Bobrowniki

[madohora]

[madohora]

[madohora]

Pewnej pani z Bobrownik
Spodobał się pan komornik
Dziennie go zapraszała
Pachnącą kawą częstowała
A on już czuł się jak domownik

[madohora]

Bobrowniki (niem. Bobrownik) – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie będzińskim, w gminie Bobrowniki.

[madohora]

Oficjalna data założenia wsi to rok 1273. Jednak wieś istniała od około 1057 roku

[madohora]

Nazwa „Bobrowniki” pochodzi od roli służebnej mieszkańców tej wsi. Byli oni hodowcami bobrów, inaczej „bobrownikami” (w l.p „bobrownik”). Królewski Rezerwat Bobrów rozciągał się od Brynicy aż po Czarną Przemszę, był on pod opieką mieszkańców Bobrownik.

[madohora]

Bobrowniki to wieś o bardzo ciekawej i barwnej historii, do jej ważniejszych dat należą:
1273 - lokacja wsi,
1669 - utworzenie kaplicy św. Wawrzyńca
1864 - utworzenie gminy Bobrowniki.

[madohora]

Początki wioski mogą sięgać XI wieku, ale niewykluczone, że mogła ona istnieć znacznie wcześniej jako osada patronimiczna, gmina, którą po powstaniu grodu w sąsiedztwie (grodem tym mógł być Bytom, Siewierz względnie Będzin), wyznaczono z woli księcia do spełniania obowiązku hodowli bobrów.

[madohora]

Pierwsze wiadomości historyczne o Bobrownikach pochodzą z roku 1277. W tym właśnie czasie została utworzona w Kamieniu (wioska leżąca na południe od Bobrownik na prawym brzegu Brynicy) parafia i wzniesiono kościół pw. św. Piotra i Pawła. Za zezwoleniem Hermana, kanonika katedralnego krakowskiego, plebana bytomskiego a zarazem rektora kościoła św. Małgorzaty w Bytomiu, Bobrowniki zostały wydzielone z tejże parafii i przydzielone do nowej parafii w Kamieniu.

[madohora]

Kiedy wioska przeszła w ręce prywatne i czy w ogóle przed rokiem 1790 była własnością prywatną, trudno sądzić. Długosz nie zna właścicieli Bobrownik, inwentarze księstwa siewierskiego z roku 1667 również o nich nie wspominają. Dopiero u schyłku XVIII wieku i w pierwszej połowie XIX wieku dowiadujemy się o istnieniu dworu w wiosce oraz folwarku (pozostałością po nim był spichlerz przerobiony później na siedzibę gminy). Z tych czasów znani są jako właściciele (a może tylko dzierżawcy) Kubiczek, Melchior Karsch, Jan Franciszek Ciapierzyński.

[madohora]

Wspomniano wyżej, iż wymienieni Kubiczek, Karsch, Ciapierzyński mogli być tylko dzierżawcami wioski. To przypuszczenie oparte jest na dowodach stwierdzających, iż wioska po roku 1831 była siedzibą Ekonomii Bobrownickiej utworzonej przez władze rosyjskie. To znów wskazywałoby, że przedtem była własnością rządową (Rzeczypospolitej przed rokiem 1790).

[madohora]

W dawnych czasach ludność Bobrownik pracowała w kopalniach śląskich. Po roku 1816 i utworzeniu kordonu górniczego, ta codzienna emigracja ustała na chwilę, lecz później na nowo odżyła, tylko już w innej formie. Gdy dawniej udawano się na stronę Śląska jawnie przebywając kilka mostów, z których pozostały do dziś ślady w postaci grubych słupów, tkwiących tu i ówdzie na brzegach lub wodzie Brynicy – to później "szmuglowano się" przez granicę nocą przebywając rzekę w miejscach płytkich; z pracy wracano również nocą. Władze rosyjskie spostrzegły te nocne wędrówki, zburzyły mosty, zwiększyły liczebność straży przygranicznej i wyznaczyły tylko jeden punkt przejścia.

[madohora]

W 1848 roku utworzona została gmina w Bobrownikach, obejmująca wsie: Bobrowniki, Sączów, Siemonia, Żychcice, Wojkowice Komorne, Strzyżowice, Psary i Łagiszę. Pierwszym wójtem tej nowej gminy był Franciszek Ciapierzyński. Po ukazie carskim w 1864 roku folwark Bobrowniki został rozparcelowany na 81 pełnych osad dwunastomorgowych i 26 osad 26-morgowych, ponad 14 osad trzymorgowych zaś do ogólnego użytkowania pozostało pastwisko i osada wójta gminy, kowalska, karczemna, szkolna i kościelna jak również nieużytki.

[madohora]

Z ofiarności mieszkańców wybudowano i oddano do użytku w 1926 roku Dom Ludowy, który rozbudowano w latach 1957-1961 i dziś jest to Dom Kultury. W roku 1928 ukończono i oddano do użytku remizę strażacką. Koło Gospodyń Wiejskich założono również w roku 1928, a wznowiło ono swą działalność po dłuższej przerwie w 1945 roku. W tym okresie powstało również Kółko Rolnicze. Potrzebna była też szkoła w zamian za trzy punkty nauczania, toteż w 1938 roku rozpoczęto wznoszenie budynku lekcyjnego. Do czasu II wojny światowej wybudowano fundamenty, a po wojnie budowę ukończono i szkołę oddano do użytku w 1949 roku.

[madohora]

W czasie kampanii wrześniowej, 1 września 1939 r. z terytorium Bobrownik został ostrzelany ogniem artyleryjskim Bytom.

[madohora]

Rok 1954 przyniósł nowe zmiany jakie wywołały nowe podziały administracyjne kraju. 31 grudnia 1954 roku przestały istnieć Gminne Rady Narodowe, a zaczęły funkcjonować Gromadzkie Rady Narodowe. Gminę Bobrowniki podzielono na sześć Gromadzkich Rad Narodowych: w Bobrownikach, Dobieszowicach (wraz z Wymysłowem), Rogoźniku, Żychcicach (z Kamycami), Strzyżowicach (wraz z Górą Siewierską) oraz powstała Osiedlowa Rada Narodowa w Wojkowicach.

[madohora]

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Bobrowniki. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa katowickiego.

[madohora]

Bobrowniki położone są na Wyżynie Śląskiej. Wieś leży na kilku górkach. Ważniejsze formy topograficzne to:

Góra Wadowskich
Pasmo tzw. Leszcze
Tzw. Polskie Górki

[madohora]

Sama historia szkoły podstawowej sięga XIX wieku, kiedy to mieszkańcy postawili pierwszy jej budynek, jeszcze drewniany. Dopiero przed II wojną światową zaczęła się budowa nowej już kamiennej szkoły, jednak wojna przerwała prace, które zostały wznowione dopiero w 1947, a zakończone w 1950. W roku 2002 odbyła się renowacja boiska szkolnego, łącznie z wymianą nawierzchni i budową bieżni.

[madohora]

Chociaż Bobrowniki oficjalnie rynku nie posiadają, potocznie rynkiem nazywa się plac, przy którym leżą:
Dom Kultury
Remiza
Budynek Starej Gminy, obecnie poczta i sołtysówka
kilka sklepów
piekarnia
Formą odbiega on bardzo od rynku średniowiecznego. Na placu rośnie kilka drzew, jest też parking dla samochodów, a wzdłuż chodnika rozłożone są ławeczki. Wszystko to wprowadza w nastrój małomiasteczkowy.

[madohora]

Kościół bobrownicki jest rzadkim przykładem drewnianego kościoła dwuwieżowego. Jest on wzniesiony w konstrukcji zrębowej, posadowiony murowanym fundamencie. Ściany zewnętrzne oszalowane są deskami. Kościół jest orientowany. Dachy pokryte blachą. Kościół znajduje się na szlaku architektury drewnianej woj. śląskiego.

[madohora]

Ponadto w kościele znajdują się obrazy olejne: Matki Boskiej Królowej Różańca Świętego, Pana Jezusa Cierpiącego i św. Józefa z Dzieciątkiem.

[madohora]

We wsi znajdują się również:
liczne kapliczki,
krzyże polne,
krzyże misyjne,
plebania (obecnie budynek prywatny).

[madohora]

Powiat będziński stanowi część Zagłębia Dąbrowskiego. Dotyczy to również Bobrownik. Wcześniej na ich terenie znajdowały się kopalnie rud, głównie galmanu. W pierwszych latach XX wieku zostały zamknięte. Mieszkańcy Bobrownik od wieków pracowali w kopalniach węgla kamiennego na Śląsku i na Zagłębiu Dąbrowskim.

[madohora]

Do Bobrownik dostaniemy się autobusem nr 99 z Bytomia, nr 85 z Bytomia, 52

ROZKŁAD JAZDY AUTOBUSU LINII 99

ROZKŁAD JAZDY AUTOBUSU 85

ROZKŁAD DLA LINII 52