Lojalność wobec własnego dziecka

[kub-ma]

Przyczytałam właśnie taki oto wywiad:
www.newsweek.pl/artykuly/madrzy-dorosli--dobre-dzieci-,57655,1
Jest tam fragment:
"Kolejny błąd to brak lojalności rodziców. Nawet jeżeli nie
akceptujemy jakiegoś zachowania nastolatka, to powiedzmy mu o tym w
cztery oczy, ale wobec świata stańmy za nim murem. Nic bardziej nie
zniszczy naszych relacji z dzieckiem, jak sytuacja, kiedy wejdziemy
w koalicję z nauczycielem przeciwko niemu – choć w naszym rozumieniu
dla jego dobra. Dziecko ma wiedzieć, że może na nas liczyć nawet
wtedy, jeżeli zdarzy mu się narobić bigosu."

Rozumiem, że dziecko powinno móc na mnie liczyć, gdy narobi bigosu,
że mu pomogę z tego bigosu się wygrzebać. Ale czy możecie mi
wytłumaczyć na czym ma polegać to nie wchodzenie w koalicję z
nauczycielem przeciwko dziecku, stawanie za nim murem? Nie mam
jeszcze nastolatka w domu i nie potrafię sobie takiej sytuacji
wyobazić. Weźmy np. wagarowanie przez kilka dni. Jak to stawanie
murem ma wyglądac? Albo wytłumaczcie mi to łopatologicznie na innym
przykładzie.

[verdana]

Nie da się łopatologicznie wytłumaczyć bzdury. Owszem, trzeba
popierac wlasne dziecko, jeśli racja, albo część racji jest po jego
stronie. Ale gdy np. bije kolegów, jest chamski wobec nauczycieli
itd - to stawanie po jego stronie i obrona za wszelką cenę na pewno
nastolatkowi nie pomoże.

[oldrena1]

kub-ma napisała:
> Weźmy np. wagarowanie przez kilka dni. Jak to stawanie
> murem ma wyglądac? Albo wytłumaczcie mi to łopatologicznie na
innym
> przykładzie.

A weźmy to wagarowanie. Załóżmy, że jesteśmy na zebraniu rodziców i
wychowawca skarży się na opuszczanie lekcji wf-u i biologii przez
nasze dziecko plus dodaje jakieś niepochlebne opinie o nim. Zamiast
przytakiwać i dokładać swoje "bo on taki nieusłuchany, śpioch, leń i
skaranie boskie; tylko czekam aż sie usamodzielni i będziemy mieć
święty spokój" - grzecznie podziękować za informacje, obiecać takie
porozmawianie z potomstwem, żeby sytuacja się poprawiła. Bo w
gruncie rzeczy nasze dziecko nie jest złe. Źle, głupio postępuje,
ale jest w stanie poprawić zachowanie.
A domu... spuszczamy pętakowi łomot
A na serio - nie głaszczemy po główce, tylko bierzemy za frak,
siadamy i ustalamy wspólnie, jak ma się wykaraskać z stuacji, w
której się znalazł. I przypominamy co jakiś czas, na co się
umówiliśmy.
Może być?

[kawka74]

Zastanawiam się, co oznacza wejście w koalicję z nauczycielem przeciw dziecku i
co ma do tego możliwość liczenia na rodziców.
Jakieś pitu-pitu, a nie artykuł.

[oldrena1]

Wejdź, rodzicu, w buty swojego dziecka. Spójrz na sytuacje jego
oczyma.
Nauczyciel mówi, że dziecko nie przykłada się do pracy, jego zeszyty
są niestaranne (albo ich nie ma), podczas lekcji błądzi myślami w
obłokach etc. Ty znasz swoje dziecko, wiesz, że na lekcjach się
nudzi, bo błyskawicznie wszystko rozumie lub już zna. Albo
przeciwnie: nie jest w stanie zrozumieć, bo nauczyciel może i
wykształcony, ale bez umiejętności przekazywania wiedzy.
Jeśli w domu będziesz mówić dziecku to, co słyszy w szkole od
nauczyciela i jeszcze dołożysz swoje... To dziecko uzna, że jesteś
po stronie nauczyciela, szkoły.
Jeżeli zamiast tego potraktujesz swoje dziecko jak człowieka (nie
tylko ucznia), pogadasz, zapytasz, w czym problem, posłuchasz, jakie
ono widzi wyjście z sytuacji - uzna, że może na ciebie liczyć; bo
jesteś w stanie przyjąć do wiadomości i jego racje, a nie jedynie
nauczyciela.
Może to i pitu-pitu. Znam rodzinę, w której podziałało. dziecko może
nie orzeł, ale bez poczucia, że jest do niczego.

[azile.oli]

To chyba jasne, że rodzic, który wie, że dziecko postępuje w
określony sposób z całkiem uzasadnionych powodów nie będzie mu
powtarzał zarzutów nauczyciela. Mam tu na myśli nudę na lekcji.
Można się też powstrzymać od gadania o niestarannych zeszytach.
Natomiast brak zeszytu jest słusznym zarzutem , nie ma co owijać w
bawełnę, tylko powiedzieć dziecku, że tego nie pochwalasz.
Zrozumiałe jest, że nauczyciel może kiepsko tłumaczyć i dziecko
czegoś nie rozumie. Nie chodzi o to, żeby powiedzieć młodemu
człowiekowi, że jest nieukiem, a nauczycielowi przytaknąć.
Ważne jednak, żeby porozmawiać z dzieckiem o problemach, bo one się
będa nawarstwiać, nawet, jeśli nie są zawinione przez ucznia.
I najważniejsza rzecz - rodzic powinien wiedzieć, na ile dziecko
stać. I jedno pochwalić za trójkę, a innemu zwrócić uwagę, że trója
nas niepokoi.

[oldrena1]

No to się zgadzamy właściwie. Z tym, że nikt nie jest ideałem i rodzicom się zdarza wątpić w swoje dzieci. Jeśli nie radzą sobie z problemem, to mogą myśleć, że może jednak nauczyciel ma rację i właściwie (obiektywnie) ocenia ich dziecko, a rodzicielska miłość zaślepia. I w takich sytuacjach, moim zdaniem, warto sobie przypomnieć, że jesteśmy w jednej drużynie z naszym dzieckiem. I nie ma to nic wspólnego z głaskaniem po główce i kryciem różnych grzeszków.

W niektórych wypowiedziach w tym wątku widzę, że słowa dyrektora "Kąta" o staniu murem za dzieckiem są odbierane jako "hulaj dusza, piekła nie ma". A tymczasem wyraźnie widać w jego wypowiedzi, że nie chodzi o pobłażanie. Mówił coś o kontrakcie zawieranym z dzieckiem, o wymaganiu od niego właściwego postępowania.
Fakt, wywiad jest powierzchowny i daje podstawy do rozmaitych spekulacji, co autor miał na myśli.

[kub-ma]

Chyba włąśnie w tym problem, że wywiad jest powierzchowny.
Ale dopytałam niezawodne emamy i popatrzyłam na takie sytuacje w
trochę mądrzejszy sposób.

[kawka74]

Rzeczy oczywistych nie trzeba mi tłumaczyć, naprawdę.
Problem polega na tym, że ten medal ma dwie strony - dla wielu rodziców stawanie
po stronie dziecka oznacza nieprzyjmowanie jakichkolwiek krytycznych uwag wobec
ich potomka. Żadnych. Zero. Wagaruje? W życiu. Nie odrabia prac domowych?
Niemożliwe. Strzelił kolegę w nos? Mój syn? Nigdy.
Pitu pitu w artykule to powierzchowne potraktowanie problemu - przyjęcie
postawionej tezy bez głębszej refleksji zaowocuje zaimpregnowaniem rodziców na
jakąkolwiek krytykę wobec ich dziecka.

[moofka]

kawka74 napisała:

> Rzeczy oczywistych nie trzeba mi tłumaczyć, naprawdę.
> Problem polega na tym, że ten medal ma dwie strony - dla wielu
rodziców stawani
> e
> po stronie dziecka oznacza nieprzyjmowanie jakichkolwiek
krytycznych uwag wobec
> ich potomka. Żadnych. Zero. Wagaruje? W życiu. Nie odrabia prac
domowych?
> Niemożliwe. Strzelił kolegę w nos? Mój syn? Nigdy.
> Pitu pitu w artykule to powierzchowne potraktowanie problemu -
przyjęcie
> postawionej tezy bez głębszej refleksji zaowocuje zaimpregnowaniem
rodziców na
> jakąkolwiek krytykę wobec ich dziecka.

tak, ja tak mam i pewnie bede miala
jezeli ide do szkoly, ktora w zalozeniu ma wespol w zespol
wychowywac dzieci i mlodziez
to ja nie ide wysluchiwac krytyki na temat mojego dziecka
jesli pojawia sie problemy
to ja chce uslyszec od nauczyciela jak mozemy mu razem pomoc

[moofka]

co - kontynuujac - nie oznacza zamkniecia na fakty
oczywiste - jak wagarowanie, zle oceny itd

ale mialam juz probke w przedszkolu
sytuacja jedna z wielu
na przyklad
prosze pani bo dziecko (6 lat) nie bral czynnego udzialu w zajeciach
tylko mowi aaaaleeeeeee nuuuuudy
ja powiem tak tak, to zle glupie dziecko spiore mu dupke
chodz tu smarku glupi, dziecko ryczy
pani mysli - sprawa zalatwiona
ja mowie, wie pani on bardzo chetnie sie angazuje, moze dzisiejsze
zajecia byly dla niego mniej ciekawe, albo poprowadzone nie ciekawie
(pani sie jezy)
i rozmawiam z dzieckiem dlaczego sie wynudzil w czterech scianach
sugerujac ze nie zawsze warto mowic wszytsko co sie mysli, a czasem
po cichu przeczekac nude myslac o niebieskich migdalach
ktory wariant jest lepszy, a ktory lojalny wobec dziecka, a ktory
niepedagogiczny?

[kawka74]

Czyli jeśli nauczyciel powie Ci, że z którymś z Twoich potomków źle się dzieje,
powiesz mu, żeby się gonił polami do Albanii, bo Twoje dziecko jest idealne? O
tym piszę, nie o współpracy i tak dalej.
Żeby pomagać, trzeba wiedzieć, co się dzieje, a rodzice często negują słowa
nauczyciela już na tym etapie, mimo że rozmowa jest prowadzona w tonie 'jest
problem i zróbmy z tym to i to', a nie 'pańskie dziecko to kompletny debil'.

[moofka]

> Żeby pomagać, trzeba wiedzieć, co się dzieje, a rodzice często
negują słowa
> nauczyciela już na tym etapie, mimo że rozmowa jest prowadzona w
tonie 'jest
> problem i zróbmy z tym to i to', a nie 'pańskie dziecko to
kompletny debil'.

nie sadze
pracowalam w szkole
obserwowala karyjere szkolna mlodszego rodzenstwa (przy swojej
wiadomo obiektywizmu brak )
niestety czesto nauczyciele nie chca, albo nie umieja pomoc
dzieci nie lubia i nie rozumieja
a czesto i jedno i drugie
ze swieca szukac nauczyciela ktory powie
to swietne dziecko
tylko cos mu odgrzalo
zastanowmy sie, jak mu pomoc
najczesciej - jest to zle i rozwydrzone glupie dziecko bez ambicji
a od rodzicow oczekuja
ze przyjda do domu i doloza swoje
wiec ja sie na to nie godze
dziecko zaszczute w szkole, z powtorka w domu
bez pomocy znikad to najkrotsza droga do nerwic szkolnych, depresji
i naprawde powaznych problemow
bo dziecko szuka akceptacji i zrozumienia
kazdy szuka
jak w domu nie znajdzie
to znajdzie gdzie indziej, nie zawsze tam gdzie powinno

[kawka74]

Ja w szkole pracuję nadal, dziesiąty rok. Widziałam naprawdę bardzo, bardzo
różnych rodziców, w tym takich, którym należałoby odebrać prawa rodzicielskie za
gnojenie potomka, ale też i takich, którzy nie przyjmowali do wiadomości
niczego, co byłoby niezgodne z ich zdaniem o własnym dziecku. Może była to nie
tyle lojalność wobec dziecka, ile reakcja na podważanie kompetencji
rodzicielskich - trudno mi powiedzieć.

Za moich kolegów po fachu nie odpowiadam, bo, jak w każdym zawodzie, różni
ludzie się trafiają. Ja swoją pracę widzę tak - moim psim obowiązkiem jest
pomagać dziecku i udzielać mu wszelkiego możliwego wsparcia. Niekiedy muszę też
udzielać pomocy rodzicom. Ba, niekiedy muszę rodzicem potrząsnąć, żeby łaskawie
ruszył tyłek i raczył podjąć współpracę dla dobra własnego potomka - nie dla
spełnienia mojej fanaberii.
Tak, jak bywają głupi nauczyciele, tak bywają głupi rodzice. Jeśli zejdą się
razem, dziecku można już tylko współczuć.

[moofka]

no niestety

wspolpraca rodzicow ze szkola to temat rzeka
oczekiwania sa rozne nieco
i ludzie rozni

jednak szkol dziecko przejdzie mase i nauczycieli w niej spotka mase
a mnie ma jedna
i zawsze bede po jego stronie
co nie wyklucza krytyki zachowania kiedy na takowe zasluzy

[kawka74]

i zawsze bede po jego stronie
> co nie wyklucza krytyki zachowania kiedy na takowe zasluzy

Jak najbardziej się zgadzam.

[moofka]

dochodzimy tu tez do problemu na ile i jak mozna krytykowac zachowanie
nauczyciela
zeby mu autprytetu nie podwazac
ale bzdury jakby widziec

[kawka74]

O, to jest bardzo szeroki temat - między 'pani się pomyliła, każdemu się zdarza'
a 'pani jest głupia i nie musisz się jej słuchać'
Mądry rodzic będzie wiedział, jak to zrobić, mądry nauczyciel nie zrozumie
prostej uwagi jako ataku na siebie, szkołę, dyrektora i pokój na świecie. Tylko
na to można liczyć.

[azile.oli]

Odnośnie wagarowania. Byłam na zebraniu u syna, 2 klasa gimnazjum.
Wychowawczyni rozdała kartki z ocenami i pod spodem wypisała
nieobecności (z datami). Jakież było moje zdziwienie, gdy siedząca
obok mnie mama wyjęła plik pociętych karteczek i zaczęła pisać
usprawiedliwienia. No, tym sposobem to jej syn będzie wiecznie
wagarował.
A co do trzymania wspólnego frontu - wszystko zależy od sytuacji.
Gdy dziecko jest agresywne, przeszkadza, ubliża nie ma się co
zapierać. Radzę przyjąć postawę współpracujacą.
Bez sensu jest zaprzeczanie ewidentnym faktom, bo wychodzi się na
rodzica, z którym nauczyciel nie ma o czym rozmawiać.
Jeśli rodzic jest pewien, że sobie z sytuacja poradzi, to przyjąć
uwagi nauczyciela do wiadomości i załatwić sprawę z dzieckiem.
Oczywiście cały czas mam na myśli sytuacje jasne i klarowne, a nie
takie, gdzie jest słowo dziecka przeciw słowu nauczyciela.
Co ciekawe, nauczyciel często chętniej współpracuje z rodzicem ,
który problem widzi, niż z tym, który nie przyjmuje do wiadomości
faktów.
Co do tworzenia wspólnego frontu przeciwko dziecku, to wiadomu, że
tego robić nie należy. Ale można stworzyć wspólny front dla dziecka.

[karra-mia]

Najgłupszą rzeczą jaką mogą zrobić rodzice wg mnie to obrona głupot własnego dziecka za wszelką cenę. Rodzic nie ma psioczyć na własne dziecko, ale jeżeli ma świadomość, ze dzieciak źle postępuję, powinien umieć się do tego przyznać. Czyli jeżeli np. chodzi o wagary, to rodzic przyznaje przed nauczyciele, że owszem am rację, źle dziecko postępowało i ze w domu odbędzie się stosowna rozmowa i taką też w domu się przeprowadza. A wg artykułu powinien rodzic powiedzieć nauczycielowi, ze bzdury gada, że to żadna wielka rzecz, a w domu z dzieckiem pogadać? No bez sensu.

[marzeka1]

Znany przykład z liceum: matka usprawiedliwiała WSZYSTKIE wagary
córki, zawsze ją tłumaczyła, córka oblała maturę (no jak gościem się
w szkole było), matka ma dzikie pretensje do szkoły ( w dzienniku
wpisy o licznych telefonach do matki z prośbą o kontakt w sprawie
nieobecności córki). Dla mnie to przykład antywychowawczy, żadna
obrona własnego dziecka, a raczej kochanie głupią miłością.

[mamapodziomka]

Bzdura totalna.

Przez takie postepowanie rodzice eksa zdemoralizowali go do imentu. Bo najpierw
tylko wagarowal, co skrupulatnie usprawiedliwiali, potem zaczal krasc drobiazgi,
co za kazdym razem zatuszowali i zalatwili, potem przyszla pora na przekrety
gospodarcze, z ktorych pierwsze tez posplacali (zanim im sie forsa skonczyla).

Nikomu chyba do glowy nie przyjdzie, ze w obliczu takiego zachowania eks
zrezygnowal z wybranej sciezki kariery??

[moofka]

dla mnie rzecz jest prosta
w szkole to ja jestem rzecznikiem swojego dziecka
i jego interesow bronie
wagary tez nie biora sie znikad
ja tez zawsze dziecku powtarzam, ze jestem zawsze po jego stronie
konstruktywna zjebka w cztery oczy to moje prawo
w duecie z pania nigdy
widywalam takie sytyuacje nader czesto w szkole
smutne i zawstydzajace

[lolinka2]

dokładnie.
Jeśli ja nie stanę w ich obronie, to nie będą miały żadnego obrońcy.
Jeśli ja potępiać będę publicznie - same się będą potępiały, i stąd
potem ludzie fajni, zdolni ze znikomym, śladowym poczuciem własnej
wartości.

Oldrena1

[figrut]

Popieram każde Twoje słowo. Tak mawiała moja teściowa, a to bardzo
mądra kobieta była "Pamiętaj, twoje dziecko nie jest niegrzeczne. Ono
jest bardzo żywe, ale nie niegrzeczne". Mówiła, że jeśli nie można
trzymać strony dziecka bo my sami z nim się nie zgadzamy, to wobec
świata mamy niemal milczeć w tej sprawie, a w cztery oczy z dzieckiem
rozwiązać problem. Bardzo łatwo przyczepić dziecku łatkę "ten
najgorszy, który zawsze sprawia problemy". Później przypisuje się
temu dziecku maksymalną ilość złych rzeczy, co do których inni się
nie przyznają.

[verdana]

Dziecko - zgoda. Dziecko może być zywe. Nastolatkow to jednak nie
dotyczy. To niemal dorosli ludzie i ich zachowanie moze być na tyle
naganne, ze bronić nie ma czego.
Nie mówię tu o wagarach, braku zeszytu czy nie odrabianiu lekcji.
Mówię o takich rzeczach, przy ktorych nie ma miejsca na żadne
poblazanie i obrone.
W mojej szkole facet okradł puszkę, w której uczniowie zbierali
pieniądze na leczenie kolegi. Bronić?

[iwles]

> W mojej szkole facet okradł puszkę, w której uczniowie zbierali
> pieniądze na leczenie kolegi.


podobno każdy ma prawo do adwokata ? a każdy adwokat ma obowiązek obrony ?


> Bronić?

a co ma zrobić rodzic ? wyrzec się dziecka i wydziedziczyć ?

[morekac]

> podobno każdy ma prawo do adwokata ? a każdy adwokat ma obowiązek
obrony ?
Rodzic jako obrońca z urzędu?

[oldrena1]

verdana napisała:
> W mojej szkole facet okradł puszkę, w której uczniowie zbierali
> pieniądze na leczenie kolegi. Bronić?

Verdana, ten przykład nie ma nic wspólnego z tematem wywiadu. Ługowski nie mówił o młodocianych (czy nieletnich - nie pamiętam już rozróżnienia) przestępcach. Nie mówił o hodowaniu pokolenia Januszków. Mówił o pewnych typowych błędach, jakie wg niego popełniają rodzice nastolatków. Nie powiedział nic odkrywczego, swoją drogą. Byli przed nim inni, choćby niesławnej pamięci Samson.

Kradzież pieniędzy kwalifikuje się do zgłoszenia na policji. To już nie jest tzw. trudność wychowawcza.
Przytaczanie skrajnych przykładów ociera się o demagogię.

[nangaparbat3]

Czynu nie, ale osoby jak najbardziej. Na przykład: akceptuję konsekwencje
(karę), ale wierzę, ze moje dziecko więcej tego nie zrobi.

[vibe-b]

figrut napisała:

> Popieram każde Twoje słowo. Tak mawiała moja teściowa, a to bardzo
> mądra kobieta była "Pamiętaj, twoje dziecko nie jest niegrzeczne.
Ono
> jest bardzo żywe, ale nie niegrzeczne".

ja bym sie pokusila o teze, ze jesli dziecko rzeczywiscie jest
nieznosne i problematyczne , to nalezaloby sie najpierw przyjrzec
rodzicom i ich w pierwszym rzedzie zdyscyplinowac.

[oldrena1]

Dzięki za poparcie.
Są ludzie mądrzy (jak Twoja teściowa) oraz uczący się na błędach. Ja należę do tej drugiej grupy.

[vibe-b]

Ale czy możecie mi
> wytłumaczyć na czym ma polegać to nie wchodzenie w koalicję z
> nauczycielem przeciwko dziecku, stawanie za nim murem?

nie czytalam artykulu, al na moje oko chodzi o to, by dziecko nie
czulo, ze ma w rodzicu wroga, a tak sie przeciez zdarza.

[ardzuna]

Jeśli wchodzą w grę wykroczenia i przestępstwa, nie bronić. Jesli
nie wchodzą, bronić.

[iwles]

jeśli wchodza w grę przestępstwa i wykroczenia - oskarżaniem zajmą się prokuratorzy, rodzic powinien wynając adwokata i dawać dziecku wsparcie psychiczne. Nie jest to równoznaczne z poparciem czynu, a wprost przeciwnie !
I wydaje mi się, że mądry rodzic potrafi dac dziecku oparcie przy jednoczesnym potępieniu czynu.

Analogicznie w sytuacji, kiedy nauczyciel oskarża nasze dziecko.

[ardzuna]

Nie należy jednak dziecka bronić przed konsekwencjami. Ponieść
konsekwencje czynu musi. Chociaż niekoniecznie na przykład poprzez
zamknięcie w poprawczaku który tylko demoralizuje bardziej.

[truscaveczka]

Ja ci powiem, czym jest brak lojalności - dziecko wywija tzw.
numer, rodzic bierze dziecko pod pachę i obwozi po rodzinie,
piętnując je przed każdym.
Dziecko źle się zachowuje w miejscu publicznym a rodzic nie dość że
robi głośną, zwracającą uwagę awanturę, to jeszcze powołuje
przechodniów na świadków i przed nimi oczernia dziecko.

I tak rozumiem to stanie murem za dzieckiem - nie popieranie go za
wszelką cenę, ale bezwzględny szacunek do jego godności i uczuć. I
postępowanie takie, by jego godności nie naruszyć. Co wcale nie
oznacza stawania po stronie dziecka w konflikcie nauczyciel-
dziecko. Ale oznacza szczerą i otwartą rozmowę z dzieckiem o tym,
co zaszło i jak ono się w tym wszystkim czuje. I szczerą rozmowę z
nauczycielem - bez oskarżania którejkolwiek ze stron.
Ja będę miała trudniej, bo też jestem nauczycielką i będę nie lubić
nauczycieli mojego dziecka ^^

[moofka]

konflikt dziecko-nauczyciel juz brzmi zle
bo nauciel z racji wieku i funkcji nie powinien sie ze smarkiem
konfliktowac

[truscaveczka]

Znam nauczycieli, którzy są mniej dojrzali i rozsądni od swoich
uczniów - niestety. Do szkoły spada wielu nienadających się do pracy
z dziećmi ludzi.

[magdalenka77]

Niestety znam ten problem z autopsji
Moja mama zawsze, zanim nawet poznała wersję drugiej strony (czyli
własnego dziecka), zakładała, że to na pewno jej dziecko zawiniło.
Publicznie również.

Mój brat (też już dorosły) też jej tego nie potrafi zapomnieć.

Do dziś borykam się z problemami zaniżonego poczucia własnej
wartości, jak nawet ona nie potrafiła mi zaufać, tylko od razu
zakładała, że to ja popełniałam błedy, a wszyscy inni mieli rację

Niby to były drobiazgi, ale ze względu na ilość, trwale zaszkodziły
mojemu postrzeganiu siebie.
Co gorsza moja mama po dziś dzień jest przekonana, że robiła to dla
naszego (=swoich dzieci) dobra (żeby nam się w głowach nie
poprzewracalo ???)

Mam nadzieję, że uda mi się uniknąć takich błędów...