rubi21
28.11.04, 17:51
Choroba Graves-Basedowa – autoimmunologiczna nadczynność tarczycy
Nadczynność tarczycy określana jest jako zespół objawów uwarunkowanych
nadmiarem wydzielanych przez nią hormonów – tyroksyny i trijodotyroniny.
Często w piśmiennictwie określana jest ona także jako hipertyreoza. Przyczyny
nadczynności tarczycy mogą być wielorakie i może ona być spowodowana przez:
guzki tarczycy, rak, stan zapalny, gruczolak lub nowotwór przysadki
wydzielający TSH (hormon pobudzający tarczycę do produkcji hormonów
tarczycowych), przedawkowanie hormonów podawanych w trakcie terapii oraz
immunoglobuliny. W tym artykule omówię ten ostatni przypadek, w którym
nadczynność uwarunkowana jest immunologicznie.
Choroba Graves-Basedowa jest schorzeniem wywołanym przez proces
autoimmunologiczny, o podłożu genetycznym, a więc występującą rodzinnie,
charakteryzującym się nadczynnością tarczycy oraz obecnością kilku innych
objawów towarzyszących: powiększenia tarczycy (tzw. wola), wytrzeszczu gałek
ocznych i obrzęku przedgoleniowego. Najczęściej zapadają na nią osoby w
średnim wieku, pięciokrotnie częściej kobiety. U osób chorych we krwi krążą
czynniki pobudzające tarczycę do produkcji hormonów i wzrostu określane jako
immunoglobuliny pobudzające tarczycę, w skrócie z ang. TSI ( thyroid
stimulating immunoglobulins) lub przeciwciała pobudzające tarczycę TSAb
(thyroid stimulating antibodies). Łączą się one ze lokalizowanymi na
powierzchni komórek tarczycy receptorami przeznaczonymi w normalnych
warunkach dla TSH i pobudzają ją w ten sposób do wzrostu i wydzielania
tyroksyny i trijodotyroniny. Rodzi się pytanie, jaka jest różnica między
pobudzeniem tarczycy jest przez TSH lub immunoglobuliny, skoro jego wynikiem
w obu przypadkach jest produkcja hormonów tarczycowych? Różnica jest bardzo
znaczna. W przypadku pobudzenia tarczycy przez TSH, tak jak to ma miejsce u
osób zdrowych jest to proces kontrolowany na zasadzie tzw. układu sprzężenia
zwrotnego przez układ podwzgórzowo przysadkowy. Dzięki temu ilość
wydzielanych hormonów jest adekwatna do aktualnego zapotrzebowania. Gdy
tarczycę pobudzają krążące we krwi immunoglobuliny, to proces ten jest
niekontrolowany przez układ podwzgórzowo-przysadkowy, co prowadzi do bardzo
wysokiego poziomu hormonów tarczycy, niezależnie od potrzeb organizmu.
Pojawienie się tych przeciwciał spowodowane jest najprawdopodobniej defektem
limfocytów T, który sprawia, że reagują one z powierzchnią komórek tarczycy i
mylnie rozpoznają ją jako obcą. Tę informację przekazują one komórkom
odpowiedzialnym za produkcję immunoglobulin – limfocytom B mobilizując je do
wytwarzania przeciwciał TSAb. Oprócz nich w tej chorobie mogą pojawić się
także przeciwciała działające destrukcyjnie na tkanki oczodołu i skórę
goleni, czego wynikiem jest wytrzeszcz, zaburzenia widzenia i obrzęk
przedgoleniowy. Tak więc przyczyną nadczynności nie jest nadmiar TSH lecz
immunoglobuliny pobudzające tarczycę i działające destrukcyjnie na tkanki
oczodołu.