Najlepsze wydanie Tolkiena

[rysio_pysio]

Do specjalistow-Tolkienologow...
Ktore wydanie trylogii uwazacie za najlepsze?

[eciepecie8]

To znaczy? Najlepsze pod względem jakości papieru i druku?

[rysio_pysio]

Przedewszystkim tlumaczenie (pytam o wydania polskie). Jak rozumiem, najlepsze
jest M. Skibniewwskiej, ale bylo ono poprawiane. Nawet chyba po
wydaniu "kanonicznym" w "kanonie na koniec wieku" jakies poprawki wprowadzal M.
Gumkowski. Czy bedzie to wydanie Muzy z 2002? czy pozniejsze wydania byly
zmieniane?
Istotna jest dla mnie rowniez jakosc publikacji (tzn. ksiazka szyta, na dobrym
papierze, w twardej oprawie).
Jak z wydaniami ilustrowanymi? Te z fotkami z filmu mnie nie interesuja, gdyz
dla mnie film niestety nie oddaje ducha ksiazki.
Moze Pani Eciepecie8 to wystarczy? Prosze o fachowa porade...

Wg mnie Wydawnictwo Amber.

[tumnus2]

Według mnie najlepsze są wydania wydawnictwa Amber, uznane zresztą przez
wydawnictwa z wielu państw Europy. Twarda oprawa, dobry papier i ładne
ilustracyje.

Pomozcie prosze - Najlepsze wydanie Tolkiena

[rysio_pysio]

Bibliofile, pomozcie!
Czy tutaj nikt nie interesuje sie Tolkienem?
Z gory dziekuje za sugestie...

[nchyb]

zajrzyj tu:
forum.gazeta.pl/forum/72,2.html?f=151&w=10071394&v=2&s=0
czyli: Skibniewska tak, Łoziński nie... :-)

[nchyb]

a teraz doczytałam, że pytasz o Skibniewską właśnie.
Przed laty miałam Władcę w 3 tomach, czarna okładka, Skibniewskiej. Wydawnictwa
za cholerę nie mogę sobie przypomnieć, a na allegro tej wersji teraz akurat nie
ma.

Obecnie mam wydanie Muzy z 2002 r, Skibniewskie, red. merytoryczna wspomnianego
Gumkowskiego.

Starego wydania nie mam (ktoś pożyczył na wieczne nieoddanie), więc słowo po
słowie sprawdzić nie mogę. Ale jest dobrze, a edytorski też nie narzekam...

Za to Hobbita mam w wersji Iskier z 1985 r. w twardej oprawie, z zielonkawą
obwolutą. W tej wersji też był WP, wydany w 1981 r...

[titta]

Kwestja przyzwyczajenia. Ja najpierw przeczytalam Lozinskiego (zanim cokolwiek
o tolkienologi sie dowiedzialam) potem orginal, potem Skibniewska...no i zgodze
sie zLozinskim. Nie wszedzie oczywiscie (za duzo przetlumaczyl ;) ale np.
Krasnoludy to wg. mnie pomylka jezykowa...
Ps.
Najlepsze wg. mnie jest brytyjskie wydanie jednotomowe, poprawione.

[Gość: braat1]

Jak nie krasnoludy to co? Krasnale?? Skrzaty??

[Gość: titta]

Krzaty. Tu podpisuje sie pod pomyslem Lozinskiego dwoma rekami.
To slowo ma cos w sobie z zakapturzonego brodacza;)

[nchyb]

> Krzaty. Tu podpisuje sie pod pomyslem Lozinskiego dwoma rekami
rzecz gustu, krasnoludy to duże krasnoludki, a krasnoludki w naszej tradycji są
zadomowione, czego o krzatach nie można powiedzieć. Dla mnie te krzaty to takie
niedorobione skrzaty... :-)

[Gość: titta]

To wszystko zalezy co sie w dziecinstwie czytalo;) Krasnoludek to dla mnie
wymysl komunistycznej unifikacji jezyka, pomijajac juz ze jest czerwony ;) Na
wsi w stodole i pod progiem mieszkaly skrzaty (albo krzaty) albo niebozenta.
Nie byly czerwone.
Jezyk polski mial wiele odmian, wiele mozliwosci wymowy. Krzat o ile sie nie
myle (ale moge sie mylic) byl galicyjski.

[nchyb]

> To wszystko zalezy co sie w dziecinstwie czytalo;) Krasnoludek to dla mnie
> wymysl komunistycznej unifikacji jezyka, pomijajac juz ze jest czerwony ;)
No zobacz, jeszcze o komunie nikomu się nie śniło, a już krasnale istniały i
wcale nie byy czerwone :-)

(...)
Głównym punktem sporu jest problem, jak w języku polskim powinno określać się
rasę, której nazwa w języku angielskim brzmi „dwarves”. Moim
zdaniem „krasnoludowie” lepiej pasuje do określenia tej mężnej, pełnej werwy
rasy niż „krzaty”. Przedrostek „krasny” wcale nie musi
oznaczać „czerwony”. „Słownik wyrazów bliskoznacznych” pod redakcją pana
Stanisława Skorupki podaje, że „krasny” = „zdobiący”, „zdobiony”
lub „wielokolorowy”. A krasnoludy jakby nie patrzeć kochały się w pięknie,
zdobiły swe zbroje, miecze i hełmy, wytwarzały rzeczy cudowne, nie mające
równych wśród wyrobów innych ras. Ponadto, ale jakby nie patrzeć przede
wszystkim, w języku starosłowiańskim krasny oznaczał „dzielny”. Bez komentarza.

Ponadto „krasnoludki” były zakorzenione w świadomości ogółu na długo przed
rozpoczęciem prac przez panią Marię Skibiniewską. Już w wieku XIX (dokładnie w
1896 roku) Maria Konopnicka w baśni „O krasnoludkach i sierotce Marysi” opisała
barwnych, pracowitych pradziadków tolkienowskich krasnali. Co prawda byli oni
mali, mieli czerwone czapeczki, barwne ubiory i parały się pracą w ogródku, a
nie wojaczką. Jeszcze bliższy dzisiejszym krasnoludom ich obraz znajdujemy
w „Królewnie Śnieżce”, gdzie oprócz cech opisanych wyżej jest jeszcze jedna, z
goła nic nie wnosząca zależność. Mianowicie krasnoludki pracowały w kopalni.
Tolkien przedstawił ich w ten sam sposób. Jako lubiących podziemia, ciemność i
mrok.

za:
parmadili.skf.org.pl/sn/gan01.htm
oczywiście, tak naprawdę taka licytyacja nie ma sensu, to sprawa upodobań. Ja
wolę krasnoludy, Ty krzaty. Każdy ma prawo do własnych upodobań :-)

skrzaty lubię, niebożęta jak dla mnie po wsiach mieszkały, szczególnie tych
kresowych, a krzaty to dla mnie niedorobieńce jakieś :-)
pozdrawiam

[Gość: titta]

Sniezki bym nie mieszala bo tam sa "gnoms" czyli ...krasnoludki. I tu wlasnie
istnieje dla mnie roznica. Krasnoludki to male zlosliwe stworki, taka
skarlala wersja skandynawskich troli lesnych (ktore tez maja czerwone stroje i
w prostej lini wywodzi sie od nich Mikolaj a la Coca-cola ;).
Konopnicka to o ile sie nie myle czerpala z tradycji Polesia, Suwalszczyzny
(moze tez Mazowsza) wiec tak dla scislosci nie rozciagala bym tego na cala
Polske ;) (Ja osobiscie np. identyfikuje sie z Galicja). Zgodze sie, ze
pierwotna nazwa krasnoludek chyba nie miala nic wspolnego z czerwonym (a wrecz
smie twierdzic ze jest to nalecialosc skandynawska, gdzie badz co badz spozycie
muchomora bylo wieksze;). Oczywiscie kazdy moze miec swoje pogaldy i "czucie"
takze przy tlumaczeniu. Ale dla mnie osobiscie:
krasnoludek = gnom (wlasnie za sprawa Sniezki, choc jest to sprawa wtorna)
Dwarv = z braku laku dobry...Krzat.
Ps. Czy jest jakies dobre opracowanie systematyki i taksonomi stworzen
basniowych Europy (poza smokami)?

[nchyb]

> Ps. Czy jest jakies dobre opracowanie systematyki i taksonomi stworzen
> basniowych Europy (poza smokami)?
spotkałam się z książką Skrzaty - autorstwo Will Huygen i Rien Poortvliet :
www.allegro.pl/item123186803_skrzaty_poortvliet_huygen_unikat_.html
www.allegro.pl/item116417490_huygen_poortvliet_skrzaty_unikat_ideal_wyd_1.html
ale w rękach jej nie miałam i nie wiem co w środku opisano, jednak to ponoć
dobra encyklopedia krasnali...

[Gość: titta]

Tez mi to do glowy przyszlo po wyslaniu posta. Widzialam ja jednak tylo w
szwedzkim tlumaczeniu. Zainteresuje sie polskim jak bede miec wiecej czasu (za
rok? ;)
Dzieki.

[Gość: titta]

szweckim - oczywiscie. W ogole sorry za ortografie. Nie jest to moja mocna
strona :)

[nchyb]

jednak chyba szwedzkim... :-)

[Gość: titta]

No moze...jak od Szwedow a nie od Szwecji ;)

Swoja droga to i tak polska ortografia w porownaniu z szwedzka to pikus...

[nchyb]

nie znam języka szwedzkiego, więc na tematjego ortografii wypowiadać się nie
mogę, ale mnie zaciekawiłaś. Możesz odrobinę więcej, co takiego jest w tej ich
ortografii?
Pozdrawiam

[fla]

ojej :) dawno temu czytalam te ksiazke, dzis pamietam z niej tylko tyle, ze
wdzięków skrzacich pań nie rujnuje grawitacja

krasnoludy/krzaty - a czemu nie karły?

[paszczakowna1]

Z dwojga złego, lepsze krasnoludy. Krasnoludki przynajmniej mieszkały pod ziemią
(u Konopnickiej, a w końcu to z nią się głównie kojarzą polskiemu czytelnikowi).
Skrzaty to raczej stworzenia domowe. Poza tym, zgrubienie
krasnoludki-->krasnoludy lepiej oddane tolkienowskie dwarfs-->dwarves niż
przeinaczenie skrzaty-->krzaty (acz samo słowo, przyznaję, ma swój wdzięk). No i
krasnoludy Skibniewskiej zasiedziały sie już w polskiej fantasy (Sapkowski, RPG,
tłumaczenia), co też ma swoje znaczenie.

Ale osobiscie, dziwię się, dlaczego tłumacze zaparli się na te przekręcenia. Nie
lepiej to było użyć słowa "karzeł" (jak tłumacz "Narnii")? Jest to dobre
tłumaczenie "dwarf", i jak sobie człowiek uświadomi prawdopodobną etymologię (od
Karola Młota - słowa: król i karzeł mają byc może to samo źródło), odpowiednio
poważne. Chyba najlepsze tłumaczenie staronorweskiego dverg.

Czy ktoś wie, jak sobie z tym radzili tłumacze sag i np Edd?

[Gość: Ryslaw]

W sagach były karły. Podobnież w Nibelungach Wagnera. Ale na przykład w takim
Thorgalu (czerpiącym sporo z mitologii nordyckiej) pojawiły się krasnale. Acz
nie wiem, jak wyglądało to we francuskim oryginale.

Osobiście jestem za krasnoludami. Słowo dobrze brzmiące, zakorzenione,
jednoznacznie kojarzące się z niskimi, brodatymi osobnikami, ryjącymi w ziemi i
kochającymi złoto.

kurduple!!!!!!!!!!!!!!

[abstrakt2003]

O rany, ależ macie problem!
Krasnoludy to świetny pomysł zaakceptowany przez 90% społeczności milośników
fantazy!
Krzaty to neologizm może i poprawny pod względem językowym ale sie nie przyjął
ŹLE BRZMI!

[Gość: muntu]

NIestety nie jestem w kraju, przy moim regale z ulubionymi ksiązkami, wiec nie
podam dokładnie roku, tłumacza itp., ale za najlepsze uważam to stare (czytałem
w 92 lub 93)-czarna oprawa, z tyłu pierścień z napisami, gdzie jeszce były
nietłumaczone imiona bohaterów. Szkoda że po około 3 czytaniach rozpadało sie w
rekach

[profes79]

No niestety to jest problem z ksiazkami klejonymi.

[le_szek]

Gość portalu: muntu napisał(a):

> NIestety nie jestem w kraju, przy moim regale z ulubionymi ksiązkami, wiec nie
> podam dokładnie roku, tłumacza itp., ale za najlepsze uważam to stare (czytałem
>
> w 92 lub 93)-czarna oprawa, z tyłu pierścień z napisami,

Takie w małym formacie? Czytelnik Cia-Books/SVARO, 1990 rok, Maria Skibniewska.
Mój pierwszy komplet "Władcy". Co ciekawe, numeracja stron jest umieszczona od
środka, a nie od brzegu książki.

[Gość: dzuljet]

bezapelacyjnie Skibniewska - ja akurat posiadam to wydanie w tardej pluciennej
oprawie,szyte, w obwolucie..posiada urok sarej ksiegi, nie wypadaja kartki choc
jest juz mocno wiekowe-odziedziczone po rodzicach. probowalam czytac inne
tlumaczenia -niestety bez powodzenia-moim zdaniem nie dorastaja M.do piet.
pozdrawiam.

[Gość: janka]

Zgadzam się w pełni. Pamiętam to bogactwo języka i nastrój który pozwolił mi
pokochać Śródziemię. Ostatnio przerwałam czytanie nowego tłumaczenia zaraz po
"Strider" to Łazik. Uff tego było mi juz za dużo.
Podobno to tłumaczenie jest wierniejsze oryginałowi, ale szczerze mowiąc wolę to
piękniejsze.

definitywnie Łoziński

[Gość: dsa]

najlepsze tlumaczenie. kazdy potwierdzi kto czytal oryginal po angielsku.

[Gość: ret]

:) to był żart, oczywiście

[titta]

To nie byl zart. To naprawde najlepiej oddajace orginal tlumaczenie.

Ps.

[Gość: titta]

Chodzi mi o klimat (a jako kobieta jestam na to wrazliwa;) a nie czesc
leksykalna ;)

[Gość: Ryslaw]

To moze z goblinow zrobmy gobusie, a z orkow - orczatki, a z hobbitow - hobaski?

No bo przeciez brzmi delikatniej...

Kszaty to zalosny neologizm pokazujacy jedynie indolencje leksykalna
lozinskiego, ktory wszystko chcial na sile zmieniac, nie myslac chyba za bardzo
o tym co robi.

[Gość: titta]

Teraz to ty popisales sie indolencja leksykalna.
Nikt nie mowil o brzmieniu bardziej delikatnym.

[Gość: Ryslaw]

Sama pisalas o tym ze kszaty "maja wiecej wdzieku"...

Z mojej strony EOT. Jak ci sie podoba tlumaczenie Lozinskiego, to twoja sprawa.
Krucjaty rozpoczynac nie bede. Moge jedynie wspolczuc.

[Gość: gab]

> To moze z goblinow zrobmy gobusie, a z orkow - orczatki, a z hobbitow - hobaski
> ?
>
> No bo przeciez brzmi delikatniej...
>
> Kszaty to zalosny neologizm pokazujacy jedynie indolencje leksykalna
> lozinskiego, ktory wszystko chcial na sile zmieniac, nie myslac chyba za bardzo
> o tym co robi.

dokladnie tak i pewnie wiekszosc tolkienologow sie z nami zgodzi.

[Gość: Janka]

Już to gzieś pisałam i co z tego? Przecież najważniejsza jest literatura
(najlepiej postudiować po tłumaczeniach Szekspira). A w tłumaczeniu
Skibniewskiej ta książka jest po prostu piękniejsza.

[le_szek]

titta napisała:

> To nie byl zart. To naprawde najlepiej oddajace orginal tlumaczenie.

Taaaak. Zwłaszcza, jeżeli chodzi o tłumaczenie napisu na Pierścieniu. I samego
opisu pierścieni. A co lepiej brzmi: "buty na modłę krosnoludzką" czy "krzatowe
kalosze"?

[Gość: jood]

Łoziński niepotrzebnie wszedł w staropolszczyznę, brzmi sztucznie. Dodatkowo,
według mnie w języku polskim trzeba bardzo uważać z tłumaczeniem nazw i
nazwisk, bo często można się wyłożyć. Na przykład "Bilbo Bagosz" brzmi żenująco
głupio. Symptomatyczny jest fakt, że w zainteresowanych kręgach mówi się o
łozizmach, natomiast o skibniewszczyźnie jakoś nie.

Tłumaczenie według mnie nie musi być wierne - musi byc natomiast dobre. Jeżeli
ktoś chce wiernego tłumaczenia, może wrzucić oryginał do translatora - będzie
przetlumaczone wiernie słowo w słowo.

Łoziński - przykłady proszę

[Gość: zazel]

Ja nie potwierdzam :-)
Czytałem Władcę po polsku kilkanascie razy, po angielsku z pięć. Dwa z kilkunastu to był Łoziński.
Proszę więc, szanowny przedmówco, o podanie przykładów, (nie musi być wiele) w których Łoziński jest lepszy.
Nie twierdzę, że Skiebniewska jest bez wad, ale Łoziński (przy całym szacunku dla jego założeń tłumaczenia) myli się w wielu momentach - nie miał widać doradców co do całości Legendarium i się, kolokwialnie mówiac, kopnął kilka razy. Poza tym nie ma specjalnego usprawiedliwienia dla przekręcania nazw elfickich - rady Tolkiena co do tłumaczenia nazw dotyczyły głownie jęz. Hobbitów i Westronu.

[oranvag]

Szacunku dla tłumaczenia Łozińskiego?! No, nie żartuj! Jakbyś znał historię jego
tłumaczeń (poszukaj w Internecie o jego "Diunie"), to wiedziałbyś, że nie można
mieć do nich szacunku. Ten facet to najprawdopodobniej amator, który wziął się
za tłumaczenia i to w dodatku amator o bardzo wąskich horyzontach. Jak inaczej
wytłumaczysz, że "Orange Bible" przetłumaczył jako "Pomarańczowa Biblia"?

[Gość: zazel]

Pisałem o szacunku dla założeń, które wykłada zdaje się na początku 'Dwóch Wież', w których odwołuje się do wskazówek Tolkiena co do tłumaczeń (tu też można się spierać, bo te wskazówki są niespójne porównując różne teksty i wypowiedzi JRR).

Natomiast jeżeli chodzi o Jerzego Łozińskiego to jest doktorem filozofii UW, aktywnym wykładowcą i dość prominentnym specjalistą w dziedzinie tłumaczeń tekstów filozoficznych (Kanta i Hegla przekładał na przykład). To zapewne te względy spowodowały jego angaż do tłumaczeń Diuny czy Władcy. Nie staram się bronić tego pana, ale kompetencji, przynajmniej formalnych, nie można mu odmówić.

[Gość: Guayar]

Fakt, jeśli idzi o komptencje w tłumaczeniu nie można mu nic zarzucić. Jednakże
tylko w tłumaczeniu tekstów filozoficznych. Był moim wykładowca, stąd wiem, że
ma bardzo szerokie zainteresowania, horyzonty i dobre podejście do człowieka.
Nic jednakże mnie nie przekona do jego tłumaczenia Tolkiena bo po prostu jest
złe. Nie tłumaczy się z założenia nazwiski, ani miejsc, a zmiana zakorzenionych
juz w fantastyce terminów typu: krasnolud jest zdecydowanie nie na miejscu.
Pewne terminy sie utarłuy i takie powinny pozostać mimo iż krasnolud nic z
czerwonym nie ma wspólnego - kto czytał wyjasnienia J.Ł. ten wie o co chodzi. Ja
kupiłem raz książke Tolkiena w jego tłumaczeniu i po przeczytaniu wstępu i
częsci pierwszego rozdziału zostałem zmuszony do zwrotu tego jako bubla (kłopoty
z tym związane to inna historia, ale w końcu przyjęli mi tę książke i zwrócili
kasę). Uważam przez to za jedyne słuszne tłumaczenie M.Skibniewskiej, dopóki
ktoś nie przetłumaczy lepiej tego dzieła.

[titta]

Widzisz -problem lezy w twojej glowie. Przeciwko Lozinskiemu przemawia zasada,
ze nazw nie nalezy tlumaczyc - chyba ze maja znaczenie. Problem w przypadku
Tolkiena jest taki, ze wiekszasc nazw ma znaczenie jedynie w orginalnym
brzmieniu (bo maja podtekst nadajacy charakter caloci). Jako filozof powinien
sobie zdawac sprawe, ze wiekszasc nazw i imion Elfickich jest zaczerpnieta z
bibli i ich ich fleksja albo spolszczenie zaciera ich charakter). O
nieszczesnej Gorzawinie milosiernie nie bede sie rozwodzic.
Ale WIELKI punkt za Kszaty! Krasnoludy sa wielkie, glupie i pokraczne. Kszaty
maja w sobie wiele wdzieku. No i pisac umie lepiej niz inni tlumacze, a to tez
wazne.

[Gość: grundol1]

Po pierwsze w poprawionym tłumaczeniu Łozińskiego przywrócono nazwy orginalne.
Po drugie to co mają nazwy i imiona Elfickie do biblii ??? Jakiej biblii?
Po trzecie to chyba krzaty, a nie kszaty?
Po czwarte to punkt dla Łozińskiego za Łazika.

[Gość: Dev]

Punkt z Łazika? Moim zdaniem to chyba najwieksza tragedia tego tlumaczenia...

[Gość: grundol1]

Dla mnie Obieżyświat to najwieksza pomyłka Skibniewskiej. Nie dosyć, że
idiotycznie brzmi to jeszcze zmienia znaczenie orginału.

[Gość: gab]

a łazik nie brzmi dla ciebie jak pojazd do rajdów po kraterach marsa? no bez
jaj. obieżyświat brzmi dla mnie super. w ogóle tłum. skibniewskiej ma dla mnie
tę przewagę, że jest trochę archaiczne w słownictwie, co genialnie pasuje do
klimatu książki.

[Gość: titta]

Jakiej Bibli? Chmm, jest tylko jedna. Tak wiem, ze jest to szokujace dla wielu
milosnikow fantastyki ale Tolkien jako lingwista nie czerpal jedynie z jezykow
skandynawskich (np. islandzkiego) ale takze wlasnie z jezykow orginalnych
Starego Testamentu, ktory smiem twierdzic bardzo dobrze znal. (Stary Testament,
nie wiemczy znal Hebrajski :). Byl chrzescijaninem, wierzacym chrzescijaninem
(podobnie jak jego przyjaciel C.S Luis) i w jego kosmologi przewija sie wiele
watkow zwiazanych z chrzescijanska moralnoscia i swiatopogladem. Przyklady? Nie
mam wtej chwili pod reka ani Bibli ani Tolkiena ale jak sie czyta to wiele nazw
rzuca sie w oczy.

[Gość: MM]

Ahem, Tolkien wiecej czerpal z finskiego, byl zafascynowany Kalevala, zwlaszcza
w wersji jednego z lokalnych finskich dialektow. Jezyki elfow, zwlaszcza Quenya,
maja typowy rytm i brzmienie jezyka finskiego.
Poza tym, duzo czerpal on z jezyka staroangielskiego (zarowno Old English jak i
Middle English). Trzeba pamietac, ze specjalizowal sie on wlasnie w tym jezyku i
przetlumaczyl wiele tekstow na wspolczesny angielski - m.in. "Sir Gawain and the
Green Knight." Dlatego widac w jego tworczosci wiele elementow staroangielskich
eposow. Duzo wiecej, niz u Lewisa, w ktorego tworczosci przewija sie duzo wiecej
watkow chrzescijanskich.

[Gość: grundol1]

Oj, mylisz się. Jeśli chodzi o języki elfickie to quenya pochodzi od fińskiego,
a sindarin od walijskiego. Z Biblią moze kojarzyć się tylko jedna nazwa (nie
pamietam dokładnie która), ale Tolkien chyba w 'Listach' dementuje ten związek.
Owszem, mitologia tolkienowska jest głeboko chrześcijańska, zwłaszcza ta z
ostatniego okresu (po napisaniu Władcy), ale nazwenictwo nie ma nic wspólnego z
Biblią.

[paszczakowna1]

> Z Biblią moze kojarzyć się tylko jedna nazwa (nie
> pamietam dokładnie która), ale Tolkien chyba w 'Listach' dementuje ten związek.

Moria. Komuś się skojarzyło z krainą Moriah w Biblii (nie wiem jak to po polsku,
nie chce mi się grzebać). Tolkien tłumaczył, że nazwa pochodzi od 'Soria Moria'
w jakiejś sadze.

[Gość: zazel]

Zgadzam się w całej rozciągłości, że Tolkien był głęboko wierzącym chrześcijaninem i, co za tym idzie, znał dobrze Biblię.

Był katolikiem nawet, co w Anglii nieco rzadkie. C.S. Lewis (nie Luis) był jego przyjacielem i Tolkien odegrał dużą rolę w jego ponownym przyjęciu wiary (choć przyjął anglikański protestantyzm, co Tolkiena irytowało).

Zgadzam się, że da się zauważyć podobieństwa między Legendarium a Biblią, choć bardziej nawiązują one do chrześcijańskiej filozofii niż bezpośrednio do Biblii.

Ale z całym szacunkiem, NIE czerpał z języków oryginalnych Starego Testamentu. W ogóle jeżeli czerpał, to głównie zasady gramatyczne (z łaciny, hiszpańskiego, staroagielskiego), ale nie fonetykę, która jest unikalna.

[titta]

Ok, ok. Moze macie racje. Mnie tylko zucilo sie w oczy wiele nazw miejsc i
imion znanych z ksiag histotycznych S.T. Moze to tylko przypadek, nie czytalam
opracowan.

[paszczakowna1]

> Ale z całym szacunkiem, NIE czerpał z języków oryginalnych Starego Testamentu.

Z całym szacunkiem ;-) czerpał, czerpał.Ale nie tam, gdzie titta to widzi.
Khuzdul i Adunaic (czyli numenoranski) mają typową strukturę (i elementy
gramatyczne) języków semickich. Nie Quenya czy Sindarin, oczywiście.

Zresztą, Tolkien znał starohebrajski, tłumaczył księgę Jonasza dla Biblii
Jerozolimskiej.

[Gość: zazel]

Przepraszam, zapędziłem się. Dzięki za sprostowanie :-)

[paszczakowna1]

Czy w poprawionym wydaniu Łozińskiego poprawiono też kwiatki w stylu "Mordoru,
którego moc zwycięży, niechciana" czy nieszczęsny kamień w Pierścieniu? Tu już
nie chodzi o odmienną (błędną IMHO, ale niechta) koncepcję tłumaczenia nazw, czy
nieobeznanie w pozostałej części legendarium Tolkiena (a to juz poważniejsza
sprawa, Skibniewska tej możliwości nie miała, ale Łoziński miał, i nie
skorzystał), ale bardzo poważne przeinaczenia prostego tekstu.

Serio, nie rozumiem jak można twierdzić że "To najlepiej oddajace oryginal
tlumaczenie."

[Gość: Dev]

Oczywiście wszystko jest kwestią gustu. Ja osobiście uważam, że najlepszym
tłumaczeniem jest wersja Skibniewskiej. Łoźiński odpada - kompletnie
nie "trzyma" klimatu oryginalu. I nie sa to tylko moje zdanie - mam znajomego
tlumacza - jednego z najbardziej cenionych specjalistow w dziedzinie tlumaczen
gospodarczych i politycznych, ale majacego bardzo dobrego "nosa", a przede
wszystkim bezblednie znajacego ten jezyk. On takze uwaza, ze tlumaczenie to,
oprocz wielu (!) bledow jezykowych, kompletnie rozmywa cala magie ksiazki w
oryginale. Nazwy faktycznie sa jednym z najwazniejszych elementow budujacych;
prawda jest takze to, ze w wersji angielskiej czesto sa one zabawna gra slow,
tyle ze aby jes przetlumaczyc, takze trzeba wykazac sporo inwencji i ogromnych
umijetnosci jezykowych. Tego wszystkiego jednak zabraklo panu Lozinskiemu. Nie
odbieram mu dobrych checi, ale moim zdaniem jego tlumaczenie jest naprawde
slabe. Wydaje mi sie, ze jesli czegos nie da sie przetlumaczyc dobrze (tzn. tak
zeby bylo poprawnie jezykowo, oddawalo klimat oraz checi autora oryginalnego),
to lepiej zostawic to tak jak bylo. I tak jest w przypadku Tolkiena.

Podsumowujac - jesli nie oryginal, to tylko Skibniewska.

A, i wydanie

[Gość: zazel]

Co do polecanego wydania:
Jeżeli chodzi o stronę merytoryczną, to poprawiona Muza, bezapelacyjnie.
Można się kłócić o jakość kilku tłumaczeń wierszy, ale to szczegóły.
Najwygodniej się czyta starego Czytelnika, ale to też szczegóły :)

który Łoźiński?

[grundol1]

Ale które tłumaczenie Łoźińskiego? Bo pomimo, że jego tłumaczenie ma tylko kilka
lat, to już było ze trzy razy poprawiane. W pierwszym, pomijając już tłumaczenie
nazw (bo to rzecz gustu), błędy merytoryczne pojawiały się co kilka stron. I to
nie drobne, niektóre wypaczały sens wypowiedzi.

Ale w jednym punkcie Łoźiński jest lepszy - jego tłumaczenie przezwiska Aragorna
'Strider' na 'Łazik' jest o niebo lepsze od 'Obieżyświata' Skibniewskiej,
którego nie trawie.

Z ciekawosci, a co myslicie o...

[titta]

"Lazik" dziwnie brzmi w kontekscie przyjecia go jako imie rodowe i
towarzyszacemu temu zbulwersowaniu (ale i tak jest lepsze niz Obiezyswiat). W
j. polskim jest piekne slowo przyjete juz jako odpowiednik slowa "strider":
jest nim "wluczykij". Czy nie pasowalo by lepiej? Czy nie lepiej by brzmialo "a
moi potomkowie zwani beda Wluczykijami" zamiast "Lazikami"?

Druga zecz, to chyba nikt nie wybrnal zgrabnie z problemu "mortal man". A
wystarczylo by uzyc slowa "maz"...
Jezyk Tolkiena staje sie bardzo patetyczny i anachroniczny w trzeciej czesci.
Nikt chyba nie poszedl tym tropem przy tlumaczeniu (ale moge sie mylic, gdyz do
polskiego nie zagladalam wiele lat).

[wkurzon]

> Ale w jednym punkcie Łoźiński jest lepszy - jego tłumaczenie przezwiska
Aragorn
> a
> 'Strider' na 'Łazik' jest o niebo lepsze od 'Obieżyświata' Skibniewskiej,
> którego nie trawie.

Łazik to mi się kojarzy z pojazdem księżycowym, a nie wędrowcem. Tłumaczenie
pani Skibniewskiej, ma swój urok i rytm, może to dlatego, że powstało
kilkadziesiąt lat temu, ma pewne archaizmy w leksyce i konstrukcji składni.
A koledze, który gloryfikuje krzaty, odpowiem, że małe ludki w polskiej
literaturze spotykała już sierotka Marysia, nazywały się krasnoludki. A te u
Tolkiena, jako więszke - krasnoludy :)

[Gość: Nathell]

Yhym. Polecam www.republika.pl/tlumok/lozins1.htm

Jezus Maria!

[Gość: MM]

Przyznaje uczciwie, ze nie czytalem nigdy "Wladcy Pierscieni" po polsku. Po
angielsku wielokrotnie - jak Christopher Lee, od dziesiatek lat niemal co roku :o)

Obejrzalem sobie porownanie niektorych fragmentow tlumaczenia Skibniewskiej i
Lozinskiego i musze przyznac, ze upieranie sie Lozinskiego na tlumaczeniu
wszystkich nazw w moim przekonaniu (a jestem tlumaczem) jest tragiczne. Zabija
ducha powiesci, robi z niej jakas przekrecona Stara Basn.

Trzeba wziac pod uwage, ze powiesc ta jest gleboko zakorzeniona w tradycji
anglosaskiej, jest reakcja profesora Tolkiena na zmiany dziejace sie wokol
niego. Dlatego nie widze powodu, dla ktorego ktos upiera sie na tlumaczeniu
doslownie kazdej nazwy. To jakby wyjmuje tekst z oryginalnego kontekstu. Owszem,
jesli nazwa ta ma jakies wazne znaczenie dla tresci utworu, to nalezy ja
wdziecznie przetlumaczyc, i tak zdaje sie zrobila Skibniewska. Ale jaki jest
sens tlumaczenia np. nazwy Rivendell na 'Tajar'? Czy tlumaczenie zyskalo
cokolwiek na tym? Nie sadze. Lepiej bylo te nazwe zostawic, zachowujac przy tym
cos z charakteru oryginalu.

[Gość: zazel]

Po pierwsze: nie bronię Łozińskiego. Nie lubię jego tłumaczenia, ale:

Za przetłumaczeniem nazwy Rivendell stoją te same argumenty, co za przetłumaczeniem innych nazw w Westronie. Bowiem Rivendell to nie nazwa elficka (którą jest Imladris). A nieszczęsne 'Tajar' miałoby znaczyć coś w rodzaju 'Tajny jar' jak sądzę... :P

[Gość: MM]

Ale co to ma do rzeczy, czy nazwa pochodzi z jezyka elfow czy ludzi. Tak jak
wspomnialem, nie czytalem zadnego z polskich tlumaczen, wiec trudno mi tu
podawac przyklady, ale nie widze sensu tlumaczenia akurat tej nazwy. Bo jesli
tak sie upierac przy tlumaczeniu kazdej nazwy, to az sie boje pytac jak
przetlumaczono nazwe 'Bree'. :o)

Tajar zupelnie nie oddaje nie tylko znaczenia doslownego nazwy Rivendell (dell
lepiej przetlumaczyc jako doline lub kotline a nie 'jar'), ale tez i poetyki
nazwy tego miejsca. Mnie osobiscie kojarzy sie bardziej z hutorem kozackim czy
osada Tatarow niz z dolina, ktora zamieszkuja elfy. To tak jakby ktos
przetlumaczyl nazwe miejsca w ktorym sam mieszkam z River Vale na "Nadrzecze". ;o)

[Gość: grundol1]

Najciekawiej to wygląda, gdy czyta się 'Listy' Tolkiena, które niestety w
polskim tłumaczeniu ukazały się z łozińskimi nazwami. Jest tam np list, w którym
Tolkien, opisuje na konkretnych przykładach nazw dlaczego nie należy ich
tłumaczyć, przy czym w polskim wydaniu zostały one właśnie przetłumaczone.
Paranoja :)

[Gość: Ryslaw]

Tlumaczenie (o ile mozna to nazwac tlumaczeniem) Lozinskiego to zenada, wstyd i
sromota. Na kazdej stronie mozna znalezc srednio 2 byki, a co rusz zdarza sie
taki, ktory pokazuje, ze Lozinski zna jezyk na poziomie srednio zdolnego ucznia
gimnazjum.

[Gość: `tins]

podpisuje sie dwiema ekami i nogą, że Loziński to chała i chałtura. Pamiętam
szczególnie dobrze jego konstrukcje pt "Mogilne Kopce" zamiast "Mrocznych
Kurhanów", hłe, hłe, hłe. Książek nie tłumaczy sie jak leci, klimat jest nie
mniej istotny niż wierność orginałowi. Tłumacz potrafi i spieprzyć i poprawić
ksiązkę. Skibniewska przetłumczayła Tolkiena świetnie.

[toolkien]

Skibniewska, wydanie Muza 2002. Najlepsze i najpiękniejsze tłumaczenie,
najładniejsza i najporządniejsza edycja - szyty blok książki, twarda,
lakierowana oprawa POLECAM :)
Pozdrowionka cieplutkie :)

[Gość: Dradi]

Ja posiadam limitowane wydanie wydane bodajże w 92 przez wydawnictwo Atlantis.
Ogromna czarna kniga z tłoczonym runicznym symbolem na okładce. Tłumaczenie w
przekładzie oczywiście pani Skibniewskiej. Do tego dochodzą ilustracje Alana
Lee, czyli pana na którego wizji plastycznej Śródziemia opierał się Peter
Jackson kręcąc adaptację "Władcy". W bonusie do książki załączone są mapy
Śródziemia, trzeba przyznać, że dość szczegółowe.
Szczerze polecam te wydanie. nie dość, ze tłumaczenie doskonałe, to do tego
piękne ilustracje.. no i jak to się czyta :) Co prawda, w podróż ciężko takiej
wielkości książke zabrać, ale do czytania przy kominku nadaje się wpsaniale ;)

[Gość: konishiko]

Tez mam to limitowane wydanie (ech, te czasy, zamowienie odbieralo sie w jkiejsc
tajemniczej ksiergni spod lady...). Rzeczywisccie, ilustracje ma piekne, a
okladke piekna, czarna i tloczona, ale nie polecam jej n aco dzien. Czyta sie
okrutnie ciezko, oprawa graficzna poza ilustracjami jest lekko kiczowata, a
tlumaczenie Skibniewskiej jest chyba sprzed etapu pozniejszach poprawek. Lepiej
chyba kupic sobei Muze i osobny album lana Lee do poogladania :)

Z drugiej strony, ciekawe ile to jest teraz warte?

Muza

[paszczakowna1]

Jako posiadaczka obu (limitowanego wydania Amberu i Muzy z 2002 roku), popieram.
To pierwsze, niestety, do normalnego użytku się nie nadaje z powodu wielkości i
ciężaru. Wydanie Muzy b. dobre, ładna okładka, druk duży i kontrastowy,
sympatyczny format, wszystkie dodatki przetłumaczone, drobne lapsusy
Skibniewskiej usunięte.

Bez poprawek na 50-lecie (a czy jest juz polskie wydanie z?), ale one nie są
takie istotne (z wyjątkiem może jednej - nie 'lowlands of the dwarf kingdom',
tylko 'lowlands to the dwarf kingdom', no ale ja mam obsesje na punkcie
krasnoludów).

[Gość: Kajtek]

Niezłe jest tłumaczenie Frąca dla Amberu. I też ładnie wydane.

[Gość: lukk]

czytalem tlumaczenie Skibniewskiej, a teraz kupielm sobie piekne wydanie z Amberu - duzy format, piekne ilustracje, ktorych autorem jest bodajze facet poproszony przez Jacksona o pomoc przy tworzeniu scenografii do filmu, twarda okladka i co najwazniejsze - dobre tlumaczenie. Mam juz z tej serii cala trylogie, Hobbita, Silmariliion, Niedokonczone opowiesci i zamierzam dalej kupowac :)

pozdrawiam i mam nadzieje, ze pomoglem
Lukk

Skibniewska z okładkami Stasysa!

[the_cause]

Wspominając stare wydanie Skibniewskiej (z początku lat 80-tych bodajże), nikt
nie wspomniał, że była to książka b. uboga w ilustracje (i b. dobrze moim
zdaniem, bo większość obrazków z wypasionych wydań to jakieś infantylne kicze).
Natomiast okładki każdego z trzech tomów tego wydania to genialne dzieła Stasysa
Eidrigeviciusa

[Gość: Lady]

Popieram, te okładki to dzieła sztuki i do tego tworzą po złożeniu jeden spójny obraz.. niestety bezskutecznie posukuję tego wydania ;(
Może jeszcze kiedyś jakieś wydawnictwo sie pokusi o ich użycie-bo napewno WP będzie wydawane jeszcze nie raz

[toolkien]

mozesz poszukać na Allegro, niestety osiąga tam ceny kosmiczne :(.
Pozdrawiam cieplutko, miłego i dobrego dnia :)

[Gość: mai]

Hmm... Mam to wydanie w 2 kompletach, trzykrotnie przeczytane, całe w sensie
spójności książek, z widocznymi śladami zaczytania. Możemy ponegocjować.
Pozdrawiam

[Gość: gab]

tez jestem szczesliwa posiadaczka tego wydania, ale po 8krotnym przeczytaniu
przeze mnie i co najmniej 10krotnym wczesniej przez starszego brata, ksiazka
jest w strasznym stanie :((((((((

Czy o te wydanie chodzi?

[Gość: titta]

Czyba komus zareklamuje aukcje ale czy o te wydanie chodzi?
www.allegro.pl/item122805122_tolkien_wladca_pierscieni_skibniewska_1981.html

Tak! To jest super wydanie!

[Gość: willy]

Jaki klimat - jeszcze zanim zacznie sie czytac!

tolkien wydanie limitowane

[blanka.g1]

nie pamietam niestety kto był tłumaczem ani wydawnictwa ale było wydanie
limitowane w "Fantastyce" do zamówienia duży format piekne ilustracje złocone
litery certyfikat unikalności.........nie wiem czy najlepsze ale ładne pod
kątem wizualnym osobiście czytałam trzytomówkę chyba wydawnictwa AMBER na
papierze klasy VIII ;(

[Gość: Kajtek]

blanka.g1 napisała:

> nie pamietam niestety kto był tłumaczem ani wydawnictwa ale było wydanie
> limitowane w "Fantastyce"

Tłumaczenie chyba Braiterowej

[Gość: grundol1]

Są tylko trzy tłumaczenia Władcy: Skibniewskiej, Łoźińskiego oraz Marii i
Cezarego Frąców. Dwa pierwsze w kilku wersjach. Braiter tłumaczyła Hobbita.

[Gość: jood]

Łozińskiego, a nie "Łoźińskiego". Twojej wersji nawet nie da się wymówić.

[omnipotent1]

A czemużby nie w oryginale -
www.empik.com/search.jsp?query=tolkien¤tCategory=1000000&wyszukajW=2&searchForeign=on&searchLanguage=&pageNumber=1

[Gość: dragonfly]

tł. Maria i Cezary Frącowie
Amber, Warszawa 2001-2002 (z il. Alana Lee)
W twardej oprawie z obwolutą, szyte. Trzy tomy.
Ja posiadam to wydanie i w spokoju ducha polecić mogę! :)

p.s. "Władca..." nie jest trylogią, o czym sam autor nawet wspomina we wstępie!

[Gość: ja]

najlepsze było wydanie Jerzego Łozińskiego.

[Gość: grundol1]

Nie prowokuj. Zresztą spójrz parę postów w góre.

[Gość: MArta]

te stare w prezkladzie Skibniewskiej

[Gość: garnek]

Generalnie każde dobre byleby w tłumaczeniu marii skibieniewskiej. Pozdrawiam C.

Skibniewska jest momentami lepsza od Tolkiena!

[the_cause]

Oczywiście trochę żartuję, ale... Po pierwszej lekturze WP w tłumaczeniu
Skibniewskiej byłem oszołomiony zdaniem z Powrotu Króla, o końcu Nazguli, które
wpadły w ogień Barad-Dur (darujta, jeżeli coś przeinaczam):

"I w to serce nawałnicy z krzykiem, który wzbijał się ponad cały ten zgiełk,
rozdzierając skrzydłami chmury wtargnęły jak ogniste pociski Nazgule, aż porwane
w wir walących się gór i rozszalałego nieba one także rozprysły się, spopieliły,
zginęły."

Jak przeczytałem to zdanie w oryginale to doznałem rozczarowania. Polskie
tłumaczenie jest po prostu powalające!

[Gość: Andrzej]

Własnie w tym może tkwi część problemu. Uważam, że tłumaczenie Skibniewskiej ma
jednak trochę inny charakter niż oryginał. Jest *bardziej* epickie. Lektura
Łozińskiego po uprzednim zapoznaniu się z tłumaczeniem Skibniewksiej mocno
rozczarowuje wg mnie własnie ze względu na inny klimat, choć chyba bliższy
oryginałowi (pomimo tysięcy lapsusów).

tylko tlumaczenie Łozińskiego

[Gość: dsa]

Najlepiej czytac oczywiscie w oryginale, ale powiadam wam Łoziński znacznie bardziej przypadl mi do gustu. Podobne zdanie maja angielscy studenci studiujacy filologie w Polsce (sa tacy) - oni rowniez popieraja Łozińskiego.

[Gość: Ryslaw]

Tylko nie tlumaczenie Lozinskiego. Jak mozna polecac twor tak pelny bledow?
Jestem anglista z wyksztalcenia i uwazam, ze tlumaczenie Lozinskiego to kpina.
Nieporadna jezykowo, pisana fatalna polszczyzna kpina.

pss i o czym to niby świadczy?

[pacal2]

też mi autorytety znalazłeś.

Angielscy studenci, nawet po kilku latach pobytu w Polsce, nie są w stanie znać
perfekcyjnie języka polskiego, więc nie są w stanie ocenić stylu, delikatnych
różnic odcieni znaczeniowych, gry słów itp.

Tak naprawdę, kompetentnie wypowiedzieć w tej sprawie mogłaby się jedynie osoba
wychowana od niemowlęctwa w domu, w którym używano zarówno języka polskiego,
jak i British English i utrzymująca cały czas żywotny kontakt z obydwoma językami.

Oby nie Lozinski tylko !!!

[Gość: tolkien]

Ja mam Skibniewskiej wydawnictwo Muza.nowe fajne wydanie

[Gość: gośc]

Najlepsza jest wersja angielska.

[Gość: janka]

Przeczytałam w oryginale, i... Skibniewska jest "lepsza". Serdecznie polecam.

[Gość: Melkor]

Najlepsze wydanie Tolkiena to wydanie Czytelnika chyba z 1981 r.
Ma swój klimat, tłumaczenie Skibniewskiej i te rysunki Stasysa są naprawdę
intrygujące.
Ja czytałem to wydanie Tolkiena w odległych czasach stanu wojenego, kiedy
rozjaśniało mi ono mroki szarzyzny sawiata doczesnego.
No i to czekanie kiedy w bibliotece zwolni się kolejny tom wyporzyczony przez
innych czytających (zdążyłem przeczytać pierwszy tom 2 razy zamin udało mi się
zdobyć kolejne).
BTW. wolę pierwotne tłumaczenie Skibniewskiej niż te późniejsze zabawy ze
zmienianiem jakichś drobiazgów co niby lepiej pasują. A Łoziński to dla mnie
jakieś zupełne nieporozumienie.

[Gość: gab]

ja tez jestem przyzwyczajona do "pierwszej" skibniewskiej i tez troszke smiesza
mnie te poprawki co niby lepiej pasuja. ale tak naprawde kazdy jest chyba
przyzwyczajony do tej ksiazki, ktora przeczytal jako pierwsza.

[Gość: grundol1]

Bez przesady. Te 'zabawy' to właściwie zmiana kilku nazw i dopasowanie
tłumaczenia do nowej wersji orginału, bo on też był poprawiany. Zmiany jak
najbardziej uzasadnione - dzisiaj po wydaniu 12 tomów historii Śródziemia wiele
nazw można przetłumaczyć lepiej i trafniej, niż mogła to zrobić Skibniewska.

[Gość: gość]

Gdyby autorką WP był duet Tolkien/Skibniewska, książka byłaby uważana dzisiaj
za wybitną literaturę. Tolkien nie był bowiem pisarzem, był językoznawcą,
filologiem, nie potrafił pisać, to do czego przywiązywał największą wagę, czyli
język, jest na bardzo niskim poziomie i nie zasługuje na miano literatury. I w
tym ujęciu wartość WP lepiej oddał Łoziński, gdyż Skibniewska utwór
uszlachetniła, podniosła na wyższy poziom, zrobiła z niego literaturę. Tolkien
poniósł na tym polu spektakularną klęskę, jego rozwlekły, a przy tym prosty i
monotonny styl nie mógł nikogo zachwycić, w przeciwieństwie do dziecinnie
naiwnej fabuły, która stanowi zręczną i pomysłową kompilację najbardziej
ogranych i najpopularniejszych motywów rozmaitych mitologii, od greckiej po
celtycką (w kategoriach postmodernistycznych to jest wartościowe dokonanie).
Nagły wzrost popularności książki, który nastąpił dopiero w kilkanaście lat po
jej publikacji, skonsternował Tolkiena, który nie chciał być postrzegany jako
prostoduszny bajarz. Nie zdążył już jednak tego zmienić, zaś w późniejszych
latach, jego syn dołożył starań, by legenda JRR-bajarza trwała i rozrastała
się, przynosząc spore dochody. Tym niemniej autorstwo większości tekstów
wydanych już po śmierci JRR lecz jemu przypisywanych jest dzisiaj powszechnie
kwestionowane przez tolkienistów, gdyż - jak się wydaje - zostały napisane
przez Christophera w oparciu o notatki, uwagi i brudnopisy JRR powstałe w
czasach tworzenia WP i z tym wyłącznie dziełem związane, nie zaś jako
autonomiczne teksty i pomysły do kolejnych utorów.

[Gość: Janka]

Dlatego jak ktoś lubi czytać "literaturę" to czyta Skibniewską, jak by Anglicy
znali polski to też by ja wybrali. Poza tym to sie czasem zdarza że tłumaczenie
jest wybitniejsze niż oryginał. To przecież tak naprawdę napisanie ksiażki na
nowo w nowym świecie językowym, a jak tłumacz wybitny i ma natchnienie wychodzą
wspaniałe rezultaty.

[Gość: grundol1]

Większość tego co napisałeś to oczywiste bzdury, powtarzasz stare argumenty
tolkienofobów

1."Tolkien poniósł na tym polu spektakularną klęskę, jego rozwlekły, a przy tym
prosty i monotonny styl nie mógł nikogo zachwycić"
Jak nie mógł zachwycić, to skąd te miliony czytelników i tysiace fanów?

2."stanowi zręczną i pomysłową kompilację najbardziej ogranych i
najpopularniejszych motywów rozmaitych mitologii, od greckiej po celtycką".
Mitologia Śródziemia nie powstała w oparciu o mitologie grecką ani celtycką.
Sam Tolkien w jednym listów wyśmiewa recenzenta który w Silmarilionie wydział
wpływy celtyckie. A na mitologii to Tolien akurat sie znał.

3."Nagły wzrost popularności książki, który nastąpił dopiero w kilkanaście lat
po jej publikacji, skonsternował Tolkiena"
I Hobbit, I Władca osiągnęły natychmiastowy sukces zaraz po opublikowaniu.
Tolkien absolutnie nie był tym skonsternowany, żałował jedynie, że przyszedł on
pod koniec życia (Tolkien miał 62 lata w momencie wydania Władcy).

4."Tym niemniej autorstwo większości tekstów wydanych już po śmierci JRR lecz
jemu przypisywanych jest dzisiaj powszechnie kwestionowane przez tolkienistów"
To już kompletna bzdura. Po śmierci Tolkiena zostały wydane Silmarilion i
12.tomowa Historia Śródziemia, przy czym tylko Silmarlion to autonomiczny utwór.
Historia Śródziemia to właśnie zbiór notatek, uwag i brudnopisów JRR z
komentarzem Christophera, więc nie trzeba kwestionować autorstwa bo jest znane
(notatki JRR, komentarz Christopher).

[Gość: paszczakowna1]

Takiego nagromadzenia nonsensów nt Tolkiena dawno nie czytałam. I gdyby nie
kombinacja ignorancji i napuszonego stylu wypowiadającego się, nawet bym nie
odpowiadała...

> Tolkien nie był bowiem pisarzem, był językoznawcą,
> filologiem,

A Conrad nie był pisarzem, tylko marynarzem, a Czechow nie był pisarzem, tylko
lekarzem, a Prus dziennikarzem, a ... Kto to jest "pisarz"?

> język, jest na bardzo niskim poziomie i nie zasługuje na miano literatury.

Twierdzi kto? Dziwny trafem, język tej nie-literatury jest tematem setek prac
naukowych. (Polecam analiza T.A. Shippeya, był tłumaczony na polski)

> jego rozwlekły, a przy tym prosty i
> monotonny styl nie mógł nikogo zachwycić,

Jeszcze dziwniejszym trafem, sporo ludzi (my humble self included) właśnie
językiem się zachwyca. Tobie sie nie podoba - OK, ale nie twierdź, że nikomu.
Mam zresztą nieodparte wrażenie, że WP w oryginale nie czytałeś jeśli styl
Tolkiena określasz jako "monotonny".

> Tym niemniej autorstwo większości tekstów
> wydanych już po śmierci JRR lecz jemu przypisywanych jest dzisiaj powszechnie
> kwestionowane przez tolkienistów, gdyż - jak się wydaje - zostały napisane
> przez Christophera w oparciu o notatki, uwagi i brudnopisy JRR powstałe w
> czasach tworzenia WP i z tym wyłącznie dziełem związane, nie zaś jako
> autonomiczne teksty i pomysły do kolejnych utorów.

Mam także wrażenie, że ani w środowisku tolkienistów się nie obracasz
("powszechnie kwestionowane przez tolkienistów" to jawny nonsens), ani History
of Middle Earth czy Unfinished Tales nie czytałeś. Z wyjątkiem jednego
Silmarillionu (gdzie faktycznie, większość jednego rozdziału jest autorstwa C.
Tolkiena, czego zresztą Christopher wcale nie ukrywa), książki te są zbiorem
oderwanych tekstów J.R.R. Tolkiena z redakcyjnymi i krytycznymi -komentarzami-
jego syna (i tylko w tym sensie są "napisane przez Christophera").

> notatki, uwagi i brudnopisy JRR powstałe w
> czasach tworzenia WP i z tym wyłącznie dziełem związane, nie zaś jako
> autonomiczne teksty i pomysły do kolejnych utorów.

Człowieku, Tolkien swoje legendarium tworzył od 1917 roku (WP od 1937) do
śmierci (1973). Pierwszą wersję Silmarillionu chciał publikować w kilka lat
przed rozpoczęciem pisania WP. I czym jest np "Debata Finroda i Andreth"
(napisana po WP), jeśli nie "autonomicznym tekstem"?

[kiper29]

Jeśli chodzi o tłumaczenie, to tylko Skibniewska.

[Gość: cav]

Trzeba też pamętać o fragmantach poetyckich w "Władcy"- przełożył je w wersji
Skibniewskiej ktoś inny, nie pamiętam niestety nazwiska, i zrobił to świetnie.
To kawałki dobrej, polskiej poezji. Wiersze w przekładzie Łozińskiego to
niestety kicz.

[Gość: Ewa]

Zdecydowanie Skibiniewska. A jesli lubisz ładnie wydane książki - skuś się na
to w twardej oprawie. Zaleta: dość trwałe, a parę lat temu nawet niedrogie
(teraz?????)

[jersey.girl]

Warto pokusic sie o przeczytanie w oryginale - polecam wydawnictwa Del Ray.
Mozna niezle podszkolic angielski, osoba na sredniozaawansowanym poziomie +
slownik powinna dac rade. Mam tez wydanie polskie - Lozinskiego, odpadlam po
50 stronach. Szegolnie denerwowaly mnie tlumaczenia nazw wlasnych, "Hobbitowo"
jest juz przegieciem.

[iothe]

Dla mnie jedyne, kultowe i z wielkim trudem zdobyte w antykwariacie jest wydanie Czytelnika z 1981 roku w tłum. Marii Skibniejwskiej. Twarda oprawa z obwolutą, szyte strony, duży format, duży druk i (tylko w tym wydaniu sie z tym spotkałam) tekst niewyjustowany po prawej stronie.

[profes79]

Tlumaczenie Lozinskiego to calkowita porazka. Ktos wyzej sie nim zachwycal -
polecam wiec przeczytanie Diuny Herberta - w oryginale, w pierwotnym
tlumaczeniu (niestety nie pamietam tlumacza)i w tlumaczeniu Lozinskiego. Jak po
raz pierwszy ujrzalem "piaskale" i "wolanie" to cos mnie tknelo i spojrzalem na
nazwisko tlumacza... Mam nadzieje, ze juz nigdy i nic z fantastyki ten facet
nie przetlumaczy. Poki co snia mi sie koszmary, w ktorych bierze sie za
tlumaczenie Swiata Dysku Prattcheta... :)

[witch.abroad]

> Poki co snia mi sie koszmary, w ktorych bierze sie za
> tlumaczenie Swiata Dysku Prattcheta... :)
Auuu! to rzeczywiscie bylby horror! Choc jak zaczelam czytac tlumaczenie The
Wee Free Man w wykonaniu niejakiej pani Malinowskiej-Grupinskiej, gdzie
bohaterka zamiast Tiffany Aching nazywa sie, nie wiedziec czemu, Akwila
Dokuczliwa, to krew mnie zalala i po dwoch rodzialach rzucilam tym w kat.
Rownie udany przeklad jak wszelkie "dziela" lozinskiego!!!

[elenna18]

Zdecydowanie w tłumaczeniu Skibniewskiej.(wiersze Tadeusz A, Olszański i
Włodzimierz Lewik). Obecnie nie dostaniesz już raczej porządnych, starych
wydań. Ja mam nowe - z Muzy. W sumie nie narzekam, chociaż mapki są
zdecydowanie za małe.

[op.1]

W języku polskim najlepsze jest wydanie Łozińskiego. Aż się łezka w oku kręci
jak się patrzy na dzisiejszy prymitywny i okrojony język polski. Jak się
wstydzimy polskiego to może najlepiej przejść na angielski - po co się wysilać.
Na początku odmiany - hobbitów czy Łazik (Aragorn) mogą trochę drażnić, ale
bogactwa językowego opisów nie da się porównać do Skibniewskiej.

[profes79]

Przepraszam, jakiego bogactwa jezykowego? Czy ty na pewno czytales ta
ksiazke? :) Wierz mi, ze po przeczytaniu oryginalu w tlumaczeniu Skibniewskiej
takze zauwazam niescislosci (nie jest ich bynajmniej malo) jednak tlumaczenie
Skibniewskiej wierniej oddaje ducha orginalu, podczas gdy Lozinski wierniej
oddal tresc. Lepiej? Gorzej? Dla mnie zdecydowanie gorzej. Przetlumaczyc
doslownie kazdy pajac ze slownikiem w reku bedzie potrafil. Przetlumaczyc
trzymajac "ducha" ksiazki juz nie jest tak latwo.
Podam przyklady: Piers Anthony - "Xanth"; Cook Glen - "Czarna Kompania";
Hebert - "Diuna" - ta ostatnia mozna znalezc w tlumaczeniu Lozinskiego -
koszmar. Jak ktos zna dwie z pierwszych ksiazek, niech chwile sie zastanowi
jakby wygladaly w tlumaczeniu Lozinskiego? Ja mu nie odmawiam ogolenj wiedzy
teoretycznej, ja mu odmawiam jakielkolwiek wiedzy o literaturze fantasy. Jak
sie tacy tlumacze biora do tlumaczenia, to potem wychodza kwiatki typu "mine
(ang) - mina(pl). W kwestii wyjasnienia - chodzi o kopalnie :) Poza tym polecam
zajrzenie na prywatne forum tolkienowskie (adres mam w wizytowce) i poszukanie
watku zwiazanego z praca doktorska z filologii angielskiej porownujaca
tlumaczenia Tolkiena w wydaniu Skibniewskiej i Fracow. Godne uwagi, acz nie
udalo mi sie jeszcze przez calosc przebrnac. POnizej zamieszczam link -
niestety nie aktywny bo nie wiem jak go zrobic :P.

losiaki.neostrada.pl/ma/TolkienThesis.pdf

[dok_wynedzy]

Jako tłumacz Skibniewska najlepsza jest i będzie; wydawnictwo amber pięknie
prezentuje się na półce (ilustracje Alana Lee można sobie pooglądać) w trakcie
czytania rozpada się i niezbedną staje się taśma mocnoklejąca. Prezent PIĘKNY
aczkolwiek NIEPRZYDATNY dla człowieka który co czas jakiś odczuwa mus
wewnętrzny by się wgłębić i znów zatracić.
P.S. Chwila słabości i nick straszny przepraszam jakem blusława