odkrycie na Tamce

[palker]

Koparki pracujące przy budowie nowego Centrum Chopinowskiego, które powstaje
na miejscu kamienicy Alojzego Anasińskiego (Tamka 43, obok Pałacu
Ostrogskich/Gnińskich), odsłoniły ostatnio fundamenty budynku, który mieścił
się powyżej, na ulicy Ordynackiej 4.

fotoforum.gazeta.pl/photo/6/ce/ec/d6yw/SvAuk88ceJEzSlLqgX.jpg
fotoforum.gazeta.pl/photo/6/ce/ec/d6yw/J2XBHKsykebdbyGhBX.jpg
fotoforum.gazeta.pl/photo/6/ce/ec/d6yw/LKBStzFWc3lFbwU70X.jpg
Stał tam kiedyś Dom Miłosierdzia i kaplica Zgromadzenia Sióstr Miosierdzia
św. Wincentego a Paulo

Informacja ze strony Ryszarda Mączewskiego
www.warszawa1939.pl/index.php?r1=ordynacka_4&r3=0
Natrafiłem też na artykuł Jerzego S.Majewskiego, publikowany kiedyś na
stronach Gazety Stołecznej w cyklu „Warszawa nieodbudowana”
miasta.gazeta.pl/warszawa/1,34880,2110994.html?as=1&ias=2&startsz=x&startsz=x
Oprócz tego, że Majewski nie pisze w nim , iż Dom był prowadzony przez
siostry z pobliskiego klasztoru i Instytutu św.Kazimierza (gdzie również był
zakład opiekuńczy dla sierot), nie odróżnia Bractwa Sióstr Miłosierdzia od
Zgromadzenia Sióstr Miłosierdzia, to pewne zamieszanie wywołał we mnie
następujący fragment tekstu:
„Jak ustaliła Małgorzata Omilanowska, wnętrze kaplicy powstało na rzucie
kwadratu i miało wysokość równą trzem kondygnacjom budynku Towarzystwa. Na
poziomie drugiej kondygnacji architekt zaprojektował galerię połączoną z
pomieszczeniami zakładu dla dzieci. Całość nakrył kopułą. Pośrodku znalazło
się okno ozdobione wyobrażeniem gołębicy Ducha Świętego malowanym na szkle.”
Jakoś nie mogę się dopatrzeć śladów owej kopuły ani na fotoplanach z 1935 i
1945 roku, ani na zdjęciach z e strony R.Mączewskiego
fotoforum.gazeta.pl/photo/6/ce/ec/d6yw/2r1a2J2PlbjodbAwzX.jpg
fotoforum.gazeta.pl/photo/6/ce/ec/d6yw/hLBbjopYPKMab1PgzX.jpg

[jarekzielinski]

Chodzi o tzw. ślepą kopułę, czyli taką, która całkowicie kryje się w
konstrukcji dachowej. Ma ją np. kościół Karmelitów Bosych. W
przypadku kaplicy kopuła wznosiła się na ośmiu gurtach, które
przecinając się wyodrębniały pośrodku owo ośmioboczne okienko z
malowanym na szkle obrazem Gołębicy. Tu więc rodzii się pytanie jak
doświetlano to okienko, bo w opisie nie ma mowy o latarni (w sensie
przeszklonej nadbudówki, która musiałaby wystawać ponad dach), czyli
że światło doprowadzano jakimś niedużym świetlikiem. Może więcej
szczegółów znajdzie się w opisującym tę kaplicę numerze "Wędrowca"
(6/1900, s. 112) - ja korzystam z powołującego się na ten artykuł
tekstu Omilanowskiej. Pzdr.

[palker]

Własnie coś takiego chodziło mi po głowie:-) Bardzo dziękuję za
informację:-)
Teraz gdy patrzę się na zdjęcie z strony R.Mączewskiego
www.warszawa1939.pl/zdjecia/ordynacka/old/ordynacka_4_02.jpg
i na fotoplany
fotoforum.gazeta.pl/photo/6/ce/ec/d6yw/2r1a2J2PlbjodbAwzX.jpg
fotoforum.gazeta.pl/photo/6/ce/ec/d6yw/hLBbjopYPKMab1PgzX.jpg
sądzę, że witraż był na tle kwadratowego okna doświetlającego,
zastępującego latarnię.
Tak na marginesie: na zdjęciu z pierwszego linku i na fotoplanie z
1935 roku, widać, że Dom Miłosierdzia i kaplica sąsiadowały z
okazałą kamienicą (pewnie o nr Ordynacka 6). O ile jestem sobie w
stanie przypomnieć zrujnowaną kaplicę i Dom Miłosierdzia to na pewno
obok niej w latach 60-tych był już pusty plac. Co to była za
kamienica?
Wiem też, że pomiędzy Ordynacką 4/Tamką 43 a posesją Pałacu
Ostrogskich/Gnińskich były schody zapewniające komunikację między
Tamką a Okólnikiem. Czy zachował się jakiś przekaz ikonograficzny
tych schodów?

serdecznie pozdrawiam :-)

[s.fug]

palker napisał:
> Koparki pracujące przy budowie nowego Centrum Chopinowskiego,
które powstaje
> na miejscu kamienicy Alojzego Anasińskiego (Tamka 43, obok Pałacu
> Ostrogskich/Gnińskich), odsłoniły ostatnio fundamenty budynku,
który mieścił
> się powyżej, na ulicy Ordynackiej 4.

"Odsłoniły" to chyba nieodpowiednie słowo, podobnie jak "fundamenty".
Ta była wysoka ściana, za którą znajdowały się pomieszczenia, z
rzędem wąskich okienek. Przed zburzeniem kamieniczki przy Tamce
ściana wychodziła na coś w rodzaju wąziutkiego podwórka-superstudni,
potem stała się widoczna z ulicy. Koparka nie tyle więc odsłoniła,
co po prostu rozwaliła budowlę.
Ciekaw jestem, czy ktoś te mury i piwnice zinwentaryzował...

[palker]

sorry za niefortunne określenia ale "ta ściana" razem z innymi
ścianami wchodzacymi w skarpę prostopadle i równolegle tworzyły
razem fundament na którym stał budynek przy Ordynackiej 4. Sądzę,
że takie rozwiązanie wymusił fakt wznoszenia budynku na samym skraju
skarpy. Co do inwentaryzacji: widziałem jakąs panienkę z "archeo",
która pracowicie pstrykała fotki i nawet pogadałem z nia przez
chwilę :-)
pozdrawiam

Ordynacka 6 i nie tylko

[jarekzielinski]

Odnośnie domu nr 6 cytuję sam siebie z jeszcze nie drukowanych
materiałów do "Atlasu":
"Ok. 1909 ostatnią wolną działkę naprzeciw cyrku (nr 6/6646)
zabudowano aż siedmiokondygnacyjną kamienicą zakładów
graficznych „Galewski & Dau” i rodziny Lilpopów (proj. Stanisław Gro-
chowicz). Dom był zbyt wysoki i nieefektowny. Płaską, siedmioosiową
fasadę poza balkonami ożywiał tylko pozorny ryzalit pierwszej osi,
mieszczący frontową klatkę schodową. Strefa cokołowa składała się z
aż trzech, delikatnie boniowanych kondygnacji. Wyżej elewację
pokrywały subtelne ornamenty. Górna kondygnacja była ukryta w
łamanym dachu. Tak jak budynki sąsiednie, kamienica nie miała
podwórza, a tylko dwa szyby świetlików w narożach."
Co do schodów, to nie mam pewności jak było w 1939, ale na
wcześniejszych foto widać, że stał płot, a komunikacja z pałacem
odbywała się za pośrednictwem wejścia z Ordynackiej, które było w
dobudowanym skrzydle Konserwatorium, rozebranym po wojnie. Tam gdzie
jest obecne wejście do pałacu, były tylko drewniane schodki na
oparkanione podwórko, nie było natomiast wyjścia na Tamkę.
Przy okazji: mam ciekawą fotkę z 1945 z tylną (!) elewacją
Ordynackiej 4, czyli tą obecnie dobijaną od strony Tamki. Miała ona
bogaty wystrój, bo nie zasłaniał jej dom nr 43, a dopiero później
częściowo znikła za domem nr 45. Pzdr.

[kester]

A jednak były schody łaczące Ordynacką z Tamką... widać to na
zdjęciu z tzw. referatu gabarytów z roku 1937.

www.warszawa1939.pl/pokaz_foto.php?
ulica=tamka&zbior=tamka_41_fot_2_1937&nazwa=tamka 41 fot 2
1937&poprawka=