Będzin - miasto Żydów

[braid]

Żydzi osiedlili się w Będzinie w średniowieczu. Zajmowali się handlem i
rzemiosłem. Za murami założyli kirkut (cmentarz), niedaleko rynku Rybnego
wybudowali drewnianą synagogę i mykwę (łaźnię). W XIX wieku Żydzi stanowili
80 procent mieszkańców miasta.

W roku 1917 wszyscy radni byli Żydami. Nową synagogę wybudowano w 1881 roku,
obok niej wzniesiono szkołę, a nad Czarną Przemszą - nową mykwę. Niemcy w
1939 roku spalili modlących się ludzi w synagodze. Ocaleli z pożogi ginęli w
egzekucjach i getcie. Z Będzina pochodzi m.in. kardynał Jean Marie Lustiger
(zmienił wiarę w wieku 14 lat).
miasta.gazeta.pl/katowice/1,35053,3322956.html
Taka mala ciekawostka

polski antysemityzm

[willi2]

A teraz jeszcze lepsza ciekawostka :

Pogrom kielecki upamiętniony

W 60. rocznicę pogromu kieleckiego zostanie w tym mieście odsłonięty pomnik,
upamiętniający zamordowanych Żydów. Monument zaprojektował Amerykanin Jack Sal.
Na pomniku znajdzie się napis po polsku, angielsku i hebrajsku, którego fragment
brzmi: "4 lipca 1946 roku tłum zaatakował i zamordował 42 Żydów, którzy
zatrzymali się w budynku gminy żydowskiej przy ul. Planty 7/9. Wydarzenia te
stały się jedną z przyczyn emigracji ocalałych z holokaustu Żydów do Izraela,
Stanów Zjednoczonych Ameryki i innych krajów".

[sss9]

"... Lata 1919-1921 to okres powstań śląskich i plebiscytu, w wyniku którego
Gliwice pozostały pod władzą niemiecką. Miasto nosiło niemiecką nazwę Gleiwitz.
W 1921 roku w Gliwicach żyło 2.200 Żydów, stanowiących 2% ogółu mieszkańców.
Gmina miała synagogę, mykwę, szkołę i bibliotekę. Po dojściu hitlerowców do
władzy, w Gliwicach nasiliły się ekscesy antyżydowskie, które przyczyniły się do
wzrostu emigracji. W 1932 roku w Gliwicach żyło już tylko 1.300 Żydów. Podczas
nocy kryształowej (9/10 listopada 1938 roku) hitlerowcy zburzyli synagogę i
aresztowali wszystkich mężczyzn (Żydów). Zostali oni deportowani do obozu
koncentracyjnego Buchenwald. 31 sierpnia 1939 roku sfingowano napad na ówczesną
radiostację gliwicką. Miał to być pretekst do napaści wojsk niemieckich na
Polskę. W 1939 roku w Gliwicach żyło 902 Żydów. W latach wojny miasto było
całkowicie nastawione na produkcję zbrojeniową. Podczas wojny w Gliwicach
utworzono getto, w którym zamknięto pozostałych Żydów. Powstały tutaj cztery
obozy pracy jako filie obozu Auschwitz-Birkenau, które były źródłem taniej siły
roboczej. W maju 1942 roku Niemcy wywieźli 586 Żydów do obozu koncentracyjnego
Auschwitz-Birkenau. W 1945 roku miasto zajęła Armia Czerwona, która dokonała
znaczących zniszczeń.
W 1950 roku w Gliwicach żyło około 200 polskich Żydów..."
www.izrael.badacz.org/zydzi_w_polsce/katalog_slask_gliwice.html
też ciekawostka.

[willi2]

sss9 napisał:

"W 1950 roku w Gliwicach żyło około 200 polskich Żydów..."

A teraz napisz sss9 dlaczego jeszcze zylo 1950 r 200 Zydow,a pozniej juz nie.
Jesli niewiesz to zapytaj dziadzie :D,on jako gwarant socjalizmu i pszyjazni
polsko-zsrr we Gliwicach ,cos o tym pewnie wie

[sss9]

ty to z pewnością wyjaśnisz lepiej, w końcu twój dziadzio jakimś cudem uchował
się w Polsce, dzięki czemu i ty masz dowód tożsamości z polskim orłem. :)

[willi2]

Niewiem co masz na mysli sss9
poza tym ja sie o polski dowod nie prosilem

[sss9]

to go zwróć, przyjmować też nikt ci go nie kazał. :)

[tow.stalin]

willi2 napisał:

> sss9 napisał:
>
> "W 1950 roku w Gliwicach żyło około 200 polskich Żydów..."
>
> A teraz napisz sss9 dlaczego jeszcze zylo 1950 r 200 Zydow,a pozniej juz nie.
> Jesli niewiesz to zapytaj dziadzie :D,on jako gwarant socjalizmu i pszyjazni
> polsko-zsrr we Gliwicach ,cos o tym pewnie wie
>
>

no patrz wili, heini i dziadzio z wehrmahtu (lub innej niemieckiej organizacji
dobroczynnej) tak sie starali, a tam ci w tych gliwicach w 1950 roku 200 żydów
jeszcze było... oj dziadzio sie w grobie aż kręci wokół własnej osi, że takie
partactwo miało miejsce na śląskiej ziemi...

[sss9]

tow.stalin napisała:

> no patrz wili, heini i dziadzio z wehrmahtu (lub innej niemieckiej organizacji
> dobroczynnej) tak sie starali, a tam ci w tych gliwicach w 1950 roku 200 żydów
> jeszcze było... oj dziadzio sie w grobie aż kręci wokół własnej osi, że takie
> partactwo miało miejsce na śląskiej ziemi...
>

jest jeszcze "gorzej" - oni się od tego 1950 roku jeszcze rozmnożyli... :)))

[tow.stalin]

sss9 napisał:

> tow.stalin napisała:
>
> > no patrz wili, heini i dziadzio z wehrmahtu (lub innej niemieckiej organi
> zacji
> > dobroczynnej) tak sie starali, a tam ci w tych gliwicach w 1950 roku 200
> żydów
> > jeszcze było... oj dziadzio sie w grobie aż kręci wokół własnej osi, że t
> akie
> > partactwo miało miejsce na śląskiej ziemi...
> >
>
> jest jeszcze "gorzej" - oni się od tego 1950 roku jeszcze rozmnożyli... :)))

no i sam widzisz sss, wszystko wina goroli :)

[sss9]

tow.stalin napisała:
> no i sam widzisz sss, wszystko wina goroli :)

:))) taka Karma. ;)

[tow.stalin]

sss9 napisał:

> tow.stalin napisała:
> > no i sam widzisz sss, wszystko wina goroli :)
>
> :))) taka Karma. ;)


buahahahahaha, na to bym nie wpadł, dobre :)

[oppelner.os]

Pewno byl dzialaczem TPPR w Gliwicach, he he

[oppelner.os]

W czasie niemieckiej okupacji Polacy zamordowali kilkadziesiat tysiecy Zydow
(rozmowa bylego ambasadora Izraela z reporterem RMF)

[willi2]

Nie chca go przyjac,bo zaduzo mieli juz w tym roku zwrotow :D

[sss9]

ciekawy powód, tyle że nieprawdziwy. raczej bałeś się spróbować. :)

[tow.stalin]

sss9 napisał:

> ciekawy powód, tyle że nieprawdziwy. raczej bałeś się spróbować. :)

jeszcze by mu naprawdę wzięli i co wtedy ? :)

[sss9]

tow.stalin napisała:
>
> jeszcze by mu naprawdę wzięli i co wtedy ? :)
>

wizerunek Polski by na tym nie ucierpiał, nieprawdaż? ;)
mnie zastanawia co innego - dlaczego willi/opel ner tak nerwowo zareagowali na
ten wątek, natychmiast przywołując z dziecięcą "gracją" przykłady nie mające się
przecież nijak do tematu?

[tow.stalin]

> wizerunek Polski by na tym nie ucierpiał, nieprawdaż? ;)
> mnie zastanawia co innego - dlaczego willi/opel ner tak nerwowo zareagowali na
> ten wątek, natychmiast przywołując z dziecięcą "gracją" przykłady nie mające
si
> ę
> przecież nijak do tematu?

jest taki dowcip:
siedzą dwa głuche i stare gołębie na parapecie. nagle jeden zwraca się do
drugiegio:
- mam cie w dupie!
na co drugi:
- wiesz co?! a ja mam cie w dupie!

spokojnym, że adresaci dowcipu nic nie zrozumieją ;)

[sss9]

:))))) jeszcze dumają... ;)

[rico-chorzow]

sss9 napisał:

> :))))) jeszcze dumają... ;)

Jak wy,w du.ie;))?

[sss9]

jeszcze kilka sylab i będzie wiadomo co chciałeś przekazać. :)))

[rico-chorzow]

Nie wiedziałem że -g(u)wno- ma kilka sylab:)

[sss9]

ja też nie. także o tym, że piszemy przez "u". :)))
sylabizuj dalej. tym razem na temat.

[rico-chorzow]

sss9 napisał:

> ja też nie. także o tym, że piszemy przez "u". :)))
> sylabizuj dalej. tym razem na temat.

Przecież jest na temat,dumacie w dupie i z tego kawału się śmiejecie,z tym (u)to
Pan bystry,spadł już do muszli "k(ą)certowej" walcząc z bystrą wodą spł(u)czki?:)

[sss9]

to, że nie zrozumiesz tego kawału, zostało właściwie przepowiedziane, trudno -
nie każdy "chwyta". :)
masz problem z przyswojeniem tematu, cóż taka ślązacka skaza. nikt nie poradzi. :)

[rico-chorzow]

braid napisał:

> Żydzi osiedlili się w Będzinie w średniowieczu. Zajmowali się handlem i
> rzemiosłem. Za murami założyli kirkut (cmentarz), niedaleko rynku Rybnego
> wybudowali drewnianą synagogę i mykwę (łaźnię). W XIX wieku Żydzi stanowili
> 80 procent mieszkańców miasta.
>
> W roku 1917 wszyscy radni byli Żydami. Nową synagogę wybudowano w 1881 roku,
> obok niej wzniesiono szkołę, a nad Czarną Przemszą - nową mykwę. Niemcy w
> 1939 roku spalili modlących się ludzi w synagodze. Ocaleli z pożogi ginęli w
> egzekucjach i getcie. Z Będzina pochodzi m.in. kardynał Jean Marie Lustiger
> (zmienił wiarę w wieku 14 lat).
> miasta.gazeta.pl/katowice/1,35053,3322956.html
> Taka mala ciekawostka


Naprawdę ciekawe,ile Zydów mieszkoło w Będziniu:))po 1945 i później?,no i do
teraz?;))

[sss9]

jeśli ty, wili czy opek macie wiarygodne dane o tym, że zostali potraktowani tak
jak przez Niemców, to je podajcie. co tak będziemy się zastanawiać... :)

[Gość: korn]

Takich miasteczek bylo mnostwo, szczegolnie w innych regionach Polski. Mialy
swoj klimat, urok, koloryt. Dzis jakby nieco brakuje tamtych szmoncesow
kabaretowych, kapel klezmerskich, zapachu zydowskich potraw, blasku szabasowych
swiec. Rzeczpospolita byla panstwem krajem wielonarodowym, wielokulturowym, co
wg mnie, ten kraj bardzo, ale to bardzo duchowo wzbogacalo. Ta wielokulturowosc
jest wrecz czescia tradycji dawnej Rzeczypospolitej, jest jej wartoscia i
specyfika. Na Slasku powinnismy to w sposob szczegolny rozumiec.

[rico-chorzow]

Gość portalu: korn napisał(a):

> Takich miasteczek bylo mnostwo, szczegolnie w innych regionach Polski. Mialy
> swoj klimat, urok, koloryt. Dzis jakby nieco brakuje tamtych szmoncesow
> kabaretowych, kapel klezmerskich, zapachu zydowskich potraw, blasku szabasowych
>
> swiec. Rzeczpospolita byla panstwem krajem wielonarodowym, wielokulturowym, co
> wg mnie, ten kraj bardzo, ale to bardzo duchowo wzbogacalo. Ta wielokulturowosc
>
> jest wrecz czescia tradycji dawnej Rzeczypospolitej, jest jej wartoscia i
> specyfika. Na Slasku powinnismy to w sposob szczegolny rozumiec.


Myślę,zrozumiałem polską "wielokulturowość".

[sss9]

od kilku lat ten klimat (póki co głównie w wakacyjnych festynach) w Polsce
wraca. i to pomimo podobno "polskiego antysemityzmu", cieszą się te imprezy
sporą popularnością.

[sss9]

"...Na dzień 9 listopada 1938 roku zaplanowano w Opolu obchody 15 rocznicy tzw.
rewolucji narodowej Adolfa Hitlera z roku 1923. Jak pisze Edward Mendel,
uroczystości rozpoczęły się o godzinie 17. Odbył się wówczas przed opolskim
ratuszem uroczysty apel członków SS, SA i HJ, którzy w dumnym smutku uczcili
pamięć poległych w roku 1923 bojowników.

Krótko po północy z 9 na 10 listopada bojówki SS i SA rozpoczęły pogrom. Przy
akompaniamencie dzikich wrzasków i antysemickich przyśpiewek rozpoczęto
plądrowanie i demolowanie. Część bojówkarzy udała się na Rosenbergerstrasse
(obecnie ul. Oleska) i wywlekła z mieszkania ostatniego opolskiego rabina -
doktora Hansa Hirschberga. Rabin, ubrany w samą tylko koszulę nocną, zawleczony
został wśród bicia i wyzwisk pod okazały budynek opolskiej synagogi przy
Hafenstrasse (obecnie ul. Piastowska). Tam zmartwiałemu ze zgrozy duchownemu
wciśnięto do ręki konewkę z benzyną i rozkazano rozlać ją w synagodze, a
następnie podpalić. Synagoga stanęła w płomieniach. Paliła się na oczach
policji, władz administracyjnych i straży pożarnej, która czuwała, by ogień
trawiący okazałą bryłę bóżnicy nie przeniósł się na stojący opodal budynek władz
rejencji (dziś Urząd Wojewódzki) oddany do użytku kilka lat wcześniej.

Gdy przepiękna opolska synagoga płonęła, zorganizowane grupy bojówkarzy w
mundurach i ubraniach cywilnych plądrowały sklepy żydowskie w Rynku i na ulicy
Krakowskiej. Ekscesom tym towarzyszyło lżenie, bicie i w końcu aresztowania Żydów.
Było jednakże, jak wspominała pani Maria Kwoczkowa, jedno miejsce w Opolu, w
którym przerażeni Żydzi szukali tamtej nocy ochrony. Miejscem tym był znajdujący
się przy dzisiejszej ulicy Konsularnej konsulat Rzeczypospolitej. Przerażeni
Żydzi szukali tam schronienia wiedząc, że budynek konsulatu jest eksterytorialny
i że hitlerowcy do niego nie wejdą. Ta bardzo ciekawa informacja, którą
zawdzięczam panu Andrzejowi Zydkowi, w istotny sposób uzupełnia przebieg
wydarzeń listopadowego pogromu w naszym mieście.

hatikvah.uni.opole.pl/PL-Haniebnanoc.htm.

też ciekawostka.

[tow.stalin]

kolejna "prawdziwie śląska" krzywda zadana przez goroli - dobrze chociaż, że
żydzi swój majątek zostawili, żeby dzielni chłopcy z sa, hj i innych
stowarzyszeń propagujących sport i zdrowy tryb zycia, mogli potrenować zabawę
w "rabunek, grabierz i gwałty" oraz w "pogoń za żydem"... ach, stare, dobre
dzieje ;)

[rico-chorzow]

tow.stalin napisała:

>
> kolejna "prawdziwie śląska" krzywda zadana przez goroli - dobrze chociaż, że
> żydzi swój majątek zostawili, żeby dzielni chłopcy z sa, hj i innych
> stowarzyszeń propagujących sport i zdrowy tryb zycia, mogli potrenować zabawę
> w "rabunek, grabierz i gwałty" oraz w "pogoń za żydem"... ach, stare, dobre
> dzieje ;)

Cie chłopcy po 1945 byli bacznymi uczniami:))
>
>

[sss9]

W XIV wieku tereny Śląska znalazły się pod zwierzchnictwem Czech. W okresie
XIV-XVI wieku w tej okolicy istniały kuźnie żelaza. W 1598 roku w dokumentach
historycznych pojawiają się wzmianki o wsi Kątowicze, istniejącej na prawym
brzegu rzeki Rawy. Wraz z rozwojem górnictwa węgla kamiennego oraz hutnictwa
żelaza w okolicy powstawały osiedla robotnicze. W XVIII wieku w pobliskiej wsi
Bogucice (obecna dzielnica Katowic) istniało już duże skupisko Żydów. W 1742
roku Katowice znalazły się pod panowaniem Prus. W okresie 1781-1787 Żydom nie
pozwalano mieszkać w okolicach Katowic. Pierwsza połowa XIX wieku to okres
rozwoju lokalnego przemysłu - powstawały huty, kopalnie i różne zakłady
przemysłowe. W 1840 roku w Katowicach żyło 127 Żydów. W 1862 roku wybudowano
pierwszą synagogę. W 1865 roku Katowice uzyskały prawa miejskie. W 1866 roku
powstała tutaj samodzielna gmina żydowska. W 1867 roku w mieście żyło 624 Żydów.
W 1884 roku w Katowicach odbyło się spotkanie Ruchu Miłośników Syjonu. Pod
koniec XIX wieku w Katowicach żyło 2.200 Żydów. W 1900 roku wybudowano w
Katowicach synagogę, przy ulicy Mickiewicza. W 1912 roku w Katowicach założono
żydowską partię konserwatywną Agudat Israel. Okres I wojny światowej był dla
Katowic okresem bardzo pomyślnym, głównie ze względu na wysoką koniunkturę w
hutnictwie żelaza.
Po zakończeniu działań wojennych, w latach 1919-1921 w okolicach Katowic
doszło do wybuchu powstań śląskich. W 1922 roku w wyniku plebiscytu, Katowice
weszły w skład Polski. W 1932 roku w mieście żyło około 9.000 Żydów. Po
pogromach "nocy kryształowej" w 1937 roku, wielu Żydów zaczęło opuszczać
Katowice i udawać się na emigrację. W 1939 roku w Katowicach żyło 8.587 Żydów,
którzy stanowili 6% ogółu mieszkańców.
Podczas II wojny światowej, Niemcy już we wrześniu 1939 roku zniszczyli
synagogę w Katowicach. Następnie wysiedlili wszystkich Żydów z Katowic do
Sosnowca. Śląsk został włączony do III Rzeszy. Katowice zostały wyzwolone przez
wojska sowieckie w styczniu 1945 roku.
Po zakończeniu wojny wielu Żydów ponownie osiedliło się w Katowicach. Przez
pewien czas mieszkało tutaj nawet 1.500 Żydów. Powoli jednak większość opuściła
Polskę i udała się na emigrację.