Żydzi w Płocku

[Gość: 30]

link do strony www - szkoda żw tylko w języku Jidisz
www.zchor.org/plock/pl3.htm

[Gość: Wyborca]

Bardzo łatwo przetłumaczć - wystarczy wejśc w słownik angielski'
a oto część tłumaczenia:

" Pinkas Hakehilot " - Encyklopedia żydowskich Wspólnot - Polski ; Vol . 4 :
Warszawa i Okręg , Yad Vashem , Jerozolima 1989

Plock ( Plock ) ( Okolica : Plock : prowincja : Warszawa ) .

Strony 358 - 372

Pisany przez Abrahan Wein
Tłumaczony od Izraelita przez Morris Gradel

Devi Tuszynski : Plock

żydowska Umowa w Plock od 1815 1918 .

Ten okres powinien być dzielony w dwu : od 1815 - kiedy miasto był mianowany
{desygnowany} jak administracyjny środek okolicy , pierwszego tak wojwodowa i
później jak gubernia - aż do tłumienia polskiego buntu w 1863 ; i od 1864 aż do
przywracanie niezależnej Polska w 1918 .

W pierwszym pół z 19th stulecia ( aż do 1862 ) tam istniał revir ( żydowska
kwadrans {ćwierć} ) w Plock , i tam były ograniczenia na żydowskiej umowie w
mieście . Żydzi nie byli wolni wybierać ich miejsce miejsca zamieszkania .
Niemniej jednak, okręg kapitalne excercised silna pociągnięcie na nich , i oni
poradzili sobie - prawnie i nielegalnie - osiedlać się tam i zarabiają jakiś
rodzaj życia . Zapalony wchodzić były Jews otaczających wsi , małych miast ,
takiego jak Naszalsk , Makow , Wyszogrod i inni - i od początku stulecia , jak
już wspominał , też od Prusy . Do 1860 liczba {numer} Jews w Plock powiększała
siedmiokrotnie, dawała się porównać do ich liczb {numerów} w 1808 .

To przyrost nie był , jakkolwiek, wynik rozwoju gospodarczego - w produkcja ,
handel , i zręczności . Handlowe marszruty do Prusy nie przechodziły przez
miasto , które też było dalekie od kolej zaczynane w Polsce w środku stulecia .
Miasto było zalewane z tanimi towary od Prusy ( najwięcej z nich trudniło się
przemytnictwem ) i też z towary od Warszawy , i tam tak było żadne pokój dla
przemysłowego rozwoju w Plock . Tylko hotel i inny usługi banches , takie jak
restauracje i tawerny , doświadczał rozszerzenie się . Te służone głównie
administracyjny personel i szlachetny właściciele ziemscy , kto przychodziło do
miasta osiedlać {załatwiać} ich sprawy z władze , dwory {sądy} , lub szkoły
uczęszczane {obsługiwane} przez ich dzieci .

Te usługa i przystosowania działalności dostarczany {pod warunkiem że} życia dla
bardzo mało z miejscowego Jews ; większość znosiła niewygodę , i czasami głód .
Ta niedola zmuszała je szukać ręcznej pracy na ziemi albo w drodze budująca i
tym podobne . W 1823 bogate Zalman Pozner otwierał się na jego własności przy
Kuchary , bliskie Plock , odzież fabryka i dużo Jews były zatrudniane {używane}
tam. W 1840 tym tym sam Pozner planował do władze zaczynający się żydowskiej
rolniczej umowa przy Kuchary - być następować po trzy latach przez umowy w
Kodlowowice i Idzikowice . Ten wstępny korzystnie był otrzymywany , i tak
wcześnie jak 1841 pierwsze 15 żydowskie rodziny osiedlały się w Kuchary . Oni
otrzymywali ziemię na trwałej dzierżawie i też zagrody narzędzia . Oni też byli
uwalniani od podatku na koszernym mięsie , i od 1845 też od służby wojskowa .
Wszystko w wszystko kilku {trochę} 170 żydowskich rodzinach osiedlał się w trzy
miejscach między 1844 i 1850 . Sprawozdanie do Gubernatora w 1850 wyrażanym że "
osadnicy poważnie są zajęte w pracujących ziemi " . Wiadomości ryzyka rozciągają
się do otaczającego obszaru i miały znaczny skutek na Jews Plock . Jakkolwiek, w
drugim pół z stulecia najwięcej z osadników zostawiałeś {opuszczałeś} ich ziemię .

Surowy kryzys uderza Jews Plock podczas polskiego buntu 1830 1831 . Pewna liczba
młode Jews łączył się " narodowe Straż " ( pomocnicze wojskowe jednostki
buntowników ) i gdy bunt był gnieść kilku {trochę} były skazywane do więzienia
albo deportowany do Syberii . Niemniej jednak, jakieś Jews ( też w Plock ) były
oskarżane szpiegowania dla Russians , i tam były nawet {równe} wykonania Jews ,
pośród nich dwa od żydowskiej wspólnoty w Plock .

W 1831 tam był wybuch cholery w Plock , które też żądało dużo ofiary pośród Jews
. W 1840 Królestwo Polski wprowadzało pobór do wojska . To był szczególnie
ciężko {twardo} dla Jews Plock . Oni mieli , jak inni , służyć 15 latom ,
porzucać ich tradycyjną drogę {sposób} życia ( jedząc nie koszernej żywności ,
zakazywanego modlić się , itd ), i w dodatku musieli znosić widzenie młode Jews
Plock i otoczeń części od ich rodzin , odkąd Plock był mobilizacji środek .

Odzież dekret 1846 też udawanego {dotyczonego} Jews Plock ., w szczególności
Chasidim , kto zarzucane do zaniechania ich tradycyjny kostium ( długie
marynarki , futrzane kapelusze - streimels , itd ) za rosyjskie miasto ubiera
się , jak żądane przez królewskie rozporządzenie . Aż do 1850 , jakkolwiek ,
Jews były pozwalane nosić {niszczyć} ich tradycyjny ubiór za opłatą 3 do 50
rubli , stosownie do ich środki . Dużo biedne Chasidim spędzał {wydawał} ich
ostatnie grosch ażeby kontynuuje ubieranie się w modzie ich przodków .

W tym tym sam okresie tam powstawał ostry rozłam w wspólnocie między dwu
frakcjami - Chasidim i " kolkotnikim " ( ścisła treść tego słowa jest nieznane )
, traditionalist Jews , widocznie mitnagdim , ale kto były skłonne ubierać się w
europejskim stylu , tj. Bardziej krótkie marynarki i tytułowane zapewniać
większą czystość dla koszul i czyścibut hotelowy . Konflikt nie robił ,
jakkolwiek, granicę sam ubierać się , ale włączał też metody i program nauki .
Przy głowie " kolkotnikim " stał {wytrzymywał} Z . Pozner i jego koło . Grupa
uczniów w Zakładu Midrash przy Kuchary były znane jak " małe wspólnoty " . Jego
studenci oddalali się od " pilpul " i bardziej byli otwarci do wiecznych
przedmiotów . Ale chociaż oni angażowali się w badania , oni zmierzali wracać do
poprzedniego stanu do konserwatywnych metod nauki , w ostrym opozycji do
Chasidism . Od tych grup przychodził , pośród inni , Avraham Goldschmidt , kto
wygłaszało kazanie przy " Neurim " synagodze w Warszawie ; Chaim Raygroder ,
znany jak człowiek nauki i przeciwnika chasidism ; rabin Schayrpets , Mordechai
Hacohen Grünbaum , dziadka Yitschak Grünbaum - i dużo inni . Chasidim w Plock
wspólnota obserwował " kolotnikim " z wrogością i rozważał im całkowitych
heretyków . Zalman Pozner był obserwowany przez nie jak prowadzący sekty Shabtai
Zwi .

Pośród miejscowych rabinów tego okres wzmianki może być robiony Eliezer Cohen (
on zasiadał w Plock od 1856 1862 ) , kto ożywiało badania Radak ( Rabina David
Kimhi 13th stulecia ) . W jego młodzież Nahum Sokolow studiowany przy Eliezer
Cohen Zakładu Midrash . Na frędzlach " kulturkampf " między Chasidim i "
kolkotnikim " tam był w Plock mała grupa kształconych osób szkoły Moses
Mendelsohn . Te szedł dotychczas jak pytać władze nie do upoważniają otwarcie
Chasidic modlitwy domów , jak wyniku którego żaden nie były dozwolone aż do 1823
. Plock reprezentanci " żydowskiego Komitetu " , zaczynają się na rządu
rozkazach {zamówieniach} w 1823 jak doradcze ciało na reformie żydowskiego życia
w Królestwie Polski , byli intelektualistów Daniel Lando i Yosef Frankel . Oni
również byli przeciw zakładaniu Chasidic domów modlitwy i dla " wykorzenienie
przesądu pośród Jews " . Oni żądali , na przykład , że {tamci} rabinowie byli
zobowiązywani nabywać wiedzę mówionego i pisanego polskiego , i że oni nie
powinni być ustaleni przez prowadzące wspólnoty , jak tego tworzyli odróżnianie
biednego , kto nie miało w prawo głosować .

Przebywający w Plock od 1815 do 1840 był Dr Philip ( Feivel ) Lubelski . On
zasiadał w Napoleon armii i były ranny przy Bitwie Lipska w 1813 , i wtedy
polskiego buntu w 1830 był wojskowy doktor z powstańcami . Podczas cholery
epidemia w Plock 1831 on był czynny w opiekowaniu się chory . Dr Lubelski wysoko
był ozdabiany przez buntownika rząd , i w późniejszym życiu był przyznawany
emerytura przez Francuzi rządu . Inny uczony się Żyd , Dr Sigmunt Farkal , był
doktor w Plock w 1830s , i służył jak przewodniczącemu regionalnego medycznego
połączenia

[Gość: 30]

www.zchor.org/INDPLOCK.HTM nie podejmuję się tego przetłumaczyć

[Gość: 30]

Jan Przedpełski 29-02-2004, ostatnia aktualizacja 29-02-2004 15:36

Kto ponosi odpowiedzialność za tragiczny los płockiej bożnicy? Czytałem
wypowiedzi pana Zygmunta Szamela i pani Ady Holtzman w sprawie płockiej bożnicy
opublikowane w "Gazecie Wyborczej Mazowsze". Całkowicie zgadzam się z tym, co
piszą autorzy.





Jak wiadomo od 1992 r. budynek bożnicy płockiej jest nieużytkowany. Obiekt ten
niszczeje i obecnie znajduje się w stanie godnym pożałowania. Jak tak dalej
będzie, to zabytkowy ten budynek podzieli los rozebranej w 1951 r. starej,
wielkiej synagogi.

W latach 1992-1997 władze miasta Płocka nie uczyniły nic, aby uratować
zabytkowy obiekt od całkowitej ruiny.

Na podstawie ustawy z dnia 20 lutego 1997 r. o stosunku państwa do gmin
wyznaniowych żydowskich w RP bożnica płocka została przekazana na własność
Zarządowi Głównemu Związku Gmin Wyznaniowych Żydowskich w RP. Władze Związku
Gmin Wyznaniowych Żydowskich po przejęciu na własność bożnicy odsprzedały ten
obiekt władzom miejskim w Płocku.

Władze Związku Gmin Wyznaniowych Żydowskich doskonale sobie zdawały sprawę z
tego, że sprzedają dawny dom modlitwy dla Żydów. Pieniądze zainkasowali za
bożnicę i dalsze losy dawnego domu modlitwy już nikogo nie interesują. Jestem
przekonany, że Związkiem Gmin Wyznaniowych Żydowskich kierują ludzie religijni.

Pragną zwrócić uwagę, że w wielu miastach polskich jak np. Oświęcimiu,
Tykocinie, Poznaniu, Wrocławiu etc. etc., pięknie odrestaurowano dawne bożnice,
przeznaczając je na domy modlitwy lub obiekty muzealne.

Wiem jaka będzie odpowiedź władz gminy żydowskiej i Urzędu m. Płocka na to, co
piszę. Odpowiedź będzie taka: w Płocku nie ma już Żydów i brakuje pieniędzy na
remont zabytków. To prawda, że w Płocku nie ma Żydów, ale każdego roku
przyjeżdżają tu Żydzi płoccy z różnych krajów. O tym, że w Polsce na wszystko
brak pieniędzy to "stara piosenka", którą słyszę od wielu lat. Po dokonaniu
remontu budynek powinien być przeznaczony na pomieszczenie muzealne jak np.
galeria obrazów, w której powinno znaleźć się miejsce na judaiki. W przyszłości
na murze bożnicy można umieścić tablicę pamiątkową.

Decyzja radnych miejskich w Płocku o sprzedaży dawnej bożnicy prywatnemu
użytkownikowi została wydana pospiesznie i jest niewłaściwa.

Jako rodowity płocczanin, historyk Żydów, stanowczo apeluję do radnych o
cofnięcie tej szkodliwej i złej decyzji.





Jan Przedpełski 29-02-2004,

[Gość: z.d.-2624096]

Prgnę sprostować pewne fakty z historii najnowszej. Otóż w czasie IKadencji
Rady Miasta, byłem przewodniczacym Miejskiego Komitetu Ochrony Pamięci Walk i
Męczeństwa i jednocześnie wiceprzewodniczącym WKOPWiM. Na prośbę WKzabytków,
założyliśmy macewy na murze kierkutu. Zaprosiliśmy Gości z Związku Religijnego
Wyznania MojŻeszowego w Polsce. Odbyła się ekumeniczna uroczystość z udziałem
ks. Wacława Gapińskiego, przewodniczącej Komisji Kultury RMP., reprezentującej
jednoczesnie parafię ewangielicką. Po wspólnej modlitwie, spotkaliśmy sie z
prezydentem miasta, gzie omawiana była również sprawa płockiej boźnicy. Miasto
przekazał pewne propozycje Z.R.W.M. Obecni byli na rozmowiemn; dyr. Maksymilian
Sznepf, dyr.z ZRWM, Jan Rochweger z Instytutu Historii. W rozmowach brał
również udział kierowca delegatów - Jerzy Gregorczyk. Pragnęliśmy rozmawiać z
całą delegacją Z.R.W.M.
Piszę o powyższym również z powodu tego, że w ekumenicznej uroczystości
przekazania macew i wyrazenia opieki na cmentarzem żydowskim, brał udział Pan
Jan Przedpełski. Czas ucieka, pamięć się zaciera. Ale w dziejach historii
Boźnicy płockiej powinien sie zapisać i ten ww opis. Miasto starało się dbac
ocmentarz żydowski. Pozdrowienia dla Pana Jana Przedpełskiego.