Jezyk slaski

Czas już był ku temu najwyższy, bo język ślónski wszedł na stałe do grona
języków oficjalnych na Górnym Śląsku:

zobacz.slask.pl/
Więc trzeba Go zacząć szlifować!

pl.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:G%C3%B3rno%C5%9Bl%C4%85ska_Wikipedia

Znajomość języka angielskiego w urzędzie nie jest konieczna, ale gwarę trzeba
znać. - Bo na wsi wiele ludzi, głównie starszych, mówi gwarą.

katowice.naszemiasto.pl/wydarzenia/568104.html

Akuratnie processa tworzynio siy koontinuum goornouszloonzkih Kryjouloow
wytuplikowali Tomasz Kamusella we tym buhu -
"Schlonzska mowa. Język, Górny Śląsk i nacjonalizm".

Na stroonicy dwadziosty drugi szkryflajoom Uooni:

(...) "Proces kreolizacji wpływa na całość formy językowej, to znaczy na:
słownictwo (wraz z frazeologią i morfologią), składnię, system fonetyczny oraz
system semantyczny (wraz z fonologicznym), dlatego trudno jest w pełni ukazać
różnorodność kontinuum kreoli bez użycia specjalistycznego zapisu fonetycznego,
co jest niemożliwe bez dokonania dogłębnych badań językoznawczych. Ponadto
informacyjny charakter tego artykułu nie pozwala na przeprowadzenie tego
rodzaju egzemplifikacji.
Z tego powodu poniższe przedstawienie kontinuum kreoli górnośląskich
rozciągających się od standardowego języka niemieckiego do polskiego opiera się
na cytatach ze źródeł drukowanych, które miały w tekstach literackich oddawać
koloryt sytuacji językowej na Górnym Śląsku lub stanowią zapis etnograficzny
tekstów oralnych. Tak więc przykłady są podane w oryginalnych grafiach -
polskiej lub niemieckiej, a niekiedy mieszanej.

0. Standardowy język niemiecki (Hochdeutsch).
1.1. Über Dächer über Häuser, wie der Kater zu die Mäuser, also schleicht sich
Antek hin zu dem Bett von Schwägerin. Bruderlibe.
1.2. Du Hacher verfluchter, pieronnischer Bux.
Powyższe przykłady można potraktować jako należące do prawie zupełnie
zdekreolizowanego kreola lub do górnośląskiej grupy subdialektów niemieckich.
2.1. Maryka űbern Reifen springt, was die pajacy ham mitgebringt.
2.2. Sollt ich kapitulirowatsch (...) Tatulek hat Krieg gemachen.
3.1. Mach dem kanarek mal die klotka auf, da kann er sich rein und raushopsać.
3.2. Die Mamulka denkt sich w doma, was sich macht Soldaten, denkt sich, żre
kapusta, kloski, trinkt sich Wein (...). Hab geschrieben Mutter gestern, hab
kanon puzowatsch, is psiakrew kaput gegangen, muß go bezahlowatsch. (...)
Sabioł szablą ganz alleine tausendzwölf turkusen.
4.1. Alexander scho na wander, kupiou buty za trzy knuty.
4.2. (...) Szlajfjyrze mieli ta łośka z bruskami zamontowano na inksztandze
przi kole.
5.1. Maryko ty stara kryko, ty mosz tyn pysk jak stary wertiko.
5.2. A potym geburstag moł jego baba i bajtel.
6.1. Za komuny szło nejwyżi pozaglondać na fajerwerki w telewizorze.
6.2. (...) Dziołcha była piykno - no wiycie: krew a mleko, jak to padajom.
Natomiast przykłady powyższe można potraktować jako należące do prawie zupełnie
zdekreolizowanego kreola lub do górnośląskiej grupy subdialektów polskich (lub
poprawniej zachodniosłowiańskich).
0. Standardowy język polski.

Z powodu braku miejsca i odpowiednich źródeł nie podaję tu egzemplifikacyjnego
przedstawienia kontinuum kreoli ze Śląska Cieszyńskiego, których ramy
releksykalizacyjne wykreślają następujące standardowe języki: czeski,
niemiecki, i polski, a także, choć w niewielkim stopniu, słowacki.

Co do użycia różnych kreoli z powyżej naszkicowanego kontinuum, można
w uproszczeniu zaznaczyć, że podczas dominacji języka niemieckiego na Górnym
Śląsku ciąg 0-1-2-3-(4) najczęściej występował na terenach zurbanizowanych,
a ciąg (3)-4-5-6 na terenach wiejskich. Obecnie w dobie dominacji języka
polskiego ciąg 1-2-3-(4) występuje zanikowo wśród starszej generacji
aussiedlerów z Górnego Śląska i u nielicznych starszych mieszkańców miast
dawnej Rejencji Oppeln (Opolska), którym udało się uniknąć wysiedlenia po
1945 r. Natomiast ciąg (3)-4-5-6-0 można zaobserwować na terenach zamieszkanych
przez niewysiedloną ludność górnośląską, z tym że starsi ludzie (którzy
uczęszczali do szkół niemieckich) posługują się przeważnie pierwszą częścią
tego ciągu (to znaczy (3)-4-5), a ich dzieci urodzone po 1945 r. drugą (5-6-0).

Ponadto nie należy zapominać o dynamice używania kontinuum kreoli. Zazwyczaj po
ukończeniu szkoły podstawowej i odbyciu służby w armii niemieckiej Górnoślązak
potrafił posługiwać się całym kontinuum, np. w kontaktach z Niemcami używał
ciągu (0)-1-2, z rodziną i sąsiadami 3-4-5-6, a z Polakami 5-6-(0). Jeżeli
zdobył dalsze wykształcenie, to oczywiście rozmawiał w języku standardowym
z Polakami i Niemcami pozostawiając sobie całość kontinuum kreoli na różnorodne
kontakty z innymi Górnoślązakami. Jednak nabycie standardowego języka polskiego
czy niemieckiego lub zawarcie związku małżeńskiego z osobą posługującą się
takim językiem prowadziło do wzmacniania procesu dekreolizacji w stronę jednego
z tych języków, co szczególnie uwidaczniało się i wciąż uwidacznia u dzieci
z takich małżeństw." (...)

Zdo Mi sie, co tyn kooncek buha wjelu z Nous ... wjela tuplikuje?! :-)

sjikp.us.edu.pl/index.php?Tr=His&Ze=1&Tresc=PS&WRrok=1999&Nr=32&Typ=Zag&Kateg=Artyk&Poz=ps_32_05

... na Goornouszloonzki Wikipedyji we farbah szloonzki godki:

pl.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:G%C3%B3rno%C5%9Bl%C4%85ska_Wikipedia/Farby_%C5%9Bl%C3%B4nskij_godki

Tam`eh grywou w "tyki" lebo "kepki", kej na dworze lou dysc.

GODKA

Nojpřůd suchou’ch ji w kolybce, podwjela’ch bůu mauy skřot,
A mamulka mi śpjywali pjykne śpjywki z downych lot.
Potym dycki bůua zy mnům: i jak’ech na štyrech gnou
I při maminyj zopasce pjyršy roz na nogach stou.
Muśou’ech jům ślabikować: mama, ciga, uokno, stůu –
Taki ješče śe ńy rodźůu, co zarozki majstrym bůu.
Nale’ch řůńdźić śe naumjou, jak mi lećou drugi rok:
Wszysko mjauo swoje mjano: koždo trowka, kwjotek, ptok.
Ůma bojki uosprawjali – tam utopek zowdy bůu,
Šwarny princ, gryfno krůlewna, krůl, co downo tymu žůu.
Rok za rokym gibko lećou, čas poleku ńy chćou iś –
Dostou’ch yntlich srogo tyta i do šule muśou’ch ciś.
A we šuli nům padali, iže tak ńy řůńdźi śe;
Ńyroz wźůnech uod rechtora skiž tego, co godům źle.
Bo ńy pado śe „fojerka” – to „ognisko” přeca je,
A zaś „lauba” we „altana” uoroz přemjyńůua śe.
Ku tymu śe přikuodali, coby wybić nům ze gůw
Godka, we keryj je půnoć za wjela germůńskich suůw.
Nale přeca śe ńy wypřa godki, kero w sercu mům,
Bo to tak, jak by žech poćep familijo, uojcůw, dům.

www.raslaska.aremedia.net/pol/phpBB2/viewtopic.php?t=27

Jak se walne kielicha albo jabola z kolezkami to tez tak nawijam. Prowincja, ciagle to samo, a koniec koncow jestescie prowincja... Belkoczace robole ze "ślunska".

forum.gazeta.pl/forum/72,2.html?f=374&w=14341949&a=47986142

A soomsiadoow to`s'cie se hoc' aby rouz posuhali?

forum.gazeta.pl/forum/72,2.html?f=374&w=14341949&a=49727603

Hanys spamuje, gdzie moderator?

To s'e rozuaz'i uo szloonzki sznyt buhsztaboow:

serwisy.gazeta.pl/kraj/1,34309,3674885.html

Mustra wykrowane mogoom byc' roztomajc'e:

kukens.konto.bater.net.pl/slask/fonty.jpg

Kolybej mje

Kolybej mje leko,
Jako fala wyndki,
Przej mi pomaluśku,
Ńy bydź taki pryndki.

Przej mi jako suoonko,
Gynśipympki kocho,
Polekuśku halej,
Bo jo dzioucha puocho.

Zabjer mje na uoonka,
Wywlycz mje do lasa
Tam, kaj ńy ma ludzi,
Zmitrynż źdźiebko czasa.

Patrz mi w uoczy ćyngjym,
Modrymi ślypjooma,
Wejzdrzi se na cycki,
Dziwej se nogooma.

Dopaść śe mje starej,
Kuśej bez litośći,
Kecka mi potargej,
W ty swoji dzikości.

Kolybej mje leko,
Jako wjater kfjotki,
Mjyuj mje bez gańby,
I darymny godki.


KRZYSZTOF KOKOT

"Uojćec Nojwyżśi sebrali do Śa tych chopůw z Halymby i ńic na to ńy poradzymy.
Tam, w ńebje, wszyske sům růwne!
Hanyse i Gorole, bjydoki i zabrane!
Tu, na źymi tyż bůuy!
Půnbůczku! Szczyńść jejich rodźinům, bo tego jym potrza!"

www.bractwo.pless.pl/

Używanie zbyt wielu języków i dialektów,może w znacznym stopniu utrudnic
kosmitom kontakt z ziemską cywilizacją.Mimo ich niewyobrażalnej inteligencji i
zaawansowanej techniki,najprawdopodobniej nie potrafią sobie poradzic z tą
lingwistyczną różnorodnością.To może byc przyczyną ,że narazie nie nawiązują z
nami kontaktu!

Po wajnahtskarty, we kodyfikowanym szloonzkym, mogec'e se s'yngnoon'c' tu:

www.raslaska.aremedia.net/ecards/ecards.html

ale durne narzecze

Wspomniany Wielki Słownik śląsko-niemiecko-angielski ma 4200 haseł.

A tylko I tom Słownika polsko-śląskiego (A - K) pod redakcją Andrzeja Rocznioka
zawiera 87oo polskich słów i zwrotów.

Całość (3 tomy) będzie liczyła 25 000 słów.

Wydawca i druk:
Narodowa Oficyna Ślaska
2007

ISBN 978-83-60540-57-2