Hel

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora2]

[madohora]

HEL - ZDJĘCIE Z 1925 ROKU (wygrzebane)

[madohora]

HEL - ZDJĘCIE Z 1925 ROKU (wygrzebane)

[madohora]

[madohora]

[madohora]

********HEL


Żródło: Wikipedia

[madohora]

[madohora]

[madohora]

A na Helu
Płynęłam promem, przyjacielu

[madohora]

Hel (kaszub. Hél, niem. Hela)– miasto w województwie pomorskim, w powiecie puckim, położone na cyplu Mierzei Helskiej nad Morzem Bałtyckim.

[madohora]

Ośrodek turystyczny i kąpielisko nadmorskie, ośrodek rybołówstwa, garnizon Marynarki Wojennej z portem wojennym. Port morski Hel ma przystań rybacką, jachtową i żeglugi pasażerskiej.

[madohora]

Według danych na 31 grudnia 2017 w mieście mieszkają 3373 osoby

[madohora]

Gmina Hel zajęła drugie miejsce w rankingu podsumowującym kadencję 2010–2014 w kategorii „gminy turystyczne o najwyższych zmianach w potencjale finansowym w latach 2010–2013” opracowanym przez firmę Curulis.

[madohora]

Nazwa miejscowości została ponowiona z nazwy półwyspu i wywodzi się od wyrazu hel, hyl, który w gwarach Pomorza oznacza miejsce wzniesione, odkryte dla wiatrów.

[madohora]

Część badaczy wskazuje na jej źródło w językach germańskich. Na holenderskiej mapie z XVII w. cała mierzeja nazywana jest Heel. Nazwę swoją zawdzięcza najprawdopodobniej żeglarzom – kupcom podążającym na tereny Prus (do Truso). Anton Englert – archeolog z Muzeum Łodzi Wikingów w Roskilde (Dania) – wyjaśnia pochodzenie nazwy uwarunkowaniami geograficznymi. W języku duńskim bowiem hæl oznacza obcas buta (ang. heel), zaś tradycyjne duńskie nazewnictwo żeglugowe często posługiwało się odniesieniami do części ciała – np. næs – nos, hoved – głowa, albue – łokieć. Według innej teorii nazwa wywodzi się od imienia nordyckiej bogini zaświatów Hel, której miejsce kultowe znajdowało się zapewne na Mierzei Helskiej, bądź od starogermańskiego określenia piekła (heel, kraj bogini Hel), kojarzonego w germańskiej mitologii z zimnem. Uzasadniane jest to panującym na mierzei klimatem, zimniejszym niż choćby na położonej bardziej na północ Gotlandii.

[madohora]

Hel wywodzi się z miasta o tej samej nazwie, które na skutek zmiany linii brzegowej zostało zatopione przez wody Zatoki Puckiej. Hel został po raz pierwszy wzmiankowany w 1198 r. jako kaszubska wieś o nazwie Gellen i ośrodek handlu śledziami. W jednej z duńskich kronik wspomniano, że uszkodzony statek króla Waldemara II Zwycięskiego osiadł na „Wyspie Hel”. Szybki rozwój miasta nastąpił w XII wieku[9], w XIII w. miejscowość stała się jednym z najważniejszych centrów handlowych regionu, rywalizującym z pobliskim Gdańskiem. Zgodnie z przesłankami historycznymi już przed 1266 r. Hel posiadał prawa miejskie nadane na prawie lubeckim przez księcia pomorskiego Świętopełka II. Akt lokacyjny został potwierdzony przez Krzyżaków w 1378 r. (również na prawie lubeckim), gdy ci zajęli miasto, opanowując Pomorze Gdańskie.

[madohora]

Ówczesne miasto było położone około 1,5 km od dzisiejszego. Miało kościół, szpital, ratusz, dwa rynki i mały port. Jednakże w XV w. mierzeja zaczęła się zmniejszać na skutek erozji. W 1417 r. zbudowano kościół św. Piotra, patrona rybaków. Hel doświadczył okresu wzrostu, ale później ustąpił miejsca szybciej rosnącemu miastu Gdańsk. W 1466 r. król Polski Kazimierz IV przyznał Hel jako lenno Gdańskowi, kończąc stuletnią walkę o dominację nad gospodarką Zatoki Gdańskiej. Przejście pod gdańską jurysdykcję spowodowało upadek Helu. W 1526 r. król Zygmunt I Stary wycofał przywileje przyznane wcześniej Helowi i sprzedał miasto z mierzeją władzom Gdańska. Od tamtej pory los Helu był związany z większym sąsiadem. Należał do półwyspu helskiego terytorium miasta Gdańska, położony był w drugiej połowie XVI wieku w województwie pomorskim.
Z czasem stare miasto strawił pożar i zostało zalane przez wody morskie

[madohora]

Współczesne miasto powstało jako osada zwana wówczas Nowym Helem, do której mieszkańcy pobliskiego Starego Helu emigrowali z powodu kłopotów gospodarczych miasta, którą zwano wówczas Nowym Helem. Jeszcze w XV w. panowała równowaga między obydwoma ośrodkami.

[madohora]

Hel został przyłączony do Królestwa Prus wraz z Gdańskiem dopiero przy II rozbiorze Polski w 1793 r.

[madohora]

W XVII i XVIII w. przedłużające się działania wojenne i klęski żywiołowe poważnie zaszkodziły miastu, którego populacja znacząco zmalała i w 1872 r. rząd nowo utworzonego państwa niemieckiego zniósł prawa miejskie, przyznane Helowi sześć wieków wcześniej.

[madohora]

Upadek został powstrzymany w 1893 roku, kiedy we wsi został zbudowany port rybacki. Stanowił on schronienie dla statków rybackich, stał się też popularnym celem wycieczek weekendowych dla mieszkańców Gdańska i Sopotu. W 1896 roku wsi przyznano status nadmorskiego uzdrowiska. W 1905 roku miejscowość liczyła 604 mieszkańców, z czego 93,2% stanowili Niemcy, zaś 6,3% – Kaszubi. Protestanci stanowili 91,6% mieszkańców.

[madohora]

Mimo zdecydowanej przewagi ludności niemieckojęzycznej traktat wersalski przyznał miejscowość odrodzonemu państwu polskiemu. Dzięki strategicznemu położeniu u wejścia do Zatoki Gdańskiej Hel stał się ważnym punktem na militarnej mapie kraju. W 1921 roku zajmował pierwsze miejsce w Polsce pod względem ilości posiadanego sprzętu rybackiego. Dysponował 42 kutrami motorowymi na 61 zarejestrowanych w kraju oraz 176 łodziami, w tym 1 motorową. Na całym Wybrzeżu stacjonowało wtenczas 841 łodzi wiosłowo-żaglowych i 4 motorowe[15]. W tym samym roku ukończono budowę linii kolejowej łączącej Gdynię z Helem, w 1922 roku do Helu dotarł pierwszy pociąg pasażerski, w 1931 roku otwarto port wojenny.

[madohora]

W 1936 r. utworzono Rejon Umocniony Hel obejmujący przede wszystkim tereny należące do obecnie istniejącej gminy Hel. Od 1937 wstęp na teren Helu był możliwy dla obywateli polskich za okazaniem specjalnej przepustki lub dokumentów wojskowych[17]. W 1938 powstała na Helu ferma norek i nutrii amerykańskich.

[madohora]

Hel znajdował się na terenie Rejonu Umocnionego Hel, który bronił się do 2 października 1939 r. W czasie wojny Hel zamieszkiwało około 1000 osób

[madohora]

Po 1945 r. Hel dostał status miejsca szczególnie ważnego strategicznie, co wiązało się z tym, że do Helu mogli przyjechać tylko obywatele PRL (podobny status w ZSRR miał Władywostok). Wjazd samochodem prywatnym możliwy był tylko za okazaniem przepustki. Obostrzenie w dostępie do Helu zniesiono dopiero ok. 1989 r., a same szlabany zniknęły dopiero w latach 90. XX w. (pozostałości rogatek znajdują się do dziś przy drodze dojazdowej do miasta)

[madohora]

13 listopada 1954 r. Hel otrzymał prawa osiedla, a 30 czerwca 1963 r. odzyskał prawa miejskie utracone w 1872 r. W 1979 r. miasto udekorowano Krzyżem Grunwaldu II klasy

[madohora]

28 listopada 2005 roku władze miasta Hel nadały tytuł honorowego obywatela kończącemu drugą kadencję prezydencką Aleksandrowi Kwaśniewskiemu, który w opinii radnych, spędzając swe urlopy na Helu, przyczynił się znacznie do promocji miasta

[madohora]

Lista zabytków w mieście:

[madohora]

kościół poewangelicki pw. św. Piotra i Pawła z XV w. – obecnie siedziba Muzeum Rybołówstwa

[madohora]

latarnia morska z 1942 roku

[madohora]

ryglowe domki rybackie z przełomu XVIII / XIX w.

[madohora]

kościół pw. Bożego Ciała z 1931–1932

[madohora]

zespół obiektów fortyfikacji rejonu umocnień „Hel” z 1931–1941

[madohora]

Głównymi atrakcjami Helu są:

[madohora]

piaszczyste plaże – w tym od 2004 r. odcinek plaży morskiej strzeżonej przez zespoły ratowników z psami;

[madohora]

Muzeum Rybołówstwa Morskiego z wieżą widokową (mieszczące się w dawnym kościele gotyckim św. Piotra i Pawła z XIV w.);

[madohora]

zabytkowe chaty kaszubskie;

[madohora]

Helskie Fokarium – fokarium Stacji Morskiej Uniwersytetu Gdańskiego;

[madohora]

Hel – stacja końcowa kolei biegnącej przez mierzeję z Władysławowa (Gdyni);

[madohora]

Dom Morświna;

[madohora]

Latarnia Morska Hel;

[madohora]

Ulica Wiejska;

[madohora]

Port morski Hel

[madohora]

liczne zabytki militarne

[madohora]

Skansen Broni Morskiej

[madohora]

Muzeum Obrony Wybrzeża

[madohora]

odbywająca się od 2006 r. w miesiącach letnich impreza rekonstrukcji historycznych – D-Day;

[madohora]

promenada – ścieżka z kładkami i barierkami oddana do użytku na krańcu mierzei w 2013 r.

[madohora]

największa w Polsce rzeźba z drewna (14 metrów długości, masa ponad 10 ton), przedstawiająca bohaterów wiersza „Rzepka” Juliana Tuwima, wykonana przez gdynianina Roberta Wyskiela we Włościbórku koło Sępólna Krajeńskiego. Odsłonięcie rzeźby nastąpiło 29 czerwca 2019; w jej wnętrzu planowany jest montaż głośników, z których co kilka minut będzie odtwarzany wiersz Tuwima.

[madohora]

Kamienne umocnienia falochronów i zatopione wokół wraki stanowią atrakcję dla płetwonurków. Od 2006 r. w Helu czynne jest Muzeum Obrony Wybrzeża z bogatą prezentacją militarnej historii rejonu Helu.

[madohora]

W Helu znajduje się również rezydencja prezydenta RP wraz z lądowiskiem dla śmigłowców. W ośrodku wakacje spędzali m.in. Aleksander Kwaśniewski, Lech Kaczyński, Bronisław Komorowski. Letnią Rezydencję Prezydenta RP odwiedzili również m.in. Angela Merkel oraz George W. Bush.

[madohora]

Często media podają błędną informację, że rezydencja ta mieści się w Juracie. Wprawdzie ośrodek korzysta z mediów doprowadzonych z Juraty, ale mieści się w granicach administracyjnych Helu.

[madohora]

Dwie parafie katolickie: wojskowa św. Pawła z Tarsu i Bożego Ciała.

[madohora]

Bór (niem. Danziger Heisternest) – dawna wieś, obecnie północno-zachodnia część miasta Helu, położona na Mierzei Helskiej, w powiecie puckim, w woj. pomorskim. Położony jest nad Morzem Bałtyckim, pomiędzy (właściwym) Helem a należącą do Jastarni Juratą.

[madohora]

Do 1934 Bór był jednostkową gminą wiejską w woj. pomorskim, najpierw w obrębie powiatu puckiego (do końca 1926), a następnie powiatu morskiego.

[madohora]

1 sierpnia 1934, wraz z Chałupami, Helem, Jastarnią i Kuźnicą, wszedł w skład zbiorowej gminy Hel w powiecie morskim, obejmującej całą Mierzeję Helską.

[madohora]

Po wojnie Bór znalazł się w woj. gdańskim. 1 lipca 1951 nazwę powiatu morskiego zmieniono na wejherowski.

[madohora]

W związku ze zniesieniem gmin i utworzeniem gromad jesienią 1954[4], Bór – wraz z dotychczasowymi gromadami Jastarnią i Kuźnicą oraz miejscowością Jurata z dotychczasowej gromady Hel ze zniesionej gminy Hel – wszedł w skład nowo utworzonej gromady Jastarni w powiecie wejherowskim w woj. gdańskim. 13 listopada 1954 (z mocą obowiązującą od 1 października 1954) gromada Jastarnia weszła w skład reaktywowanego powiatu puckiego w tymże województwie[7]; tego samego dnia gromadę Jastarnia zniesiono, nadając jej status osiedla. Bór wszedł ostatecznie w skład miasta Hel w związku z ustanowieniem jego granic w 1963 roku.

[madohora]

W Borze stacjonował w latach 1973-1993 64 Dywizjon Rakietowy Obrony Powietrznej; w latach 1973–1974 powstały cztery dywizjony rakietowe 4 Brygady Artylerii OPK im. Obrońców Wybrzeża, tym razem uzbrojone w przeciwlotnicze zestawy rakietowe PZR S–125M Newa. W ramach restrukturyzacji Sił Zbrojnych dywizjon został rozformowany w 1993 roku. W Borze stacjonował również 43 Batalion Saperów Marynarki Wojennej, obecnie przeniesiony do Rozewia.

[madohora]

Przez Bór (i nieczynny przystanek Hel Bór) przebiega linia kolejowa łącząca Hel z Gdynią.

[madohora]

Rozwój kolei przyczynił się do rozwoju gospodarczego Mierzei Helskiej, powodując że dotychczasowe rybackie wioski przeistaczały się w kurorty, oblegane latem przez turystów z pozostałej części Polski. W PRL, ze względu na duże znaczenie militarne półwyspu, dostęp turystów do Helu był ograniczony. Mogli oni przyjeżdżać do miasta tylko koleją. Przystanek Hel Bór znajdował się na północ od miasta Hel około 600 metrów od drogi wojewódzkiej 216. W pobliżu stacji znajdowała się baza Marynarki Wojennej w Rejonie Umocnionym Hel. W 1979 wyłączono z użytkowania przystanek Hel Bór

[madohora]

[madohora]

Gmina Hel (1945–46 gmina Hel-Jastarnia) – dawna gmina wiejska istniejąca w latach 1934-1954 w woj. pomorskim/gdańskim (dzisiejsze woj. pomorskie). Siedzibą władz gminy była wieś Jastarnia (nie Hel)

[madohora]

Gmina zbiorowa Hel została utworzona 1 sierpnia 1934 roku w powiecie morskim w woj. pomorskim (II RP) z dotychczasowych jednostkowych gmin wiejskich: Bór, Chałupy, Hel, Jastarnia i Kuźnica oraz z obszaru dworskiego Hel. Gmina obejmowała całą Mierzeję Helską.

[madohora]

Po wojnie (7 kwietnia 1945 roku) gmina wraz z całym powiatem morskim weszła w skład nowo utworzonego woj. gdańskiego. 1 lipca 1951 roku zmieniono nazwę powiatu morskiego na wejherowski. 1 lipca 1952 roku z gminy Hel wyłączono część gromady Chałupy (tzw. Szotland), która weszła w skład nowo utworzonej wiejskiej gminy Władysławowo. Według stanu z 1 lipca 1952 roku gmina Hel była podzielona na 5 gromad: Bór, Chałupy, Hel, Jastarnia i Kuźnica.

[madohora]

Gmina została zniesiona 29 września 1954 roku wraz z reformą wprowadzającą gromady w miejsce gmin[13]. Dwa dni później, 1 października, gromady Hel i Jastarnia weszły w skład nowo utworzonego powiatu puckiego a 13 listopada obie gromady otrzymały prawa osiedla miejskiego. Osiedlu Hel nadano prawa miejskie 30 czerwca 1963 roku a osiedlu Jastarni 1 stycznia 1973 roku czyli równocześnie z reformą znoszącą gromady i osiedla i reaktywującą gminy. Tak więc obie jednostki weszły w struktury nowego podziału administracyjnego jako gminy miejskie.

[madohora]

Rezerwat przyrody Helskie Wydmy – florystyczny rezerwat przyrody na obszarze Nadmorskiego Parku Krajobrazowego na Mierzei Helskiej, utworzony w 2006 roku, o powierzchni 108,48 ha. Rezerwat znajduje się w części cyplowej mierzei na obszarze gminy miejskiej Hel. Ochronie rezerwatu podlega fragment wydmowego brzegu morskiego oraz specyficzne stanowiska roślinności wydmowej, ekosystemy murawowe, wrzosowiskowe i leśne, w szczególności bogate stanowiska porostów i grzybów naporostowych, charakterystycznych dla naturalnego nadmorskiego krajobrazu wydmowego, oraz znajdujący się tu las iglasty.

[madohora]

Zanim powstał rezerwat znaczną część tego terenu objęto ochroną w formie użytku ekologicznego „Helskie Wydmy” ustanowionego w 1999 r. na powierzchni 67,08 ha

[madohora]

Rezerwat został utworzony rozporządzeniem Nr 91/06 Wojewody Pomorskiego z dnia 5 grudnia 2006 r. w sprawie uznania za rezerwat przyrody „Helskie Wydmy”, Dziennik Urzędowy Województwa Pomorskiego Nr 128 poz. 2665

[madohora]

Powierzchnia rezerwatu „Helskie Wydmy” wynosi 108,48 hektara. Obejmuje on stosunkowo wąski pas terenu o kształcie zbliżonym do trapezu, szerokości od ok. 380 do ok. 480 metrów i długości około 2300 metrów, położony dłuższymi bokami na kierunku południowy wschód – północny zachód. Są to tereny Skarbu Państwa, zarządzane przez Nadleśnictwo Wejherowo oraz Urząd Morski w Gdyni. Rozporządzenie tworzące rezerwat wyznaczyło także otulinę rezerwatu, którą jest obszar plaży o powierzchni 7,62 hektara, położony pomiędzy linią brzegową a podnóżem wydm przednich, wyznaczających granicę rezerwatu od strony morza, czyli wzdłuż jego północno-wschodniej granicy, w celu zabezpieczenia rezerwatu przed zagrożeniami ze strony działalności ludzi. Zostało to uzasadnione tym, że z pozostałych stron rezerwat sąsiaduje z gruntami pod zarządem Nadleśnictwa Wejherowo oraz zamkniętą jednostką wojskową[2]. Wzdłuż południowo-zachodniej granicy rezerwatu biegnie trasa linii kolejowej nr 213

[madohora]

Rezerwat leży w granicach Nadmorskiego Parku Krajobrazowego oraz obszaru siedliskowego sieci Natura 2000 „Zatoka Pucka i Półwysep Helski” PLH220032

[madohora]

Rodzaj rezerwatu został określony jako florystyczny (Fl)

[madohora]

Ze względu na dominujący przedmiot ochrony jest to rezerwat typu biocenotycznego i fizjocenotycznego (PBf), podtyp biocenoz naturalnych i półnaturalnych (bp). Ze względu na główny typ ekosystemu w rezerwacie jest to typ wydmowy (EWd), podtyp wydm nadmorskich (wn)

[madohora]

Na mocy obowiązującego planu ochrony ustanowionego zarządzeniem Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Gdańsku z dnia 24 września 2012 r. (z późniejszymi zmianami), obszar rezerwatu objęty jest ochroną czynną

[madohora]

Celem ochrony przyrody w rezerwacie jest zachowanie ekosystemów murawowych, wrzosowiskowych i leśnych, w szczególności bardzo bogatych biot porostów i grzybów naporostowych, charakterystycznych dla naturalnego nadmorskiego krajobrazu wydmowego

[madohora]

Na terenie rezerwatu występuje unikatowy w Polsce naturalny krajobraz wydmowy, a obecność rzadkich i zagrożonych gatunków roślin i grzybów chronionych nadają mu wybitne walory przyrodnicze

[madohora]

Do najwartościowszych populacji roślin i grzybów występujących na „Helskich Wydmach” należą:

[madohora]

5 gatunków roślin naczyniowych, podlegających ścisłej ochronie prawnej, i 3 gatunki podlegające ochronie częściowej, wśród nich kruszczyk rdzawoczerwony, mikołajek nadmorski i tajęża jednostronna;

[madohora]

9 gatunków roślin naczyniowych zagrożonych w regionie, m.in. kostrzewa poleska, groszek nadmorski i rukwiel nadmorska;

[madohora]

4 gatunki roślin naczyniowych zamieszczonych w „Polskiej Czerwonej Księdze Roślin”, m.in. lnica wonna i solanka kolczysta; ta pierwsza jest umieszczona także na liście Dyrektywy Rady EWG gatunków szczególnie cennych przyrodniczo;

[madohora]

12 gatunków porostów objętych ochroną ścisłą i 9 taksonów objętych ochroną częściową (10 z nich jest zagrożonych w skali Polski);

[madohora]

3 bardzo rzadkie w skali świata gatunki grzybów naporostowych: Clypeococcum cetrariae, Lichenoconium lichenicola i mający tu jedno z trzech znanych na świecie stanowisk Taeniolella trapeliopseos.

[madohora]

W rezerwacie występuje 5 typów siedlisk przyrodniczych, wymienionych w dyrektywie siedliskowej UE, w tym 2 siedliska o znaczeniu priorytetowym: wydmy szare oraz wydmy bezwapienne z bażyną czarną.

[madohora]

Występują także populacje chronionych gatunków zwierząt, w tym obecnych na liście dyrektywy ptasiej UE

[madohora]

Przez teren rezerwatu przebiega ścieżka edukacyjna „Helskie Wydmy” o długości 0,5 km

[madohora]

Znajduje się przy ulicy Dworcowej w północnej części miasta. Ze względu na duży ruch turystyczny w okresie wakacji letnich, rozkład jazdy wykazuje znaczne różnice sezonowe.

[madohora]

Stacja kolejowa w Helu znajduje się w północnej części miasta. Zabudowania dworcowe znajdują się przy ulicy Dworcowej i zajmują całą zachodnią zabudowę tej ulicy. Po drugiej stronie torów jest ulica Boczna

[madohora]

W 1918 Polska odzyskała niepodległość. Granice na Pomorzu ustalono dopiero w 1920. Wówczas linia kolejowa z Redy do Pucka (i dalej Krokowej) znalazła się w Polsce. Stacja w Pucku była najbliżej morza położonym obiektem na sieci PKP, dlatego zbudowano w Pucku tymczasowy port wraz z bocznicą kolejową

[madohora]

W 1921 rozpoczęto budowę linii na Mierzei Helskiej. Stacja w mieście Hel powstała w 1922. Linia została częściowo wybudowana na drodze kołowej, co spowodowało tymczasowe odcięcie Helu od sieci drogowej. Dopiero w 1923 koleje ostatecznie odbudowały zniszczoną drogę[6]. Budowa dworców w miejscowościach nadmorskich trwała jeszcze do końca lat 20. XX wieku. W 1928 dobudowano linię ze stacji Hel do portu w Helu. Wówczas to linia 213 osiągnęła swoją maksymalną długość

[madohora]

W XX-leciu międzywojennym linia ta była obsługiwana przez parowozy OKl27, kursujące na trasie Gdynia – Puck – Gdynia oraz opalane olejem parowozy Tp3, które obsługiwały trasę Puck – Hel – Puck[8]. Pod koniec lat 30. XX wieku na Hel zaczęły docierać pociągi dalekobieżne z Warszawy oraz południa Polski

[madohora]

Rozbudowa kolei spowodowała rozwój gospodarczy Mierzei Helskiej powodując, że dotychczas rybackie wioski przeistaczały się w kurorty oblegane latem przez turystów z pozostałej części Polski

[madohora]

W PRL ze względu na duże znaczenie militarne Helu, dostęp turystów do Helu był ograniczony. Mogli oni przyjeżdżać do miasta tylko koleją

[madohora]

W 1979 zaprzestano korzystać z przystanku Hel Bór

[madohora]

W 1982 zmodernizowano linię na odcinku Władysławowo – Hel. Podczas remontu między innymi wymieniono szyny lekkie na szyny S49

[madohora]

W 1998 linia 213 została zmodernizowana i zautomatyzowana. Ruch pociągów jest sterowany w Gdyni. Na stacji pozostała tylko obsługa kasy biletowej

[madohora]

W marcu 2001 dzięki interwencji i dofinansowaniu samorządu województwa pomorskiego linia została uratowana przed likwidacją.

[madohora]

W 2005 do obsługi połączeń lokalnych pomiędzy Gdynią a Helem zaczęto stosować szynobusy i spalinowe zespoły trakcyjne wyprodukowane przez Pesa Bydgoszcz. W 2006 pojazdy te przejęły całość przewozów poza sezonem. W sezonie letnim ze względu na zwiększenie liczby podróżnych stosowane są składy tradycyjne

[madohora]

11 listopada 2010 Newag Nowy Sącz przekazał dwa dwuczłonowe SZT SA137, do końca roku zostały jeszcze przekazane 3 z 4 kupionych przez województwo pomorskie pojazdów trójczłonowych SA138, a czwarty z nich pojawił się na początku 2011. Pojazdy te zostały kupione ze środków Regionalnego Programu Operacyjnego dla województwa pomorskiego na lata 2007–2013 i przypisane zostały do obsługi połączeń Kościerzyna – Gdynia – Kościerzyna i Gdynia – Hel – Gdynia. Wyparły one stosowane dotychczas pojazdy wyprodukowane przez bydgoską Pesę

[madohora]

5 października 2011 podpisano umowę z przedsiębiorstwem Salcef Costruzioni Edili E Ferroviarie na rewitalizację całej linii nr 213. Remont rozpoczął się wiosną 2012 i spowodował od 10 września 2012 czasowe zamknięcia linii. Ze względu na zwiększone przewozy podczas wakacji ruch pociągów został odwieszony na wakacje 2013

[madohora]

Stacja leży na linii kolejowej nr 213 łączącej Redę z Helem. Linia jest jednotorowa, normalnotorowa, niezelektryfikowana

[madohora]

Budynek dworca jest wielobryłowy. Główna bryła jest piętrowa z dachem wielospadowym. Pozostałe bryły są parterowe z dachem dwuspadowym z niewielkim nachyleniem dachu. Budynek został wykonany z muru pruskiego. Od strony peronów znajduje się podcień

[madohora]

Stacja ma dwa perony posiadające łącznie 3 krawędzie peronowe. Perony są niskie, mają nawierzchnię asfaltową. Dojście do peronów jest na poziomie szyn.

[madohora]

W połowie 2015 roku zakończono modernizację stacji, która była realizowana w ramach modernizacji linii nr 213

[madohora]

Linią 213 jeżdżą pociągi osobowe w relacji Gdynia – Hel (i z powrotem) oraz Gdynia – Władysławowo (i z powrotem). W okresie letnim do Helu od kilku lat jest przedłużany pociąg przyspieszony regio Tur Gdynia – Chojnice prowadzony przez całą swoją trasę lokomotywą spalinową.

[madohora]

Ze względu na duży ruch turystyczny w sezonie letnim oraz zdecydowanie mniejszy poza sezonem dla linii publikowane były dwie tablice w rozkładzie jazdy. Od 2005 do obsługi połączeń lokalnych pomiędzy Gdynią a Helem zaczęto stosować szynobusy i spalinowe zespoły trakcyjne. Od 2010 są to przypisane do tej linii (oraz do trasy Kościerzyna – Gdynia – Kościerzyna) spalinowe zespoły trakcyjne SA137 i SA138

[madohora]

W sezonie letnim z powodu wzmożonego ruchu przewozy są obsługiwane składami klasycznymi z wagonami piętrowymi. SZT łączy się wówczas w dłuższe składy często z wagonem doczepnym w środku

[madohora]

Pociągi dalekobieżne jeżdżą linią kolejową nr 213 tylko w czasie wakacji letnich ze względu na napływ turystów na Mierzeję Helską. Wówczas na tej trasie jeżdżą zarówno pociągi pospieszne (TLK), jak i ekspresowe (EIC). Pociągi te ze względu na brak elektryfikacji są prowadzone lokomotywami spalinowymi

[madohora]

[madohora]

Mierzeja Helska, Półwysep Helski (kaszb. Hélskô Sztremlëzna; niem. Halbinsel Hela, 313.52), potocznie Hel – piaszczysta kosa długości 35 kilometrów, utworzona przez prąd morski płynący na wschód wzdłuż polskiego brzegu, na znacznym obszarze zalesiona (zwłaszcza w końcowej części). Cały półwysep stanowi odrębny mezoregion.

[madohora]

Na terenie mezoregionu znajdują się dwie gminy miejsko-wiejskie: Jastarnia i Władysławowo oraz jedna gmina miejska: Hel.

[madohora]

Główną gałęzią gospodarki jest turystyka, ważną rolę pełni również rybołówstwo. Głównymi szlakami transportowymi są: droga wojewódzka nr 216 oraz linia kolejowa nr 213.

[madohora]

Ze względu na strategiczne znaczenie obszar mierzei, szczególnie miasto Hel, był ufortyfikowany od lat 20. do 50. XX wieku.

[madohora]

Mezoregion Mierzeja Helska zajmuje obszar mierzei. Graniczy z mezoregionem Pobrzeże Kaszubskie w okolicy Władysławowa, prócz tego jedynie z Morzem Bałtyckim. Mezoregion leży w całości na terenie powiatu puckiego.

[madohora]

Wcześniej, na przykład w systemie Pietkiewicza, do Pobrzeża Kaszubskiego włączano również części Pobrzeża Słowińskiego i Wysoczyzny Żarnowieckiej, a także Mierzeję Helską i Wiślaną, które to w systemie regionalizacji Kondrackiego są osobnymi mezoregi

[madohora]

Mierzeja jest zbudowana głównie z osadów holoceńskich, których miąższość wynosi do 100 metrów. Osady te znajdują się bezpośrednio na skałach, pochodzących z kredy. Osady holoceńskie związane są z akumulacją morską. Są to głównie piaski i mułowce, rzadziej żwiry. W okolicach Juraty zostały znalezione namuły rzeczne, deponowane na pograniczu okresu borealnego i atlantyckiego. Lokalnie występują soczewki torfu lub marglu.
Budowa geologiczna mierzei powoduje, że jej wybrzeże ma niekorzystne warunki do wznoszenia budowli morskich

[madohora]

Można się spotkać z tezą, jakoby półwysep powstał w XVII wieku, gdy połączone zostały ostatecznie znajdujące się w tym miejscu wysepki. Jest ona najprawdopodobniej fałszywa; błąd może wynikać z faktu, że na jednej z XVII-wiecznych map – często kopiowanej – oznaczono będące dziełem człowieka fosy

[madohora]

Mierzeja Helska jest piaszczystym półwyspem. Na obszarze tym nie ma powierzchniowej sieci hydrograficznej, nie licząc lokalnych podmokłości okresowych. Pod warstwą osadów znajduje się warstwa wodonośna.
Okresowo zachodnia część mierzei jest zalewana od strony otwartego morza przez spiętrzenia sztormowe (będące zjawiskiem naturalnym)

[madohora]

Mierzeja znajduje się w obszarze dużego oddziaływania Morza Bałtyckiego. Klimat cechuje łagodna zima i niezbyt upalne lato. Charakterystyczną cechą występującego na mierzei klimatu morskiego są jesienie cieplejsze od wiosen. Okres wegetacyjny trwa ok. 200–210 dni. Największe opady występują w miesiącach letnich. Mimo że są one niewielkie (około 600 mm rocznie), parowanie morza i zatoki sprawia, że wilgotność powietrza i gleby jest względnie duża. Znaczne parowanie powoduje, że przy bezwietrznej pogodzie często tworzą się mgły przyziemne. Obszar ten leży w strefie okresowych niedoborów wody dla rolnictwa.
Do istotnych cech należą również silne wiatry sztormowe, których prędkość dochodzi do 27 m/s, przeważnie zachodnie oraz zmienność pogody spowodowana brakiem barier orograficznych.

[madohora]

Warunki klimatyczne oraz glebowe powodują, że na terenie mierzei wykształciła się roślinność charakterystyczna dla wybrzeża. W podziale geobotanicznym roślinność ta jest zaliczona do „Krainy Wybrzeża”

[madohora]

Roślinność Mierzei Helskiej występuje w charakterystycznych pasmach. Podstawową roślinnością plaży jest honkenia piaskowa, rukwiel nadmorska, powodująca między innymi hamowanie ruchu wydm. Oprócz tego występują inne słonorośla związane z siedliskami plażowymi, na przykład solanka kolczysta.

[madohora]

Na wydmie białej dominują luźno rosnące trawy. Typowymi trawami polskiego wybrzeża są piaskownica zwyczajna oraz wydmuchrzyca piaskowa. Oprócz traw rzadko występuje lepiężnik oraz groszek nadmorski a także bylica polna, która rośnie również poza strefą nadmorską

[madohora]

Na wydmie białej dominują luźno rosnące trawy. Typowymi trawami polskiego wybrzeża są piaskownica zwyczajna oraz wydmuchrzyca piaskowa. Oprócz traw rzadko występuje lepiężnik oraz groszek nadmorski a także bylica polna, która rośnie również poza strefą nadmorską.

[madohora]

Na wydmie szarej, oprócz roślin występujących na wydmie białej, pojawia się wiele zielenic, sinic oraz turzyca piaskowa, szczotlicha siwa, kocanki piaskowe. Zwiewanie obumierających roślin sprawia, że na wydmach tych tworzy się niewielka warstwa próchnicy

[madohora]

Naturalną roślinnością centralnej części mierzei jest bór sosnowy. Sosna zwyczajna bardzo dobrze radzi sobie w trudnych warunkach. Sosna jest rośliną pionierską na wydmie szarej. W wyniku działalności wiatru sosny rosnące na wydmach są mocno zdeformowane, korony oraz pnie są niesymetryczne[24]. W borach sosnowych rośnie także jałowiec pospolity i wierzba piaskowa]. W runie boru sosnowego występuje wrzos zwyczajny bażyna czarna oraz borówka brusznica.

[madohora]

Na terenie Mierzei Helskiej wiosną i jesienią jest dużo ptactwa wędrownego. W związku z tym między miejscowościami Chałupy i Kuźnica mieści się Terenowa Stacja Obrączkowania Ptaków Hel, działająca w ramach Akcji Bałtyckiej.

[madohora]

Mierzeja jest zaliczana do obszarów zagrożenia ekologicznego.
Od 1978 roku cała mierzeja znajduje się na terenie Nadmorskiego Parku Krajobrazowego. 5 grudnia 2006 został utworzony rezerwat przyrody Helskie Wydmy.

[madohora]

Co roku 29 czerwca, z okazji uroczystości patrona rybaków – świętego Piotra Apostoła, odbywa się morska pielgrzymka kutrami z Mierzei Helskiej do puckiej fary. Podczas pielgrzymki kutry są odświętnie przystrojone. Płyną nimi załogi z rodzinami. Pielgrzymka oprócz ludzi morza przyciąga turystów.

[madohora]

Charakterystycznym elementem krajobrazu kulturowego na Kaszubach są krzyże i kapliczki przydrożne[34]. Na mierzei, w przeciwieństwie do pozostałej części regionu, znajdują się – z dwoma wyjątkami – tylko krzyże metalowe. Obiekty te poświęcone są przeważnie rybakom, którzy zaginęli na morzu, lub ludziom żyjącym z morza.

[madohora]

W XVII wieku na tym terenie znajdowało się 5 wsi. Wówczas tereny te znajdowały się w Polsce. W 1772 w wyniku pierwszego rozbioru część mierzei (od obecnego Władysławowa po Jastarnię) znalazła się w Prusach. Reszta, Hel oraz Bór (część Jastarni), pozostała w granicach Polski aż do drugiego rozbioru, a w latach 1807–1815 wchodziła w skład napoleońskiego Wolnego Miasta Gdańska.

[madohora]

W 1904 roku rozpoczął się rozwój turystyki we wsi Hel. W 1920 Mierzeja Helska ponownie znalazła się w Polsce. Krótka linia brzegowa oraz rozwój kolei sprawił, że nastąpił szybki rozwój turystyki. W 1930 ze względu na strategiczne znaczenie mierzei wybudowano umocnienia na Helu. W tym samym czasie rozpoczęto budowę portu wojennego w Helu, który stał się główną bazą polskiej marynarki wojennej.

[madohora]

Od 1 września 1939 do 2 października 1939 trwała bitwa o Hel. W latach 1944–1945 mierzeja była intensywnie fortyfikowana przez armię niemiecką. W 1945 mierzeja ponownie znalazła się w Polsce, tym razem w województwie gdańskim. W latach 1949–1951 wprowadzono bardzo restrykcyjne przepisy dotyczące działalności cywilnej na Helu.

[madohora]

30 czerwca 1963 roku prawa miejskie otrzymał Hel, a 1 stycznia 1973 – Jastarnia

[madohora]

1 stycznia 1975 w wyniku reformy administracyjnej mierzeja weszła w skład województwa gdańskiego (małego).

[madohora]

5 stycznia 1978 utworzono Nadmorski Park Krajobrazowy, w którego skład weszło wybrzeże Zatoki Puckiej wraz z całą mierzeją

[madohora]

1 stycznia 1999 mierzeja weszła w skład województwa pomorskiego ze stolicą w Gdańsku oraz powiatu puckiego.

[madohora]

5 grudnia 2006 został utworzony rezerwat przyrody Helskie Wydmy

[madohora]

[madohora]

HEL – miasto na końcu Mierzei Helskiej, port rybacki i kąpielisko morskie. Hel uzyskał prawa miejskie w 1378 roku, następnie utracił je w 1872. Ponownie odzyskał w 1963 roku
Będąc na Helu warto zobaczyć:
Latarnię Morską
Muzeum
Fokarium

[madohora]

Hela, podobno w szerokiej Polsce jedyny półwysep z ludnością polską, w Prusach zachodnich,
pow. wejherowskim. Ciągnie się wąskim pasem od Wielkiej wsi na lądzie począwszy aż do miasteczka Hel. Długi jest przeszło 3 mile, szeroki po największej części kroków 1000 do 1200, na ostatnim końcu przy
Helu dochodzi ćwierć mili. Z północnej strony Bałtykiem otoczony, z południa oblany Pucką zatoką (Putziger Wick), która jest częścią wielkiej zatoki gdańskiej (Danzgier Bucht). Zwierzchnia warstw a całej tej przestrzeni jest praw ie bez wyjątku piaszczysta, w ogóle równa, nad poziom morza tylko o 4 do 5 stóp
wyniesiona. Tu i owdzie rozścielają się większe lub mniejsze traw ą zieloną porosłe łączki. Pod piaskiem 3 do 5 stóp zw ykle się natrafiają pokłady torfu, który mieszkańcy pilnie na opał wydobywają. Zadziwia, że na tak wąskiej morzem otoczonej przestrzeni woda zdrowa do picia na każdem niemal miejscu 4 do 5 stóp głębokości się znajduje. Ze strony wielkiego morza ciągną się od wichrów przed wieki usypane wzgórza piaszczyste, które ten półwysep przed zalewem ochraniają. 8ą to tz z cudzoziemska dyny (niem. Diinen), 20 do 40 stóp wysokie, koło Helu nawet do 100 stóp dochodzące, miejscami zaś słabsze i niższe. Dawniej kiedy nikt jeszcze o te dobroczynne Uiypy nie dbał, łatwo zdarzało się, że wiatr tu i owdzie suchy i ulotny piasek pozdrnuchiwał, a wzburzone i podniesione morze wyspę i zalało. W 1818 zliczono, że woda nie mniej
jak na 27 miejscach się przelewała; a r. 1824 naliczono miejsc aż do 124. Nowszemi czasy
zaczęto jednak i te usypy pielęgnować. Z wielką ze strony rządu starannością obsiewają je teraz pewnym rodzajem owsa, barszczem tu zwanego, clymus arenarius, który w piasku mocne korzenie puszcza. Przez to nietylko że stary piasek nie ulatnia się, ale i świeży coraz bardziej zatrzymuje. Zresztą wzgórza te na
wielu miejscach tern są silniejsze, że wielu nieraz rzędami obok siebie się ciągną. O samym półwyspie nie trzeba myśleć, jakoby był pusty i nagi. Całość od wzgórz nadmorskich aż do zatoki i od Wielkiej wsi aż do Helu jest pięknym zagajem porosła. Najczęściej się napotyka sosnę zwyczajną, ale i brzozy, różne krzewy, olszyny, wicie, jarzębiny, ba nawet dęby często się natrafiają. Po za Jastarnią a do Helu ciągnie się nawet bór stary, do budynków przydatny. Rząd około tych zagajów jak największą ma dbałość, ani drobnych i suchych gałązek zbierać nie pozwala, żeby się grunt piaszczysty zakrywał i użyźniał. Choć tak piaszczysty i leśny, jest ten półwysep zaludniony stosunkowo dość gęsto. Obejmuje bowiem 4 osady wiejskie i jedno miasteczko.
Osady nazywają się, począwszy od lądu poza Wielką wsią: Cejnowa czyli Chałupy, dusz 241, Kusfeld 332, Jastarnia pucka 358 i zaraz za nią Jastarnia gdańska czyli Pór 312 dusz; m. Hel 372 dusz. Pod względem językowym i wyznaniowym zachodzi różnica. Mieszkańcy m. Helu, jako od gdańszczan dawniej zależący,
są zniemczeni i zlucrzeni. Zato wszystkie inne osady, w starostwie puckiem kiedyś leżące, są
szczero polskie i katolickie, a to tak dalece, że nigdzie ani jednego niemca ani żyda niema. Parafie istnieją 2: katolicka w Jastarni i luterska w Helu. Z zatrudnienia są wszyscy mieszkańcy rybakami, i to w jak najściślejszem tego słowa znaczeniu. Jedyny tylko ksiądz i nauczyciel nie są rybacy. Nie masz pomiędzy
nimi żadnego, któryby się czem innem trudnił. Nawet rzemieślnika zwykle najpotrzebniejszego, jak szewca, krawca, kowala, nigdzie nie znajdzie. Wszelkie w tym względzie potrzeby, buty, chleb, odzież itd., kupują w miastach na lądzie, zazwyczaj w Pucku lub w Gdańsku. Także pługa żadnego nie ma. Pod żyto jare albo ziemniaki piasek sobie rydlem, uprawiają. Wóz bodaj tylko jeden jest na całym półwyspie u proboszcza w Jastarni, o drewnianych osiach i bosych kołach, na którym zaprzężonym w woły odwiedza ksiądz chorych, Wołki tutejsze dość żwawo chodzą, ponieważ nię są, jak gdzieindziej, przy roli spracowane. Z innych
zwierząt domowych hodują prawie tylko Chaty mają z drzewa po największej części w zrąb stawiane, nowe już teraz z cegły budują, którą z niemałym mozołem z lądu na czółnach sobie sprowadzają. Do stajen i chlewów używają często starych czółen płaskich i otwartych, które na połowę rozrzynają, pospołu łączą
i mają chlewik gotowy. W domach panuje czystość i ochędóstwo. Prawie wszędzie jest drewniana podłoga położona. Ściany całe obrazami poobwieszane. Obok przestronej głównej izby mieści się pomniejszy alkierz. W sieni komin osobny czyli piekarnik urządzony, w którym ryby tyle potrzebne wędzą i suszą. Ludność rybacka jest postawy wogóle rosłej, zdrowia czerstwego, włosów jasnych. Mężczyźni mają przy łowieniu długie aż po pas buty, kaftan obcisły, od świąt biorą surduty. Niewiasty na głowach czepce o zastrzępionych
brzegach, tak jak noszą kaszubki; suknie ich najulubieńsze modre. Dziewczęta nadzwyczaj prędko wyrastają, 11 - letnie równają się innym 16-stoletnim. Chłopców rodzi się więcej niż dziewcząt, ale potem na okrętach i przy łowieniu niemało ich ginie. Pożywienie rybaków prawie tylko postne, codzień mają ryby na stole; mięsa używają chyba w święto, niedzielę. Wódki począwszy od misyi, którą tu oo. jezuici przed kilkadziesiąt laty odprawili, zgoła nie znają (zato luterscy rybacy w Helu nadmiarem jej używają). O łowieniu ryb, najważniejszem i jedynem prawie zatrudnieniu mieszkańców, tak pisze naoczny świadek (ob. Pielgrzym pelpliński, rok 1874, str. 92): „ Codziennie, kiedy wieczorem wychodziłem na przechadzkę, ciągnęli rybacy do morza, po trzech wsiadywali w łódkę i dalej na wodę. „Czemu tak późno w noc wyjeżdżają?" pytałem
się. „Jadą na bańki i stornie, odpowiedzieli, a może uda się i skarpi złowić” . „Ale co to są bańki, stornie, skarpie?” „Oto widzisz, odrzekł ksiądz proboszcz, nie umiesz ryb po polsku nazwać. Nie dziwuję się tobie, bo i niejeden uczony nasz nie wie iż niemieckie „Flundern nazywają się albo bańki, kiedy są małe, lub stornie, gdy są większe; ryby „skarpie' nazywają niemcy Steinbutte, a i niejeden polak już je tak nazwał. I zaczął mi dalej opowiadać, jak rybacy, wyjeżdżając teraz po trzech w łódce na noc na morze, pracują przez całą noc aż
nazajutrz do obiadu, sieci zapuszczając i wyciągając z głębiny morskiej. A przybywszy do lądu, zaraz odsyłają połów do Gdańska, bo tylko świeże stornie są pokupne. Przespawszy się tedy po obiedzie cokolwiek, rybacy muszą jeszcze przed wieczorem swe sieci naprawić, bo na wieczór ta sama czeka ich praca. Oczywiście, kiedy morze burzliwe, na połów nie wychodzą. A trzeba wiedzieć, że każda ryba ma swój czas do łowienia. I tak stornie łowią przez 3 miesiące: czerwiec, lipiec i sierpień. Poczem we wrześniu i październiku następuje połów na śledzie, węgorze, brejtlinki, który już tak trudny nie jest, bo sieci na wieczór w morzu tylko zostawiają i nazajutrz rano wyjmują. Najintratniejszy jest atoli połów na łososie, odbywający się na wiosnę w marcu, kwietniu i maju: w tedy cała wieś wychodzi, nawet kobiety i dzieci, na brzeg morza, aby dopomagać przy wyciąganiu do brzegu sieci, poprzednio daleko w morze zapuszczonych. Wielka radość, kiedy połów się uda, bo od połowu łososi zależy zamożność lub ubóstwo rybaków . Zimą co robią rybacy? pytacie się może. Oto niewiasty i dzieci sieci wiążą, a mężczyźni się zatrudniają połowem na psy
morskie lub świnie morskie lub łowieniem w sieci kaczek morskich. Z tłuszczu pierwszych tran wytapiają; ich wątroba jest delikatesą, a kaczki dobrze podobno smakować mają. Najciekawszy jest porządek, jakim się rybacy wyspy podzielili dla połowu. Wszyscy mieszkańcy bowiem pojedyńczych wiosek podzielili
się na pewną liczbę tz. matszoperyi czyli związków rybackich, z których każdy ma pewne miejsce w morzu do połowu łososi i węgorzy. Śledzie i stornie wolno łowić, gdzie się komu podoba.

[madohora]

Na czele matszoperyi stoi tz, szyper, a około niego inni rybacy (maszopi) na cały rok się zgromadzają (maszopują się), nietylko mężczyźni, ale i kobiety i dzieci. Przy podziale zaś ryb czyli zarobku taki jest porządek, że każdy mężczyzna żonaty dostaje jednę całą część, wdowa po dawniejszym maszopie połowę tego, kobiety i dorosłe dzieci czwartą część tego co żonaty maszop. Każdoczesny proboszcz odbiera także czwartą część, organista
i małe dzieci niedorosłe ósmą część. Rozkład ten wszystkich rybaków na pewne związki sprawia, iż wszyscy zarówno przy połowach zarabiają i że wszyscy równo są albo zamożni albo ubodzy. Wyrabia się w tern nawet pewien porządek społeczny, którym nietylko wewnątrz są połączeni, ale występują nawet przed zwierzchnością świecką. Mowa półwyspiarzy jest stara kaszubska, która w tern zdaje się być dźwięczniejszą od wyrobionej teraz polskiej, że przycisk nie jak my zwykle na przedostatnią, ale i na 3-cią, 4-tą i ostatnią
zgłoskę kładzie. Mają też wyrazy gdzieindziej mniej albo wcale nie znane, jak np.
perzynko
= cokolwiek, bokadość = wiele, wszeternasto
= wszystko, babnica = kruchta, nogawica =
pończocha, stateczk = sądek piwa.
Osobliwe wyrażenia rybackie i żeglarskie, nie wiedzieć skąd wzięte, używane teraz jeszcze przez
niemców w Helu. I tak kotwica zowie się u nich draga, wiosła remy, cisza morska glada, statek otwarty, na którym jadą, brat, sieci na śledzie mańce, sieci na stornie cezy, głębia morska szur, latarnia morska szur; ląd scały zowią krajem. Niektóre wyrazy z niemieckiego wzięte, np. zamiast łowić mówią fiszować.
Za to płynąć po morzu nazywają biegać. Jeżeli który z rybaków sadzi się na mowę polską, mówią o nim, że polaszy.

[madohora]

Jak lud tu pracowity, tak i pobożny, Świąt jest wiele na wyspie, jak np. św. Rocha, św. Anny, Ofiarowania M. B., św. Walentego, św. Barbary, św. Michała, św. Jana Chrzciciela i inne, które w sam dzień obchodzą, choć gdzieindziej oddawna już zaniechane. Oprócz tego każda wieś ma jeszcze swoje osobne: św. Patrona szczególnego, jak np. Jastarnia pucka św. Jozefa, Kusfeld św. Antoniego, Jastarnia gdańska
(Bór) św. Rozalią, które także uroczyście obchodzą. Uderzająca ich prostota i pobożność w kościele. Przedewszystkiem celują swym śpiewem. Jak czyste fale wód morskich bez przestanku się unoszą i spuszczają, bez przerwy dążąc do brzegu, tak też śpiew ten z silnych wydobyty piersi czasem trzema, czterema i więcej głosami przy najakuratniejszem crescendo i descrescendo bez pauzy dąży silnym
rytmem, nie taktem, do chw ały Boskiej i do zbudowania siebie i bliźniego. Zaiste, nigdzie jeszcze tak dobrego śpiewu ludowego nie słyszałem, jak u rybaków w Jastarni. Najserdeczniej się modlą śpiewając, a melodya jest tak piękna, że każdego zachwyca. Często przed nabożeństwem jeszcze szedłem do kościoła,
aby tylko temu śpiewowi się przysłuchać i rozkoszować w tern morzu głosów i melodyj. Spytać się rybaków , kto ich śpiewać nauczył, sami nie wiedzą. Ich pradziadowie od wieków już tak śpiewali. A zapewne i po
nich wnuki i praw nuki śpiewać tak będą, bo tu już małe dzieci od trzech do czterech lat nie tylko różaniec, ale i inne pieśni śpiewać potrafią. Nauczyły się tego podczas wieczorów zimowych przy wiązaniu sieci, a największą ich uciechą jest siedzieć przed kościołem i nucić za tym i co w kościele śpiewają. W parafiach
sąsiednich „kraju” już nie znają śpiewu rybackiego. Zato innych piosnek światowych, frętówek, zgoła żadnych nie znają. Sakramentu małżeństwa nikt tu nie przyjmie, tylko na mszy św. Także i pogrzeby ze mszą się odprawiają. Przy pogrzebach jest zwyczaj, że na grobie zaraz krzyż stawiają z napisem, który
już w domu poprzednio zrobili i przed trumną niosą. Małżeństwa (zwykle w obrębie pojedyńczych wiosek dla pewnego antagonizmu) iście po chrześciańsku zawieraią: którzy się sobie upodobali, biorą się z wiedzą rodziców. Wesele odbywa się u tej strony, gdzie większy dobytek albo wygoda, i wcale nic potrzeba
iżby w domu narzeczonej się odprawiało. Chłopaków tylko dziewczęta częstują na weselu. Nowożeńcy sami o sobie radzić powinni. Niema tu zwyczaju, aby rodzice chudobę swoją dzieciom oddawali, chyba późno i przy śmierci. Nawet dom mieszkalny sam sobie wystawić muszą, którzy się do małżeństwa zabiorą.

[madohora]

Poprzednio też każdy chłopak zarobił sobie nieco grosza, przebywszy, jako jest ogólny zwyczaj, kilka lat w służbie na okręcie. Czytać i pisać każdy rybak potrafi, dzięki szkołom, które w każdej wiosce się utrzymują.
Gazety pilnie czytują, osobliwie Pielgrzym a z Peplina i Przyjaciela ludu z Chełmna, obecnie z Poznania. W ogóle lud to ciekawy, jak i nasi bracia górale. Kiedy kto cudzy zjawi się w ich wiosce, zaraz na ulicę dzieci i dorośli wychodzą i o wszystko pytają. Pod względem gminnego urządzenia, tworzą rybacy jak najzupełniejszą rzeczpospolitą. Cokolwiek gminy dotyczy, gminną też naradą obmyślane i rozstrzygnięte
być powinno. W takim razie sołtys nakazuje zebranie. Wysłany chłopiec chodzi od domu do domu, wołając głośno „do gromady” . A gdy się wszyscy zbiorą, obradują. Staropolskim zwyczajem jednozgodność rozstrzyga i nieraz zdarzy się, że bez skutku rozchodzą się, bo niebyło zgody. Panuje także oddawna
wspólność majątku na wyspie. Wspólny pasterz ygania bydło na paśnik, także i łąki są wspólne. Siano w kopki grabią i tak się dzielą dla jak największej sprawiedliwości. Jednego z pomiędzy siebie obiorą, oczy mu zawiążą i w środek ustawią, że nie widzi; a inni tymczasem obchodzą z kolei do kopek i pytają komu ta a ta się należy. Na co on rybaka ja kiego nazwie, aż wszystkie podzielą. W końcu dodać należy, że i rząd pruski po ojcowsku obchodzi się z rybakami. Wewewnętrzne ich stosunki i starodawne urządzenia nie mięsza
się, żadnej policyi ani żandarma tam niema. W obliczaniu podatków umiarkowany, sól potrzebną
do ryb zasalania po tańszej cenie spuszcza. Szkoły, jako się wspomniało, dla każdej wioski założył rząd. Także i parafią katolicką w Jastarni on głównie uposażył. Poczty piesze codziennie tam i napowrót po całym
półwyspie przebiegają. Nawet stacya telegr. w ostatnim czasie została założona w Jastarni. Dla wygody żeglujących zbudowano są i utrzymywane na półwyspie dwie latarnie morskie, w Jastarni gdańskiej i w Helu. Z dawnych jeszcze polskich czasów wspomnieć należy, że za królów Władysława i Kazimierza
założono na półwyspie dwa forty, Władysławowo i Kazimierowo nazwane, dla lepszej obrony floty polskiej, którą tu w Puckiej zatoce ustanowić zamierzono. Obecnie nie ma po tych fortach ani pamięci, gdzieby się znajdowały, ani znaku jakiego. Zapowne nie zostały one jeszcze na dobre wykończone, kiedy je
szwedzi albo inny jaki nieprzyjaciel zniszczył. O szwedach przynajmniej wiadomo, że wiele temu półwyspowi dokuczali. Na mapie sztabowej podane są 2 wyniosłe pagórki nad brzegiem otwartego morza z przeciwnej strony miasta Helu położone, na jednym stoi napis „Schweden B.” , na drugim „Bussen B .” , ale o ich znaczeniu nic nie wiadomo.

Słownik Geograficzny Królestwa Polskiego z 1895 roku

[madohora]

[madohora]

POŁĄCZENIE KOLEJOWE KATOWICE - HEL

[madohora]

POŁĄCZENIE KOLEJOWE GDYNIA - HEL

[madohora]

REJSY PROMEM GDYNIA - HEL

[madohora]

[madohora]

Hel - na Hel promem pojechałam
Z dużej promocji skorzystałam
Choć się wody bardzo boję
Co widziałam to już moje

[madohora]

A może, a może
Wyjechać nad morze

[madohora]

A gdzie w tym roku spędzą wakacje
Może w leśniczówce po twojej babce?

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

Widzisz przyjacielu
Byłam na Helu

[madohora]

Czy coś się odmieni
I znowu pojadę do Gdyni
A potem przyjacielu
Spotkamy się na Helu?

[madohora]

[madohora]

[madohora]

Byłam na Helu
Mój przyjacielu

[madohora]

[madohora]

[madohora]

Zdziwiłam się, bo już na Helu było luźniej niż we Władysławowie

[madohora]

Widzisz przyjacielu
Podobało mi się na Helu

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

W roku 2018 stacja obsługiwała ok. 2200 pasażerów na dobę

[madohora]

[madohora]

Jak na Hel się znów wybrałam
Potem przechlapane miałam
Ktoś się o mnie martwił srodze
A ja jeszcze byłam w drodze

[madohora]

Pewna pani na Helu
Zakochała sięw Fidelu
Pytała w Klubie
Jak jest na Kubie
Bo chce być z tobą przyjacielu

[madohora]

[madohora]

Tłok na Helu
Mój przyjacielu

[madohora]

[madohora]

Byłam na Helu
Mój przyjacielu
Nogę skręciłam
Ale ważne że byłam

[madohora]

[madohora]

KĄPIELISKA NAD BAŁTYKIEM ZAMKNIĘTE - Interia - 28.07.2019

[madohora]

[madohora]

Prastary Hel na dnie morza. Utrzymywana od wieków wśród rybaków legenda o istnieniu miasta na dnie zatoki Puckiej — okazała się prawdą. Przy budowie portu w Helu natrafiono na dnie zatoki na stare fundamenty i mury. Na postawie przeprowadzonych badań — są to szczątki m. Helu z r. 1430 t. zw. „Stary Hel", który w r. 1629 po wojnie szwedzkiej został zniszczony. Odkryte obecnie fundamenty i mury są szczątkami pierwszego katolickiego kościoła w He lu, wybudowanego w XII wieku.

[madohora]

[madohora]

Byłam kiedyś na Helu
Tak, tak przyjacielu
Przyznać się mogę
Zwichnęłam nogę
Tak, tak pani Helu

[madohora]