Marszałkowska 108

[adamschodowy]

"Płacili za kokainę i jak w chińskich palarniach zapadali się w półletarg."

no ja wiem że w kwestii toksykologii stosowanej to może nei wypada błyszczeć
erudycją ale nie wypada też pisać głupot bo masowa dezinformacja upośledza
jeszcze bardziej. opium i kokaina to nie to samo, w zasadzie działają
odwrotnie, po kokainie w 'normalnych' rekreacyjnych dawkach raczej się nie
zapada w letarg ani w półletarg :)

Komu wierzyć?

[andrzej_b2]

Jerzy Majewski napisał:
„...Wybryki Heleny, de domo Botwiłłowiczówny, primo voto Bogorskiej...”

Dziwna sprawa. W Słowniku Biograficznym Teatru Polskiego 1765-1965 (Wyd. 1973)
podano, że Helena Bogorska pochodziła z Maciejewiczów. Dwukrotnie była zamężna.
Pierwszym mężem był (nieznany z imienia) inż. Butwiłłowicz, a od listopada 1911
r. Władysław Gesterner.
I komu tu wierzyć?

Pozdrawiam :-(

[avvg]

Wyborczej, a komu? Masz jakieś wątpliwości?

Faux pas

[andrzej_b2]

Jerzy Majewski napisał:
„Jako aktorka i śpiewaczka Bogorska pozbawiona była większych talentów...”

Nie odważyłbym się w tak stanowczych kategoriach kwalifikować Bogorskiej. Odbieram to jako faux pas w stosunku do zdolnej, nie pozbawionej wdzięku i uroku divy lekkiej muzy pocz. XX wieku.
foto3.m.onet.pl/_m/d4777b0c6d1752a8977730eceebd2eaf,21,19,0.jpg
Bo oto co o Bogorskiej (1875-1920) można przeczytać w przywołanym wyżej przeze mnie SBTP:
„...Uczyła się śpiewu u T. Mikulskiego i M. Zakrzewskiego. Zadebiutowała w 1894 r. w Warszawskich Teatrach Rządowych. Występowała w farsach i operetkach, od 1901 r. grywała w warszawskich Nowościach, gdzie wysunęła się wkrótce na czoło zespołu operetkowego i przez wiele lat zajmowała stanowisko drugiej primadonny, najpierw przy W. Kaweckiej, później przy L. Messal. Miała miły i dobrze wyszkolony głos sopranowy, urodę wdzięk, elegancję i temperament sceniczny...”
Drugie miejsce w Nowościach Śliwińskiego to zobowiązywało!
Pozdrawiam :-)

Helena i Pola

[andrzej_b2]

Jerzy Majewski napisał:

„...W tym czasie [pierwszej wojny światowej – przyp. a_b2] gwiazda pięknej
Heleny Bogorskiej zbladła. Występowała m.in. w Łodzi, ale ...tłumów nie
przyciągała. „Operetkowa diwa, zazdrosna o rozgłos Negri, dodrukowała na swoich
afiszach: »Helena Bogorska, królowa brylantów i właścicielka willi w
Konstancinie «. Ale na Bogorską nikt nie szedł. Na Negri bilety wykupywano na
kilka dni przedtem, a po występie Łódź obnosiła Polę Negri na rękach do Grand
Hotelu”...

Niefortunne zestawienie. Odmienny gatunek rozrywki reprezentowały obydwie
artystki i pochodziły z różnych epok. Pola Negri (1897-1987) była o jedno
pokolenie młodsza od Bogorskiej, ukończyła szkołę baletową i wkrótce się miała
poświęcić sztuce filmowej. Wkraczała na sceny w przededniu wybuchu wielkiej
wojny, gdy Bogorska była u szczytu kariery.
Tymczasem wiosną 1915 r. administracja carska w Królestwie Polskim już na dobre
pakowała walizki. Warszawa niefortunnie znalazła się na zapleczu frontu. Przez
miasto w różne strony ciągnęły kolumny wojsk. Na dworce przybywały transporty
rannych. Na gwałt ewakuowano w głąb Rosji całe fabryki z personelem. W mieście
zaczął panować głód i brak mężczyzn do pracy. Opuszczała Warszawę klientela
operetek i teatrzyków rewiowych. Zabrakło amatorów lekkiej muzy: owych
malowanych oficerów warszawskiego garnizonu, wyfraczonych urzędników
połyskujących szarfami orderowymi. Wyjechał z Warszawy wraz ze swymi
protektorami świat artystyczny: aktorzy, reżyserzy, choreografowie, w tym:
Kawecka, Messlówna, Niewiarowska.
Odbiorcami masowej rozrywki stawał się lud. Tylko, że zapotrzebowanie już było
inne. Większą atrakcją stały się wyścigi w workach, wspinanie po namydlonym
słupie, zawody zapaśnicze. Miłośnicy Pięknej Heleny, Orfeuisza w Piekle, Czaru
walca ,Hrabiny Maricy, czy Wesołej wdówki byli w zdecydowanym odwrocie, wobec
amatorów zaklinaczy wężów, połykaczy ognia i poskramiaczy lwów. Inter arma
silent Musae!
W tym kontekście łatwiej wyjaśnić popularność Poli Negri.
Pozdrawiam :-)

[horpyna4]

Według Waldorffa (Sekrety Polihymnii) szczyt kariery Heleny
Bogorskiej to lata 1901 - 1904. Sława Bogorskiej już gasła w roku
1909, kiedy debiutowała Lucyna Messal, rywalizująca zresztą z
Wiktorią Kawecką (Bogorska już przestawała się liczyć).
Pola Negri to późniejsze lata i nijak z Bogorską nie da się jej
zestawić czasowo. Równolegle z Heleną Bogorską występowała Wiktoria
Kawecka.

Dwie rywalki

[andrzej_b2]

Istotnie, Wiktoria Kawecka (1875-1929) to było objawienie. Córka Wincentego, śpiewaka operowego, zadebiutowała w 1893 r. w partii Wilmy (Wesoła dwójka) i od razu zwróciła na siebie uwagę publiczności aparycją. Szczupła, zgrabna blondynka o dużych niebieskich oczach i pięknym sopranowym głosie. Pierwszą większą partię zaśpiewała w 1894 r. i w ciągu trzech lat zdobyła tytuł primadonny operetki warszawskiej. W szybkim czasie uzyskała niespotykaną popularność, sławę i pieniądze. Tak było przez najbliższych dziesięć lat, bo oto pojawiła się Lucyna Messal (1886-1953), córka Mischala – majstra stolarskiego – dużo młodsza od Kaweckiej, którą przewyższała pod względem aktorskim. Po debiucie w Baronie Cygańskim (1909), Messalówna przebojem zawojowała Warszawę. Kurier Warszawski napisał wtedy: „Głos świetnie postawiony. Brzmi dźwięcznie i silnie, oddaje emisję prawidłową. Jest wybornie przygotowana do występów nie tylko w operetce...”. Odtąd to ona stała się primadonną a Kawecka nie widziała już dla siebie miejsca w Warszawie.
Ludwik Sempoliński, po latach, porównując obydwie nasze bohaterki napisał: „ Kawecka główny nacisk kładła na śpiew i sceny dramatyczne, nie lubiła ruchu i słabo tańczyła. Messal była nie mniej urodziwa, ale przedstawiała inny typ: wysoka, pełna temperamentu, znakomita tancerka, żywiołowa, nie gorsza aktorsko, za to bardziej nowoczesna”.
Tak oto prezentowała się wtedy Wiktoria Kawecka:
foto0.m.onet.pl/_m/1dd08d96e4fbf83f35f439d58af984d8,21,19,0.jpg
foto0.m.onet.pl/_m/b80910af7a12a4e171002df236e95a6c,21,19,0.jpg
a tak Lucyna Messal:
www.e-teatr.pl/pl/zdjecia/historia_teatru/aktorzy/polska/i-n/lucyna_messal.html
foto3.m.onet.pl/_m/f61314e0471f06f6f9ee152531bca0ab,21,19,0.jpg
Pozdrawiam :-)

Ps. Skany jpg pochodzą z SBTP (1973) i z Rendez-vous z warsz. operetką W. Fillera (1977)

Ach, damą być

[andrzej_b2]

Ludwik Śliwiński, dyrektor Nowości, angażując Kawecką w 1893 r. wyczuł, że taka okazja może się więcej nie powtórzyć. Oprócz talentu wokalnego i interesującej aparycji, jego kandydatka władała kapitalnym gwizdem, bez którego (jak się później okazało) nie mógł odbyć się żaden spektakl. Sława jej szybko rosła, oklaskiwali ją carscy dygnitarze i rodzimi fani. Na „Kawusię”, bo tak ją nazywano, przychodziły tłumy. Żadnej primadonny, jak jej, tak zazdrośnie nie kochała Warszawa. Przez wiele lat oprócz pracy w Nowościach gwiazda corocznie wyjeżdżała na dwumiesięczne tournée po Rosji (Petersburg, Odessa, Moskwa, Kijów, Charków), gdzie ku radości Polaków śpiewała po polsku – w języku oficjalnie zabronionym. Wszystkie z nią przedstawienia były kasowe. Pensja jej w Nowościach dochodziła do 4 tys. rubli rocznie i 15 rubli feu (za występ). Prasa wytykała jej uprzywilejowanie finansowe i poparcie możnych protektorów ze sfer rządowych. Nastał rok 1909. Dobrze wiedział Śliwiński, że atmosfera wokół Kaweckiej zagęszcza się, i że on sam ma dość już jej fumów, a na dokładkę primadonna zaczęła... tyć! I nic nie pomagały żadne diety cud.
foto2.m.onet.pl_m/a322e575b1e8ddbc837cc3d578d286de,21,19,0.jpg
Zaangażował więc „drugą primadonnę” Lucynę Massal, która już miała pewne sukcesy na prowincji, no ale Charków i Humań to nie Warszawa. Kawecka zetknęła się z Messalką na scenie po raz pierwszy w 1909 r. i zaczęła z nią rywalizować. Ostateczny pojedynek gwiazd odbył się w grudniu tego roku w operetce Leo Falla „Rozwódka”, po którym ambitna Kawecka opuściła Warszawę. Wyjazd był iście królewski. Czekał na nią specjalnie zbudowany „Cristal Palace” – teatr w Petersburgu i gaża 40 tys. rubli za dziewięciomiesięczny sezon oraz różne beneficje.
Pozdrawiam :-)

[andrzej_b2]

Coś maszyna nie zadziałała, więc powtarzam link:

foto2.m.onet.pl/_m/a322e575b1e8ddbc837cc3d578d286de,21,19,0.jpg

[andrzej_b2]

Kawecka zarówno na scenie, jak i w życiu prywatnym była kobietą niezwykle elegancką. W walce z tuszą skapitulowała, ale pogłębiające się defekty kształtów umiejętnie maskowała strojem, stając się w sposób niezamierzony dyktatorką mody. Była też kolekcjonerką kosztowności. Słynny stał się jej zbiór brylantów, którymi uwielbiała obnosić się po scenie. Choć i tak z daleka tylko wprawne oko mogło odróżnić klejnoty od szklanych świecidełek, ona jednak żadnych podróbek nie cierpiała. Uważała, że primadonnie cesarskich „Nowości” nie wypada stroić się w falsyfikaty, których pod dostatkiem było w rekwizytorni.. Miała więc w swej garderobie szafę pancerną, kryjącą przeróżne precjoza. Czegóż tam nie było? Kolia brylantowa oprawiona w platynę, w której największy diament ważył 44 karaty!, słynny motyl brylantowy, szacowany na 42 tys. rubli, kolekcja pięćdziesięciukilku drogocennych pierścionków, szczerozłoty komplet toaletowy składający się z miednicy, lusterek, szczoteczek i... urynału. Prawie wszystkie kosztowności, o dziwo, przetrwały wojny i rewolucje. Gdy w 1919 r. wracała z Rosji do Polski podobno bolszewickich celników pokonała zaskakującą argumentacją: „Te klejnoty są własnością widzów – powiedziała. Czy chcielibyście, aby robotnicy patrzyli na fałszywe, gdybyście mi prawdziwe skonfiskowali?”
I nie skonfiskowali.
Pozdrawiam :-)

[andrzej_b2]

Po powrocie do Polski Kawecka nie mogła odnaleźć się w nowej rzeczywistości. Nie było już Dyrekcji Teatrów Rządowych i możnych protektorów, a Teatr Nowości w 1921 r. uległ likwidacji. Wiele koncertowała gościnne, występując: w Poznaniu, Toruniu, Wilnie, Lwowie, Bukareszcie, Nicei i w rodzinnej Warszawie. Dużo też podróżowała dla rozrywki, obserwując przy okazji występy zagranicznych gwiazd operetki. Konkurencji nie tolerowała, raczej sama usuwała się ze sceny, nie podejmując rywalizacji. W ten sposób pogrążała swych fanów w żalu i niedosycie wrażeń. I za to jeszcze mocniej ją kochali.
Mając 54 lata, zmarła w 1929 r. w Wilnie i została pochowana na Powązkach (kw. 35-V-9/10). Małżonek jej, Jan Wielogłowski, na grobie wystawił pomnik (nieustalonego autorstwa), który należy do najczęściej odwiedzanych, szczególnie w Święto Zmarłych. Na tle czarnej granitowej płyty przedstawia on wykutą w białym marmurze płaskorzeźbę artystki na scenie, w chwili gdy przeznaczenie zaciąga nad nią kurtynę śmierci.
Pozdrawiam :-)

[cler27]

Witam !
Mam pytanie : czy Wiktoria Kawecka miała dzieci ?
Pozdrawiam.

[andrzej_b2]

cler27 napisała:

> Mam pytanie : czy Wiktoria Kawecka miała dzieci ?


Wszystko wskazuje na to, że Kawecka w małżeństwie z Wielogłowskim dzieci nie
miała. Ani w Polskim Słowniku Biograficznym, ani w Słowniku Biograficznym Teatru
Polskiego nie ma informacji o ich progeniturze.

Przy okazji warto przypomnieć, że w tym roku minęło 80 lat od śmierci Kaweckiej.
Nie pamiętam, żeby świat artystyczny, utrudzony pogonią za angażami i gażami,
pamiętał o tej rocznicy.
Pozdrawiam :-(

[andrzej_b2]

Nadzieja na upamiętnienie Kaweckiej tylko w panu Witoldzie Sadowym, jeśli czyta nasze posty.

[cler27]

Witam !
Zapytałam o dzieci Wiktorii Kaweckiej, bowiem w mojej rodzinie
mówiło się, iż W.Kawecka miała nieślubną córkę. Ta córka została
później żoną brata mojej babci.
Stąd moje pytanie... :)
Pozdrawiam.

[horpyna4]

No cóż, w tamtych czasach nieślubne dzieci na ogół wyretuszowywano z
oficjalnych życiorysów...

[andrzej_b2]

cler27 napisała:

> w mojej rodzinie
> mówiło się, iż W.Kawecka miała nieślubną córkę. Ta córka została
> później żoną brata mojej babci.

Gratuluję! To miło żyć ze świadomością koneksji rodzinnych z gwiazdą muzyki
rozrywkowej pierwszej wielkości.
Kawecka bez wątpienia do takich należała. Sukcesy święciła w kraju i zagranicą.
Znały ja sceny Petersburga, Odessy, Londynu, Nicei i Rygi, nie mówiąc już o
wszystkich teatrach rodzimych. Do swej biografii dopisała też piękny wątek
patriotyczny. Dzięki swym stosunkom z aparatem władzy carskiej wiele ludzi
uratowała od katorgi a może i od stryczka.
Ale różne skandale obyczajowe są przywilejem wielkich gwiazd. Przez publiczność
bywają oceniane na równi wysoko z sukcesami artystycznymi. I tamte właśnie
dłużej pozostają w przekazie społecznym niż rzeczywiste osiągnięcia na scenie i
w życiu.

Pozdrawiam :-).

[cler27]

Witam !
Tak , jestem dumna :)
Miałam nadzieję, że w jakiś sposób uda mi się udokumentować ten
fakt, ale raczej muszę porzucić swoje nadzieje...
Ciotka nie żyje już od 1990 roku, wujek od 1974, a nie mieli dzieci -
i nie ma naturalnego źródła informacji genealogicznych :(
Pozdrawiam :)

[mooj]

"...szpital dziecięcy przy ul. Aleksandrii,..."
czy raczej przy ulicy Aleksandria? (ew. Aleksandrya:)

[horpyna4]

Oczywiście była to ulica Aleksandrya. "Ilustrowany Przewodnik po
Warszawie" z 1893 roku podaje informację, skąd się wzięła ta nazwa
ulicy:
"Nazwa Aleksandryi powstała ztąd, iż tu było miasteczko zwane
Aleksandrya, posiadające własną jurydykę."
Z biegiem lat zmieniała się pisownia. Na planie z 1910 roku jest
ulica Aleksandrja.