloakalnych różni samca od samicy również przez pozostałą część roku, podobnie jak ciemniejsze stopy

[madohora]

W kwietniu, maju bądź czerwcu samice składają jaja. Na jedną samicę przypada ich 100-200 a nawet powyżej 250 podczas jednego roku. Składa je pojedynczo, rzadziej w krótkich, liczących po kilka jaj sznurach. Jeśli ma taką możliwość, zawija jaja w liście roślin wodnych. W razie ich braku przykleja je do dna bądź spoczywających tam obiektów. Jajo cechuje się wymiarami 2,2–2,8 mm na 3,4–3,6 mm. Składa się z przezroczystej osłonki o galaretowatej konsystencji oraz z komórki jajowej o średnicy 1,7-1,8 mm, kulistego kształtu i żółtobrązowawej barwy. Embriogeneza trwa 10-15, być może niekiedy do 30 dni. Szybkość, z jaką przebiega, zależy od temperatury wody

[madohora]

Traszka zwyczajna (Lissotriton vulgaris) – gatunek płaza ogoniastego z rodziny salamandrowatych. Ubarwiony jest w odcieniach brązu z czarnymi plamkami, bardziej widocznymi u samców, które są większe od samic. Posiada szeroki zasięg występowania w Europie i zachodniej Azji. Preferuje niziny i lasy, choć zapuszcza się też w góry i siedliska zmodyfikowane działalnością człowieka. Większą część życia spędza na lądzie. Rozród przebiega w wodzie. Zapłodnienie poprzedza taniec godowy samca, po nim zaś następuje składanie jaj przez samicę, która zawija je w liście roślin wodnych. Wylęgają się z nich kijanki, które po metamorfozie wychodzą na ląd. Zwierzęta te żywią się w większości bezkręgowcami, ale też i innymi płazami.

[madohora]

Kończyny są drobne, cienkie z palcami bez błon pływnych i modzeli

[madohora]

Po zakończeniu godów wychodzi na ląd. Jej środowiskiem życia stają się wówczas łąki, zarośla nadrzeczne, lasy mieszane i liściaste, pola uprawne, parki itp. Podczas przebywania na lądzie żeruje w nocy, w dzień ukrywa się pod kamieniami, kłodami drzew, w jamach ziemnych i innych kryjówkach[5]. Spotykano ją też w jaskiniach i szczelinach skalnych. Odnotowano wspólne ze świerszczami egzystowanie w ich jamkach na zboczach doliny Nidy[6]. W dzień wychodzi na żerowanie jedynie podczas deszczu. Odżywia się dżdżownicowatymi, ślimakami bezskorupowymi, pająkami, owadami[5] (chrząszcze, motyle muchówki), roztoczami[10]. Na lądzie porusza się wolno, nie jest w stanie uciec drapieżnikom. Jedyną jej obroną są skórne gruczoły jadowe, wytwarzające wydzielinę o silnym, nieprzyjemnym zapachu stęchlizny i piekącym smaku. Na zimę zapada w sen zimowy. Przeważnie zimuje na lądzie, w pobliżu zbiorników wodnych, wciskając się do różnych nor i jam ziemnych, piwnic, do mchu i ściółki leśnej[5], zgniłych drzew[10]. Zwykle zimuje gromadnie (nawet kilkaset zwierząt razem[12]), czasami wspólnie z innymi gatunkami płazów. Te traszki, którym nie uda się znaleźć odpowiedniego miejsca do zimowania, giną w zimie wskutek zamarznięcia[5]. Okres hibernacji jest dłuższy na północy i północnym wschodzie zasięgu występowania gatunku, w jego południowej części może on wcale nie wystąpić[10]. W Europie Środkowej trwa zwykle od października do marca

[madohora]

traszki, trytony,
kilka rodzajów płazów z rodziny salamandrowatych, m.in.: Notophthalmus, Tylototriton, Triturus, Taricha;

[madohora]

André Marie Constant Duméril (ur. 1 stycznia 1774 w Amiens, zm. 14 sierpnia 1860 w Paryżu) – francuski zoolog. Był profesorem anatomii w Narodowym Muzeum Historii Naturalnej od 1801 do 1812, potem został profesorem herpetologii i ichtiologii. Jego syn Auguste Duméril także był zoologiem.

[madohora]

Są to węże dość krępo zbudowane. Idealnie wtapiają się w środowisko przez swoje czarno-brązowe ubarwienie. Na grzbiecie mają charakterystyczny wzór podobny do złączonych liter „H”. Samce dorastają od 160 do 180 cm długości, za to samice są od nich większe i osiągają długość od 180 do 200 cm, chociaż były zarejestrowane przypadki osobników, które osiągały 260 cm długości.

[madohora]

Styl życia
Głównie naziemny

[madohora]

Grzbiet jest ubarwiony jasnoczerwono z rombowatymi, czerwonobrunatnymi i żółto obrzeżonymi plamami zawierającymi w środku żółte smugi. Po bokach tułowia znajdują się rzędy nieregularnych, jasno oczkowanych plam. Tylna część ciała ma niebieskozielone zabarwienie

[madohora]

Ludność wyspy zajmuje się uprawą trzciny cukrowej, wanilii, pieprzu i gorzkich pomarańczy oraz produkcją cukru i rumu

[madohora]

Od innych jaszczurek różnią się budową języka, który składa się z dwóch części: mięsistej grubej pochwy jako podstawy języka i wysuwalnej z niej długiej cienkiej, przy końcu rozdwojonej, części dotykowej – narząd Jacobsona.

[madohora]

Zachowania
Prowadzą dzienny tryb życia. Bardzo ruchliwe, formy ziemnowodne doskonale pływają i nurkują. Gdy biegną unoszą tułów i ogon nad powierzchnię ziemi. Warany wyróżniają się wśród gadów inteligencją – potrafią odróżniać swoich opiekunów od innych ludzi, a także rozumieją proste polecenia. W odróżnieniu od innych jaszczurek potrafią gonić ofiarę przez długi czas i osiągać prędkość ponad 30 km/godz co czyni je jednymi z najszybszych gadów. Osiągają to dzięki silnie umięśnionym gardzielom, które niczym miechy wpompowują powietrze do płuc podczas biegu. Większość jaszczurek rozciąga płuca w wyniku pracy mięśni odpowiedzialnych za poruszanie się, co uniemożliwia jednoczesny bieg i oddychanie.

[madohora]

Rozmnażanie
Samica składa od 6 do 11 jaj do jam w ziemi pod kamieniami w styczniu, które w temperaturze 30-32 °C inkubują się przez 8 miesięcy (ok. 230 dni).

[madohora]

Pokarm
Wszelkie małe kręgowce: ryby, płazy, gady, ptaki i ich jaja oraz ssaki.

[madohora]

Waran z Komodo (Varanus komodoensis) – gatunek gada z rodziny waranów nazywany smokiem z Komodo. To największa współcześnie żyjąca jaszczurka. Odkryta w 1910 roku. Aby ją chronić, założono w 1980 r. Park Narodowy Komodo.

[madohora]

Na należących do Indonezji wyspach Archipelagu Sundajskiego żyje ok. 6 tys. waranów: Komodo (1700 osobników), Rinca (1300), Gili Motang (100) i Flores (ok. 2 tys.). Najstarsze znane skamieniałości waranów z Komodo odkryto w osadach z pliocenu i plejstocenu w Australii. Sugeruje to, że gatunek ten wyewoluował w pliocenie właśnie na tym kontynencie i stamtąd skolonizował niektóre wyspy indonezyjskie. Kręg przedstawiciela tego lub bardzo podobnego gatunku odkryto też w osadach ze środkowego plejstocenu na Jawie.

[madohora]

Warany błękitne (Varanus macraei) zostały odkryte dopiero w 2001 roku na malutkiej wyspie Batanta u wybrzeży Nowej Gwinei. Osiągają maksymalną długość ok. 110 cm., żyją na drzewach, podobnie jak ich bliski krewny waran szmaragdowy (którego zwiedzający mogą podziwiać już od kilku miesięcy).

[madohora]

Waran z Komodo jest zwierzęciem mięsożernym. Żywi się kręgowcami (gady, ptakami oraz ich jajami i ssakami) oraz padliną. Swoje ofiary kąsa. Jest jadowity.

[madohora]

Do godów dochodzi najczęściej między majem, a sierpniem. We wrześniu do wykopanych w ziemi jam, samice składają kilkanaście jaj. Samica strzeże jaj, choć po wykluciu nie ma zamiaru opiekować się młodymi. Po około 8 miesiącach pojawiają się młode. Waran z Komodo zaraz po przyjściu na świat waży ok. 100 gramów i mierzy ok. 40 cm.

[madohora]

Mimo znacznego zróżnicowania genetycznego między poszczególnymi populacjami, w gatunku tym nie wyróżniamy podgatunków.

[madohora]

Najstarsze ślady kopalne Varanus komodoensis, które przetrwały do czasów współczesnych z terenów obecnego ich występowania pochodzą sprzed 900.000 lat – odkrycia zachowanych szczątków dokonano w centralnej części wyspy Flores (Morwood i współ. 1998).

[madohora]

To jaszczurki o dziennej aktywności. 70% ich porannej aktywności polega na wygrzewaniu się w promieniach słońca. Noc spędzają w wykopanych przez siebie norach, jamach czy naturalnych wgłębieniach terenu osłoniętych bujnie rosnącą roślinnością.

[madohora]

Dymorfizm płciowy
Samce osiągają większe rozmiary oraz w okolicach kloaki posiadają specyficzny, układ łusek – odmienny niż samice.

[madohora]

Trzy lęgi jaj tych waranów inkubowano w temp. 27,5-29°C, przez okres 237-280 dni – wykluło się w sumie 55 młodych osobników Varanus komodoensis.

[madohora]

Uważa się, że waranozaury żyły głównie na mokradłach, żywiąc się rybami i płazami, współzawodnicząc z ofiakodonem. Zwierzęta te były prawdopodobnie na tyle dobrze przystosowane do warunków bytowania, że dożyły aż do początku późnego permu, przeżywając inne drapieżne pelykozaury.

[madohora]

Poczta Polska wyemitowała 5 marca 1965 r. znaczek pocztowy przedstawiający edafozaura o nominale 20 groszy, w serii Zwierzęta prehistoryczne. Autorem projektu znaczka był Andrzej Heidrich. Znaczek pozostawał w obiegu do 31 grudnia 1994 r.

[madohora]

Miał dużą czaszkę, zaopatrzoną w zróżnicowane uzębienie

[madohora]

Dorosłe osobniki mierzyły od 0,6 do 1,5 metra długości, przy szacowanej wadze 3-30 kilogramów.

[madohora]

Dimetrodon miał długą, wąską czaszkę o silnych szczękach. On i inne sfenakodonty były pierwszymi przedstawicielami linii ewolucyjnej prowadzącej do ssaków, u których pojawiło się zróżnicowanie zębów – zęby osadzone w przedniej części czaszki (długie kły i podobne do sztyletów odpowiedniki siekaczy) różniły się kształtem i rozmiarem od znacznie mniejszych zębów osadzonych w tyle szczęk. Takie zróżnicowanie zębów ułatwiało dzielenie mięsa na małe, łatwiejsze do strawienia kawałki. Nazwa dimetrodona bezpośrednio nawiązuje do tej cechy jego anatomii: oznacza "zęby o dwóch rozmiarach".

[madohora]

[madohora]

Czaszka Ophiacodona była wysoka i wąska. Długie szczęki wyposażone były w liczne zęby.

[madohora]

Waran Goulda
Zasięg występowania
Nowa Gwinea, Australia
Biotop
Lasy, tereny trawiaste lub pustynne
Cechy charakterystyczne
Szaro-zielonkawa skóra u obydwu płci pokryta jest jednolitymi, małymi, żółtymi plamkami. Na spodzie ciała skóra jest wyraźnie jaśniejsza.
Tryb życia
Samotnik. Aktywny za dnia.
Samica składa 10-17 jaj w kopcu termitów, w którym wykopuje tunel i komorę. Po złożeniu jaj zasypuje tunel, a termity rekonstruują kopiec wokół jaj - regulują temperaturę oraz wilgotność zapewniając odpowiednie warunki do inkubacji jaj.

[madohora]

Prowadzi dzienny, naziemny tryb życia. Ukrywa się w norach, które zapewniają im ochronę przed wilgocią i ekstremalnymi temperaturami.

[madohora]

Pyton, Pýthōn [gr. pýthein ‘gnić’], mit. gr. olbrzymi wąż zabity w Delfach przez Apollina;
według Hymnu homeryckiego do Apollina potwór był rodzaju żeńskiego i strzegł zrodzonego przez Herę Tyfona; Apollo, zabiwszy go, pozostawił jego ciało na słońcu, aby zgniło (stąd pierwotna nazwa Delf — Pytho oraz przydomek boga Pythios ‘pytyjski’); na pamiątkę tego faktu organizowano igrzyska pytyjskie.

[madohora]

Pyton siatkowy jest gatunkiem rodzimym dla Azji południowowschodniej (Bangladesz, Mjanma, Tajlandia, Kambodża, aż do Singapuru) oraz wysp indonezyjskich na wschód od Nowej Gwinei, a także na Filipinach. Znane są również pojedyncze stanowiska pytona siatkowego w Sudanie oraz w południowej części Queensland w Australii - trafił tam wskutek handlu dzikimi zwierzętami. W ten sposób pyton siatkowy został również zawleczony do południowej Florydy - stanowi tam bardzo groźny gatunek inwazyjny, zagrażający rodzimej przyrodzie.

[madohora]

Ten australijski pyton ma najwięcej podgatunków i zamieszkuje największy obszar spośród wszystkich pytonów występujących w tym kraju.
Z uwagi na niewielkie rozmiary i piękną kolorystykę jest gatunkiem chętnie trzymanym w chowie amatorskim. Często poszczególne podgatunki mają swoje nazwy takie jak: pyton dywanowy, diamentowy, rombowy. Obok czystych podgatunków w terrariach hobbyści trzymają niekiedy mieszance poszczególnych podgatunków czy form barwnych.

[madohora]

W niewoli dożywa 20 lat. Jest gatunkiem coraz popularniejszym w hodowli amatorskiej, gdzie bywa z powodzeniem rozmnażany.
Jest łudząco podobny do boa psiogłowego- ma podobne kolory, pokrój ciała i zwyczaje. Zasiedla ponadto podobne środowisko. Oba gatunki nie są jednak spokrewnione – to przykład konwergencji – czyli niezależnego wykształcenia podobnych cech u niespokrewnionych zwierząt.

[madohora]

Jego uwagę zwróciło jak to sam określił „coś gąbczastego” leżące na trawie. Podszedł by dokładnie obejrzeć znalezisko i wtedy ponad czterometrowy pyton skalny (Python sebae) błyskawicznie owinął mu się wokół nóg i tułowia. Zdesperowany człowiek, nie widząc innego wyjścia mocno ugryzł pytona w ogon, zwierze w tym czasie zaczęło pracowicie ciągnąć człowieka w stronę pobliskiego drzewa. Reakcja człowieka była z pewnością dla węża zaskoczeniem, bo gad rozluźnił nieco uścisk, co prawdopodobnie uratowało Kenijczykowi życie. Człowiek zdołał wyswobodzić z objęć gada rękę, sięgnął po telefon komórkowy w kieszeni i wezwał pomoc.

[madohora]

Pyton tygrysi spotykany jest zarówno w lasach deszczowych i leśnych dolinach rzek, jak i obszarach trawiastych, bagnach i zakrzaczeniach. Preferuje tereny wilgotne i bliskość wody. Zamieszkuje tereny z licznymi potencjalnymi kryjówkami. Prowadzi naziemny tryb życia, wspina się także na drzewa i potrafi pływać. Zwierzę o aktywności nocnej. Żyje samotnie. Pyton tygrysi na liście IUCN jest gatunkiem bliskim zagrożenia (kategoria NT). Wpisany jest do konwencji CITES (załączniki I i II).

[madohora]

Zamieszkuje zróżnicowane środowisko najczęściej są to stepy i trawiaste obrzeza lasów, sawanny. Często spotykany także w pobliżu cieków wodnych – gdzie łatwiej mu polować z uwagi na ściągające do wodopoju gryzonie. Obfitość tych ostatnich zachęca go do osiedlania się w pobliżu siedzib ludzkich, gdzie ostatnio jest coraz częściej spotykany. Aktywny w ciągu nocy, dzień spędza w kryjówce jaką najczęściej stanowi sterta korzeni, gruzowisko lub nora.

[madohora]

Obfitujące w wodę tereny Florydy, gdzie panuje dość łagodny klimat wkrótce stały się dla porzuconych gadów wymarzonym siedliskiem. Pytony znalazły tu doskonałe warunki do życia i rozmnażania się, a ponieważ wyrośnięte osobniki nie mają tu naturalnych wrogów ich populacja szybko wzrastała. Pojawienie się w środowisku nowego drapieżnika sprawiło, że zmniejsza się populacja miejscowych ptaków, drobnych ssaków i gadów. Ekspansja gatunku sprawia, że pytony coraz częściej zaglądają do domostw, co czasem prowadzi do tragedii.

[madohora]

Występowanie i biotop:
Pytony zielone zamieszkują lasy deszczowe Nowej Gwinei, otaczające wyspy będące częścią Indonezji oraz północną Australię. Ich populacja rozwinęła się na niewielkiej części globu, przez co zwierzęta te wymagają specyficznych warunków, które zapewnia im klimat tamtejszego regionu. W Indonezji panuje klimat charakterystyczny dla stref równikowych (bardzo wilgotny). Centralna część Kalimantanu i Małych Wysp Sundajskich ma klimat podrównikowy. Można wyróżnić dwie pory roku: suchą i deszczową. Od kwietnia do października panuje okres ciepły i suchy. Od listopada do marca na terenie Indonezji wieje północny monsun znad Chin i Pacyfiku, a od maja do września monsun południowy znad Australii i Oceanu Indyjskiego. Cały kraj wyróżnia się wysokimi temperaturami, chłodniej jest w górach Indonezji. Pytony zielone zamieszkują głównie obszary lasów tropikalnych oraz ich obrzeża, rzadko spotyka się je na obszarach bagien i lasów nizinnych. Tereny te charakteryzują się dużym zacienieniem, a jedynie w wyższych partiach Papui na wysokościach sięgających do 2000 m można je spotkać w lasach nasłonecznionych i jest to prawdopodobnie związane z koniecznością wygrzania się po chłodnych nocach oraz większą liczbą potencjalnych ofiar występujących na tym terenie. Średnia temperatura powietrza wynosi 25–28 °C na nizinach, 19 °C w górach oraz 21–23 °C na wyżynach. W najcieplejszym okresie, czyli maju temperatura wynosi ponad 31 °C, w najchłodniejszym, czyli lutym może dochodzić nawet do 30 °C. Inaczej jest w przypadku opadów deszczu, w lutym jest ich najwięcej, z kolei w okresie letnim najmniej. Wilgotność powietrza utrzymuje się w okolicach 80%. Większość obszarów praktycznie nie ma pory suchej, a opady ulegają niewielkiemu ograniczeniu. Częste są gwałtowne wieczorne burze. Pyton zielony jest gatunkiem nadrzewnym i większą część dnia spędza w wysokich zacienionych partiach drzew zwinięty na gałęzi z głową ułożoną między splotami swojego ciała. Na obszarach górskich, gdzie notowane są niższe temperatury, można spotkać je wygrzewające się na słońcu. Zazwyczaj przebywają na wysokości od 3 do 4 m, można jednak spotkać je na wysokości do 18 m, a czasem także na ziemi

[madohora]

Można wyróżnić dwie pory roku: suchą i deszczową. Od kwietnia do października panuje okres ciepły i suchy. Od listopada do marca na terenie Indonezji wieje północny monsun znad Chin i Pacyfiku. Od maja do września monsun południowy znad Australii i Oceanu Indyjskiego. Cały kraj wyróżnia się wysokimi temperaturami, chłodniej jest w górach Indonezji.

[madohora]

Pyton zielony podczas polowania porusza końcówką ogona aby zainteresować ciekawskie gryzonie oraz ptaki, które zbliżają się na odległość wystarczającą do ataku.

[madohora]

żółwie, Testudines (Chelonia), rząd gadów, który przetrwał od triasu w prawie nie zmienionej postaci;
współcześnie 244 gat.; ciało żółwi otacza pancerz z płyt kostnych pokrytych tarczami rogowymi; w pancerzu żółwi rozróżnia się: część grzbietową (karapaks, czyli puklerz), utworzoną z tarcz kostnych zrośniętych z ościstymi wyrostkami kręgów i żebrami, oraz brzuszną (plastron) — z tarcz powstałych z przekształcenia niektórych kości pasa barkowego, żeber brzusznych i płyt pochodzenia skórnego; kończyny słupowate, z reguły 5-palczaste, u form mor. wiosłowate; głowa mała, bezzębne szczęki pokryte listwami rogowymi; jajorodne; jaja składane do jamek, zawsze na lądzie (także u gat. wodnych); żółwie są roślinożerne lub mięsożerne, bardzo wytrzymałe na głód; należą do zwierząt długowiecznych, żyją ponad 100 lat, niekiedy znacznie dłużej. Rozróżnia się 2 podrzędy: żółwie bokoszyjne, Pleurodira, chowając głowę układają szyję w płaszczyźnie poziomej; żółwie przodoszyjne (skrytoszyjne), Cryptodira, układające szyję w płaszczyźnie pionowej, obejmujące większość gat. współcz.; należą tu m.in. żółw błotny, Emys orbicularis (dł. do 30 cm), jedyny w faunie Polski (chroniony), żyje w wolno płynących lub stojących wodach słodkich; ponadto pospolite w południowej Europie, północno-zachodniej Afryce i w zachodniej części Azji żółwie greckie, Testudo hermanni, i żółwie śródziemnomorskie Testudo graeca, często hodowane w mieszkaniach; do największych żółwi należą żółwie morskie oraz lądowe żółwie olbrzymie: żółw słoniowy, Geochelone elephantopus, dł. do 1,2 m, z Galápagos oraz Geochelone gigantea, dł. do 1,4 m, z wysp O. Indyjskiego.

[madohora]

żabuti, Geochelone denticulata, rodzaj żółwi lądowych;
2 gat.; duże, dł. 0,5 m; roślinożerne; wilgotne lasy Ameryki Południowej.

[madohora]

Gatunek wybitnie wodny, w praktyce niemal całe życie spędza w morzach i oceanach, na ląd wychodzą jedynie samice w celu złożenia jaj. Można je spotkać jak żerują na podwodnych łąkach, lub w pobliżu skał porośniętych glonami lub jak wytrwale pływają w toni oceanu. Co pewien czas wynurzają się by zaczerpnąć powietrza, podobnie jak inne gady oddychają powietrzem atmosferycznym. Stąd wszelkie dryfujące sieci mogą stanowić śmiertelne niebezpieczeństwo dla żółwia, który zaplatany w nie jest w stanie się wynurzyć.

[madohora]

Wielki żółw Cantora występuje lokalnie w południowej Azji - w południowych Indiach, Bangladeszu, Tajlandii, Malezji, Indonezji, Chinach i Filipinach. Wszędzie jednak jest rzadki i ginący.

[madohora]

Żółw wężoszyi zaniepokojony wydziela silny zapach piżma odstraszający przeciwnika

[madohora]

Żółwie morskie większość życia spędzają samotnie na otwartym morzu; niektóre gatunki (np. żółw szylkretowy, żółw natator) przebywają głównie w strefie przybrzeżnej (rafy koralowe, zarośla namorzynowe). Mogą zanurzać się na głębokość do 1000 m i pozostawać pod wodą przez kilka godzin.

[madohora]

Żółwie morskie posiadają dobrze wykształcony, płaski, szeroki i opływowy pancerz, pokryty w całości rogowymi płytami. Składa się on z grzbietowego karapaksu, który tworzą płyty kostne zrośnięte z kręgami i żebrami oraz nieco zredukowanego brzusznego plastronu, który tworzą elementy obręczy barkowej, mostek i żebra brzuszne (gastralia). Pomiędzy płytami kostnymi występują szczeliny wypełnione włóknistą skórą, co zmniejsza znacznie ciężar pancerza.

[madohora]

Młode, o pancerzu długości ok. 5 cm, wylęgają się po ok. 50-70 dniach. Wydostają się z jaj za pomocą zęba jajowego umieszczonego w górnej szczęce; po wygrzebaniu się z nory na powierzchnię szybko podążają do morza. Tylko nieliczne młode uzyskują dojrzałość. Samice po ok. 20-50 latach spędzonych w morzu powracają na ląd, by złożyć jaja – przeważnie na tę samą plażę, na której same przyszły na świat. Płeć młodych determinowana jest temperaturowo – samce wykluwają się przy temperaturze inkubacji 28-30°C; samice przy temperaturze wyższej – 32-35°C.

[madohora]

Ponadto dokarmiajmy je w karmnikach. Ptaki zapamiętują miejsce stołówki więc lepiej karmnika nie przenosić w różne miejsca.

[madohora]

Jego łagodny charakter ‒ bardziej hippisowski niż punkowy ‒ sprawił, że w latach 60. i 70. żółw stał się ulubionym zwierzątkiem domowym. Niestety popyt sprawił, że ludzie bezlitośnie plądrowali gniazda zwierząt, doprowadzając praktycznie do jego wyginięcia. Obecnie żółw Mary River jest jednym z najbardziej zagrożonych gatunków żółwi na świecie. Dlatego Towarzystwo Zoologiczne w Londynie (ZSL) umieściło punkowego żółwia na 29 miejscu na liście najbardziej narażonych gatunków gadów (Evolutionarily Distinct and Globally Endangered (Edge)).

[madohora]

Żółw słoniowy

Duży gatunek żółwia o mocno wysklepianym karapaksie o dużych, gładkich tarczach rogowych. Głowa stosunkowo mała, uwagę zwraca długa szyja. Kończyny grube, słupowate i dosyć długie (od ich kształtu wzięła się nazwa gatunkowa), palce są zakończone pokaźnymi pazurami. Ubarwienie jednolite, przeważnie szarobrunatne lub brązowo czarne. Samce są większe od samic. Pierwotnie występowało 14 podgatunków, ale prześladowania ze strony człowieka a także zawleczonych tu drapieżników sprawiły, że 3 z nich już wymarły a kilka jest na skraju wyginięcia.

[madohora]

Żółw oliwkowy

Żółw oliwkowy należy - wraz ze spokrewnionym z nim żółwiem zatokowym - do najmniejszych żółwi morskich. Jest również uważany za najliczniejszego ze wszystkich żółwi morskich. Pomimo to, liczebność żółwia oliwkowego w skali świata zmniejsza się. Chociaż oficjalnie gatunek ten nie jest przedmiotem celowych połowów rybackich, w dalszym ciągu w dużych ilościach poławiany jest nielegalnie, aby zdobyć mięso i skóry. Ginie również przypadkowo w sieciach rybackich (szczególnie we włokach dennych łowiących krewetki, oraz na sznurach haczykowych do połowu dużych ryb). Co więcej, w większości krajów, gdzie żółwie oliwkowe się rozmnażają, ich jaja są traktowane jako przysmak. Nawet na plażach objętych ochroną prawną, część jaj bywa wykradanych przez lokalnych mieszkańców. Z powodu tych ciągle istniejących zagrożeń, oraz obserwowanych spadków liczebności w najważniejszych dla gatunku miejscach gniazdowania, żółw oliwkowy ma status gatunku narażonego na wyginięcie (VU) na Czerwonej Liście Gatunków Zagrożonych IUCN.

[madohora]

Żółw oliwkowy odżywia się przede wszystkim pokarmem zwierzęcym. W młodości są to głównie unoszące się w wodzie większe organizmy planktonowe (meduzy, sprzągle, szczecioszczęki). Większe żółwie oliwkowe zjadają kraby, krewetki, jeżowce i ślimaki, czasami uzupełniając dietę pokarmem roślinnym.

[madohora]

Żółw promienisty osiąga dojrzałość płciową w wieku około 16 lat, przy długości ciała ok. 30 centymetrów. W ciągu roku występują 2 lub 3 szczyty aktywności płciowej, czego efektem jest składanie przez samice jaj 2 lub 3 razy w roku. Samice żółwi promienistych składają za każdym razem od 1 do 5 jaj, zakopywanych w ziemi na głębokość 10-20 centymetrów. Pojedyncze jajo waży średnio poniżej 40 gramów. Okres inkubacji jaj trwa 130-150 dni.

[madohora]

Karetta występuje we wszystkich oceanach, w strefie równikowej, zwrotnikowej i podzwrotnikowej, choć miejscami wkracza również w strefę umiarkowaną - w Europie młode osobniki spotyka się czasem u wybrzeży Wysp Brytyjskich czy Francji. Karetta dzieli się na 10 izolowanych od siebie populacji, które rozmnażają się w różnych miejscach. Są to populacje z północno-zachodniego Atlantyku, północno-wschodniego Atlantyku, Morza Śródziemnego, północno-zachodniego Oceanu Indyjskiego, północno-wschodniego Oceanu Indyjskiego, południowo-zachodniego Oceanu Indyjskiego, południowo-wschodniego Oceanu Indyjskiego, północnego Pacyfiku i południowego Pacyfiku.

[madohora]

Żółw śródziemomorski ma wygląd typowego żółwia lądowego. Bardzo przypomina inny gatunek, żółwia greckiego (Testudo hermanni), z którym miejscami może współwystępować. Kluczowa cecha odróżniająca te dwa gatunki to charakterystyczne dla żółwia śródziemnomorskiego łuskowate ostrogi u nasady tylnych kończyn. Inne cechy (np. tarczka nadogonowa pojedyncza u żółwia śródziemnomorskiego, a podzielona na pół u żółwia greckiego) nie zawsze dają wiarygodny wynik. Ze względu na swój duży zasięg występowania, a z drugiej strony występowanie w izolowanych populacjach, żółw śródziemnomorski jest bardzo zróżnicowany ekologicznie i morfologicznie. Żółwie śródziemnomorskie z populacji północnych (np. w Rumunii czy Bułgarii) są znacznie większe i zazwyczaj ciemniejsze od żółwi występujących w gorętszym klimacie (np. w północnej Afryce).

[madohora]

Nie kupujmy żółwi czerwonolicych i nie wyrzucajmy już zakupionych osobników, ponieważ mogą stanowić zagrożenie dla naszego rodzimego gatunku, żółwia błotnego – apelują ekolodzy z WWF Polska.

[madohora]

Żółw plamisty to malutki żółwik, samce nie przekraczają 8 cm długości pancerza, natomiast samice są nieco większe - do 10 cm długości pancerza. Pancerz jest lekko spłaszczony, koloru rdzawego, z dużą ilością małych ciemnych plamek. Pokrój ciała typowy dla żółwi lądowych

[madohora]

Żółw skórzasty

Żółw skórzasty, to największy ze współcześnie żyjących żółwi. Gatunek morski, różni się jednak znacznie wyglądem i biologią od innych żółwi morskich - należy do osobnej rodziny (żółwie skórzaste, Dermochelyidea). Obecnie żyjące żółwie skórzaste są potomkami linii, która oddzieliła się od innych żółwi już ponad 100 milionów lat temu i od tej pory ewoluuje niezależnie. Gatunek jako całość jest określany jako bliski zagrożenia (IUCN kategoria VU), jednak perspektywy różnią się dla jego różnych populacji - populacje z Atlantyku zwiększają swoją liczebność, natomiast populacje z Pacyfiku oraz Oceanu Indyjskiego są bardzo zagrożone. Żółwiom skórzastym zagraża przede wszystkim śmiertelność w sieciach rybackich, wybieranie jaj z gniazd i zabijanie samic składających jaja na plażach, a także niszczenie lęgowisk np. przez rozbudowę infrastruktury na wybrzeżach morskich. Jako że zwierzęta te żywią się głównie meduzami, to są też bardzo narażone na śmierć przez omyłkowe połykanie plastikowych torebek i innych odpadów, z wyglądu przypominających ich pokarm.

[madohora]

Żółw skórzasty żywi się prawie wyłącznie galaretowatymi, planktonowymi parzydełkowcami - krążkopławami i rurkopławami. Gad ten odporny jest na ich jad, a wnętrze gardła i przełyk mają pokryte zakrzywionymi w tył kolcami, ułatwiającymi przełknięcie miękkiej, galaretowatej zdobyczy.

[madohora]

Jakże los potrafi być bardzo przewrotny. Niegdyś żółwie ozdobne kochaliśmy, a teraz mamy je za wroga rodzimej fauny. Nie tak dawno przygotowywałem wykład na temat prawa i pomocy dzikim zwierzętom. Oczywiście o tym, że żółw ozdobny jest uznany w naszym kraju za inwazyjny gatunek obcy, wiedziałem ale nie miałem wcześniej potrzeby, by szukać na to dowodu w rozporządzeniach. Ale w końcu taka potrzeba nastąpiła i znalazłem go w Rozporządzeniu Ministra Środowiska ws. listy roślin i zwierząt gatunków obcych, które w przypadku uwolnienia do środowiska przyrodniczego mogą zagrozić gatunkom rodzimym lub siedliskom przyrodniczym na: „poz. 39. żółw ozdobny Trachemys scripta (wszystkie podgatunki, w tym: żółw czerwonolicy, żółw żółtolicy oraz żółw żółtobrzuchy)”. Co to oznacza dla samego żółwia oraz naszego środowiska? Że ten gatunek jest gatunkiem, który zagraża naszemu ekosystemowi. Kiedy dostanie się do środowiska sieje spustoszenie. Organizmem, który może się bać sąsiedztwa tego gada jest nasz rodzimy żółw błotny (Emys orbicularis). I wcale tutaj nie chodzi tyle o terytorialność, czy tolerancję osobników innego gatunku obok, tylko o patogeny. Badania polskich naukowców dowiodły, że żółw ozdobny ma większe miana przeciwciał przeciwko Leptospira Tarrasovi niż nasz rodzimy żółw. Leptospiry to bardzo niebezpieczne bakterie, które mogą powodować problemy związane z układem moczopłciowym. Wniosek z tego taki, że żółw błotny jest mniej odporny na atak tych drobnoustrojów niż jego amerykański kuzyn, który w tym przypadku może być siewcą zarazka. On przetrwa, bo jego organizm potrafi się bronić, natomiast tutaj żyjące organizmy niekoniecznie. Bezwątpienia to zupełnie nowe wyzwanie dla osób trudniących się ochroną żółwia błotnego. Czyżby wprowadzenie obowiązkowych szczepień wsiedlanych do środowiska nowych osobników rozwiązałoby problem?

[madohora]

Jak na swoje rozmiary oraz „zwinność” żółw wonny to zwierzę wykazujące bardzo silny behawior drapieżcy. Chociaż gdyby spojrzeć na skład diety tego gada od razu widać, że to gatunek wszystkożerny z silnym upodobaniem do pokarmów pochodzenia zwierzęcego. Żywią się przede wszystkim owadami i mięczakami, a ich ulubiony pokarm stanowią ślimaki, których muszle rozgniatają z dużą łatwością. Żółwie te, mimo że spędzają dużo czasu w wodzie, nie należą do najlepszych pływaków, to też ryby padają ich łupem bardzo rzadko. Jednak czasami zdarza się, że narybek bądź ikra kończy w ich przewodzie pokarmowym. Poszukiwania pokarmu umożliwia im bardzo dobrze rozbudowany zmysł węchu. Dzięki niemu są w stanie poszukiwać swoich ofiar nawet pod ziemią, odkopywać je a potem zjadać. Żółw urozmaica swoją dietę zjadając zielone części niektórych roślin wodnych. Zwierzęta mają ogromny apetyt, przez znawców określany „nieproporcjonalnie dużym w stosunku do wielkości ciała”, dlatego czasami po obfitym posiłku można obserwować u nasady szyi wyraźne zgrubienie, czyli tzw. wole, gdzie gromadzi się pokarm.

[madohora]

Obie połączone są ze sobą ruchomo za pomocą tzw. mostu. Dla każdego gatunku ułożenie tarczek na ich powierzchni jest charakterystyczne i w razie wątpliwości pozwala przyporządkować danego osobnika do konkretnego taksonu. Zarówno karapaks jak i plastron mają część kostną pokrytą od zewnątrz tkanką rogową. Dymorfizm płciowy wyraża się nie tylko poprzez wielkość, ale także budowę plastronu. U samic jest on płaski, natomiast u samców wklęsły. Ta cecha jest bardzo przydatna podczas zbliżenia, do którego dochodzi w kwietniu. Dzięki temu kopulujące osobniki mogą dopasować się we właściwy sposób. Cechę tę można zauważyć dopiero wtedy, gdy osobnik osiąga dojrzałość płciową, a tą niektóre samce nabywają już przy długości karapaksu rzędu 13 – 14 cm. Właśnie taka budowa sprawia, że zaledwie 20 centymetrowe zwierzę może ważyć aż 1,5 kilograma.

[madohora]

[madohora1]

[madohora]

Otwarcie ogrodu nastąpiło 6 lipca 1929 w obecności prezydenta Rzeczypospolitej, prof. Ignacego Mościckiego. W dniu otwarcia w zoo znajdowały się 94 ssaki, 98 ptaków i 12 gadów. Od otwarcia do 1966 roku dyrektorem zoo był Antoni Koziarz.

[madohora]

[madohora]

Szopka bożonarodzeniowa od dwunastu lat stanowi stały element świątecznego krajobrazu chorzowskiego zoo. W drewnianej stajence położonej przy alei prowadzącej od wejścia głównego do placu przy żyrafiarni zobaczyć można figury Świętej Rodziny oraz Trzech króli. W przeciwieństwie do lat poprzednich, w tym roku w szopce nie zobaczymy żywych zwierząt. Mieszkańcy MiniZoo pozostaną na swoich dotychczasowych, zimowych wybiegach, gdyż szopka mieści się pośród świątecznych iluminacji tworzących park świateł. W trosce o komfort i dobro zwierząt zdecydowano, że w tym roku zwierzęta nie zostaną przeniesione w bezpośrednie sąsiedztwo szopki.

[madohora]

🦊 oficjalne nadanie imienia młodej pandce,

[madohora]

Przed wybraniem holotypu wszystkie okazy serii oryginalnej określa się mianem syntypów, a po wybraniu holotypu okazy serii oryginalnej nazywane są mianem paratypów. Gdy z jakichś przyczyn holotyp nie istnieje (np. autor nazwy nie wskazał holotypu lub nie zachował się holotyp wskazany), z serii okazów zebranych razem z holotypem wybiera się inny okaz – tzw. lektotyp. Jeśli nie istnieje ani holotyp, ani seria oryginalna, wybiera się nowy wzorzec – tzw. neotyp. Osobnik płci odmiennej od płci holotypu to alotyp.

[madohora]

Analiza Conrada i współpracowników (2011) uwzględniająca jedynie cechy budowy szkieletu dała wyniki zbliżone do tych z analiz Norella, Gao i Conrada (2008) oraz Conrada, Rieppela i Grande'a (2008). Inne wyniki dała natomiast analiza uwzględniająca zarówno cechy budowy szkieletu, jak i dane molekularne. Na drzewie zgodności wygenerowanym metodą konsensusu Adamsa bliżej spokrewnione z Varanus niż z Lanthanotus były rodzaje Saniwa, Saniwides i Telmasaurus; bliżej spokrewnione z Lanthanotus niż z Varanus były natomiast rodzaje Cherminotus i Ovoo. Klad obejmujący rodzaj Varanus i jego najbliższych krewnych oraz klad obejmujący rodzaj Lanthanotus i jego najbliższych krewnych były w nierozwikłanej politomii z rodzajem Aiolosaurus oraz z kladem obejmującym gatunki Necrosaurus cayluxi, Necrosaurus eucarinatus i "Saniwa" feisti. Analiza Gauthiera i współpracowników (2012) uwzględniała tylko dwa kopalne taksony uznawane za bliskich krewnych waranów – Saniwa i Aiolosaurus. Z analizy tej wynikło, że Saniwa jest przedstawicielem Varanidae bliżej spokrewnionym z Varanus niż z Lanthanotus, natomiast Aiolosaurus był w nierozwikłanej politomii z rodzinami Varanidae i Helodermatidae. Delfino i współpracownicy (2013) uznali Iberovaranus za młodszy synonim rodzaju Varanus; jednocześnie uznali gatunek typowy rodzaju Iberovaranus, I. catalaunicus, za nomen dubium.

[madohora1]

Gerezy (Colobinae) – podrodzina małp wąskonosych w rodzinie makakowatych (Cercopithecidae). Gerezy zamieszkują różne siedliska wielu stref klimatycznych (lasy deszczowe, namorzyny, lasy górskie) Afryki i Azji. Są to małpy średniej wielkości o bardzo różnorodnym ubarwieniu. Charakteryzuje je długi ogon oraz dłonie pozbawione kciuka. Colobinae to prawie wyłącznie zwierzęta roślinożerne, w których diecie przeważają liście, kwiaty i owoce. Rzadziej zdarza im się jeść owady i inne małe zwierzęta. W trawieniu, szczególnie trudnych do strawienia liści, pomaga im żołądek złożony z dwóch części. W pierwszej, wielokomorowej, górnej części o środowisku zasadowym rozkładany jest błonnik, dalsze zaś trawienie odbywa się w drugiej, dolnej części – typowym dla pozostałych naczelnych żołądku o odczynie kwaśnym. Bakterie oraz niezwykłe połączenia enzymów z łatwością radzą sobie z trudnym do strawienia pokarmem i neutralizacją toksyn. Wyjątkowo długie jelita podnoszą poziom absorpcji substancji odżywczych.
Większość gatunków prowadzi nadrzewny tryb życia. Mogą wykonywać dalekie skoki z drzewa na drzewo. Na ogół żyją w stadach liczących do 10 osobników, którym przewodzą spokrewnione ze sobą samice. Często łączą się w tymczasowe lub stałe stada z innymi gatunkami małp, z którymi współpracują np. w wypatrywaniu drapieżników. Gerezy żyją około 20 lat. Ciąża trwa od 6 do 7 miesięcy. Samica rodzi jedno małe. Co ciekawe, niemal wszystkie młode znacznie różnią się ubarwieniem od osobników dorosłych. Samice opiekują się cudzymi dziećmi, czasem nawet karmią je własną piersią.