Legendy

[madohora]

W tradycji ludowej wampiry zawsze stanowiły śmiertelne zagrożenie dla ludzi, ponieważ piły ich krew, co prowadziło do śmierci człowieka, bądź przemiany w wampira (Wpuść mnie, Miasteczko Salem). W niektórych współczesnych utworach literackich wampiry mogą jednak być przyjazne ludziom, np. poprzez picie zwierzęcej krwi zamiast ludzkiej (Zmierzch, Księżniczka, Kaznodzieja, Pamiętniki wampirów). Niektóre, na przykład Regis, przestają pić krew w ogóle, jeśli mogą sobie na to pozwolić. W serii książek Anne Rice młode wampiry musiały odżywiać się prawie cały czas czując bardzo silny głód, za to stare wampiry mogły żywić się nawet raz na kilkadziesiąt lat. Wampiry mogą też tworzyć z ludzi swoich sług (Co robimy w ukryciu, Drakula, Pamiętniki wampirów).

[madohora]

Wśród metod ochrony przed wampirami znane są na przykład:
chowanie zmarłego (nagła śmierć) z dala od osady / wioski / miasteczka
chowanie poronionego płodu (Poroniec) pod murem cmentarza
trzykrotne rzucenie ziemi na trumnę
rzucanie kamieni na mogiłę lub usypywanie z nich kopca
unieruchomienie zwłok przed pochówkiem
odcinanie głowy i umieszczanie jej powyżej korpusu ciała
przebijanie ciała zmarłego ostrymi przedmiotami
umieszczanie w trumnie rozmaitych narzędzi
obracanie zmarłego twarzą do ziemi
ćwiartowanie zwłok
palenie ciała

[madohora]

W przeciwieństwie do wampirów, wokół których przez wieki narosły i utrwaliły się mity, legendy i przesądy, dhampiry obecne są w szerszej świadomości twórców i czytelników fantastyki od stosunkowo niedawna. Wskutek tego pisarze czy scenarzyści nadal przypisują dhampirom cechy pożądane dla konkretnego bohatera, przez co trudno jest dokładnie scharakteryzować posiadane przez mieszańców moce. Ogólnie przyjmuje się, że dhampir po ojcu dziedziczy pewne zdolności właściwe tylko wampirom. Mogą być one różne, indywidualne dla każdego dhampira, np. jeden dhampir może przebywać na świetle słonecznym, musi za to pić krew, inny nie może przebywać na słońcu, ale nie musi pić krwi, jeszcze inny może przebywać na słońcu i nie pić krwi. Dhampiry ze względu na wampirze dziedzictwo posiadają także nadprzyrodzone umiejętności takie jak: czynnik regeneracyjny, ostre zmysły, wytrzymałość, siłę i szybkość, niektóre z nich są uderzająco urodziwe zależnie od wizerunku wampira w folklorze. Może także się zdarzyć, że dhampir zaaklimatyzuje się do otaczającego go świata i będzie mógł funkcjonować niemal jak człowiek. Po matce-człowieku dhampiry dziedziczą przeważnie ludzkie słabości i uczucia, jak np. miłość, strach, nienawiść.

[madohora]

Rok 1838. Thomas Hutter jest pracownikiem agencji pośredniczącej w sprzedażach posiadłości w Wisborgu. Przez swojego pracodawcę zostaje wysłany do Transylwanii do hrabiego Orloka, by sfinalizować transakcje sprzedaży posiadłości. Hutter powierza opiekę swojej żony Ellen przyjacielowi Hardingowi i wyrusza w długą podróż.

[madohora]

[madohora]

Postać Draculi w niektórych ekranizacjach książki nie zawsze jednak była zgodna z opisem Brama Stokera. W filmie Dracula Toda Browinga z 1931 roku, przez długi czas najsłynniejszej ekranizacji książki Stokera, hrabia Dracula grany przez Bélę Lugosiego był dość młodym, zwyczajnym mężczyzną, który już po przybyciu do Anglii kilkukrotnie rozmawiał towarzysko z pozostałymi bohaterami (np. z doktorem Sewardem i Abrahamem Van Helsingiem), co nie miało miejsca w książce. Takie przedstawienie Draculi kłóci się z opisem demonicznego starca, który stworzył Stoker. Zdaniem wielu najbliższą opisowi Stokera była kreacja Maxa Schrecka z filmu Nosferatu – symfonia grozy z 1922 roku.

[madohora]

Słowiański termin upiór (upir – od prasłowiańskiego *ǫpirь, scs. ǫpyrь/ѫпырь) trafił do kultury angielskiej pod nazwą „vampyre” wampir, spopularyzowaną przez powieść Brama Stokera Dracula z 1897 roku o hrabim Draculi z Transylwanii, a także wcześniejsze powieści Giaur George’a Byrona z 1813 i The Vampyre Johna Williama Polidoriego z 1819. Wraz z kulturą masową powrócił jako rozpoznawalny w literaturze i filmie „wampir”. W słowiańskiej kulturze ludowej upiór posiada cechy silnie obecnej w wierzeniach strzygi i właśnie od rzymskiej strix wywodzi upiora na przykład Adam Mickiewicz[3]. Na ziemiach obecnej Ukrainy (np. w powiecie czehryńskim) na określenie upiora funkcjonowało określenie martwiec.

[madohora]

Brak stężenia pośmiertnego, rumiana twarz lub krew gromadząca się pod paznokciami, były znakiem, iż zmarły może przeistoczyć się w upiora/wąpierza. Objawami działania upiora w kręgu rodziny lub sąsiadów miały być: coraz większe osłabienie, bladość i pot na czole po obudzeniu oraz koszmarne sny i stałe uczucie wielkiego zmęczenia. Upiór z rodziny mógł nawiedzać i dręczyć bliskich, jeśli wcześniej spalono jego fotografię lub portret. Jeśli pochowano zmarłego w starej koszuli, mógł również stać się upiorem.

[madohora]

Głos upiora też potrafił zabijać – w Wielkopolsce upiór wychodził na wieżę kościelną i wymieniał imiona ludzi, którzy, jeśli je usłyszeli, umierali. W innych częściach Polski wierzono natomiast, że upiór uderzał w kościelne dzwony i dopiero usłyszenie ich dźwięku powodowało śmierć.

[madohora]

Niektóre rodzaje żywych upiorów (ludzi, którzy nie umarli, ale posiadali cechy i zdolności upiora, np. urodzili się upiorami) – płanetnicy – posiadały możliwość manipulacji pogodą, najczęściej kontrolowaniem chmur. Przeganiały np. burzowe chmury lub celowo sprowadzały na wioski grad.
Upiory potrafiły także rozpoznać wiedźmy i niweczyć skutki ich czarów.

[madohora]

W okolicach Warszawy, na napotkane ciało zabitego przy drodze rzucano gałęzie, traktując zmarłego jako potencjalnego upiora. Na wiosnę podpalano stos, wierząc że w ten sposób oczyszcza się z grzechów duszę nieboszczyka

[madohora]

Na Wołyniu po wyjęciu upieczonego chleba, gospodyni zakrywała piec, by nie umrzeć z otwartymi ustami i nie stać się pożerającym wszystkich upiorem

[madohora]

[madohora]

NA BUDOwIE DROGI ŚREDNICOWEJ ODKRYTO GROBY WAMPIRÓW - Onet (archiwum)

[madohora]

Z kolei w XIX wieku pokrewnym Cuntiusowi, krezusem o sercu tak niemiłosiernie twardym, że bez osikowego kołka przebić nie próbuj, był na Śląsku Karol Godula. Za życia plotkowano o nim, że zaprzedał duszę diabłu. Po śmierci - że odwiedza nocami Śląsk w piekielnej karecie, by nękać współziomków, ze szczególnym wyróżnieniem spadkobierców. "Moja krev!" - syczał zapewne przez zęby przy okazji tych wizyt. Godula nie był jedynym śląskim przemysłowcem, który kumał się z Piekłem. Hubert von Thiele-Winckler, zapytany przez zdumionego cesarza Wilhelma II o to, jakim cudem tak prędko zbudował swój wspaniały pałac w Mosznej, odpowiedział, że pomógł mu w tym diabeł. I czarta uhonorował pomnikiem przed pałacową kaplicą.

[madohora]

WAMPIRY I POCHÓWKI WAMPIRÓW - www.histotykon.pl

[madohora]

CMENTARZYSKO W GLIWICACH NAJWIĘKSZYM SKUPISKIEM GROBÓW WAMPIRÓW - Newsweek (archiwum)

[madohora]

TEGO CMENTARZA NAWET NIE BYŁO NA MAPIE - www.tvn.pl

[madohora]

Pniów (niem. Pniow) – wieś sołecka w Polsce, położona w województwie śląskim, w powiecie gliwickim, w gminie Toszek.
W latach 1975–1998 wieś położona była w województwie katowickim.

[madohora]

Pierwszy kościół w Pniowie wzniesiono w 1506 roku. Była to drewniana świątynia, konstrukcji zrębowej. Do kościoła przylegała wieża późniejszej daty. Dach dwuspadowy, kryty gontem. Na dachu była mała sygnaturka z XVII wieku. Kościół rozbudowano w 1539 r. (być może wtedy dobudowano wieżę). W 1598 roku. Dobudowano prezbiterium, rok później zakrystię. W 1620 roku w czasie wichury został uszkodzony dach, który rok później wymieniono. W 1656 r. kościół został zniszczony, ale odbudowano go jeszcze tego samego roku. W 1680 roku dobudowano murowaną kaplicę. W 1720 roku kościół remontowano, wymieniając dach, wyposażenie, itp. W 1750 roku zamieniony na zbór protestancki – jako taki funkcjonował do 1800 r. W 1810 roku remontowany. W 1850 i 1853 roku wymieniono stropy. Do 1900 r. pod wezwaniem św.św. Wacława i Wawrzyńca. Od 1900 r. pod wezwaniem św. Wacława. W 1921 roku znacznie ucierpiał w pożarze, jednak dało się go uratować. Po wojnie rzymskokatolicki.
13 lutego 1956 roku kościół spłonął.

[madohora]

Kości ułożone są w specyficzny sposób. Odcięta głowa umieszczona jest między nogami, często też dodatkowo obciążona kamieniem. Zabiegi te miały na celu unieruchomienie osoby podejrzanej o wampiryzm. Pochówki, nazywane wampirycznymi - lub antywampirycznymi - znaleziono także w Polsce.

[madohora]

Wiara w wampiry jest bardzo stara. Zajmują one poczesne miejsce w wierzeniach ludowych. Od zawsze obawiano się wracających zmarłych, którzy polować mieli na żywych. Czy strach ten był bezpodstawny? Niezupełnie.

[madohora]

Jeśli po okolicy krążył wampir, a nie wiedziano, z którego grobu wychodzi, to miejscowy baca odszukiwał na cmentarzu jego mogiłę, odwracał ciało twarzą w dół, przebijał serce osinowym kołkiem, odcinał głowę, kładł ją między nogami, przykrywał ciało kolczastymi gałęziami i zasypywał. Dodatkowo kładł na grób głaz, który miał zatrzymać upiora pod ziemią.

[madohora]

A jak poznać grób wampiryczny? Należy zwrócić uwagę na wszelkie anomalie — dziwne bądź nietypowe ułożenie ciała — twarzą do ziemi lub w pozycji embrionalnej, obciętą głowę umieszczoną między nogami, odcięte nogi czy ręce, kołki i żelazne ćwieki tkwiące w ciele, kamienie przygniatające ciało lub grób, osmalenie kości, brak wyposażenia grobu. Oczywiście wszystkie te anomalie mogą mieć inne przyczyny. Często trudno jest ocenić, czy mamy do czynienia z zabiegami antywampirycznymi, czy z efektem walk, napaści, egzekucji czy działań współczesnych — budowy czy uprawy pola.

[madohora]

Pierwsza wzmianka o wampirach, według historii, pochodzi z IV wieku, a wiara w nie wywoływała panikę, prowadzącą nawet do publicznych egzekucji podejrzanych

[madohora]

Niektóre cechy przypisywane wampirom, jak bladość, światłowstręt i zmiany w wyglądzie, mogą być powiązane z rzadką chorobą genetyczną zwaną porfirią.

[madohora]

🦇