wojtkowa
21.01.06, 12:58
W tym roku rodziny, w których urodzi się dziecko, mogą otrzymać aż trzy
świadczenia. Becikowe, podwyższony dodatek za urodzenie dziecka i zapomogę z
gminy, w której mieszkają.
Prezydent podpisał właśnie ustawę o tzw. becikowym. Otrzymywać go będą
wszyscy rodzice, bez względu na dochód. Ustawa przewiduje też, że gminy będą
mogły samodzielnie z własnych środków wypłacać własną zapomogę rodzicom,
którzy zamieszkują na jej terytorium. Ustawa ta wejdzie w życie 14 dni od jej
ogłoszenia.
Od początku roku obowiązuje już inna nowelizacja ustawy o świadczeniach
rodzinnych. Przesądziła ona o podniesieniu z 500 zł do 1000 zł dodatku z
tytułu urodzenia dziecka, który jest wypłacany gorzej sytuowanym rodzicom.
Wszyscy rodzice otrzymywać więc będą becikowe ci, którym wiedzie się nieco
gorzej, dostaną też podwyższony dodatek, a niektórzy z nich – w zależności od
decyzji samorządowców – dodatkowe wsparcie od gminy, w której mieszkają.
Wszystkie rodziny, w których przyjdzie na świat dziecko lub większa liczba
dzieci, będą miały prawo do świadczenia wynoszącego 1000 zł na każde z nich.
Świadczenie to będzie przysługiwać ojcu lub matce dziecka albo jego
opiekunowi prawnemu, niezależnie od ich dochodu. Nie zostanie ono jednak
wypłacone automatycznie.
Aby otrzymać becikowe, ojciec lub matka dziecka (albo jego opiekun prawny)
będzie musiał złożyć wniosek o to świadczenie. Wniosek ten trzeba złożyć w
urzędzie wójta, burmistrza lub prezydenta miasta właściwego ze względu na
miejsce zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Innymi słowy, we
własnym urzędzie gminy.
WARTO WIEDZIEĆ
Becikowe nie zostanie wypłacone automatycznie po urodzeniu dziecka. Aby je
otrzymać, trzeba – w ciągu 3 miesięcy od daty urodzenia dziecka – złożyć w
gminie wniosek o jego przyznanie.
UWAGA! Wniosek trzeba będzie złożyć w terminie 3 miesięcy od dnia urodzenia
dziecka. Ustawa przewiduje, że jeśli zostanie on złożony później, gmina
pozostawi go bez rozpoznania, tzn. nie zajmie się nim i becikowego nie
wypłaci.
Termin złożenia wniosku o becikowe różni się od tego, który obowiązuje, w
sytuacji gdy osoba stara się o dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu
urodzenia dziecka. O ten dodatek (warunki jego otrzymania omawiamy dalej)
można do gminy wystąpić w ciągu roku od daty narodzin dziecka.
Ustawodawca przewidział, że rada gminy w drodze uchwały może przyznać
zamieszkałym na jej terenie osobom jednorazową zapomogę z tytułu urodzenia
dziecka.
Taki przepis wychodzi naprzeciw dotychczasowym staraniom samorządowców,
którzy chcieli, aby ich gminy wypłacały takie świadczenia, ale nie mieli
podstawy prawnej dającej im taką możliwość. Ich decyzje uchylały na przykład
regionalne izby obrachunkowe. Wypłacania takiej zapomogi dla swoich
mieszkańców chcieli na przykład radni Wrocławia, Jeleniej Góry, Warszawy i
Krakowa.
Nowa ustawa przesądza, że szczegółowe zasady udzielania zapomogi określi rada
gminy. Oznacza to, że każda z gmin będzie samodzielnie decydować w sprawie:
• wprowadzenia (lub nie) wypłaty zapomogi,
• jej wysokości,
• wprowadzenia kryterium dochodowego uprawniającego do otrzymywania pomocy,
tzn. czy zapomoga będzie wypłacana wszystkim rodzicom, bez względu na ich
dochód, czy tylko niektórym gorzej sytuowanym. Gmina będzie też mogła sama
wyznaczyć takie kryterium dochodowe,
• sposobu wypłaty zapomogi tzn., czy będzie trzeba składać wniosek czy
zostanie wypłacona w inny sposób.
Nowe przepisy zastrzegają jednak, że za jedno urodzone dziecko może zostać
wypłacona tylko jedna zapomoga.
480 mln zł – tyle będzie kosztować tegoroczny budżet wyższy dodatek z tytułu
urodzenia dziecka i becikowe.
Pomoc ta ma być finansowana ze środków własnych gminy. W praktyce więc nieco
bogatsze gminy – zwłaszcza miejskie – będą uchwalać nieco wyższe świadczenie
niż gminy mniejsze. Należy też przypuszczać – biorąc pod uwagę dotychczasowe
decyzje czy zamierzenia samorządowców – że nie będą oni ustanawiać kryterium
dochodowego uprawniającego do otrzymania takiej zapomogi. Będzie ona raczej
wypłacana wszystkim rodzicom zamieszkującym daną gminę, bez względu na dochód.
Trzecią formą pomocy, jaką będą mogli otrzymać rodzice, jest podwyższony
dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu urodzenia dziecka.
Aby móc się o niego ubiegać, trzeba najpierw uzyskać prawo do otrzymywania
zasiłku rodzinnego.
Podstawa – zasiłek rodzinny
Prawo do zasiłku rodzinnego przysługuje, jeśli dochód na członka rodziny nie
przekracza miesięcznie 504 zł netto (gdy członkiem rodziny jest dziecko
niepełnosprawne, legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności albo o
umiarkowanym lub znacznym stopniu niepełnosprawności – 583 zł). Co ważne,
przy ustalaniu prawa do zasiłku rodzinnego w obecnie trwającym okresie
zasiłkowym (od 1 września 2005 r. do 31 sierpnia 2006 r.) uwzględnia się
przeciętny miesięczny dochód na osobę w rodzinie uzyskany w 2004 r.
WARTO WIEDZIEĆ
W okresie od 1 września 2005 r. do 31 sierpnia 2006 r. wysokość zasiłku
rodzinnego zależy od liczby dzieci i wynosi:
• 43 zł na pierwsze i drugie dziecko,
• 53 zł na trzecie dziecko,
• 66 zł na czwarte i kolejne dziecko.
Zasiłek rodzinny przysługuje rodzicom, opiekunowi prawnemu lub faktycznemu
dziecka (tj. osobie faktycznie opiekującej się dzieckiem, która wystąpiła z
wnioskiem do sądu rodzinnego o przysposobienie dziecka) do ukończenia przez
dziecko 18 lat. Zasiłek przysługuje na dzieci własne, dzieci małżonka, dzieci
przysposobione, dzieci, w sprawie których toczy się postępowanie o
przysposobienie oraz dzieci znajdujące się pod opieką prawną.
Zasiłek nie przysługuje, jeśli dziecko jest umieszczone w instytucji
zapewniającej całodobowe utrzymanie albo gdy dziecko trafi do rodziny
zastępczej. Nie będzie też przysługiwać, jeśli dziecko pozostaje w związku
małżeńskim albo jest uprawnione do zasiłku rodzinnego na własne dziecko.
Zasiłek ten nie będzie też wypłacony osobie samotnie wychowującej dziecko,
jeśli nie zostały zasądzone alimenty na dziecko od drugiego z jego rodziców.
Wyjątkiem jest sytuacja, gdy:
• rodzice dziecka nie żyją (lub jedno z nich nie żyje),
• ojciec dziecka jest nieznany,
• powództwo o ustalenie świadczenia alimentacyjnego od drugiego z rodziców
zostało oddalone,
• sąd zobowiązał jednego z rodziców do ponoszenia całkowitych kosztów
utrzymania dziecka i nie zobowiązał drugiego z nich do świadczenia
alimentacyjnego na rzecz tego dziecka.
6 – tyle jeszcze dodatków do zasiłku rodzinnego można otrzymać poza dodatkiem
z tytułu urodzenia dziecka.
Jak zaznaczyliśmy wyżej, uzyskanie prawa do zasiłku rodzinnego umożliwia
wypłatę dodatku z tytułu urodzenia dziecka.
Dla kogo dodatek
Dodatek z tytułu urodzenia dziecka przysługuje matce lub ojcu albo opiekunowi
prawnemu dziecka. Może go też otrzymać opiekun faktyczny dziecka pod
warunkiem, że dodatek nie został już przyznany rodzicom lub opiekunowi
prawnemu.
WARTO WIEDZIEĆ
Mimo że przepis przesądzający o podwyższeniu dodatku wszedł w życie 1
stycznia 2006 r., na wyższy dodatek mogą też liczyć rodzice, których dzieci
urodziły się wcześniej, jeśli termin wypłaty dodatku przypada po 31 grudnia
2005 r.
Dodatek jest wypłacany, jeśli z wnioskiem o jego przyznanie rodzic lub
opiekun wystąpi do gminy lub pracodawcy (zatrudniającego 31 lipca 2005 r. co
najmniej 20 pracowników), ale do ukończenia przez dziecko pierwszego roku
życia. Rodzice muszą więc pamiętać, żeby złożyć wniosek o ten dodatek nie
później niż do dnia, w którym ich dziecko skończy rok.
Dodatek przysługuje jednorazowo i wynosi 1 tys. zł.
Gdy opiekun przysposobi więcej niż jedno dziecko lub podczas jednego porodu
urodzi się więcej niż jedno dzie
