Ruda Śląska

[madohora]

Ja po łapkach już dostałam
Że o Rudzie nie wspomniałam

[madohora]

Może Bronek się pobawisz
I o Rudzie nam rozprawisz
Zrobisz to od serca przecie
Ja historię tylko sklecę

[broneknotgeld]

Dziynki - no to leca

ŁODPUST
We Wawrzyńcu łodpust kedyś bywoł wielki
Ciongnyły tam bajtle karlusy i frelki
Ciongnyły tam łojce matki ołmy ołpy
Chnet połowa Wiyrka wylazła z chałupy
Sztandami łobstawiali cołki stary torg
Chocioż towor na nich niywiela był wort
Bajtle jednak miały z tym wiela radości
I kożdy zabowek kupowoł dwie gorści
Potym myńsze fropy szły na karuzela
Abo na huśtowki kerych było wiela
A fajniste dziołchy z kecioka sie śmioły
Machały nogami aż kecki furgoły
Karlus zawsze frelka broł i pod szizbuda
Z lufbiksy i przeca chcioł ustrzelić cuda
Jak sie potym kero wtulyła we chłopca
Zawsze jakiś najduch rombnoł im z korkowca
I niy yno tela było tam uciychow
Bo przeca trza było zaś nachytać grzychow.



Moje grzibobranie

Na Laurastrasie żech sie urodzioł
W ty czyńści Wiyrka przi Bykowinie
Na Tale tyż żech z kumplami chodzioł
Tam kaj Kochłowka - dzisioj ściyk - płynie
Trowa durś rosła piykno soczysto
Joch jom krolikom ścinoł do żarcia
Dyszczoki wiosnom rosły tam gynsto
Grziby po kerych niy ma zaparcia
Zbiyrołch je do dom jod na surowo
I bez to chyba chowołch sie zdrowo
No a jak prziszła złocisto jesiyń
Chodzioł żech w strona Fryncity
Bo tam po laskach już tak pod wrzesiyń
Kozoki rosły jak sznity
Siwki czerwone i inszy maści
Czasym bagyniok sie znoloz
Grzibow miołch wtedy tyla we garści
Żech do dom z nimi czynsto loz.


Dyć jo tu jeszcze niy pisoł ło tym
Żech w laskach zbiyroł tyż surowioty
Ale tych grzibow niy nosiołch do dom
W lesie żech jod je prowda tu godom
Boch z kolegami robioł brandera
Pieczone wcinołch je jak cholera
Trza jednak było je ździebko solić
Ich smak już ciyngym byda sie chwolić.

[madohora]

Ruda mi się tukej traci
Bronek wątku niy wzbogaci?

[broneknotgeld]

Dyć ze Rudy żech tu som
Toż ździybeczko yno dom.

[broneknotgeld]

Chebzie

Dzielnica Rudy to je mało
Skond by sie uciyc yno chciało
Las rosł tam piyknie i bogato
Dyć niy pozwoloł czowiek na to
Chebzie po stromach pozostały
Jak sie rozwinoł przemysł cały
Gruba tu wielgo tyż urosła
Skond wongla mocka we świat poszła
Banhof zaś stanoł niydaleko
Bo kożdy na tyn wongel czekoł
Łon tu do dzisioj jeszcze stoji
Choć sie ło prziszłość mocno boji
Ledwo nom zipiom polske cugi
PKP yno liczy długi
Jakby go zamkli cołkym tukej
To nawet Chebzia tyż niy szukej.

---

Kłodnica

Jo dzisioj sie niy zachwycom
Pierońsko biydnom Kłodnicom
Miyszkom nad tom Rudy rzekom
I lepszych czasow jyj czekom.

[broneknotgeld]

Autobana

Wiym - w tym tymacie Ruda sie chwoli
Dyć mie pierońsko durś przejazd boli
Wele banhowa na naszym Wiyrku
Mieli sie starać a spali w wyrku.


Big Band KWK "Śląsk"

W Australii pokozoł klasa
Niy jest to zespoł ze lasa
Łon ze naszego jest konska
Zowiom go tu Rada Ślonska.


Drukarnia

W MOKu na Fryncicie drukarnia zabytek
Do dzisioj jest w ruchu choć to może zbytek
Jest to jednak Rudy ciekawo atrakcjo
Przidź a sie przekonosz że we tym jest racjo.


Re: Ze Rudy i ło Rudzie

[broneknotgeld]

Ruda Ślonska

We Rydzie Ślonski
Problym niywonski
Choć je ryszawo
Idzie na prawo.


Halymba

Cieszy sie Halymba
Że mo moja gymba
Jeszcze je szczyńśliwszo
Jak ta gymba cichszo.


Chebzie

Na Chebziu som same panki
Bo majom bana i banki.

[broneknotgeld]

Bykowina

Bykow tam niy ma i niy ma wina
Jest yno jedna ta Bykowina.


Godula

Miano mo po bogoczu
Dyć jakbyś tam zahuloł
Pamiyntej cobyś w sroczu
Niy wytar d... koszulom.


Wiyrek

Łotwarli tukej nom Plaza Center
Jak żech łoboczoł pedzioł żech - enter.

[broneknotgeld]

Bielszowice

Ze bielynio płotna niywiela by było
Bo Kochłowka ściekym - śmierdzi że aż miło
Stowiom dzisioj na ta rycersko legynda
Ło Bielczy co siedzioł tu na swoich grzyndach.


Fryncita

Fryncita
Jest jak kobiyta
Ło kero chopy sie bijom
Jak jom posiondom - wiedzom że żyjom
Jednak pożycie z niom krotke raczyj
I niychej Bozia to wybaczy
Po sztyrech latach
Łodpłata.


Kochłowice

Teryn by tukej był czysty
Kejby niy separatysty
Łod Rudy chcom sie łoderwać
Smutno "niywola" już przerwać.

[broneknotgeld]

Orzegów

Kedyś tu bajali
Że gowy łorali
A teroz dej pozór
To je łod nawozu
Bo ziymia jałowo
Pognojyli zdrowo.


Ruda

Niy wiym czy Ruda je ryszawo
Wiym że je staro no i klawo.



Halymba

Żył tukej Hanslik Halymba
Co wyparzono mioł gymba.

[broneknotgeld]

Ruda Ślonska

W dziesiyńciu konskach
Jest Ruda Ślonska
W tym jyj uroda
Choć trocha szkoda
Że rynku tukej
Na prożno szukej.


Wiyrek

Za ty sanacji Wiyrka niy było
Bo we Nowo Wieś jakoś go wciyło
Ratusz tam pryndko wybudowali
Yno we gowie Wiyrek był dali.


Wiyrecki Rondel

Rondel i banka
Tako mijanka
Widzioł żech jeszcze
Chcecie to wierzcie.

[broneknotgeld]

Kuźnica

Konsek Halymby podlegoł Pszczynie
I pamiyńć ło tym tukej niy ginie.


We Kochłowicach

Trocha żech popioł tam we "Barborce"
Potym mi zaszkodziyło słońce
Niy skiż procyntow a przez ta klara
Czuł żech sie w doma choby na marach.


Halymbski młyn

Hulo se wiater w halymbskim młynie
Jednak łon stoji nom jeszcze
Jak czysto Kłodka tukej popłynie
Utopek wkludzi sie - wierzcie.

[broneknotgeld]

"Ślonske Talynty"

"Ślonske Talynty" już teroz momy
Richtig we wercie to wiela
Frelkom karlusom je rozdowomy
Co w gowie majom za tela

A wszysko zaczło sie łod Goduli
Z niego był majster pieroński
Za to co robioł forsa mu suli
"Krol cynku" to był nasz ślonski

Trza łojcow rudzkij ideji chwolić
Niych ciongnom tukej to piyknie
Nagrodzać czynsto i sie niy smolić
Zaś forsy niych im durś styknie.

[broneknotgeld]

Rudzke piekarnioki

Rudera widziołch - myślołch że chlyw
A przeca kedyś piykli tam chlyb
Dobrze że ludzie durś pamiyntajom
I piekarokow historio znajom.


Luftkolejka we Rudzie

Gornoślonske cudo - linowo kolejka
Taszczyła durś wongel - niy to co ta "Elka"
Szkoda że jom tukej zbulyli już downo
Teroz by to była atrakcjo szykowno.


Rozamunda

Dzisioj jest hołda i familoki
Dyć huta kedyś tu stoła
Cynk wywandrowoł we świat szyroki
Yno sie nazwa łostoła.

[broneknotgeld]

Niydźwiedziniec

Na Bykowinie jest Niydżwiedziniec
Skiż tego "berenblut" mie niy minie.


Nasz zamek

Stoł zamek we Rudzie
Pora setek lot
Widzieli go ludzie
Niydowno łon pod

Szkoda że terozki
Zostoł yno ślod
Bo niy było troski
Ło świadectwo lot.


Rudzki lazaryt

Knapszaft lazaryt postawioł tukej
Wielgachny piykny i modny
Dzisioj go jednak w Rudzie niy szukej
Dołym podebroł go szkodnik

Gruby fedrować pod nim zaczyły
Wongel wybrały dokładnie
Potym po pryndku go wybulyły
Już niy czekały aż padnie.

[broneknotgeld]

Rudzke muzeum

Dzisioj muzeum tukej se momy
Magistrat jednak był wprzody
A za kajzera - to pamiyntomy
Szkolorze szli ze ty budy.


Poczta

Poczta we Rudzie Ballestrem stowioł
Jak Wiluś na tronie siedzioł
Piykny budynek Polsce łostowioł
Choć wtedy ło tym niy wiedzioł.


Downe gimnazjum

Pełno tu było tych gimnazistow
Co sie uczyli we Rudzie
Piniondz z biznesym teroz sie wcis tu
Chyba kajś ińdzi niy pódzie.

[broneknotgeld]

Liceum im. A. Mickiewicza

Karlusy ze Rudy beamtrow
Za Niymca uczyli sie sam tu
Ballestrem na szkoła mioł łoko
Rektorow tyż cynioł wysoko

We Polsce służyło nom dali
Choć wtedy Staszicym je zwali
Z gimnazjum liceum zrobiyli
I synkow z frelkami złonczyli

Po wojnie zmiynili patrona
Adama wolała komuna
I to już do dzisioj tu momy
Dyć wszyscy liceum te znomy.


"Gasthaus" we Rudzie

Ballestrem tukej lubioł fajrować
Przepychym budynek blyszczoł
Łostatnim czasym szło sie dziwować
Jak pryndko łon nom tu niszczoł

Jednak ktoś wzioł sie za remont łostro
Zaś żech przeciyroł swe gały
Łostatni momynt - nojwyższy czos to
By cieszoł nos jeszcze cały.

[broneknotgeld]

Kościoł MBR

"Matki Boski Rożańcowy"
Tyn kościoł we Rudzie
Z Ballestrema wyros gowy
By nios pomoc w trudzie
Tym bergmonom i hutnikom
Kere tu robiyli
Jo tam tyż był - za to rzykom
By szczyńśliwi byli
Wszyscy ludzie ze parafii
Tak poczebny tukej
Jakbyś ciynżko mioł tu trafić
Pytej sie - niy szukej.


Kerhof

Stary kerhof w Rudzie
Grobowiec Pielera
Dynkmal łod Janasa
I ta atmosfera.


Rudzko Kaplica Piusa X

Kaplica mo przeszło sto czidziści lot
Z huty cynku "Karol" chodzioł do nij kwiot
Jyj licznyj załogi aż do końca wieku
Wtedy piykny kościoł stanoł we tym eku.

[broneknotgeld]

Kościoł św. Józefa

Na wzor bazyliki tu go zbudowano
Ponoć San Lorenzo di Campo Verano
Sto lot bydzie za rok jak tukej nom stanoł
Z Kaplicy Józefa wzioł se swoje miano
Tyn łod Ballestremow Francik go fondowoł
Po śmierci sie tukej we krypcie tyż schowoł
Głośno jest we Rudzie ło tutejszy Piecie
Aniołach Limburga co słynoł we świecie
We tych arcydziełach rynka tyż Pielera
Cosik nom zostawioł - dziynki że aż tela.


Rudzki park

We Parku Miejskim - dzisioj Kozioła
Niyjedna frelka karlusa pszoła
Tyż nom Ballestrem tu go założoł
Nawet kryngelnia jeszcze dołożoł
Szkoda że dzisioj jom tukej niy ma
Komu by teroz wciepnońć tyn tymat?

[madohora]

RUDA ŚLĄSKA MA NOWE PRZYSTANKI - Silesion -01.01.2018

[madohora]

[madohora]

[madohora]

RUDA ŚLĄSKA. MIESZKAŃCY FIŃSKICH DOMKÓW SKARŻĄ SIĘ NA HAŁAS - Radio Katowice - 11.08.2023

[madohora]

Wybudowano tu największą hutę cynku w Europie Wschodniej. Nosiła nazwę „Carlshütte” (Huta Karol), a działała w latach 1816–1908. Obok huty w 1855 powstała huta żelaza „Bert

[madohora]

W Rudzie Śląskiej

[madohora]

W 1770 utworzono kopalnie „Brandeburg” (później „Wawel”), była to jedna z pierwszych kopalni węgla kamiennego na Górnym Śląsku. W 1841 uruchomiono wydobycie w kopalni „Wolfgang” (później „Walenty”). Obydwie kopalnie połączyły się w jedną w 1931. W 1913 powstała kolejna kopalnia – „Graf Franz”. W 1916 powstała koksownia „Wolfgang” (później „Walenty”). Natomiast rok później powstała elektrownia „Nikolaus” (później „Mikołaj”).

[madohora]

W Rudzie Śląskiej, przy ul. Marii Konopnickiej można jeszcze dziś dojrzeć dawny szyb kopalniany o nazwie “Franciszek”, będący pozostałością po dawnej kopalni “Wolfgang” (po I wojnie światowej, “Walenty-Wawel”) - jednej z najstarszych kopalń na ziemiach polskich (koniec XVIII). Szyb był nazywany drzewnym, gdyż wykorzystywano go do dostarczania drewna pod tzw. “sztemple”, które układano drążąc nowy chodnik. Oddalony był od głównych budynków kopalni jakieś 3 km, a latach 1912-26 tworzył samodzielną część kopalni “Hrabia Franciszek”.

[madohora]

Kościół Świętego Józefa

[madohora]

ks. Antoni Ogan (1904-1920)
ks. Franciszek Nossol (1920-1929)
ks. Jan Skrzypczyk (1929-1948)
ks. Adolf Gawłowski (1949-1953)
ks. Konrad Marklowski (1953-1954)
ks. Edmund Kurzeja (1955-1956)
ks. Klemens Kosyrczyk (1957-1963)
ks. Karol Orliński (1963-1981)
ks. Paweł Szolonek (1981-2001)
ks. Adam Brzyszkowski (2001-nadal)

[madohora]

SZYB FRANCISZEK OFICJALNIE PRZEKAZANY MIASTU - Radio Katowice - 21.04.2024

[madohora]

[madohora]

Ona była ruda a ja blondynka
I zaraz dostałam od niej po rękach

[madohora]

[madohora]

ODKRYCIA ARCHEOLOGICZNE W RUDZIE ŚLĄSKIEJ - Fakt.pl - 08.08.2014

[madohora]

ROZEBRALI MOST ALE NOWEGO NIE BUDUJĄ - Gazeta.pl - 12.08.2014

[madohora]

Nie wiem czy chodzi o most, czy o wiadukt. Przejeżdżałam w zeszłym tygodniu przez Rudę i wszędzie widziałam jakieś napisy - Objazd - wiadukt zamknięty (a wiadukt rozebrany)

[madohora]

]img]https://fotoforum.gazeta.pl/photo/3/wd/qa/jcow/7VtxxOn9cUowGz6tAX.jpg[/img]

[madohora]

[madohora]

KOŚCIÓŁ TRÓJCY PRZENAJŚWIĘTSZEJ - Pierwsza wzmianka o Kochłowicach pojawia się w roku 1360. Od momentu powstania aż do XIX w. Kochłowice były wsią, a ludność utrzymywała się z roli. W XIX wieku Kochłowice zdobywają prawa miejskie, i tracą je w 1951 r. stając się częścią Nowego Bytomia, a od 1959 r. wchodzą w skład miasta Ruda Śląska.
Parafia kochłowicka wyłoniła się z parafii bielszowickiej. W 1648 r. biskup krakowski erygował parafię w Kochłowicach. Pierwszym proboszczem został ks. Stanisław Turski. W 1670 r. istniejący od 1590 r. kościół protestancki zamieniono na katolicki. Ten kościół przetrwał do początku XVIII wieku. W 1806 r. został wybudowany kościół murowany w stylu barokowym, obecnie pw. Matki Bożej z Lourdes.

W XIX wieku w okresie gwałtownej industrializacji i urbanizacji Górnego Śląska także Kochłowice przeszły duże przeobrażenia. Większość napływowej ludności była wyznania rzymskokatolickiego, więc mały kościółek parafialny nie mógł już pomieścić tak dużej liczby wiernych. Dlatego w 1886 roku ówczesny proboszcz ks. Matischok chciał wybudować nowy kościół, jednakże koniunktura w przemyśle górniczym załamała się i trzeba było plany budowy kościoła odłożyć na czas późniejszy.

[madohora]

SZCZEGÓŁ ARCHITEKTONICZNY NA JEDNYM Z DOMÓW W RUDZIE ŚLĄSKIEJ

[madohora]

Huta ołowiu w Rudzie powstała już przed rokiem 1401, natomiast kuźnica żelaza „Ruda” jest wzmiankowana w 1642. To właśnie od jej nazwy pochodzi nazwa miejscowości.

[madohora]

W Rudzie zbudowano wiele szkół o różnym poziomie nauczania. Pierwszą szkołę zbudowano w 1844. Kolejną wybudowano na kolonii Karol w 1859, budynek został zastąpiony w 1870 nowym. Szkołę żeńską zbudowano w 1877. W 1900 zbudowano szkołę na (rudzkiej) Porębie, w okresie międzywojennym szkoła ta stała na granicy polsko-niemieckiej. W 1904 oddano do użytku dwie szkoły: na Kuźnicy i na kolonii Szczęść Boże.

[madohora]

W sierpniu 2019 rada miasta Ruda Śląska uchwaliła prezydencki projekt utworzenia w dzielnicy parku kulturowego, tym samym rozpoczynając prace nad jego utworzeniem

[madohora]

[madohora]

Ruda Śląska Kościół Świętego Józefa

[madohora]

Kościół jest wybudowany zgodnie z projektem architekta Augusta Menkena z Berlina i Jana Joachima Poellnitza. Nad prawidłowym przebiegiem robót czuwał Kremem z Gliwic, który słynął jako doświadczony budowniczy kościołów na Śląsku. Projekt był wzorowany na bazylice San Lorenzo in Campo Verano w Rzymie. Jest on wybudowany w stylu neoromańskim, wzniesiony na planie krzyża łacińskiego. Wykonany został z cegły na kamiennym cokole z ceramicznym detalem. Posiada jedną wieżę, kwadratową, która jest usytuowana asymetrycznie z boku fasady.

[madohora]

RESTAURACJA ADRIA

[madohora]

[madohora]

RUDA ŚLĄSKA CHCE ZADBAĆ O PODWÓRKA - Fakt - 13.08.2014

[madohora]

*

[madohora]

1 MILION NA ODNOWIENIE SZYBU FRANCISZEK W RUDZIE ŚLĄSKIEJ - www.portalsamorzadowy.pl

[madohora]

Oj przydałoby się, bo ostatnio przechodziłam przez jakiś plac gdzieś w okolicach Ficinusa ale nie na samym Ficinusie - nie znam Rudy więc nie jestem w stanie tak dokładnie określić - ale powiem że podwórko było takie, że strach się bać (to były takie stare, zaniedbane domy z czerwonej cegły)

[madohora]

W NAGRODĘ PRZEPŁYNIE ŚWIAT - Radio Katowice - 16.08.2014

[madohora]

DLA NIEJ PONAD SETKA LUDZI GOTOWA JEST ROZEBRAĆ SIĘ NA MROZIE I ZATAŃCZYĆ - Gazeta.pl - 17.08.2014

[madohora]

HALEMBA ODCIĘTA OD ŚWIATA - Fakt - 19.08.2014

[madohora]

MISTRZ WĘDKARSTWA Z RUDY ŚLĄSKIEJ - Fakt - 22.08.2014

[madohora]

POKAZ MODY W BASENIE - Gazeta.pl - 23.08.2014

[madohora]

Modne sukienki ja bardzo cenię
Oglądam wszystkie pokazy
Lubię gdy panie schodzą ze sceny
Prezentując jedwabie, organtyny
Lecz proszę by nie poddać się nudzie
Dzisiaj zupełnie inaczej jest w Rudzie
Panie w basenie się będą pławiły
Lecz co pokażą - nie wiem mój miły
Bo w wodzie materia oplącze ich ciała
I może wyjść coś czego modelka by nie chciała
XXI wiek i wszystko już wyszło
Dlatego ludzie prześcigają się w pomysłach
Ja teraz wyznam i wyznam to szczerze
Lecz nie musicie mi wcale w to wierzyć
Ja muszę dotkną, westchnąć, zobaczyć
I dopiero potem biorę się do pracy
A takie różne pokazy w wodzie
Mój zmysł wzroku mogą tylko zwodzić.

[madohora]

TAJEMNICZY OGRÓD W KOCHŁOWICACH - Gość - 25.08.2014

[madohora]

TŁUMY PRZYSZŁY NA FESTYN W RUDZIE ŚLĄSKIEJ - Fakt - 30.08.2014

[madohora]

SKOSZTOWALI CHLEBA Z PIEKARNIOKA - Gazeta.pl - 31.08.2014

[madohora]

U nas też chyba był taki chytry pomysł, tylko problem gdzie go postawić o kosztach już nie mówię, bo przecież nie chodzi tylko o atrapę ale taki z piecem.

[madohora]

RUDA ŚLĄSKA. ZBURZONO STARĄ SZKOŁĘ. NA TERENIE DAWNEGO HITLEROWSKIEGO OBOZU PRACY - DEWELOPER - Gazeta.pl - 01.09.2014

[madohora]

WYSTAWA PRAC MŁODYCH POLEK RUDA ŚLĄSKA 1927 ROK

[madohora]

[madohora]

Dzisiaj w Rudzie Śląskiej płonęły samochody

[madohora]

TRWA ROZBIERANIE WIADUKTU NA ULICY TUNKLA W RUDZIE ŚLĄSKIEJ. UTRUDNIENIA NA DRODZE - Fakt - 02.03.2015

[madohora]

[madohora]

Ruda Śląska także w górę
Bo tam piszą "gęsim piórem"
A gdzie taka rzecz się dzieje
W "Wiśniowym Sadzie". Mam nadzieję.

[madohora]

RUDA ŚLĄSKA WALCZY Z DZIKAMI - Dziennik Zachodni - 04.06.2015