Litewski opór pod dywanem

[topolowka]

" "Narodowa samoobrona", którą litewska inteligencja pojmowała jako święty
obowiązek, niestety przeplatała się z prowincjonalnym izolacjonizmem,
elementami szowinizmu i ksenofobii"

I dalej sie przeplataja. Latem w Wilnie poszlam zwiedzic wiezienie na
Ofiarnej, w przedwojennym gmachu sadow. Jest tam muzeum ludobojstwa,
obrazujace rzady NKWD na Litwie. Muzeum dobrze zrobione, zgodnie z najlepszymi
regulami sztuki wystawienniczej; wspolczesne, przejmujace, korytarze wiezienne
oglada sie tak, jak byly - wstrzasajace.
I do tego komentarze i opisy, z ktorych wynika, ze na Litwie zyli wylacznie
Litwini! Nie bylo tam ani Polakow, ani Zydow, ani w ogole nikogo innego, poza
Litwinami, ktorych gnebili sowieci, aresztowali, wiezili, wywozili i mordowali.
Zalosna, dziecinna i budzaca najwyzsze zniecierpliwienie proba falszowania
historii za pomoca lituanizacji przeszlosci Litwy - ktora byla spoleczenstwem
wielonarodowym. Litwini usiluja ten fakt ukryc za wszelka cene. Dziecinada,
brak powagi, smiesznosc, ahistorycznosc.

Litewski opór pod dywanem

[nijoled]

"Literatura" na zamówienie. Ciekawe, czy T.Venclova sam wymyślił ten
tytuł,jakże pogardliwy i obrażliwy dla setek tysięcy represjonowanych za ów
opór jego rodaków.
Trzymając się lekceważącej konwencji autora można z takim samym powodzeniem
stwierdzić, że ten pogardliwy ton być może bierze się stąd, że samemu autorowi
(z całym szacunkiem dla jego dorobku) "poszczęściło" zawsze chodzić "po
dywanach": zarówno w okupowanej przez sowietów Litwie - w "promieniach blasku”
tatusia, "sławnego" autora hymnu "Litewskiej socialistycznej republiki
radzieckiej", jak i na emigracji w Stanach - "in reflected glory" talentu
Cz.Miłosza i J.Brodskiego