dobrowoj
11.08.05, 11:49
W bieżącym roku, głównie za sprawą wyborów parlamentarnych w Czechach i na
Słowacji, zaobserwować możemy początek rozwoju ciekawego zjawiska
politycznego, jakim był sukces wyborczy czeskiej i słowackiej partii
komunistycznej. Stosunkowo młodych partii, które zrywają zarówno z etosem
współczesnej socjaldemokracji europejskiej, jak i z niedemokratycznym
dziedzictwem partii komunistycznych z czasów 1945 - 89. Do tego nurtu należą
też zdecydowanie ugrupowania z Ukrainy i Rosji, które co prawda w minionym
dziesięcioleciu znalazły ugruntowane miejsce w krajobrazie politycznym swoich
krajów, ale głoszą bardzo podobne idee do stronnictw zza naszych południowych
granic. Stąd też chciałbym w nieco syntetyczny sposób przedstawić te nowe dla
współczesnej lewicy zjawisko, które roboczo możemy nazwać właśnie
neokomunizmem.
Programy tych stronnictw nie są wbrew pozorom zbiorem nostalgicznych
wspomnień o "złotej epoce pierwszych sekretarzy", ale jak najbardziej aktualną
próbą twórczej i intelektualnej krytyki wprowadzanych w krajach byłego Bloku
Wschodniego od początku lat 90. tzw. przemian ustrojowych i współczesnych
procesów ogólnoświatowych. Sądzę więc, że przynajmniej choć z tego powodu
warto się tym zjawiskiem bliżej zainteresować.
Na samym początku należałoby wyszczególnić te najważniejsze ugrupowania. Są
to Komunistyczna Partia Czech i Moraw (KSCM) na czele z Miroslavem
Grebenićkiem, Komunistyczna Partia Słowacji (KSS) której przewodniczy Jozef
Śevc. Na Ukrainie nurt komunistycznej lewicy reprezentuje Komunistyczna Partia
Ukrainy (KPU) Petro Symonenki, w Rosji zaś najważniejsze ugrupowania tego
nurtu to Komunistyczna Partia Federacji Rosyjskiej (KPRF) Giennadija Ziuganowa
oraz bardziej radykalna, Rosyjska Komunistyczna Partia Robotnicza (RKPR)
Wiktora Anpfiłowa.
Po ostatnich wyborach, czescy komuniści dysponują 41 miejscami w parlamencie
i są trzecią co do wielkości siłą reprezentowaną w 200 osobowej niższej izbie
czeskiego parlamentu.
Również sukcesem wyborczym zakończył się start we wrześniowych wyborach
komunistów słowackich, którzy debiutują w jednoizbowej Radzie Narodowej
Republiki Słowackiej, dysponując 11 fotelami (na 150 miejsc) . Co bardzo
ciekawe i znamienne, KSS zmiotła z forum parlamentu socjaldemokratyczną SDL,
której zapewne nie wyszedł na zdrowie udział w szerokiej, "antymecziarowskiej"
koalicji tworzącej rząd Mikulasza Dzurindy w czasie poprzedniej kadencji Rady
Narodowej. W wyborach w 1998 r. SDL zdobyła bowiem około 14 % głosów, teraz z
jednoprocentowym poparciem pozostała poza parlamentem.
Na Ukrainie, po tegorocznych wyborach, komuniści są drugim co do wielkości
ugrupowaniem z 66 posłami. Mimo sukcesów prezydenta Władymira Putina i jego
partyjnego ramienia - Jedinstwa, ugrupowanie Ziuganowa jest nadal
najliczniejszą frakcją Dumy, choć ostatnio, jeden z prominentnych członków
KPRF i zarazem przewodniczący Dumy, Giennadij Sielieznow zapowiedział
utworzenie nowego, bardziej umiarkowanego ugrupowania lewicowego.
Założycieli ugrupowań narodowo - lewicowych można podzielić na dwie kategorie
- pierwszą będą byli członkowie partii komunistycznych przed 1989 r., którzy
na początku lat 90. utworzyli nowe programy polityczne, przystosowane do
zmienionej, pluralistycznej rzeczywistości. Działacze ci nie należeli nigdy,
jak np. docent filozofii Grebenicek do pierwszego garnituru aktywistów dawnych
kompartii, a nawet byli często odsuwani w bok z uwagi na swoje niezależne
poglądy. Drugą grupą są nowi działacze, nie mający w czasach rządów
monopartyjnych związków z polityką. Słowaccy komuniści założyli KSS w 1992 r.,
jeszcze przed formalnym rozpadem Czechosłowacji i w swoich dokumentach
programowych odcinają się od wszelkich niedemokratycznych praktyk byłej KPCz
przy jednoczesnym podkreśleniu wszystkich pozytywnych doświadczeń związanych z
budową socjalizmu na Słowacji. Podobne stwierdzenia znajdziemy w dokumentach
innych partii komunistycznych.
Można więc wysnuć wniosek, że partie komunistyczne Europy Środkowowschodniej
akceptują ustrojowe pryncypia systemu demokracji parlamentarnej przy
jednoczesnej miażdżącej krytyce liberalnej struktury gospodarki i duchowo -
materialnej kondycji swoich społeczeństw.
Program ugrupowań komunistycznych można podzielić na dwie płaszczyzny -
negatywnego opisu, swoistej diagnozy sytuacji i pozytywnej propozycji zmian.
Wiele z tych analiz na pewno zainteresuje i zaskoczy ludzi obozu narodowego.
Podstawowymi kwestiami zainteresowania ugrupowań niekoniunkturalnej lewicy
jest prowadzona od początku lat 90. polityka przemian ustrojowych, których
sposób i kierunek określają mianem narodowej i ogólnoludzkiej tragedii.
Głównym zaś punktem tej tragedii jest tzw. powszechna prywatyzacja, zgodnie
nazywana przez sąsiadów z południa i ze wschodu procesem kryminogennym i
godzącym we wszystkie żywotne interesy narodowe. Masowa wyprzedaż majątku
narodowego, czy to za pomocą tzw. prywatyzacji kuponowej czy zwykłej sprzedaży
podmiotom zagranicznym na zasadzie "jak najszybciej i jak najtaniej" jest dla
narodowych komunistów nie do przyjęcia i podstawowym źródłem wszelkich innych
patologii gospodarczych jak masowa pauperyzacja ludności, wzrost bezrobocia i
cen, upadek produkcji i rodzimej myśli technicznej. Zdecydowane "nie" mówią
komuniści wyprzedaży ziemi cudzoziemcom, nazywając ów proces prostą drogą do
uzależnienia ich krajów od obcych państw i stworzenia z nich rezerwuaru taniej
ziemi i siły roboczej, czyli w konsekwencji do statusu kolonii. Podobnie rzecz
się ma z wyprzedażą banków i zadłużaniem zagranicznym. Masowy napływ obcego
kapitału prowadzi według komunistów słowackich do pozbawienia Słowaków
jakiegokolwiek wpływu na własną gospodarkę. Zagraniczne koncerny bez żadnego
sentymentu likwidują stojące im na drodze krajowe przedsiębiorstwa, ich
infrastrukturę i zasoby ludzkie. Co gorsza, liberalny ustrój ekonomiczny daje
wyraźne preferencje inwestorom zagranicznym.
Zdecydowanie negatywne stanowisko zajmują komuniści wobec realizowania
jakichkolwiek tzw. programów dostosowawczych Międzynarodowego Funduszu
Walutowego oraz przyjmowania rad i pomocy od różnego rodzaju międzynarodowych
fundacji na rzecz "społeczeństwa otwartego" i "wolnego rynku" spod znaku
George`a Sorosa.
Wyjątkowo dużo uwagi poświęcają komuniści współczesnym procesom globalizacji,
która słusznie zresztą stanowi centrum metapolitycznych i filozoficznych
zainteresowań liderów tych partii. Oczywiście proces ten oceniają zdecydowanie
negatywnie. Przy jego analizie posługują się narzędziami metodologii
marksistowskiej.. W swoim obszernym szkicu pt. Globalizacja*, Giennadij
Ziuganow uważa, że filozofia Marksa doskonale przewidziała globalizację, która
to ma kilka aspektów.
Pierwszym z nich jest aspekt gospodarczy. Ziuganow nazywa globalizację wprost
ostatnim i doskonałym stadium imperializmu. Polega on na koncentracji i
rozroście olbrzymich monopoli ekonomicznych, reprezentowanych przez
przekształcane w wyniku wielu fuzji wielkie korporacje międzynarodowe. Na
"międzynarodowe", tj. amerykańsko - japońsko - brytyjsko - niemiecko -
francuskie molochy ekonomiczne przypada prawie 90 % aktywności gospodarczej na
światowych rynkach. Skutkiem tego stanu jest szybka symbioza kapitału
bankowego i przemysłowego, który najczęściej staje się kapitałem
spekulacyjnym, o niewiadomych właścicielach i celach. Postulowane przez
mondialistyczne elity "przecięcie powiązań miedzy polityką a gospodarką"
stanowi końcowy efekt tego procesu, polegający na pozbawieniu instrumentów
oddziaływania na gospodarkę przez państwa narodowe, a w konsekwencji utratę
realnej władzy polityków i rządów na rzecz korumpujących je gospodarczych
lobbies.
Globalizacja ma tez według Ziuganowa oblicze geopolityczne i kulturowe. I w
tym wypadku diagnoza ta jest zaskakująco trafna. Ziuganow krytykuje kilka jego
zdaniem wiodących prądów filozoficzno - politycznych epoki globalizacji. Są
ni