Lubecko

[madohora]

Ponadto cały obszar miejscowości w roku 1998 włączony został w obręb nowo powstałego Parku Krajobrazowego Lasy nad Górną Liswartą. W centralnej części miejscowości i w okolicznych lasach znajduje się kilkanaście okazałych pomników przyrody. Są to przeważnie dęby, lipy i buki. Boronów jest też siedzibą Leśnictwa Boronów.

[madohora]

W alfabetycznym spisie miejscowości na terenie Śląska wydanym w 1830 roku we Wrocławiu przez Johanna Knie miejscowość zarówno w języku polskim jak niemieckim występuje pod tą samą nazwą Boronow. Spis wymienia również okoliczne przysiółki oraz części wsi: Stare Huty, Kottara, Czielitz, Niewen, Sklarnia itp.

[madohora]

Na terenie miejscowości odnotowano nazwy miejscowe odnoszące się do wcześniejszych tradycji przemysłowych. Są to: Podhuta – miejsce, w którym do XX w. znajdowała się kuźnia i Smolny Piec – dzielnica miejscowości, której nazwa odnosi się do produkcji smoły i węgla drzewnego, wykorzystywanego przy produkcji żelaza w kuźniach. Także nazwy sąsiednich sołectw należących do gminy i nazwy miejscowe znajdujące się w ich obrębie nawiązują do tych tradycji: Hucisko, Szklana Huta, Sztolnia.

[madohora]

Badania archeologiczne prowadzone były w Boronowie na przełomie lat 20. i 30. XX w. przez Józefa Kostrzewskiego, Konrada Jażdżewskiego i Włodzimierza Antoniewicza. W roku 1928 odkryto proste narzędzia kamienne z młodszej epoki kamiennej w okolicach dzisiejszej dzielnicy Piasek, natomiast wcześniej w 1925 r. w okolicach dzielnicy Smolny Piec odkryte zostały szczątki cmentarza z grobami ciałopalnymi i szkieletowymi wraz z przedmiotami takimi jak: bransoleta, naramiennik czy zausznice oraz naczyniami: m.in. misy i czerpaki.

[madohora]

[madohora]

W 1742 r. Boronów przeszedł pod panowanie pruskie. Od roku 1774 na terenie miejscowości powstawały kolonie Dębowa Góra, Zumpy oraz Niwy, w których osadzała się ludność głównie niemieckojęzyczna.

[madohora]

Mimo iż na terenie miejscowości w XIX w. rozwijał się przemysł, miała ona nadal głównie rolniczy charakter, a po zniesieniu w Prusach pańszczyzny w 1811 r., rozwijać zaczął się także folwark zatrudniający chłopów do pracy najemnej. Pełne uwłaszczenie chłopów nastąpiło w ziemi lublinieckiej dopiero w 1860 r. Pod koniec wieku, ze względu na upadek kuźni i kopalni rud żelaza, folwark jeszcze bardziej się rozwinął dając zatrudnienie bezrolnej ludności. Poza przemysłem ciężkim i rolnictwem w tym czasie rozwijał się też przemysł przetwórczy, miejscowość posiadała gorzelnię, dwa browary, tartak i trzy młyny wodne.

[madohora]

W tym okresie funkcjonowały już dwie szkoły, jedna w centrum miejscowości, druga w Grojcu. Mieszkaniec dzielnicy Zamoście Jan Kulisz tworzył w tym czasie rzeźby amatorskie, w większości o tematyce sakralnej.

[madohora]

[madohora]

Lata II wojny światowej na terenie miejscowości przebiegały spokojnie poza krótkotrwałymi walkami na obrzeżach we wrześniu 1939 r. oraz potyczkami cofającej się armii niemieckiej z ofensywą radziecką 19 stycznia 1945, w wyniku której zginęło kilkudziesięciu żołnierzy po obu stronach. 1 września 1939 roku w miejscowości opór niemieckim wojskom stawiała część 74 Pułku Piechoty, która wobec grożącego jej okrążenia wycofała się na główne pozycje obronne do Częstochowy dołączając do 7 Dywizji Piechoty. Polscy żołnierze z września 1939 roku pochowani zostali na miejscowym cmentarzu, natomiast poległych w 1945 roku 61 niemieckich żołnierzy pochowano poza jego obrębem. Radzieckich żołnierzy pochowanych przy cmentarzu ekshumowano kilka lat po wojnie i wywieziono poza teren miejscowości. Po 1953 r. powiększono cmentarz, tak by objął także mogiłę zbiorową poległych Niemców.

[madohora]

Po II wojnie światowej skolektywizowano prywatne majątki, folwark został rozparcelowany, a w 1951 r. utworzona została na jego miejscu Spółdzielnia Produkcyjna „Jedność”. Tartak i inne czynne jeszcze warsztaty rzemieślnicze były sukcesywnie likwidowane. W roku 1959 oddana została do użytku nowo wybudowana Szkoła Podstawowa im. Manifestu Lipcowego przemianowana w 2004 r. na Zespół Szkół im. Unii Europejskiej. Trzy lata później na terenie miejscowości powstał skład paliw CPN, który obecnie pod nazwą Naftobazy zaopatruje stacje benzynowe w województwie śląskim, opolskim i świętokrzyskim. Dzięki dogodnemu połączeniu komunikacyjnemu mieszkańcy miejscowości coraz liczniej w tym czasie byli zatrudniani w kopalniach na obszarze GOPu.

[madohora]

[madohora]

W latach 90. XX w. w Boronowie oddano do użytku sieć telefoniczną oraz rozpoczęto budowę kanalizacji. Od 1999 r. działa oczyszczalnia ścieków. W roku 1998 Boronów włączony został w obszar nowego Parku Krajobrazowego Lasy nad Górną Liswartą. W 2003 r. Boronów zajął drugie miejsce w konkursie Złota Miejscowość Radia Katowice.

[madohora]

Większość mieszkańców Boronowa to ludność mieszkająca w nim od kilku pokoleń, identyfikująca się z obszarem kulturowym Górnego Śląska. Część mieszkańców to potomkowie spolonizowanych niemieckich osadników z XVIII i XIX w., emigranci (i ich potomkowie) z tzw. Opolszczyzny przybyli w okresie powstań śląskich, a także rodziny repatriantów, przybyłych do miejscowości z Kresów Wschodnich po II wojnie światowej. Niektórzy mieszkańcy należą do mniejszości niemieckiej.

[madohora]

Obecnie na obszarze miejscowości, w szczególności na jej obrzeżach osadzają się mieszkańcy miast Górnego Śląska, a także rozbudowują się kolonie domków letniskowych.

[madohora]

Siodłoki – jedna z najstarszych dzielnic Boronowa, znajdująca się na lewym brzegu Liswarty, przy ulicy 3 Maja i uliczkach od niej odbiegających. W tej części miejscowości znajduje się najwięcej gospodarstw rolnych. Od strony rzeki w dzielnicy znajduje się dużo zabudowań z początku XX w. oraz w niektórych przypadkach także z XIX w. W dzielnicy tej znajduje się kilka sklepów i punktów usługowych. W bezpośrednim sąsiedztwie znajduje się stacja kolejowa.

[madohora]

Zamoście – dzielnica będąca przedłużeniem Hajduków. Większość zabudowań powstała po II wojnie światowej. Znajduje się w niej niewiele sklepów i punktów usługowych. Istniała także, już zlikwidowana restauracja „Borowianka”, znajdująca się w budynku, który od ponad 200 lat pełnił funkcje karczmy. Z kolei jej przedłużeniem jest względnie nowa część Boronowa, określana mianem Siudejka, łącząca się z sołectwami Grojec i Hucisko.

[madohora]

Piasek – dzielnica w zachodniej części miejscowości. Na jej terenie znajduje się budynek współdzielony przez Gminny Ośrodek Kultury, bibliotekę, przychodnię lekarską, aptekę, remizę strażacką, i pocztę. Instytucje te oraz kilka sklepów znajdują się na początku ulicy Powstańców Śląskich. W dalszej części dzielnica ma charakter mieszkaniowy. W bezpośrednim sąsiedztwie znajduje się też Zespół Placówek Oświatowych – przedszkole, gimnazjum i szkoła podstawowa.

[madohora]

Zdachnia – dzielnica Boronowa, znajdująca się wraz z „Króliczą Górką” po południowej stronie linii kolejowej. Nazwa dzielnicy wywodzi się z nazwy miejscowej okolicznych pól. Znajduje się w niej jedyna ulica Sienkiewicza, przy której poza zabudowaniami umiejscowiony został skład paliw „Naftobazy”.

[madohora]

Legenda o utopcu i jego córkach – najbardziej znana legenda związana z Boronowem, stosunkowo często pojawiająca się w prasie i opracowaniach. Według legendy w stawie, który do II wojny światowej znajdował się przy kościele, miał zamieszkiwać utopiec wraz ze swoimi córkami. W legendzie jest mowa o tym, że dwie młode panny przychodziły do położonej też w pobliżu stawu karczmy (knajpy), lecz przed północą musiały ją opuszczać. Jednak, jak dalej opisuje to legenda, obie panny pewnego razu pozostały dłużej i następnego dnia na powierzchni stawu widoczna była tylko krwawa piana.

[madohora]

Podanie o krzyżu w boronowskim kościele. Według tego podania jeden z krzyży umieszczonych w kościele Matki Boskiej Różańcowej, zawieszony na kratach przy jednej z bocznych naw, miał zawieszony być tam na pamiątkę tragicznej śmierci dziewczynki (w niektórych wersjach podania – córki właścicieli Boronowa), która przyniesiona do kościoła ożyła na nowo lub w innej wersji mitu, odzyskała życie pod tym krzyżem. W podaniu jest mowa o tym, że krzyż po przeniesieniu przez parafian na miejsce centralne, nocą wrócił znów na kraty. Jest też wersja podania, głosząca, że jeżeli postać Jezusa wiszącego na tym krzyżu zamknie przymykające się oczy, wówczas nastąpi koniec świata.

[madohora]

Na terenie miejscowości znajduje się 19 obiektów zabytkowych:

Zespół kościoła parafialnego MB Różańcowej w Boronowie:
Kościół MB Różańcowej położony na szlaku architektury drewnianej województwa śląskiego – zabytek klasy „0”;
kapliczka św. Jana Nepomucena z II połowy XIX w.;
brama na plac przykościelny z XVII w.;
altana na obszarze ogrodu plebanii;
organistówka od XVIII do połowy XX w. pełniąca także rolę szkoły;

[madohora]

zabudowania dawnej szkoły i przedszkola przy ul. Szkolnej z początku XX w.;
budynek stacji kolejowej z magazynem;
budynek dawnej komory celnej w dzielnicy Piasek, ul. Boczna;
budynek dawnej karczmy, obecnie sklep „Lewiatan”;
budynki dawnego folwarku przy ul. Wojska Polskiego (dzielnica Dwór) – obora, czworak i dwie stodoły;
budynek dawnego młyna z 1920.

[madohora]

Poza tym w miejscowości znajduje się szereg zabytków przyrodniczych, m.in. pomniki przyrody w centrum miejscowości. Należy do nich kilkusetletni dąb, który według podania zasadzić miał król Jan III Sobieski podczas wyprawy pod Wiedeń.

[madohora]

1776 Lubliniec podpisuje umowę z hrabią von Schlegendorf na mocy której 1300ha lasu ma dostarczyć drewno na potrzeby mieszkańców.