Siemianowice Śląskie

[madohora]

ZESPÓŁ SBB

[madohora]

Srokowiec (niem. Srokowietz) – dawna kolonia robotnicza w południowo-wschodniej części Siemianowic Śląskich, położona w rejonie ulicy Srokowieckiej w dzielnicy Centrum.

[madohora]

Na początku XX wieku Srokowiec był kolonią na obszarze dworskim Siemianowice II. Obszar kolonii stanowił scenerię filmu Kazimierza Kutza Perła w koronie. Srokowiec został wyburzony wraz z sąsiednią kolonią Jerzego w latach 70. XX wieku.

[madohora]

Osiedle im. Juliana Tuwima, Osiedle Tuwim – osiedle mieszkaniowe w Siemianowicach Śląskich, położone w południowej części miasta przy granicy z Katowicami, w dzielnicy Centrum, w sąsiedztwie Lasku Bytkowskiego i Kołocowej Górki.

[madohora]

Osiedle Tuwim I (Stary Tuwim) było pierwszym po II wojnie światowej większym osiedlem mieszkaniowym na terenie Siemianowic Śląskich i jednym z pierwszych tego typu na Górnym Śląsku, powstałym w latach 50. XX wieku na południowo-wschodnim stoku Kołocowej Górki, w rejonie gdzie dawniej znajdowała się jedna z pierwszych kopalń węgla kamiennego na terenie obecnych Siemianowic Śląskich – nadana w 1787 roku kopalnia „Glücks” („Szczęście”). Budowę osiedla rozpoczęto w 1952 roku, zaś w latach 60. XX wieku liczyło ono około 8 tysięcy mieszkańców.

[madohora]

W latach 1965–1967 na terenie Tuwima I powstał gmach Szkoły Podstawowej nr 20 im. Władysława Broniewskiego, uroczyście oddany do użytku 4 września 1967 roku. W trakcie inauguracji było obecnych wielu przedstawicieli władz i działacze, w tym ówczesny I Sekretarz KW PZPR w Katowicach Edward Gierek, płk. Jerzy Ziętek czy minister Henryk Jabłoński. W tym czasie naukę rozpoczęło 765 uczniów. Zakładem opiekuńczym szkoły była pobliska huta „Jedność”, wspierając placówkę finansowo, a także uczestnicząc w jej działalności. W roku szkolnym 1976/77, w powstałym w 1958 roku gmachu przy ulicy Leśnej 1, rozpoczęło działalność II Liceum Ogólnokształcące im. J. Matejki, które przeprowadziło się z położonemu na Hugo budynku przy ulicy J. Matejki 5

[madohora]

Od 2011 roku wykonano szereg prac rewitalizacyjnych na terenie Starego Tuwima. W latach 2011–2013 zmodernizowano nawierzchnię ulic: Grabowej i Lipowej, a także zagospodarowano skwer Antoniego Halora, natomiast dzięki działalności wspólnot mieszkaniowych zintensyfikowano prace nad termomodernizację budynków mieszkaniowych. Z okazji 60-lecia Siemianowickiej Spółdzielni Mieszkaniowej, w dniu 26 sierpnia 2017 roku na boisku przy ul. W. Korfantego 10 zorganizowano turniej piłki nożnej, w której wzięły udział reprezentację administracje poszczególnych osiedli na terenie Siemianowic Śląskich. W dniu 28 września 2018 roku przy SCK Jarzębina oddano do użytku skwer Jarzębinka. W ramach prac budowlanych powstały nowe elementy małej architektury, w tym ławki parkowe, leżaki, stoły do gry w szachy czy pergole z ławkami. Zrewitalizowano również tereny zielone, a także powstała nowa iluminacja

[madohora]

W dniu 29 kwietnia 2019 roku w Siemianowicach Śląskich ruszyła sieć wypożyczalni rowerów miejskich – Siemianowicki Rower Miejski. Dwie ze stacji zostały otwarta w rejonie osiedla Tuwim. W dniu 12 października 2019 roku przy ulicy Akacjowej oddano do użytku nową przestrzeń rekreacyjną. W ramach prac powstało miejsce m.in. z elementami małej architektury i siłownią zewnętrzną, a także wykonano nowe chodniki, trawniki i oświetlenie. Koszt prac budowlanych wyniósł prawie 0,5 mln złotych.

[madohora]

Aegypt, Egipt – kolonia domów robotniczych znajdująca się na terenie Siemianowic Śląskich, przy ulicy Jarosława Dąbrowskiego 2-12 w dzielnicy Centrum, w sąsiedztwie linii kolejowej nr 161 i targowiska miejskiego. Zabudowa kolonii wpisana jest do Gminnej Ewidencji Zabytków miasta Siemianowic Śląskich.

[madohora]

Obecnie obowiązujący Statut Miasta na prawach powiatu Siemianowice Śląskie, regulujący zadania i sposób działania organów Siemianowic Śląskich, został uchwalony na mocy uchwały Rady Miasta Siemianowic Śląskich 24 lutego 2011 roku. Siemianowice Śląskie są obecnie miastem na prawach powiatu. Organami miasta są: Rada Miasta Siemianowice Śląskie, a także Prezydent Miasta Siemianowice Śląskie. Siedzibą tych organów jest budynek Urzędu Miasta w Siemianowicach Śląskich przy ulicy Jana Pawła II 10. Mieszkańcy wybierają do Rady Miasta Siemianowic Śląskich 23 radnych. Jest ona organem stanowiącym i kontrolnym, a ich kadencja trwa 4 lata od dnia wyboru. Spośród Rady wybierany jest Przewodniczący i dwóch Wiceprzewodniczących. Prezydent jest organem wykonawczym miasta. Powołuje on i odwołuje swojego zastępcę bądź zastępców. Wykonuje on swoje obowiązki przy pomocy Urzędu Miasta, którego jest kierownikiem. Wydziały Urzędu Miasta mieszczą się w kilku placówkach: przy ulicy Jana Pawła II 10, ulicy Michałkowickiej 105, ulicy Fitznerów 3 (Biuro ds. Seniorów, Miejski Konserwator Zabytków i Wydział Kultury i Sportu), ulicy J. Dąbrowskiego 13 (Pełnomocnik Ochrony Informacji Niejawnych i Wydział Zarządzania Kryzysowego), ulicy Wyzwolenia 17 (Referat Świadczeń) i przy alei Sportowców 1 (Wydział Edukacji i Urząd Stanu Cywilnego)

[madohora]

Pod koniec 2020 roku w Siemianowicach Śląskich w systemie REGON zarejestrowanych było 6502 podmioty gospodarcze – średnio 98 firm na 1000 mieszkańców, a spośród osób w wieku produkcyjnych współczynnik ten wynosił 168,7 osób. Spośród wszystkich w tym okresie zarejestowanych podmiotów, 214 z nich było z sektora publicznego, natomiast 6185 firm działało w sektorze prywatnym, w tym 489 spółek handlowych, 10 spółdielni, 22 fundacje i 125 stowarzyszeń. W tym okresie 6205 podmiotów zatrudniało do 9 osób, 250 firm posiadało od 10 do 49 pracowników, 40 podmiotów od 50 do 249 zatrudnionych osób, a więcej pracowników posiadało łącznie 7 podmiotów z obszaru Siemianowic Śląskich. Ze wszystkich podmiotów, w 20 z nich udział miał także kapitał zagraniczny[

[madohora]

Rolnictwo na obszarze Siemianowic Śląskich uprawiano od czasów średniowiecznych. Dla właścicieli w Siemianowicach (w połowie XVIII wieku byli nimi Donnersmarckowie) funkcjonowało dominalne gospodarstwo, a także należały do nich mniejsze folwarki w Pszczelniku i Bańgowie. Ponadto folwarki powstały w Bytkowie (folwark von Klocha) i Michałkowicach (folwark Rheinbabenów). W połowie XVIII wieku najbardziej uprzemysłowionym folwarkiem był majątek w Przełajce, w którym znajdował się młyn oraz założona w 1726 roku fryszerka. W połowie XIX wieku w majątkach Siemianowice i Michałkowice hodowano dodatkowo owce (łącznie 1000 sztuk) i bydło (łącznie 885 sztuk). Majątki rolne w Siemianowicach, Bańgowie i Przełajce o łącznej powierzchni 485 ha w 1904 roku zostały przejęte przez spółkę Zjednoczone Huty Królewska i Laura, a rok później dobra rycerskie Bytków i Michałkowice przez Zakłady Hohenlohego[

[madohora]

Według danych z Powszechnego Spisu Rolnego z 2010 roku, na obszarze Siemianowic Śląskich znajdowały się 154 gospodarstwa rolne, z czego 110 z nich było o powierzchni do 1 ha włącznie, 24 o powierzchni 1–5 ha, natomiast 20 o powierzchni 5 ha i więcej. Powierzchnia gospodarstw wynosiła łącznie 518,27 ha, z czego pod zasiewami było 451,84 ha. Główne uprawy: pszenica ozima (208,7 ha), warzywa gruntowe (63,32 ha) i pszenżyto jare (42,05 ha). Powierzchnia sadów wynosiła wówczas 6 ha. Jedynymi hodowanymi wówczas zwierzętami był drób o pogłowiu 174 sztuk

[madohora]

W 1869 roku Fitzner założył Fabrykę Kotłów Parowych, która funkcjonowała do wybuchu II wojny światowej, kiedy to produkcję przestawiono na produkcję broni. Po wojnie utrzymano ten stan o tyle, że fabryka funkcjonowała jako zakład wojskowy, m.in. naprawiano tabor, a z czasem zaczęto produkować pojazdy opancerzone. Przyjęto nazwę: Wojskowe Zakłady Mechaniczne (od sierpnia 2014 roku „Rosomak”)

[madohora]

W mieście w wyniku restrukturyzacji wystąpiły liczne problemy społeczne – spadek zaludnienia, wysokie bezrobocie strukturalne, emigracja zarobkowa młodych, wykształconych ludzi, masowe grabieże mienia na terenach poprzemysłowych i kolejowych. Niekorzystnym zmianom społecznym miasto przeciwdziałało, organizując dodatkowe kursy edukacyjne dla młodzieży, szkolenia dla bezrobotnych oraz budując nowe obiekty sportowe i zachęcając inwestorów. W ostatnim okresie w mieście zainwestowały m.in. firmy „Adient” (powstały w 2006 roku producent stelaży do siedzeń samochodowych) i „Ugine & Alz” (obecnie ArcelorMittal Stainless Service). Znajduje się tu też jedna z podstref Katowickiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej

[madohora]

Rosomak SA (dawniej Wojskowe Zakłady Mechaniczne) − przedsiębiorstwo w Siemianowicach Śląskich zajmujące się produkcją transporterów opancerzonych. Początkowo Zakłady Naprawy Czołgów, dawniej JW nr 5045.

[madohora]

1 maja 2005 roku zakłady skomercjalizowano, przekształcając z przedsiębiorstwa państwowego w spółkę akcyjną
Prowadzone są działania fabryki na rzecz wyprodukowania Rosomaka 2
WZM SA w Siemianowicach Śląskich weszły w skład Polskiej Grupy Zbrojeniowej SA
W marcu 2014 r. WZM SA zmieniły firmę na Rosomak SA

[madohora]

Huta Jedność (dawniej Huta Laura, niem. Laurahütte) – nieistniejąca huta stali, która znajdowała się w Siemianowicach Śląskich, założona w 1836 r., a w 2003 postawiona w stan likwidacji.

[madohora]

Huta w swej historii produkowała szeroką gamę wyrobów takich jak: surówka, stal pudlarska, stal martenowska, pręty różnych kształtów, bednarka, kątowniki, szyny kolejowe, blacha gruba, blacha cienka, beczki, wiadra, rynny potrzasalne, rury zgrzewane ogniowo na zakładką i na styk, rury bez szwu.

[madohora]

Na początku XXI wieku czarną kartą w historii Siemianowic Śląskich zapisały się niespełnione obietnice rządu premiera Leszka Millera, doprowadzając najpierw do manifestacji pracowniczych (pracownikom miesiącami nie wypłacano pensji), aż w końcu do masowych zwolnień i bankructwa Huty Jedność przekształconej w jednoosobową spółkę Skarbu Państwa, który nie zapewnił środków na ukończenie zaawansowanej już inwestycji w nową walcownię. W 2003 r. postawiono spółkę w stan likwidacji. 3 czerwca 2015 blisko 16-hektarowy teren po hucie nabyła na licytacji spółka Nexus Group Sp. z o.o. za 2,75 mln zł

[madohora]

HUTA JEDNOŚĆ OSTATNIA ŻYWICIELKA MIASTA - Nasze Miasto

[madohora]

NA GRUZACH HUTY JEDNOŚĆ POWSTANIE OSIEDLE - Onet

[madohora]

[madohora]

Początki datuje się na rok 1855 kiedy to przez połączenie kilku pól górniczych i kopalń uruchomiono kopalnię pod nazwą Vereinigte Siemianowitzer Steinkohlengruben. Właścicielem był Karol Hugon Henckel von Donnersmarck. W 1908 roku rozdzielono ją na 2 zakłady o nazwach:Laurahütte i Richter. Kopalnie w 1925 roku połączono w jeden zakład o nazwie: Huta Laura i Richter. W 1933 Huta Laura została unieruchomiona, a jej pole połączono z kopalnią Richter i w 1937 roku zmieniono nazwę na: Siemianowice. W czasie okupacji hitlerowskiej należała do koncernu Hermann Göring, który uruchomił ponownie kopalnię Huta Laura i oddzielił ją od kopalni Richter. W 1945 roku kopalnie zostały ponownie połączone pod nazwą Siemianowice. W kopalni były dwie katastrofy ze skutkami śmiertelnymi: 9 czerwca 1956 na skutek wybuchu gazów zginęło 5 górników, a podczas tąpnięcia 22 maja 1985- kolejnych 6. Po restrukturyzacji kopalnia Siemianowice weszła w skład Rudzkiej Spółki Węglowej SA. W 1993 rozpoczęto likwidację kopalni. W czasie likwidacji nosiła nazwę: KWK Siemianowice – ZG Rozalia. W roku 2010 z KWK Siemianowice pozostały działające szyby Bańgów oraz Siemianowice III

[madohora]

Szyb Richter III wydrążono na potrzeby kopalni węgla kamiennego Laurahütte (zob. Kopalnia Węgla Kamiennego Siemianowice) pomiędzy 1880 a 1887 rokiem (według innego źródła w latach 1895–1897), wcześniej zgłębiono bliźniacze szyby Richter i Richter II (drążenie rozpoczęto odpowiednio w 1879 i 1881 roku), nazwane na cześć reprezentanta kopalni, tajnego radcy górniczego Richtera. Rejon tych trzech szybów bywał traktowany jako odrębna, samodzielna kopalnia pomimo przekopu, utworzonego w 1886 roku, który łączył szyby Richter z odwadniającym szybem Aschenborn z którym z kolei połączenie miał rejon Ficinus kopalni Laurahütte (późniejsze szyby Staszic), również traktowany odrębnie

[madohora]

W 1889 roku szyby Richter zostały pogłębione, a na głębokości 206 m założono nowy poziom wydobywczy. Szyb III na poziomie 206 jest połączony XIX-wiecznym przekopem głównym z szybem Bańgów w Bańgowie. Szyb III około 1913 roku miał 216 m głębokości.

[madohora]

Po zlikwidowaniu kopalni Siemianowice majątek zakładu, w tym wieża wyciągowa szybu Siemianowice III został przekazany do Spółki Restrukturyzacji Kopalń, która trzykrotnie podejmowała bezskuteczną próbę sprzedaży zbędnej wieży w drodze licytacji; cena wywoławcza w 2015 roku wyniosła 157 tysięcy złotych. Sam szyb leży na obszarze pompowni Siemianowice i jest wykorzystywany do odwadniania oraz wentylacji wyrobisk przez Centralny Zakłady Odwadniania Kopalń, oddział tejże spółki, dlatego sprzedaży miała podlegać wyłącznie konstrukcja wieży bez nadszybia, którą nabywca miałby po zakupie zdemontować, przetransportować i postawić w innym miejscu, aczkolwiek Spółka Restrukturyzacji Kopalń rozważała zezłomowanie konstrukcji w przypadku niepowodzenia sprzedaży

[madohora]

[madohora]

Budowę kopalni rozpoczęto w 1881 r., ale jej eksploatację dopiero w 1883 r. Kopalnia początkowo należała do Rheinbabenów, a w 1892 r. została wykupiona przez księcia Hugona zu Hohenlohe-Oehringen. Od 1905 r. była własnością Zakładów Hohenlohego (Hohenlohe Werke).

[madohora]

Kopalnia miała 6 szybów: "Zachodni" (wydobywczy), "Wschodni" (wydobywczy), "Północny I" - zlikwidowany jako pierwszy ok. 1990 r.(wentylacyjny wydechowy i zjazdowy), "Północny II (wentylacyjny wdechowy i zjazdowy), "Krystyn" (szyb materiałowy, wydobywczo-pomocniczy) oraz "Południowy" (wentylacyjny ze stacją wentylatorów, ale bez wieży szybowej). Była również upadowa "Ignacy" do poziomu 240 m.

[madohora]

Po II wojnie światowej kopalnia weszła w skład Chorzowskiego Zjednoczenia Przemysłu Węglowego, a od 1957 r. należała już do Katowickiego Zjednoczenia Przemysłu Węglowego. W 1975 r. kopalnię "Michał" włączono do kopalni "Siemianowice".

[madohora]

W roku 2000 odbył się konkurs urbanistyczno-architektoniczny SARP na zagospodarowanie terenu dawnej kopalni Michał na funkcje mieszkaniowe i usługowe, który wygrał zespół pod kierunkiem dr. inż. arch. Krystiana Stangla. W roku 2007 uchwalono opracowany na podstawie wyników konkursu miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego.

[madohora]

1883 - W Michałkowicach powstała kopalnia o nazwie "Max" (Maxgrube)

[madohora]

1937 - Otwarcie poziomu 540 m.

[madohora]

Jest to jedna z najstarszych kolonii robotniczych na terenie miasta, powstała około 1880 roku dla pracowników kopalni Richter (obecnie Siemianowice). Na kolonię składają się jednakowe budynki wybudowane z czerwonej cegły, z wejściem pośrodku i sienią. Pierwotnie w każdym z tych budynków znajdowały się po cztery mieszkania, wyposażone w pokój i kuchnię. Część poddasza w budynkach też została zagospodarowana – znajdowały się tam pierwotnie mieszkania dla nieżonatych górników. Za każdym budynkiem powstały ogródki, które sięgały torów kolejowych. Kolonia ta zachowała się do dziś w prawie niezmienionym kształcie.

[madohora]

Jak się tu żyje i handluje? Zupełnie dobrze. Zima, lato jestem tu już od 30 lat. Nie zawsze klient chce coś kupić, po prostu przychodzą, aby pogadać. Ja zawsze znajduję czas, bo pamiętam o zasadzie, że klient nasz pan – powiedział nam pan Piotr mający tu stoisko z galanterią, odzieżą i skarpetami.

[madohora]

Co można tutaj kupić? Jak się to mówi wszystko, szwarc, mydło i powidło. Co jakiś czas odbywają się tu również targi staroci. Nie trzeba więc jeździć aż do Szombierek.

[madohora]

Grabie – dawna kolonia robotnicza dla pracowników huty Laura (obecnie Jedność) na terenie Siemianowic Śląskich, która ciągnęła się wzdłuż dzisiejszej ulicy Hutniczej, a także w rejonie ulic: Szkolnej, M. Kasprzaka, Jedności i Trafalczyka, na obszarze dzielnicy Centrum

[madohora]

Pierwotnie obszar kolonii Grabie należał do rodu Rheinbabenów. Na początku XIX wieku (lub wcześniej) znajdowały się na obszarze przyszłej kolonii trzy drewniane chaty, w których mieszkali górnicy kopalni Fanny. Obszar pod kolonię został kupiony od dziedziców michałkowickich przez Hugo I Henckla von Donnersmarcka w 1838 roku. Domy te wówczas przeniesiono bliżej kopalni. Sama zaś kolonia powstała ona w latach 1838–1840 w miejscu wyciętego pod jej budowę lasu grabowego (stąd też pochodzi nazwa kolonii)

[madohora]

Z czasem rejon kolonii został rozbudowywany poprzez wytyczenie nowych ulic i ich zabudowę. Na początku XX wieku po drugiej stronie obecnej ulicy Hutniczej powstały mieszczańskie kamienice, a w latach 1918–1920 przy ulicy Trafalczyka zespół dziewięciu domów dla pracowników huty Laura. Domy te miały wyższy standard od wcześniej powstałej zabudowy. Za centralnie położonym, trójskrzydłowym budynkiem znajdował się gazon, od którego początek brała aleja biegnąca pomiędzy budynkami. Zabudowa ta przetrwała w dużej mierze do dziś. Decyzją z dnia 27 stycznia 2022 roku została wpisana do rejestru zabytków (nr rej. A/933/2022).

[madohora]

W latach 50. XX wieku w rejonie najdawniejszej zabudowy kolonii znajdowały się już trzy nowsze kamienice, powstałe w miejscu kilku domów kolonii. Wszystkie domy tej kolonii zostały całkowicie wyburzone po II wojnie światowej wraz z budową nowego odcinka ulicy Katowickiej i pętli tramwajowej

[madohora]

Hugo – dawna kolonia robotnicza oraz historyczna część Siemianowic Śląskich, położona w południowej części miasta, na obszarze dzielnicy Centrum.

[madohora]

Jej początki wiążą się z budowę huty Laura (obecnie zlikwidowana huta Jedność). Sama zaś kolonia robotnicza powstała w latach 50. XIX wieku, a z biegiem czasu w rejonie Hugo zaczęły powstawać kamienice mieszczańskie. Od 1924 roku Hugo jest dzielnicą obecnych Siemianowic Śląskich. W rejonie statystycznym obejmujący większą część Hugo mieszkało według spisu z 2011 roku 665 osób.

[madohora]

Kolonia robotnicza przy hucie Laura powstała w latach 50. XIX wieku a jej nazwa pochodzi od imienia Hugona II Henckla von Donnersmarcka. Początkowo zabudowa kolonii powstała wzdłuż dzisiejszych ulic: Piastowskiej, J. Matejki i B. Głowackiego, a była ona zabudowana według jednolitego wzorca – w jednym mieszkaniu znajdował się pokój z kuchnią, a do mieszkania przynależała dodatkowo komórka na podwórzu. Wraz z rozwojem przemysłu wycięto sąsiadujący z kolonią las pod nową zabudowę, a także wytyczono nowe ulice. W rejonie ulicy J. Matejki i północnej pierzei ulicy B. Głowackiego powstawały mieszczańskie kamienice, natomiast pozostałości starszej zabudowy zachowały się w rejonie ulicy Piastowskiej i ulicy Fabrycznej. Dnia 1 lutego 1870 roku oddano do użytku sąsiadującą z Hugo linię kolejową

[madohora]

Hugo na początku XX wieku było jedną z kolonii w gminie Huta Laura, połączoną wraz z Siemianowicami w 1924 roku i przemianowaną później na Siemianowice Śląskie. W 1931 roku przy ul. J. Matejki otwarto Publiczną Szkołę Powszechną im. Mikołaja Kopernika. W tym samym budynku, 1 września 1981 roku rozpoczął nauczanie Zespół Szkół Zawodowych. W 2003 roku hutę Jedność postawiono w stan likwidacji.

[madohora]

Do Gminnej Ewidencji Zabytków miasta Siemianowic Śląskich jest wpisana znaczna część zabudowy Hugo. Są to: budynki przy ulicy Piastowskiej 1, 3, 5, 13, 16 i 17, zabudowa ulicy B. Głowackiego 4, 5, 11 i 11a, kamienice przy ul. J. Matejki 4, 12, 14, 19, 19a, 19b, 20, 20b, 22, 23, 24, 26 i 29, kamienice przy ulicy Fabrycznej 8, 8a i 11, a także zespół zabudowy dawnej kopalni przy ulicy M. Konopnickiej. Ponadto w dzielnicy znajdował się też zabytkowy, nieistniejący obecnie dom z 1863 roku, wpisany do rejestru zabytków 31 maja 1991 roku pod numerem A/1426/91. Znajdował się on przy ulicy J. Matejki 18 i został on wyburzony w 1992 roku.

[madohora]

W pobliżu kolonii Hugo prowadzono również wydobycie węgla kamiennego. W pobliżu dzisiejszej ulicy P. Stalmacha znajdowały się dwa wieże szybu Knoff (późniejszy szyb Śmiłowski kopalni Michał), a czego jeden z ich został zatopiony po gwałtownym wylewie Brynicy w 1923 roku, a drugi zlikwidowano przed II wojną światową. Kopalnia ta wraz z zakładem Ficinus należała do Hencklów, a potem do koncernu Zjednoczone Huty Królewska i Laura. Szyb Knoff II wraz z szybem Ficinus (znajdował się w północnym rejonie obecnej ulicy M. Konopnickiej) były jednym z głównych szybów kopalni Huta Laury, zamkniętej w 1933 roku. Na zachód od szybu Knoff znajdował się szyb kopalni Fanny, założonej przez Rheinbabenów w 1803 roku.

[madohora]

W pobliżu kolonii Hugo, w rejonie obecnej ulicy Fabrycznej 3, powstała również gazownia. Plany jej budowy pojawiły się w 1865 roku z inicjatywy dyrektura huty Laura, lecz planowane koszty budowy okazały się za duże. Budowę gazowni powstałej w 1869 roku sfinansowali: fabrykant Alfred Wehowski z Bytomia oraz aptekarz Hugo Barthusel z Ujazdu. W latach międzywojennych, w 1934 roku zabudowę dawnej gazowni przebudowano na hutę i rafinerię szkła. Huta rozpoczęła pracę w 1936 roku. Produkcję w hucie zaprzestano w 1999 roku, a w 2004 roku zabudowa huty stała się własnością prywatną. W hucie produkowano m.in. baloniki do żarówek zakładu Helios w Katowicach i bańki do termosów, a także bardziej artystyczne wyroby ze szkła

[madohora]

Jedyną placówką edukacyjną na Hugo jest Zespół Szkół Cogito, który ma swoją siedzibę przy ulicy J. Matejki 5. Na zespół składają się dwie szkoły: Technikum Nr 1 im. Zbigniew Herberta i Branżowa Szkoła I Stopnia. W roku szkolnym 2016/17 szkoła miała 15 oddziałów klasowych, w których uczyło się 300 uczniów. Początki szkoły sięgają lat międzywojennych. Wówczas to w roku 1934 przy dzisiejszej ulicy Pszczelniczej 10 powstała Publiczna Szkoła Dokształcająca Zawodowa. Po II wojnie światowej wznowiła ona swoją działalność jako Zasadnicza Szkoła Metalowa, która funkcjonowała do 1961 roku. W tym samym budynku, 1 września 1959 roku zainaugurowano działalność Zasadniczej Szkoły dla Pracujących, przekształconą 1 września 1968 roku na Zasadniczą Szkołę Zawodową Dokształcającą. W późniejszym czasie utworzono w budynku Liceum Zawodowe. 1 września 1973 roku szkoły połączono, tworząc Zespół Szkół Zawodowych, a 1 września 1981 roku szkoła zaczęła swoją działalność na Hugo, przy ulicy J. Matejki 5. W 1995 roku ZSZ zmienił nazwę na Zespół Szkół Techniczno-Usługowych, a w 2009 roku na Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych Cogito

[madohora]

Sam zaś modernistyczny budynek szkoły powstał w 1931 roku i pierwotnie znajdowała się w nim Publiczna Szkoła Powszechna im. Mikołaja Kopernika. Od 1956 roku w budynku szkoły znajdowała się Szkoła Podstawowa, którą w późniejszym czasie przekształcono w filię Szkoły Podstawowej nr 6 oraz przedszkole. W tym samym gmachu swój początek ma Liceum Ogólnokształcące nr 2 im. Jana Matejki, przeniesione w 1976 roku do gmachu przy ulicy Leśnej 1

[madohora]

Na ulicy Matejki w Siemianowicach problemy istniały od dawna, jeszcze huta istniała. W każdym mieście jest taka dzielnica gdzie się "gorzej dzieje"

[madohora]

8 września 1939 - Freikorpsu rozstrzelał 6 Polaków: Gerarda Drzymałę, Wilhelma Jendrusia, Franciszka Niedworka, Maksymiliana Rolnika, Jana Rudzińskiego, Teodora Szewczyka

[madohora]

2001 – konkurs architektoniczno-urbanistyczny na koncepcję zagospodarowania terenów dawnej KWK "Michał"

[madohora]

2012 – otwarcie I etapu Parku tradycji Górnictwa i Hutnictwa

[madohora]

Odbyło się kolejne spotkanie
specjalnej komisji do spraw
mieszkań po Hucie „Jedność”.
Obecni na na nim radni wyszli
z inicjatywą włączenia do porząd-
ku obrad najbliższej sesji projek-
tu uchwały z apelem do marszał-
ka Sejmu Rzeczpospolitej Polskiej
o spowodowanie skutecznych
rozwiązań ustawowych dotyczą-
cych pozakładowych mieszkań.
Ostatnie ustalenia komisji prze-
kazał prezydentowi Siemianowic
Śl. Jackowi Guzemu jej przewod-
niczący i jednocześnie pierwszy
zastępca prezydenta – Dariusz
Bochenek.
- Możliwości gminy w tym za-
kresie są bardzo skromne –
stwierdził. – Mamy wypracowa-
ne wszelkie scenariusze. Sytuacja
jest bardzo dynamiczna i trud-
no wyrokować, jaki przybierze
w przyszłości kształt.
- Ewentualne przejęcie przez gmi-
nę niektórych przynajmniej nie-
ruchomości, przy odpowiednim
rozwoju sytuacji, będzie dla mia-
sta bardzo kosztowne. To kwestia
co najmniej kilku milionów zło-
tych. Razem z Radą Miasta bio-
rąc ten ciężar na barki będzie-
my musieli wziąć tę pulę z innej
działki – na przykład edukacji,
pomocy społecznej, czy służby
zdrowia – powiedział Jacek Guzy.
Na posiedzeniu komisji ustalo-
no, by jak najefektywniej oba-
lić, podsuwane przez niektóre
osoby, mity. Chodzi na przykład
o to, że – wbrew populistycz-
nym hasłom – w Polsce nie ma
eksmisji na bruk, a nowy właś-
ciciel kamienicy może pod-
wyższyć czynsz do 3 procent.
O obecnych kwestiach prawnych
poinformował Andrzej Bazański,
koordynator biura radców praw-
nych Urzędu Miasta w Siemiano-
wicach Śl.
- Aktualnie na obradach komisji
sejmowej dyskutowany jest pe-
wien projekt. Mówi on o możli-
wościach ustawowych wykupu
mieszkań zakładowych do 2012
roku. Nawet w przypadku wylicy-
towanych lokali. Są jednak pewne
obostrzenia. Takie, jak chociażby
wymóg udowodnienia przez na-
jemcę prawa do danego lokalu –
zrelacjonował Andrzej Bazański.
Niestety, nie brakuje ludzi, któ-
rzy na całym zamieszaniu i nie-
szczęściu wielu rodzin próbują
zbić własny kapitał polityczny.
Każde zebranie, pikieta – wyko-
rzystywane są do tego by się po-
jawić, razem pokrzyczeć i od-
dać się bez końca populizmowi.
Wszak, czy komuś to się podo-
ba, czy nie kampania wyborcza
ruszyła pełną parą i wedle przy-
najmniej niektórych: wszystkie
chwyty są dozwolone. Dobrze, że
nie brakuje także tych, dla któ-
rych liczy się przede wszystkim
efektywność, a nie efektowność.
Na koniec przedstawiciele Rady
Miasta w komisji: Grażyna Bar-
tel, Stanisław Sontag oraz Henryk
Pesel wyszli z inicjatywą projektu
uchwały w sprawie apelu o przy-
spieszenie rozwiązań ustawowych
do marszałka Sejmu RP.
- Warto podkreślić, że pierwszą
inicjatorką takiego apelu była
radna Danuta Sobczyk. Dzięki
jej zabiegom odpowiednie pismo
trafiło na posiedzenie sejmowej
komisji infrastruktury - przypo-
mniał Stanisław Sontag.

[madohora]

Przekazanie placu bu-
dowy przeznaczone-
go pod Rynek Miej-
ski ma nastąpić już w mar-
cu. Wtedy też na Placu Wol-
ności, tuż przy siemiano-
wickim ratuszu, pojawi się
ciężki sprzęt przedsiębior-
stwa budowlano-inżynie-
ryjnego Telbud z Katowic
(odpowiedzialne wcześniej
m.in. za modernizację uli-
cy Gliwickiej i Mariackiej
w stolicy województwa).
- U nas prace mają być za-
kończone we wrześniu 2010
roku. Koszt inwestycji to
około 9 mln zł. Tylko w tym
roku budżetowym zagwa-
rantowano na ten cel 5,5 mln
zł – wyjaśnia Marian Stana-
szek, naczelnik wydziału in-
westycji miejskich.
Projekt architektoniczny
przyszłego rynku przygo-
towało krakowskie studio
Archecon, które na swoim
koncie ma m.in. moderni-
zację Teatru Miejskiego im.
Juliusza Słowackiego w Kra-
kowie, budowę zespołu ka-
mienic „ormiańskich” w
Zamościu, czy inne projekty
realizowane w Lipsku, Ma-
drycie i na Chorwacji. Za-
kłada on przebudowę dróg
i chodników, przy ulicy
Jana Pawła II i Krasińskie-
go, oświetlenie terenu ulic
i placów (tworzących przy-
szły rynek), a także oświet-
lenie budynku siemianowi-
ckiego Urzędu Miasta i Po-
mnika Powstańców, który
wcześniej jeszcze przejdzie
renowację.
- Na koniec wykonawca zaj-
mie się zielenią i elementa-
mi małej architektury, czyli
na przykład ławkami – tłu-
maczy Marian Stanaszek.
Jedną z najbardziej charak-
terystycznych części ryn-
ku będzie podświetlona fon-
tanna.
- Idealne miejsce, żeby spot-
kać się z dziewczyną, czy
chłopakiem, pospacerować,
porozmawiać. Nasi miesz-
kańcy nie będą musieli już
zazdrościć innym miastom.
Będą mieć swój rynek –
twierdzi Jacek Guzy, prezy-
dent Siemianowic Śl.
Bo przyszły rynek ma mieć
przede wszystkim charak-
ter integracyjny. I to, jeszcze
przed rozpoczęciem budowy,
już się sprawdza – chociażby
podczas organizowanych tu-
taj, na Placu Wolności zaba-
wach sylwestrowych, czy im-
prezach związanych z Dnia-
mi Siemianowic Śląskich.
Przypomnijmy, że budowa ryn-
ku jest wpisana w Strategicz-
ne Cele Kadencji 2006-2010.
- Działamy kompleksowo –
przekonuje prezydent Guzy.
- Każda inwestycja połączo-
na jest z następną. Nie ina-
czej jest w tym przypad-
Siemianowicki Rynek będzie bez wątpienia charakterystycznym miejscem.
foto: MP
ku. Budowa rynku to prze-
cież nic innego jak rewita-
lizacja centrum, na którą
składa się także moderni-
zacja wilii Fitznera, budo-
wa boiska wielofunkcyjne-
go „Sporcik”, czy inwesty-
cja na terenie naprzeciwko
poczty głównej, skąd znik-
nęła strasząca przez kilka-
naście lat ruina.
Michał Tabaka

[madohora]

Im Jahre 1912 ist auf der Rosaliegrube eine neue W asserhaltungs-
maschine aufgestellt worden, die gleichfalls aus R ittingersätzen besteht. Die
Antriebsmaschine ist eine liegende Tandem Verbundmaschine. Zu der Maschine gehört eine getrennte Oberflächenkondensation. Die K raftübertragung
von der Maschine auf die Pumpen wird mittels eines Zahnradvorgeleges und
eines Kunstkreuzes bewirkt. Die Pumpensätze sind entgegen der alten An-
ordnung nur als einfache R ittingersätze ohne Zubringerpumpen ausgebildet.
Die neue Pumpenanlage ist im m ittleren Teil des Schachtes, der früher zur
Förderung diente, in der M itte zwischen den anderen Pumpen eingebaut.
Sie ist für eine normale Leistung von 18 cbm Wasser und für eine Höchstleistung
von 24 cbm Wasser in der Minute berechnet.
Zur Versorgung der Maschinen m it Dampf ist eine Dampfkesselanlage
vorhanden. Diese besteht aus sieben älteren in den Jahren 1885 und 1886
erbauten, und drei neuen, im Jahre 1912 aufgestellten Zweiflammrohrkesseln.
Die alten Kessel, die 90 qm Heizfläche besitzen, können m it 6 Atmosphären Überdruck betrieben werden. Die neuen Kessel haben 92 qm Heizfläche, sie
sind m it Überhitzern versehen und werden m it 12 Atmosphären Überdruck
arbeiten.
Ferner ist auf der Rosaliegrube eine Anlage zur Erzeugung von elek-
trischem Strom für die Beleuchtung, eine Schmiede, eine kleinere R eparatur-
w erkstatt, ein Zimmererschuppen, ein Magazin, ein Beamtenwohnhaus und ein
Maschinenwärterwohnhaus vorhanden.

[madohora]

emianowice Śląskie posiadają dogodne połączenia drogowe z resztą kraju dzięki położeniu w centrum Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropoli, pomiędzy dwoma ważnymi drogami regionu – autostradami A1 i A4, natomiast na wschód do miasta zlokalizowane są dwie drogi ekspresowe: S1 i S86. Autostrada A4 znajduje się w odległości około 10 km, w sąsiednich Katowicach. Przez miasto przebiega droga krajowa nr 94 ze Zgorzelca do Krakowa, Rzeszowa i dalej do Korczowej. W granicach Siemianowic Śląskich ciągnie się ona jako ulica Wrocławska i ulica Henryka Krupanka. Ulice te rozgraniczają się przy skrzyżowaniu z ulicą Zwycięstwa.

[madohora]

Do pozostałych ważniejszych ulic w Siemianowicach Śląskich należą m.in. ulice: św. Barbary, ks. J. Kapicy, Jana Pawła II, Komuny Paryskiej, 1 Maja, K. Miarki, Michałkowicka, E. Orzeszkowej, Powstańców, P. Śmiłowskiego i Wiejska, a także place i skwery: pl. P. Skargi, pl. Wolności, Planty Michałkowickie i skw. Laury

[madohora]

Sieć kolejowa w Siemianowicach Śląskich do lat 80. XX wieku była stosunkowo gęsta. Funkcjonowała tu zarówno sieć publiczna, jak i też zakładowa o różnych szerokościach torów. Kolej na terenie obecnego miasta uruchomiono w pierwszej połowie XIX wieku w związku z otwarciem huty żelaza „Laura”. Zaczęto do niej dostarczać na pomocą wąskotorowego transportu kolejowego węgiel z szybu Richter, a w II połowie XX wieku w drugą stronę wożono żużel wielkopiecowy. Odcinek ten zlikwidowano wraz z przebudową układu komunikacyjnego Siemianowic Śląskich w 1960 roku. W 1872 roku szyb Ficinus połączono ze stacją normalnotorowej linii Kolei Prawoodrzańskiej. Z czasem sieć kolei wąskotorowej o prześwicie 785 mm obejmowała wiele peryferyjnych szybów i zakładów pomocniczych. Pomiędzy szybami Parkowym a Bańgów, a także pomiędzy kopalnią „Michał” i szybem Północnym kopalniane pociągi wąskotorowe prowadziły również ruch osobowy. Sieć kopalnianej kolei wąskotorowej została zlikwidowana wraz z zamknięciem ostatnich kopalń i huty „Jedność” na przełomie XX i XXI wieku.

[madohora]

W odległości około 19,7 km od Siemianowic Śląskich położony jest port lotniczy Katowice-Pyrzowice, natomiast od portu lotniczego Kraków-Balice miasto oddalone jest o 76 km. Od 2014 roku przy ulicy Jana Pawła II funkcjonuje sanitarne lądowisko dla helikopterów.

[madohora]

W granicach miasta przebiega ok. 1,1 km trasy tramwajowej. Do Siemianowic Śląskich (dokładnie do Huty Laura) można się dostać z Katowic tramwajem linii 13 lub 16 – są to jedyne czynne linie tramwajowe w mieście. W latach 1900–2009 funkcjonowało również połączenie tramwajowe Siemianowic Śląskich (Huty Laura) z Chorzowem (linia 12). Pierwszy międzymiastowy parowy tramwaj uruchomiono na trasie Huta Laura – Katowice 30 grudnia 1896. 1 października 1898 roku uruchomiono na tej trasie tramwaj elektryczny (jako pierwsze połączenie zelektryfikowane na obszarze obecnej konurbacji górnośląskiej). Na przełomie XIX i XX wieku w Laurahucie w pobliżu huty funkcjonowała mała zajezdnia tramwajowa. 25 lipca 1900 roku oddano do użytku linię łączącą Hutę Laura z Królewską Hutą (przez Chorzów). Pod koniec 1946 roku siemianowicki odcinek trasy tramwajowej przebudowano na tor normalny, a także zmieniono jej przebieg – biegnie ona do dziś wzdłuż ulicy Katowickiej do placu P. Skargi. 1 stycznia 2009 roku zlikwidowano połączenie tramwajowe pomiędzy Siemianowicami Śląskimi a Chorzowem, którym kursowała linia nr 12

[madohora]

W 2018 roku Siemianowice Śląskie posiadały łącznie 27 km tras rowerowych, zaś w 2020 roku długość ta wynosiła 33,8 km, co daje średnio 13,255 tys. km/10 tys. km2 - wówczas najwyższa w Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii. W przeliczeniu na 10 tys. osób, średnia długość ścieżek rowerowych wynosiła w 2020 roku 5,1 km. Na sieć rowerową w mieście wchodzi 10 stacji rowerowych, a także cztery centra przesiadkowe typu Bike&Ride oraz Park&Ride, powstałe celem zwiększenia mobilności miejskiej.

[madohora]

[madohora]

Miasto wyposażone jest m.in. w sieć wodociągową, kanalizacyjną oraz gazową. Długość sieci wodociągowej w 2001 roku wynosiła 88,0 km i było do niej podłączonej 98,8% mieszkańców miasta, natomiast w 2020 roku długość sieci wynosiła łącznie 156,0 km, co daje średnio 611,8 km/100 km² (druga po Świętochłowicach najwyższa gęstość sieci w Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii). Średnie zużycie wody w tym czasie w przeliczeniu na jednego mieszkańca wynosiło w 2001 roku 38,8 m³. W 2020 roku dostarczono do siemianowickich gospodarstw domowych łącznie 2,232 tys. dam³ wody, a średnie zużycie wody na jedną osobę wynosiło w skali roku 33,5 m³. Siecią wodno-kanalizacyjną na obszarze miasta zarządza spółka Wodociągi Siemianowickie Aqua-Sprint z siedzibą przy ulicy Śląskiej 100. Ze względu na brak ujęć wody na terenie miasta, spółka Aqua-Sprint kupuje wodę od Górnośląskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów

[madohora]

Sieć gazowa Siemianowic Śląskich w 2001 roku liczyła 117,5 km. Korzystało z niej wówczas 68,1% mieszkańców miasta. Pod koniec 2018 roku sieć ta liczyła łącznie 178,76 km i była ona wówczas w dobrym stanie technicznym, zaś w 2020 roku 142,584 km, co daje średnio 491,7 km/100km². W tym czasie do sieci było podłączonych 26209 gospodarstw. Średnie zużycie gazu na mieszkańca w 2001 roku wynosiło 85,2 m³ rocznie

[madohora]

Gmach siemianowickiego ratusza 12 czerwca 1987 roku został wpisany do rejestru zabytków. W 1995 roku powstał projekt nowego wystroju ratuszowej sali – zastosowano niskie stoliki ze szklanymi blatami w formie łuku odcinkowego oraz niskie, głębokie siedziska. W 2010 roku zostały ukończone prace modernizacyjne elewacji zewnętrznej siemianowickiego ratusza, a w przeciągu poprzednich kilku lat odnowiono także znajdujące się wewnątrz gmachu korytarze.

[madohora]

Ratusz z 1904 roku powstał w stylu eklektycznym z elementami neorenesansu i neobaroku. Budynek z cegły, czterokondygnacyjny, z poddaszem użytkowym oraz podpiwniczeniem. Mansardowy dach jest kryty papą (dawniej łupkiem). Elewacja ratusza jest rozczłonkowana ceglanymi lizenami ujmującymi węższe partie ścian, w których wbudowano zdwojone okna w ozdobnych obramieniach, w cokole zaś elewacja pokryta jest tynkowanym boniowaniem. Okna są prostokątne i w zwieńczeniach zostały zakończone łukiem odcinkowym. Główne wejście ozdobione półokrągłym portalem z witrażem przedstawiającym herb Siemianowic Śląskich znajduje się od strony ulicy Zygmunta Krasińskiego.

[madohora]

W godzinach nocnych ratusz jest oświetlony za pomocą reflektorów oraz lamp

[madohora]

Witraż we wnętrzu

[madohora]

RATUSZ W SIEMIANOWICACH

[madohora]

Ratusz został zbudowany w 1904 roku dla urzędników siemianowickiej gminy. Plany przygotował w latach 1902-1903 budowniczy miejski, Jan Seiffert. Symetryczny gmach, na rogu Nowego Placu Targowego (dziś plac Marszałka Józefa Piłsudskiego), wzniesiono z cegły, w stylu eklektycznym. Ratusz w Siemianowicach Śląskich to ceglana budowla, w której połączono style neorenesansowy z neobarokowym. Najefektowniejszą częścią budowli jest narożna, cylindryczna wieża z herbem Siemianowic Śląskich i zegarem, przykryta baniastym hełmem z latarnią i iglicą. Ładnie prezentują się również neobarokowe szczyty oraz bogato zdobione obramienia okien. W latach 20. XX wieku do ratusza dobudowano część z salą posiedzeń Rady Miejskiej. W jej oknach zamontowano, wykonane w krakowskiej pracowni Żeleńskich, witraże. Przedstawiają one białego orła na lancach, złotego orła śląskiego i herb Siemianowic.

[madohora]

Działalność sportowo-rekreacyjna na obszarze Siemianowic Śląskich zaczęła rozwijać się w okresie przedwojennym. Do wybuchu I wojny światowej istniało kilka organizacji sportowych]. W lipcu 1897 roku zostało założone siemianowickie gniazdo Towarzystwa Gimnastycznego Sokół. W 1905 roku został założony Siemianowicki Klub Pływacki. Ich staraniem w 1909 roku rozpoczęto budowę krytej pływalni, ukończonej w 1911 roku. W latach międzywojennych działały trzy kluby: Iskra, Śląsk oraz 07[205]. W tym czasie główną dyscypliną sportową była piłka nożna[206]. Jednym z bardziej znanych działaczy i zawodników sportowych był mieszkający w latach 1926–1932 w Siemianowicach Alfred Hamburger – zapaśnik i gimnastyk. Był on w tym czasie naczelnikiem Sokoła Dzielnicy Śląskiej i Gniazda Siemianowice. W czasie II wojny światowej działalność sportowa w mieście została zawieszona