Sprawiedliwi

[janusz2_]

www.sprawiedliwi.org.pl/
Wiele osobistych historii (zarówno osób ukrywanych jak i
ukrywających).
Kawał bardzo ludzkiej histori - tragedi, dramatu i poświęcenia.
Jedna z wielu:
www.sprawiedliwi.org.pl/?id=56&a=osobalist&cid=4&akc=UKRYWANI
"Rodzina Pysków pochodzi z Drohobycza. Wraz z wkroczeniem do miasta
Niemców rozpoczęły się prześladowania Żydów. (...)
W czerwcu 1943 r., kiedy Niemcy rozpoczęli likwidację drohobyckiego
getta, do rodziny Pysków zaczęli zgłaszać się znajomi Żydzi
szukający schronienia. Pierwsi przyszli Herbert i Dora Pomeranz –
ich przedwojenni sąsiedzi. Herbert był niewidomy. Dora jako jedyna
z ukrywających się opuszczała kryjówkę. Pomagała wówczas w domu,
np. przygotowując z panią Marią posiłki.
Po nich zaczęli się zgłaszać kolejni znajomi rodziny. Pyskowie
nikomu nie odmówili pomocy. Do sierpnia 1944 r., kiedy do miasta
wkroczyli Rosjanie, w ich domu ukrywało się około trzydziestu osób.
(...)"

www.sprawiedliwi.org.pl/?cid=3
"Izraelski Instytut Pamięci Ofiar i Bohaterów Holokaustu Yad Vashem
zainicjował na początku lat 60. wielką akcję upamiętniania tych
osób, które w czasie drugiej wojny światowej ratowały Żydów z
narażeniem własnego życia. Najpierw, w 1962 r., na wzgórzu w
Jerozolimie stworzono aleję drzewek upamiętniających takie osoby
(do dzisiaj zasadzono ich ponad 2000). (...)"

Sprawiedliwi.

[pan.scan]

Moi dziadkowie. Mieli szczęście, bo żyli na uboczu, z dala od
wścibskich sąsiadów...
W specjalnie przygotowanym schowku przechowywali trzech Sąsiadów,
przez prawie 2 lata. Jeden z nich wyciągnął poźniej Dziadka z
NKWDowskiej katowni.
Piękni ludzie, marne czasy. Ech, łza się kręci.

MATUSZEWSKI, Jan
MATUSZEWSKI, Stefania, wife

www.savingjews.org/righteous/mv.htm

[janusz2_]

pan.scan napisał:

> Moi dziadkowie. Mieli szczęście, bo żyli na uboczu, z dala od
> wścibskich sąsiadów...
> W specjalnie przygotowanym schowku przechowywali trzech Sąsiadów,
> przez prawie 2 lata. Jeden z nich wyciągnął poźniej Dziadka z
> NKWDowskiej katowni.
> Piękni ludzie, marne czasy. Ech, łza się kręci.
>
> MATUSZEWSKI, Jan
> MATUSZEWSKI, Stefania, wife
>
> www.savingjews.org/righteous/mv.htm

Heroiczne czyny... Czapki z głów...

Masz możliwość uzupełnienia tego zbioru świadectw o historię swoich
dziadków
www.sprawiedliwi.org.pl/?lt=M&cid=4

[pan.scan]

Ha, jaka byłaby ta historia? Oficjalny opis jest w Yad Vashem, zaś
Dziadek w zasadzie o tym nie wspominał, bo uważał, że zrobił coś, co
należało do każdego człowieka (nie był specjalnie wierzący w
przeciwieństwie do Babki) i szlus.

Okpił okupanta, gdyż był manualnie sprytny i to zawsze stanowiło dla
niego radosne wyzwanie. Szwab kochał czystość, zaś dziadek urządził
Żydom piwnicę (z radiem na kryształki wewnątrz onej zresztą) w
wykopie pod świńskim chlewem, gdzie koryto dla zadawania paszy,
sterowane z domu, otwierało wyjście ze skrytki. A ponieważ domek na
odludziu był, to i Żydzi conocnie krótkiego spaceru zażywali.

Ale Dziadek jeśli opowiadał, to o pierwszoliniowych bolszewikach ze
sztrafnych batalionow, którzy chcieli go razstriela't za burżujskie
meble i działalność w AK (to również z obywatelskiego donosu), a
poczęstowani odiekołonem wycinali hołubce pod dźwięki mandoliny, w
której Dziadek był biegły. No i paaszli na Berli, germańca ubijat'..

Jeśli mówił, to o żalu do sąsiada NN, granatowego policjanta, który
jego córkę i syna doprowadził (z sąsiedzkiego "obowiązku" zresztą)do
gestapo i przez Majdanek do Oświęcimia. Nie wrócili, zaś Dziadek na
filmach z Niemcami w roli podrzędnej zaciskał zęby, gryzł pięści i
krzyczał do aktorów "zabij sqrwysyna". Byłem z nim w kinie "Bałtyk"
kilkakrotnie i mocno sie solidaryzowałem.

Z 3 uratowanych Sąsiadów jeden zmarł wkrótce po wejściu bolszewikow,
drugiego zabili sąsiedzi (był przedwojennym jubilerem, szukano u
niego kosztowności), o uratowaniu trzeciego zaświadczył jego syn, z
Kanady. I pewnie by tego nie było, gdyby nie Shoah Lanzmanna, gdzie
wqrwiony na postponowanie(?) Polaków mój ojciec opisał całą story
swego teścia do Żydowskiego Inst. Historycznego. (n.b. - z Lanzmanem
w zasadzie zgadzam się).

Medal, z brązu, plastycznie ładny. Dyplom podobnie.
A Dziadek? - zawsze, po trzecim głębszym, kupował mi kolarkę taką,
jaką miał Staszek Królak. W końcu podobną kupiłem sobie sam.
Na grób Dziadków jeżdzę corocznie, choć to dość daleko. Kocham ich.

[dana33]

byli wyjatkowymi ludzmi scanie....
nu, zyja dalej w swoich dzieciach i wnukach...

[janusz2_]

pan.scan napisał:

> Ha, jaka byłaby ta historia? Oficjalny opis jest w Yad Vashem,
zaś
> Dziadek w zasadzie o tym nie wspominał, bo uważał, że zrobił coś,
co
> należało do każdego człowieka (nie był specjalnie wierzący w
> przeciwieństwie do Babki) i szlus. (...)

No własnie taka historia jaką opisałaś. Gdzie "codzienny heroizm"
stykał się z "codziennym sku..syństwem", którego zawsze jest zbyt
wiele.
Może, dzięki takim historiom łatwiej byłoby większej liczbie ludzi,
za Herbertem, powiedzieć "tak-tak, nie-nie".
I łatwiej byłoby o refleksję na temat tych, którzy w różnych
trudnych czasach (czy to "hitlerowskich" czy bliższego nam czasowo
totalitarnego PRL-u) umieją zachować "codzienny heroizm" lub,
niestety, wybierają "codzienne sku..syństwo" służenia
totalitaryzmowi. I może nawet tak aktualna dyskusja nt. ubeckich
kapusiów byłaby dzięki temu prostsza.
Wszak "historia jest nauczycielką życia".

:-)

[aaki]

bohaterski dziadek panascana i reszta niebohaterskich dziadków opisana przez lanzmana

[funstein]

jedna tylko refleksja mi sie nasuwa jak czytam o Sprawiedliwych.
Dobro do czlowieka wraca. Czasem 500 krotnie, czasem wiecej.
Szkoda, ze czasami nie zdazy.