oslos
19.08.05, 15:09
ital
Citalopram
Thymolepticum ATC: N 06 AB 04
Biovena Pharma Wykaz: B
tabl. powl.: (20 mg) 30 szt. (Rp) PP
Skład
1 tabl. powl. zawiera 24,98 mg bromowodorku citalopramu, co odpowiada 20 mg
citalopramu.
Działanie
Selektywny neuronalny inhibitor zwrotnego wychwytu serotoniny. Mechanizm
działania polega na nasileniu przekaźnictwa serotoninowego poprzez zwiększenie
pozakomórkowej zawartości serotoniny w ośrodkowym i obwodowym układzie
nerwowym. Lek jest mieszaniną racemiczną izomerów optycznie czynnych (50/50).
Zahamowanie wychwytu zwrotnego serotoniny zależy głównie od (S)-enancjomeru.
Citalopram wykazuje największą selektywność działania spośród klinicznie
stosowanych inhibitorów zwrotnego wychwytu serotoniny. Nie ma natomiast
istotnego wpływu na wychwyt zwrotny noradrenaliny, dopaminy i nie hamuje
działania monoaminooksydazy. Ma małe powinowactwo do muskarynowych receptorów
cholinergicznych i nie wykazuje istotnego powinowactwa wobec a1, a2 lub
b-adrenergicznych receptorów, a także receptorów dopaminowych D1 i D2,
histaminowych H1, receptorów 5-HT1A, 5-HT1B, receptorów GABAA, opioidowych,
receptorów benzodiazepinowych. Po podaniu doustnym citalopram wchłania się
szybko z przewodu pokarmowego, osiągając maksymalne stężenie we krwi w ciągu
2-4 h od podania (biodostępność leku wynosi około 80%). Przyjmowane pokarmy
nie wywierają istotnego wpływu na wchłanianie leku. Citalopram wiąże się z
białkami osocza w około 50%. Farmakokinetyka citalopramu jest liniowa. Lek
jest metabolizowany głównie w wątrobie; metabolitami farmakologicznie czynnymi
są: demetylocitalopram, didemetylocitalopram, tlenek N-citalopramu. Wszystkie
trzy aktywne metabolity również hamują wychwyt doneuronalny serotoniny, ich
działanie jest jednak znacznie słabsze niż citalopramu. T0,5 citalopramu
wynosi 33-37 h. U pacjentów w podeszłym wieku biologiczny okres półtrwania
ulega wydłużeniu o 50% po pojedynczej dawce a po wielokrotnej do 30%; u
pacjentów z zaburzoną czynnością wątroby biologiczny okres półtrwania może
ulec nawet 2-krotnemu wydłużeniu. Około 12-13% citalopramu jest wydalane z
moczem w postaci nie zmienionej, a 20% jako metabolity.
Wskazania
Leczenie depresji, zwłaszcza w fazie początkowej oraz w leczeniu podtrzymującym.
Przeciwwskazania
Nadwrażliwość na citalopram lub inne składniki preparatu. Jednoczesne
podawanie citalopramu i inhibitorów MAO lub podawanie przed upływem 2 tygodni
od zakończenia leczenia inhibitorami MAO, oraz podawanie inhibitorów MAO przed
upływem 2 tyg. od zakończenia leczenia citalopramem. Nie stosować jednocześnie
z agonistami receptorów serotoninergicznych (np. sumatriptan). Nie stosować u
dzieci.
Środki ostrożności
Ostrożnie stosować u pacjentów z napadami padaczkowymi w wywiadzie,
niewydolnością wątroby i ciężką niewydolnością nerek oraz u osób w podeszłym
wieku. Pacjentom z dużym ryzykiem prób samobójczych w początkowej fazie
terapii, citalopram należy podawać pod ścisłym nadzorem lekarskim, lek
powinien być przepisywany w małych dawkach aby zmniejszyć ryzyko świadomego
przedawkowania.
Ciąża i okres karmienia piersią
Bezpieczeństwo stosowania leku w ciąży - kat. C. Lek może być stosowany w
ciąży i okresie karmienia piersią jedynie w przypadku, gdy spodziewane
korzyści dla matki przewyższają potencjalne zagrożenie dla płodu lub
karmionego dziecka.
Działanie niepożądane
Są rzadkie i mają charakter przejściowy. Zazwyczaj pojawiają się podczas
pierwszych 2 tyg. leczenia i mijają w miarę ustępowania depresji. Najczęściej
(>5-20%) obserwowanymi działaniami niepożądanymi są: zwiększona potliwość, ból
głowy, drżenia, zawroty głowy, zaburzenia akomodacji, senność, bezsenność,
pobudzenie, nerwowość, nudności, suchość błon śluzowych jamy ustnej, zaparcia,
biegunka, kołatanie serca, osłabienie; z mniejszą częstotliwością (1-5% są
obserwowane: wysypka skórna, świąd, parestezje, migrena, zaburzenia widzenia,
zaburzenia smaku, zaburzenia snu, zmniejszenie libido, osłabienie
koncentracji, amnezja, niepokój, zwiększenie lub brak łaknienia, apatia,
impotencja, próby samobójcze, dezorientacja, ziewanie, niestrawność, wymioty,
bóle brzucha, wzdęcia, zwiększone ślinienie, zmniejszenie lub zwiększenie masy
ciała, hipotensja ortostatyczna, tachykardia, zapalenie błony śluzowej nosa,
moczenie, wielomocz, zaburzenia czynności seksualnych, zmęczenie; rzadko (<1%)
obserwowane są: bóle mięśniowe, drgawki, szumy uszne, euforia, zwiększenie
libido, kaszel, złe samopoczucie. W trakcie leczenia może wystąpić
hiponatremia i zespół zaburzonego wydzielania ADH (hormonu antydiuretycznego);
objawy te ustępują zwykle po zmniejszeniu dawki lub odstawieniu leku. U około
0,2% pacjentów może dojść do wystąpienia manii lub hipomanii. Po długotrwałym
stosowaniu, nagłe przerwanie podawania leku może wywołać u niektórych
pacjentów objawy odstawienne: zawroty głowy, parestezje, ból głowy, niepokój,
nudności, drżenia mięśniowe. W rzadkich przypadkach informowano o wystąpieniu
zespołu serotoninowego.
Interakcje
Citalopram jest słabym inhibitorem izoenzymów cytochromu: CYP1A2, CYP2D6 i
CYP2C19, natomiast nie wpływa hamująco na CYP3A4. Citalopram, z kolei, jest
metabolizowany głównie przy udziale CYP3A4 oraz CYP2C19 oraz w mniejszym
stopniu CYP2D6. Inhibitory CYP2D6 w niewielkim stopniu spowalniają metabolizm
citalopramu, co jednak w pewnych sytuacjach może mieć znaczenie kliniczne.
Silne inhibitory CYP3A4 (ketokonazol, itrakonazol i antybiotyki makrolidowe) i
CYP2C19 (omeprazol) mogą zmniejszyć klirens citalopramu. Podobną drogą
cymetydyna może zwiększać stężenie citalopramu we krwi, a citalopram stężenie
metoprololu, imipraminy i dezipraminy. Jednoczesne przyjmowanie lub zachodzące
na siebie leczenie citalopramem i inhibitorem MAO (klorgilina, iproniazyd,
izokarboksazyd, moklobemid, nialamid, fenelzyna, prokarbazyna, selegilina,
toloksaton, tranylcypromina) wpływa toksycznie na o.u.n. i może powodować
wystąpienie zespołu serotoninowego - nie wolno stosować łącznie oraz odczekać
co najmniej 2 tyg. od przerwania podawania inhibitorów MAO do rozpoczęcia
leczenia citalopramem jak również odczekać 2 tyg. po przerwaniu leczenia
citalopramem przed rozpoczęciem leczenia inhibitorami MAO. Jednoczesne
stosowanie z agonistami receptorów serotoninowych (np. sumatriptan,
naratriptan, rizatriptan, zolmitriptan), buspironem, sibutraminą, aminami
sympatomimetycznymi o pośrednim mechanizmie działania (fenfluramina,
deksfenfluramina) może potencjalnie spowodować wystąpienie zespołu
serotoninowego - nie należy stosować jednocześnie. Jednoczesne przyjmowanie
cymetydyny i citalopramu powoduje zmniejszenie klirensu citalopramu o około
40% - nie jest wskazane jednoczesne stosowanie obu leków. Citalopram powoduje
wydłużenie okresu półtrwania dezipraminy, głównego metabolitu imipraminy -
należy zachować szczególną ostrożność w przypadku podawania obu leków.
Pochodne fenotiazyny mogą zwiększać stężenie citalopramu we krwi. Nie
stwierdzono istotnych klinicznie interakcji farmakokinetycznych podczas
równoczesnego podawania citalopramu z takimi lekami jak: karbamazepina,
digoksyna, haloperidol, lewomepromazyna, perfenazyna, tiorydazyna, warfaryna,
zuklopentiksol.
Dawkowanie
Doustnie. Dorośli: zalecana dawka wynosi 20 mg raz na dobę. W indywidualnych
przypadkach dawkę można zwiększyć maksymalnie do 60 mg na dobę. Lek może być
przyjmowany o różnej porze dnia; pokarm nie wpływa na wchłanianie i działanie
leku. U osób w podeszłym wieku zalecana dawka dobowa wynosi 20 mg, w
indywidualnych przypadkach dawkę można zwiększyć maksymalnie do 40 mg na dobę.
U pacjentów z niewydolnością wątroby dawkę należy zmniejszyć do minimalnej
zalecanej. U pacjentów z łagodnym i umiarkowanym zaburzeniem czynności nerek
zwykle nie ma potrzeby zmiany dawkowania.
Pierwsze objawy poprawy stanu klinicznego depresji pojawiają się zazwyczaj w
1-2 tyg. przyjmowania leku; maksymalne działanie obse
