madohora Re: Krzeszowice, Czerna 12.12.23, 19:09 Pałac został zaprojektowany w modnym w pierwszej połowie XIX wieku stylu włoskim będącym eklektyczną syntezą historycznych stylów z Półwyspu Apenińskiego. Zbudowany został na wzniesieniu. W jego skład wszedł dwupiętrowy budynek główny z czterema narożnymi wieżami oraz dodatkowe skrzydła zamykające dziedziniec. Od wschodu wzniesiono ośmioboczną oranżerię połączoną z pałacem galeryjką, a przed główną fasadą – południową – obszerny taras widokowy. We wnętrzach cenny był zwłaszcza gabinet umeblowany meblami gdańskimi połączony schodami wykonanymi w tym samym stylu z częścią mieszkalną (obecnie schody te znajdują się w budynku Collegium Maius UJ (Stuba Communis) w Krakowie). Piękna była również sala balowa, w której do dziś zachowała się cenna dekoracja stiukowa. Pałac posiadał 228 pomieszczeń (charakter mieszkalny miało ok. 100 sal na piętrach). W wielu z nich Potoccy zgromadzili wartościowe zbiory malarstwa, rzeźby (dla posągu Merkurego Thorvaldsena zbudowano specjalny, połączony z pałacem ośmioboczny pawilon), rzemiosła artystycznego (np. kolekcja pasów kontuszowych) i pamiątek historycznych. Pierwsze i drugie piętro stanowiło część mieszkalną rezydencji, natomiast na parterze znajdowały się mające charakter muzealno-reprezentacyjny sale francuskie, pawilon-oranżeria, biblioteka i wspomniany już pokój gdański. W latach 1872-1873 Juliusz Kossak namalował obraz Powrót ze spaceru konnego w Krzeszowicach, a w 1877 Przed pałacem w Krzeszowicach, na których uwidocznił wejście od strony tarasu widokowego. Krzeszowickie zbiory znacznie ucierpiały podczas okupacji. Tuż po zakończeniu II wojny światowej właściciele podjęli nieudaną próbę wywiezienia ocalałej ich części za granicę. Sprawie tej ówczesne władze nadały duży rozgłos propagandowy Odpowiedz Link
madohora Re: Krzeszowice, Czerna 12.12.23, 19:17 W 2001 rodzina Potockich podjęła starania o zwrot nieruchomości, argumentując, że majątek nie powinien podlegać reformie rolnej, gdyż w pałacu nie prowadzono działalności rolniczej. W 2004 ówczesny wojewoda małopolski stwierdził w drodze decyzji administracyjnej, że majątek jednak jej podlegał. Od tego rozstrzygnięcia rodzina Potockich odwołała się do ministra rolnictwa. Ten uchylił skarżoną decyzję i przekazał sprawę wojewodzie do ponownego rozpatrzenia. W 2008 wojewoda małopolski Jerzy Miller orzekł, że majątek Potockich nie powinien podlegać dekretowi, a zatem powinien zostać zwrócony; jego decyzję podtrzymał minister rolnictwa[10]. Decyzja ta została zaskarżona do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w 2013 roku potwierdził roszczenia spadkobierców. Odpowiedz Link
madohora Re: Krzeszowice, Czerna 12.12.23, 19:52 Otwarcie dworca nastąpiło 13 października 1847 r., kiedy to pierwszy pociąg ciągnięty przez parowóz Kraków wjechał na stację z Krakowa udając się do Mysłowic. W tym też czasie wybudowano dworzec (obecnie jego piętrowa środkowa część). Skrzydła boczne wybudowano pod koniec XIX w. oraz w roku 1913. W pobliżu dworca wznosi się nieczynna wieża ciśnień, która zaopatrywała parowozy w wodę za pomocą żurawia wodnego. Odpowiedz Link
madohora Re: Krzeszowice, Czerna 12.12.23, 19:55 Z krzeszowickiej stacji rozchodzą się bocznice kolejowe dla pociągów towarowych do kamieniołomów w Zalasie przez Tenczynek i do Czatkowic, obecnej dzielnicy Krzeszowic (przez osiedle Żbik). Do końca lat 70. XX w. istniały również bocznice do Zalasu przez Bażantarnie i Sztolnie (zlikwidowana wskutek tragicznego wypadku na Sztolni, gdzie spłonęło – po zderzeniu z pociągiem – kilkoro pasażerów samochodów), a także bocznica do zlikwidowanego kamieniołomu w Miękini oraz do dawnego browaru w Tenczynku (bocznica została zlikwidowana w latach 70. XX w.). Odpowiedz Link
madohora Re: Krzeszowice, Czerna 12.05.24, 14:59 Jest też dość kuszące połączenie z Olkusza przez Czerną do Krzeszowic. Ale to trzeba by sprawdzić, bo informacja jest trochę archiwalna Odpowiedz Link
madohora Re: Krzeszowice, Czerna 23.09.24, 00:02 Łazienki w Krzeszowicach Wieś Krzeszowice, wchodząca w skład hrabstwa tenczyńskiego, leżąca nad rzeczką Krzeszówką w malowniczej dolinie, otoczonej z trzech stron wzgórzami, znana była ze swych wód leczniczych już w początku XVII w. w 1625 r. pisał o nich ksiądz Bernard Bocheński. Wszakże modnym kurortem miała stać się dopiero w XVIII stuleciu. Ok. 1778 r., z namowy doktora Leonhardiego, badacza właściwości wód krzeszowickich, ocembrowano źródło wody siarczanej, a ok. 1780 r., pod wpływem lekarza Hieronima Eustachego Khittla, nadwornego medyka hetmanowej Ogińskiej, książę August Czartoryski, wojewoda ruski, polecił wybudować łazienki. Leopold de Lafontaine, także lekarz z zawodu, a zarazem autor dzieła Opisanie skutków i używania ciepłych siarczystych i zimnych żelaznych kąpieli w Krzeszowicach (Kraków 1789), odnotował tamże informację, iż książę wojewoda „już ku wygodzie pacjentów różne budowy wystawić kazał”. Wygląd ich utrwalił w 1788 r. (w 6 lat po śmierci Czartoryskiego) Karol Michał Gröll w miedziorycie, ilustrującym wymieniony druk, dedykowany księżnej marszałkowej Izabeli z Czartoryskich Lubomirskiej. Dołączona do książki Explikacya Kopersztychu zawierała legendę o następującej treści: „1. Kościół; 2. Studnia wody siarczystey; 3 – 7. Mieszkania dla gości dystyngowanych; 8. Mieszkania dla ubogich czyli Szpital; 9. Altanka wzwyż Krzeszowic, dla rozrywki i spaceru; 10. Most; 11. Studnia żelazney wody; 12. Mieszkania dla pospolitych gości; 13. Foxhal; 14. Mieszkania dla różnych gości ; 15. Mieszkania dla nowo przybyłych gości, w których jednak nie kąpią się; 16. Tryktyernia; 17. Zrzodło żelaznej wody, która do studni Nr 11 sprowadzona płynie; 18. Gościniec do Krakowa; 19. Droga do Promenady dzikiey; 20. Lodownia; 21. Rzeczka przedzielająca Krzeszowice; 22. Droga do szyb marmurowych”. Wymienione tam cyfry i liczby od 1 do 22 powtórzono oczywiście w obrębie kompozycji jako oznaczenia wyszczególnionych tam budowli. Odpowiedz Link
