Ludwipol i okolice

[ibir1]

Czy ktoś zna historię mieszkańców Gminy Ludwipol a w niej koloni Zastawa.

[wolyni]

Według legendy przekazywanej przez mieszkańców Zastawia, osiedle to powstało w II połowie XIX w., kiedy po odbyciu kary zesłania na Sybir, za udział w Powstaniu Listopadowym, grupa powracających Polaków została tam przymusowo "zostawiona" z nakazem pozostania tylko na tym terenie, bez prawa powrotu do rodzinnych stron. Pochodzili oni wszyscy z tzw. Kongresówki (Polski centralnej), stąd też szukali kontaktów z rodzinnymi stronami, sprowadzali swoich bliskich i znajomych, żenili się z polskimi pannami z Zasłucza, zakładali i rozbudowywali swoje gospodarstwa wśród lasów na lewym brzegu Słuczy w pobliżu Ludwipola. W rezultacie powstały cztery liczne kolonie, stanowiące Zastawie, które do 1939 r. było gromadą łącznie z kol. Głuboczanka i kol. Józefówka w gminie Ludwipol.

Ze względu na różnorodność pochodzenia mieszkańców w Zastawiu spotykało się mowę polską z wieloma narzeczami różnych regionów Polski. Była tam nowo zbudowana szkoła, gdzie uczyli bardzo patriotyczni nauczyciele, m.in. małżeństwo Wąsowiczów ze Lwowa, poświęcający wiele uwagi organizacji harcerskiej wśród młodzieży. Działał tam liczny Związek Strzelecki z komendantem Józefem Staniszewskim, Katolickie Stowarzyszenie Młodzieży Żeńskiej i Męskiej, Koło Gospodyń Wiejskich i inne organizacje społeczne.

Współżycie z okolicznymi Ukraińcami układało się bezkonfliktowo do czasu okupacji niemieckiej, kiedy to rozszalały nacjonalizm ukraiński po wymordowaniu Żydów, w 1943 r. zaczął zagrażać życiu Polaków. Początkowo tamtejsza ludność polska nie wierzyła w takie zagrożenie, jednak po wymordowaniu w maju 1943 r. wsi Niemilia i po zamordowaniu rodziny Łukomskich w pobliskiej Hłuboczance na poczatku czerwca 1943 r., a szczególnie po drugim napadzie na tamtejszych Polaków i ucieczce ocalałych ludzi do Zastawia, zaczęto organizować samoobronę i przenosić się do jednej kolonii.

Napad Ukraińców na Zastawie nastąpił nagle w nocy 29 czerwca 1943 r., kiedy to okrążono wszystkie kolonie i zaczęto wszystko palić i mordować. Wiele osób zginęło. Ocalała ludność uciekała przede wszystkim do janówki i Huty Starej i przetrwala na Zasłuczu do 1945 r., tj. do czasu wyjazdu na Ziemie Zachodnie Polski. Kolonia Zastawie po napadzie w końcu czerwca 1943 r. została spalona i nie istnieje.

-wyszukane na www.stronyowolyniu.prv.pl

[dinozaur.57]

Jestem wdzięczny za tą informację. Jestem ciekawy czy ktoś żyje lub ktoś z jego
rodziny z tej koloni Zastawie. Poszukuję informacji o tych ludziach, którzy
przezyli ten straszny okres

[wawrzynca]

witam,
moja babcia i dziadek mieszkali w nowinach, gminie ludwipol, moja mama sie tam urodzila, a opowiesci o
tragedii sa po dzis dzien zywe w naszym domu, o kolonii Zastawa slyszala moja mama, jesli tylko dowie
sie czegos wiecej, dam znac
pozdrawiam