geneza nazwy Żohatyn

[upowiec]

Może ktoś zna genezę nazwy Żohatyn czy też Żohatyń ?

[darino]

Nie znam, ale ciągle poszukuje. Wiem na pewno, że przed wojną Żohatyn był
osobną gminą należącą do powiatu Dobromil.

Żohatyn czy Żohatyń

[darino]

Od dziecka nie wiem, czy poprawna jest nazwa Żohatyn czy Żohatyń, w Żohatynie
czy w Żohatyniu. Czy ktoś mi to wyjaśni ?

[besalel]

Od dziecka pamiętam, że zawsze (z krótką przerwą na majstrowanie przy nazwach
miejscowości przez premiera P.Jaroszewicza) zawsze mówiło się Żohatyn w
Żohatynie do Żohatyna. Dlatego ta druga obcja, dla mojego ucha brzmiała by
zdecydowanie obco.

[darino]

Ja też mieszkając w Birczy stykałem się tylko z nazwą Żohatyn, do Żohatyna. Z
drugą wersja zetknąłem się w literaturze historycznej, głównie dotyczącej walk
polsko-ukraińskich po II wojnie światowej. Być może jest to ukraińska wersja
tej nazwy ?

w rozkładzie jazdy PKS - Żohatyń

[darino]

W rozkładzie jazdy opublikowanym na naszej gminnej stronie jest jednak
Żohatyń :)))

z birczańskiego przewodnika

[upowiec]

"Wieś leży na zachód od Birczy (10 km), w dolinie potoku Jawornik. Była
lokowana na prawie wołoskim w 1441 roku.
Na początku wieku XVI rozpoczęto tu budowę cerkwi. Pierwsza wzmianka o jej
istnieniu pochodzi z roku 1530.
Od 1519 roku wieś była w rękach Stadnickich, a od roku 1586 należała do
Krasickich.
Pod koniec XIX wieku we wsi istniała cerkiew grekokatolicka p.w. Św. Dymitra.
Zbudowano ją w XVII wieku. Wroku 1928 postawiono nową cerkiew p.w. Michała
Archanioła, którą rozebrano w roku 1960.
We wsi do niedawna znajdowało się kilka domów krytych strzechą. Zachowały się
dwie murowane kapliczki".

żołnierze UPA rodem z Żohatyna

[darino]

Na podstawie książki "1947", wydanej w 1997 roku przez wydawnictwo "Tyrsa".
Spis przygotowała Stefania Tchir.

1. BYCZOK OSIP - "Zalizniak", sym Harasyma i Matrony, zaginął w 1946 roku w
boju w Żohatynie.
2. BURDA OSIP - "Kalina", syn Dmytra i Marii, zaginął 8 stycznia 1946 roku w
boju w Żohatynie.
3. WÓJTOWICZ WOŁODYMIR - "Rab", syn Stiepana i Warwary, urodzony w 1919 roku,
zginął w boju na Dobrzance, pochowany na Dubniku.
4. WÓJTOWICZ MICHAJŁO - "Bystryj", brat Wołodymira, urodzony w 1928 roku.
5. WÓJTOWICZ MICHAJŁO - "Buria", syn Stiepana i Sofii, zaginął w boju w
Karpatach.
6. DUCHNIAK WOŁODYMIR - zaginął w boju w Żohatynie 8 stycznia 1946 roku
7. KARAŚ HRYHORIJ - "Nicznij", sym Michajła, urodzony w 1914 roku, zmarł w 1992
roku w USA.
8. KARAŚ PIETRO - "Terka", brat Hryhorija, urodzony w 1919 roku, zginął w boju
w Karpatach
9. KIERIK OSIP - syn Andrija, urodzony w 1925 roku, zginął koło Przemyśla w
1946 roku.
10. KIERIK IWAN - "Tocziło", syn Michajła i Katieriny, zaginął bez wieści.
11. KUŹNIAK OSIP - syn Pawła, zaginął bez wieści.
12. KUŹNIAK MIKOŁA - syn Pawła, zaginął bez wieści.
13. KUŹNIAK OSIP - "Józiu", syn Ihnatia, urodzony w 1919 roku, przeżył.
14. MIETIK MICHAJŁO - "Sirka", syn Iwana i Sofii, urodzony w 1927 roku, zaginął
bez wieści.
15. MIETIK ROMAN - "Kołos", syn Iwana i Anni, urodzony w 1925 roku, zginął
prawdopodobnie koło Starego Sambora.
16. PAWUK OSIP - "Budiak", syn Pawła, urodzony w 1912 roku.
17. PAWUK PIETRO - "Hrim", syn Katieriny, zginął w Borownicy 18 kwietnia 1946
roku.
18. PANCZAK IWAN - "Pidkowa", syn Jurija, ranny w boju w Żohatynie, tam zmarł z
ran.
19. PACUŁA MICHAJŁO - "Jawir", syn Pawła i Ewy, urodzony w 1928 roku, zginął w
boju z NKWD koło Trembowli.
20. TURCZYK PAWŁO - "Stricha", urodzony w 1910 roku, zaginął bez wieści.
21. CHAMULAK OSIP - syn Kuby i Katieriny, urodzony w 1927 roku, zginął w boju w
Birczy 7 stycznia 1946 roku.
22. CHOMA WOŁODYMIR - "Karpo", syn Michajła i Katieriny, urodzony w 1913 roku,
żyje w USA.

gmina Żohatyn

[darino]

Przeczytałem dziś trochę informacji o gminie Żohatyn.Na pewno istniała w
dwudziestoleciu międzywojennym i w czasie wojny, została zlikwidowana dopiero
kilka lat po wojnie (kto wie w którym roku ?).
Należała do powiatu Dobromil, a od 1942 roku do powiatu Przemyśl.
Do gminy tej należały oprócz Żohatyna : Jawornik Ruski, Borownica, Piątkowa,
Tarnawka i Kotów.
Patrząc na mapę tej gminy zastanawia mnie jakaś dziwna wypustka na południe od
Borownicy (czyżby do tej gminy należała również Brzeżawa ?).
Według spisu na dzień 1 marca 1943 roku gminę zamieszkiwało 6431 osób:
Zohatyn - 970, Piątkową - 2446, Jawornik Ruski - 1276, Borownicę - 700, Kotów -
525, Tarnawkę - 494 osoby.
Dla porównania gmina Bircza liczyła wtedy 15 254 osoby, gmina Dubiecko 13 423,
a gmina Nozdrzec 11 780 osób.

[besalel]

Owszem,przez jakiś czas, chyba do wczesnych lat pięćdziesiątych, Brzeżawa
należała do gminy Żohatyn. Poźniej, przenisiono ją chyba do Lipy a następnie
Birczy. Pamiętam jak z Żohatyna, docierali do Brzeżawy agitatorzy Spółdzielni
Produkcyjnych perswazją zmuszając do rezygnacji z prywatnej własności i
oddawania ziemi na rzecz Spółdzielni. Zapamiętałem jednego z pracowników Gminy
o nazwisku: Adamski (imienia niestety nie pamiętam).

[dymek25]

Tytułem uzupełnienia, ze S.Krycinskiego:Przmysl i Pogórze Przemyskie.
Żohatyn: W 1921 liczyła 189 domów, 1013 mieszkańców (839 grek.,139 rzym., 35 mojżesz.)Latem 1945 roku w Żohatynie, Jaworniku Ruskim i okolicy siły UPA były
na tyle znaczne, że nie sięgała tu organizujaca się dopiero polska administracja.Z inicjatywy OUN wybrano sołtysów,stworzono własne siły porządkowe. Na domach wywieszono flagi ukrainskie. Rejon ten zwano "Wolną Ukrainą".Już jesienią 1945 roku wysiedlono większą część ludności, a opuszczone domy spalił 17 listopada oddział UPA.Podczas akcji "Wisła"w maju 1947 roku wywieziono stąd 447 osób.Na miejscu rozebranej w 1960 roku cerkwii pozostały stare dęby i krzyż ustawiony w 1938 roku z okazji 950 lecia chrztu Rusi.Ciekawe,czy jeszcze stoi?