joannaiwa
16.11.08, 20:46
Temat się często przewija, więc poniżej podaję skrótową listę typowych lęków dziecięcych (za F.Ig, L. Ames, S. Baker "Rozwój psychiczny dziecka od 0-10 lat"):
2 lata - rozmaite lęki głównie natury słuchowej (np. pociągi, odkurzacz, grzmot). Lęki wizualne: ciemne kolory, duże przedmioty. Przestrzenne: zabawka czy łóżko zabrane z normalnego miejsca, przeprowadzka do nowego domu. Związane z ludźmi: wyjazd matki, jej nieobecność w porze zasypiania. Deszcz, wiatr, zwierzęta zwłaszcza dzikie.
2,5 roku - wiele lęków szczególnie przestrzennych - obawa przed ruchem albo przesuwaniem przedmiotów, przed nieoczekiwanymi relacjami przestrzennymi np. ktoś wchodzi do domu innymi drzwiami. Zbliżające się duże przedmioty np. ciężarówka.
3 lata - Dominują lęki wizualne - starzy, pomarszczeni ludzie, maski, "czarownicy". Ciemność, zwierzęta, policjanci, włamywacze. Wieczorne wyjście rodziców.
4 lata - Powracają lęki słuchowe, szczególnie odgłosy silników. Ciemność. Dzikie zwierzęta. Wyjście matki, szczególnie wieczorem.
5 lat - Niewiele lęków, przeważnie wizualne. Mniej obaw przed zwierzętami, złymi ludźmi, czarodziejami. Konkretne przyziemne obawy o potłuczenie się przy upadku, pogryzienie przez psa itp. Ciemność, obawa że matka nie wróci do domu.
6 lat - duże natężenie stanów lękowych, wywołanych przede wszystkim przez bodźce dźwiękowe - dzwonek do drzwi, telefon, nieprzyjemny sposób mówienia, czasem odgłosy ptaków i owadów. Obawy przed światem nadprzyrodzonym (duchy wiedźmy). Lęk że ktoś chowa się pod łóżkiem. Przestrzenne - obawa przed zgubieniem się, pójściem do lasu. Obawa przed żywiołami - ogień woda grzmot, błyskawice. Dziecko boi się zasypiać gdy jest samo w pokoju, lęka się samo zostać w domu. Obawa, że matki nie będzie w domu, gdy dziecko wróci, że coś jej się stanie, że może umrzeć. Lęk przed pobiciem przez innych. Dziecko dzielnie znosi duże rany, ale boi się drzazg, drobnych skaleczeń, widoku krwi z nosa.
7 lat - dużo lęków zwłaszcza wizualnych (ciemność, strych, piwnica, cienie. Lęk przed wojną, włamywaczami, ludźmi rzekomo chowającymi się w szafie, pod łóżkiem. Lęk przed spóźnieniem do szkoły, brakiem akceptacji ze strony innych ludzi.
8-9 lat - dużo mniej lęków, obawy dotyczą zwłaszcza własnych zdolności i możliwości porażki, szczególnie w szkole.
10 lat - dużo lęków zwłaszcza dzikie zwierzęta, węże, ciemnosć, przestępcy, włamywacze, "mordercy".
Nie należy wyśmiewać dziecka, zawstydzać, zmuszać do stawienia czoła lękotwórczej sytuacji, nicierpliwić się, uważać że lęk jest złu, nienormalny (to etap rozwoju po prostu). Należy podejść ze zrozumieniem, przeczekać (dzieci dość szybko z tego wyrastają), pozwolić przynajmniej przez rozsądny czas unikać budzącej lęk sytuacji, zanim podejmie się próby oswojenia z nią dziecka. Często, gdy dziecko wyzbędzie się lęku nadchodzi okres wręcz fascynacji przedmiotem lub sytuacją, wzbudzającą uprzednio lęk np. ogniem. Jeśli lęk utrzymuje się na wysokim poziomie i nie zmniejsza się z upływem czasu - niezbędna może być pomoc specjalisty.
