Michel Houellebecq "Cząstki elementarne"

[hansgrubber]

1. Rzecz nienowa ale przeglądając forum nie znalazłem szczególnie burzliwej
dyskusji.
2. Jestem w połowie lektury, może ktoś ma rzecz przemyślaną i gotową?

[a.adas]

w końcu! Się odważyłem. I trzeba przyznać - było warto. Facet jest naprawdę
przenikliwy, nawet gdy jest nieznośnie okropny

Coś w tym stylu mi przyszło do głowy po przeczytaniu, a było to miesięcy temu
kilka. Dłuuuugo nie potrafiłem się zabrać do tej książki, a jednak warto było...
To ważna powieść, nie zła czy dobra, ważna. Choć mam poczucie mcdonaldyzacji
(jaki Francuz nie obraziłby się za to porównanie?), i teraz pytanie za 100
punktów: literatury czy jednak życia?

Literacko niczym naprawdę specjalnym "Cząstki elementarne" na pewno nie są,
fabularnie wzbudzają podwójną kontrowersję ("estetyczną" i "naukową"), ale
diagnoza, nawet jeśli przerysowana (czy jest przerysowana?) wali po głowie. I
niżej, coraz niżej i coraz mocniej. Aż wszystko traci sens. Pobudka, czas do pracy.

[broch]

moja opinia tutaj:
forum.gazeta.pl/forum/w,151,81192492,81346914,Re_houellebecq_.html
no i caly watek o Francuzie

[hansgrubber]

Dzięki ponieważ doczytuje to jeszcze chwile się wstrzymam.

[stachkonwa]

Ja się z podlinkowana opinią kompeltnie nie zgadzam i mam wrażenie,
że autor opinii nie bardzo rozumie pojęcie "ironia". To bardzo ważna
książka, wbrew pozorom konserwatywna w przesłaniu.

[broch]

eee tam.

"As a piece of writing, ''The Elementary Particles'' feels like a bad,
self-conscious pastiche of Camus, Foucault and Bret Easton Ellis." - NYT
i to jest wlasnie to. ironia, pastich to tez sztuka - talent ktorego brak
Francuzowi. Absurdalna krytyka pokolenia 68' budzaca wylacznie politowanie.
Moim zdaniem facet mial ciezkie dziecinstwo, tata pewnie go nie bil, ale jakies
klopoty musialy wytracic z rownowagi malego Michalka. No i teraz trzeba wypociny
czytac (dzieki Bogu to nie jest lektura obowiazkowa).

[hansgrubber]

Muszę przeczytac po raz drugi. Poki co czuję się dosyc
bezradny. "Platfoma" przy tym to betka.

[alexanderson]

Bardzo lubię i cenię tego pisarza, choć może nie tyle jako pisarza
właśnie, ale jako "diagnostę". Literacko jego książki ustawiłbym w
kolejności chronologicznej: najlepsze jest "Poszerzenie pola walki",
najgorsza "Możliwość wyspy", która swoją wizją przyszłości
i "zastąpienia ludzkości przez nowy gatunek" koresponduje
z "Cząstkami". Osobiście trudno mi się nie identyfikować ze
zmęczonymi i rozczarowanymi bohaterami Houellebecqa - to
bardzo "mój" pisarz...

[hansgrubber]

A mógłbyś coś więcej? To wizja współczesnej dekadencji? Manifest nihilizmu?
Konserwatywna krytyka współczesności?

[morgen_stern]

Cóż, czyta się znakomicie, pochłonęłam jednym tchem i Platformę, i Cząstki,
bawiąc się przy tym setnie, ale kupuję u niego tylko tę polityczną niepokorę i
chwilami bardzo błyskotliwe uwagi na tematy społeczno - obyczajowe.

Historie miłosne, opisy trój- i wielokątów, zabaw sm i ogólnie wszystkiego, co
dotyka sfer seksualnych rozczulająco naiwne, tak iście po męsku :) choć trzeba
przyznać, że przyjemnie poczytać krwiste i mięsiste "momenty".

[hansgrubber]

Naiwne? :)

[morgen_stern]

Jego wyobrażenia na temat kobiecej seksualności są rozbrajające, a już opowieści
z mchu i paproci, czyli z "klubów sado-maso" rozbawiły mnie niemal do łez ;) no
ale cóż - każdy pisarz ma tam jakieś swoje tęsknoty i fantazmaty :)

[hansgrubber]

Opowieść z klubu SM jest tylko pewnym znakiem, pokazuje jakiś kres poszukiwań, w
świecie w którym "seks jest jedynym mitem". Myślę też że są różne kobiece
seksualności.

[morgen_stern]

Ale niech te znaki mają jakiś sens, no jak cię mogę, przecież to są jakieś
koszmarne bzdury.

A kobiecą seksualność pan Michel zna tylko jedną - wszystkie pierwszoplanowe
kobiety w Cząstkach i Platformie są jakby cięte z szablonu. Łagodne, jakieś
takie nienerwowe, prostolinijne i marzące tylko o tym, żeby głównemu bohaterowi
zrobić przyjemność, niemal altruistycznie - czekałam tylko, aż któraś dostanie
orgazmu podczas fellatio. Na szczęście orgazmy miewały niemal co chwila :)

W Cząstkach uderzył mnie tekst jego ukochanej, zapomniałam imienia, która bez
mrugnięcia powieką i szczerze opowiadała o swoich obwisłych wargach sromowych -
nie wierzę, po prostu NIE WIERZĘ, żeby powiedziała coś takiego jakaś kobieta.

Mam wrażenie, że on nawet nie próbował zrozumieć kobiet, po prostu sobie
pobajdurzył o jakimś ideale ze swoich męskich snów.

Tego elementu jego twórczości za chiny nie kupuję, pozostałość robi duże wrażenie.

[hansgrubber]

1. Nie bardzo wiem co jest bzdurą bo opis klubu SM jest przyczynkarski i nie
aspiruje do objawienia całej prawdy o zjawisku.
2. Też zwróciłem uwagę na to jak są "budowane" postacie kobiet, być może to
jakiś klucz do sensu tej narracji ale czy są rzeczywiście identyczne? Janine
matka Bruna z "Cząstek" (choć może to nie nie pierwszoplanowa postać) różni się
jednak od Valerie z "Platformy". Mam jednak wrażenie, że jedynymi postaciami
które mają uczucia wyższe są właśnie kobiety. I orgazmy nic tu nie mają do rzeczy.

[morgen_stern]

To fakt, że kobietami się zachwyca, dość jawnie nawet.
Ale pozwolisz, że będę się upierała przy swoim zdaniu. Nie wymagam, żeby autor
zamieścił dokładną genezę zjawiska sm, ale wypisywanie bzdur ma swoje granice.
Tak, czepiam się :)

[hansgrubber]

W tej sprawie jeszcze skrzyżujemy miecze. :) Ale uważam, że ten krótki epizod
nie ma znaczenia dla sensu powieści, nie warto kruszyć kopii.

[barszcz.sosnowskiego]

Skoro piszesz, że Houellebecq pisze bzdury o klubach SM, należałoby to jakoś
umotywować. Inaczej sprowadza się to do głupot i czepiania się. Taka (Twoja)
kobieca natura?

[morgen_stern]

Krótko mówiąc autor myli złożone i wieloelementowe zjawisko, jakim jest bdsm z
sadystami i masochistami, co jest dość powszechnym błędem ludzi nie siedzących w
temacie. Nie polega to tylko na sprawianiu sobie i przyjmowaniu bólu. To tak,
jakby powiedzieć, że seks między dwojgiem ludzi przeciwnej płci polega tylko i
wyłącznie na włożeniu członka do pochwy i wsio.
Wystarczy, więcej sobie można bez problemu wyguglać ;)

Oczywiście, że to drobiazg, ale jak pisał hans, dla niego to był jakby symbol
ostatecznego upadku seksualności człowieka, czegoś maksymalnie odhumanizowanego.
A jest to zakłamanie, zasugerowałabym śmiałą pewnie dla niektórych tezę, że w
bdsm relacje psychiczne między uczestnikami są silniejsze, głębsze i bardziej
spektakularne, jeśli mogę użyć tego słowa, niż w analogicznym "zwykłym" seksie
dwojga ludzi. Oprócz pożądania i podniecenia seksualnego pojawia się cała masa
innych odczuć, ale to temat - rzeka, więc zakończę te wywody :)

[hansgrubber]

Nic takiego nie pisałem. Uważam ten fragment za mało znaczący.

[stachkonwa]

Bardzo dobra książka. Niby krytyka "pokolenia 68", ale w istocie
oddaje uniwersalne podświadome pragnienia i lęki.

[prazanka44]

Dla zainteresowanych postacią Michela Huellebecka: istnieje wydana w Polsce jego
biografia pióra Denisa Demonpiona. Dzieciństwo rzeczywiście niewesołe - rodzice
rozwiedzeni, nie zanadto przejmujący się swą latoroślą. Chłopiec czuł się
bardziej niż z nimi związany z dziadkami, u których mieszkał. Autor biografii
nie wykazuje sympatii do swego bohatera, opisuje go z dystansem.
Ja nie przepadam za książkami M.H. Doceniam jego zjadliwe, przenikliwe
spojrzenie na społeczeństwo Zachodu, ale czytając odnoszę wrażenie, że słucham
śpiewu człowieka pozbawionego słuchu - są wszystkie słowa, ale nie ma melodii,
szczególnie w opisach stosunków uczuciowych.

[alexanderson]

prazanka44 napisała:

> czytając odnoszę wrażenie, że słucham śpiewu człowieka
pozbawionego słuchu - są wszystkie słowa, ale nie ma melodii,
szczególnie w opisach stosunków uczuciowych.

A ja myślę, że sam sposób narracji, forma książek tego autora, jego
sposób mówienia są także obrazem współczesnej cywilizacji,
znamionują bezsilność, rozkład, wyczerpanie, zmęczenie:

"(...) postępujące zanikanie relacji międzyludzkich nie pozostaje
bez wpływu na problematykę powieści. Jak w obecnej sytuacji
posługiwać się narracją gwałtownych namiętności, które trwają przez
lata i czasami odciskają piętno na kolejnych pokoleniach? Jesteśmy
daleko od "Wichrowych Wzgórz", delikatnie mówiąc. Forma powieściowa
nie jest jeszcze gotowa, by opisać obojętność i nicość; trzeba by
wymyślić bardziej bezbarwny sposób wyrazu, bardziej zwięzły i
bardziej monotonny"
[Michel Houellebecq, Poszerzenie pola walki. Przeł. E. Wieleżyńska].

[hansgrubber]

Na razie interpretacja zwłąszcza "Cząstek" - w mniejszym
stopniu "Platformy" mi sie nie ułożyła ale jakieś spostrzeżenia mam -
jest to jakaś forma wspołczesnej dekadencji, jedynym mistem jest
seks, uderzajaca jest atrofia miłości - oni nawet nie sa zazdrośni,
najszczęśliwszym okresem życia jest dzieciństwo. Itd.

[prazanka44]

Alexanderson, masz rację, ale to mi nie przeszkadza nie lubić Houelle-
becqa. Jak dla mnie jest on myślicielem, dobrym rzemieślnikiem, a nie
artystą. Wolę np Celinea, kt-go twórczość też nie jest wesoła.

[hansgrubber]

Ok ale to liryczna deklaracja a mi marzy się chwyt byka za rogi.

[stachkonwa]

"Forma powieściowa
nie jest jeszcze gotowa, by opisać obojętność i nicość; trzeba by
wymyślić bardziej bezbarwny sposób wyrazu, bardziej zwięzły i
bardziej monotonny"

Oj, to zaskakująca deklaracja. A co na to czytelnik?

[alexanderson]

Czytelnik alexanderson świetnie się w tym odnajduje i sam nawet to
praktykuje... ;-)

[stachkonwa]

Ale przyznaj, że jest w tym cytacie jakiś dziwny paradoks...Ja
oczywiście tez lubuię ksiązki tego pana, co napisałem wyżej.

[be-links]

TAk odebrałam Cząstki.
Autor z własnych braków emocjonalnych uczynił diagnozę społeczną.

Przy 30 opisie masturbacji już jedynie odruch wymiotny, , a przy
długaśnych wtrętach naukowych brata bohatera również. To jest
zaledwie upozowane na wielką sztukę i nic więcej.

[alexanderson]

Te rzekome opisy to lakoniczne, pojedyncze zdania. Nie uważam też,
że to (autentyczna lub upozowana) "wielka sztuka". Ale to ważna
książka...

[hansgrubber]

Przy pierwszej lekturze bylem zainteresowany, zafrasowany i zaczarowany. Po
drugiej widzę "szycia" i niekonsekwencje - przede wszystkim mało mnie
przekonuje, że bohaterowie są typowymi postaciami epoki. Jest to powiedziane ale
nie pokazane. Ten nadmiar porno-erotyzmu mi jakoś nie przeszkadza - bo akurat to
spostrzeżenie o rozerotyzowaniu świata Zachodniego jest raczej prawdziwe - ale
nie bardzo łapie sens niektórych wstawek naukowych czy raczej naukawych. Drażni
też coś co ja nazwałbym manieryzmem - dlaczego bohater nazywa się Dzierżyński?
Jaki jest sens takiego właśnie nazwiska które niesie określone skojarzenia - jak
się zdaje kompletnie martwe w tym wypadku.

[stachkonwa]

Nazwisko rzeczywiscie jest dobrane kompletnie bez sensu, ale akurat
te "naukawe" wtręty wcale nie wydaja mi się naukawe.

[hansgrubber]

A konkretniej? Proszę.

[prazanka44]

Houellebecq, zapytany na spotkaniu z czytelnikami o Dzierżyńskiego po-
wiedział, że to nazwisko było dla niego po prostu jakimś tam słowiańs-
kim nazwiskiem, bez konkretnych skojarzeń.
A ja lubię, gdy, jak u Gombrowicza, cała teoria siedzi w powieści, tj
w zachowanich bohaterów, a nie jest wyłuszczana w osobnych wywodach.

[stachkonwa]

Wcale nie są naukawe. To konkretna opinia.

[broch]

stachkonwa napisał:

> Wcale nie są naukawe. To konkretna opinia.

z duzym zainteresowaniem czekalem na Twoja odpowiedz (pewnie z tak duzym
zainteresowaniem jak hansgrubber).
Zajmuje sie zawodowo biologia molekularna/genetyka od ponad dwudziestu lat.
Takiego nagromadzenia steku bzdur dawno nie widzialem. Moim zdaniem wiedza
Houellebecqa na temat biologi molekularnej/genetyki/pracy badawczej streszcza
sie w cytowanej wyzej wypowiedzi pana H.:
"Houellebecq, zapytany na spotkaniu z czytelnikami o Dzierżyńskiego po-
wiedział, że to nazwisko było dla niego po prostu jakimś tam słowiańs-
kim nazwiskiem, bez konkretnych skojarzeń."

Houellebecq gdzies tam slyszal slowo genetyka, biologia molekularna socjologia
"bez konkretnych skojarzen". Tak sobie to wyobrazil, no i napisal ksiazke
(jakiekolwiek skojarzenia z faktami sa przypadkowe i nie zamierzone przez
autora). Bardzo odwaznie z jego strony moim zdaniem.


Naukawe w kontekscie Czastek to bardzo delikatne okreslenie.

[stachkonwa]

Lecz przecież to nie jest książka ani odrobinę naukowa. W tych
wywodach chodzi po prostu o obrzydzenie do współczesnej ludzkości
jako takiej, a także o pokazanie, że jej hedonizm samw sobie jest
represyjny ui bolesny, a mozliwości człowieka jako takie wyczerpały
się. Te "naukawe" wtręty to moim zdaniem nic innego jak zabarwione
gorzka ironią nawoływanie do porzucenia świata, w którym liczy się
tylko fizycznośc, kopulacja, rzeczy, pieniądze itd.

> Zajmuje sie zawodowo biologia molekularna/genetyka od ponad
dwudziestu lat.
> Takiego nagromadzenia steku bzdur dawno nie widzialem. Moim
zdaniem wiedza
> Houellebecqa na temat biologi molekularnej/genetyki/pracy
badawczej streszcza
> sie w cytowanej wyzej wypowiedzi pana H.:
> "Houellebecq, zapytany na spotkaniu z czytelnikami o
Dzierżyńskiego po-
> wiedział, że to nazwisko było dla niego po prostu jakimś tam
słowiańs-
> kim nazwiskiem, bez konkretnych skojarzeń."

POszukiwanie scisłości naukowej w "Cząstach elementarnych" jest
nieporozumieniem. Nie o to tu chodzi.

Po zastanowieniu się jestem przekonany, ze nazwisko "Dzierżyński"
pojawia się nieprzypadkowe, a odpowiedź autora jest na zasadzie-
"jakie pytanie, taka odpowiedź". To gra z jego strony.

[prazanka44]

Stachkonwa, co Cię skłania do sądu, że Dzierżyński pojawia się u pana H.
nieprzypadkowo?

[stachkonwa]

A po co mam ci drzwi otwierac? Sama sobie je otwórz.

[broch]

"Wcale nie są naukawe. To konkretna opinia."
"Lecz przecież to nie jest książka ani odrobinę naukowa."

Czy Ty wiesz o czym mowisz, czy nie do konca?

[stachkonwa]

Uściślę. Nie są ani naukowe, ani naukawe, gdyż wcale nie o to tu
chodzi. Pozdrawiam.

[alexanderson]

stachkonwa napisał:
> Ale przyznaj, że jest w tym cytacie jakiś dziwny paradoks...Ja
> oczywiście tez lubuię ksiązki tego pana, co napisałem wyżej.

Przyznaję, że w ogóle nie dostrzegam owego paradoksu...