Filologicznie ;-)

[iwoniaw]

Nie chcę skręcać za bardzo wątku włoskiego, a skoro już się pojawiły fragmenty
etymologiczne ;-) to podrążę dalej, niczym Łusia, bystre dziecko ;-), które
zadziwiały różne niuanse znaczeniowe.
Zatem może ktoś mi powie, dlaczego "mikrofon", skoro przecież nie ścisza,
tylko wzmacnia głośność? Hę?

[agnieszka_azj]

iwoniaw napisała:

> Zatem może ktoś mi powie, dlaczego "mikrofon", skoro przecież nie
ścisza,
> tylko wzmacnia głośność? Hę?


Bo sam w sobie jest mały ??? Znaczy się - mniejszy od tuby, której
używano wcześniej.

[dakota77]

The word "microphone" comes from the Greek words "micro", meaning "small", and
"phone" meaning "voice". It first appeared in a dictionary in 1683 as "an
instrument by which small sounds are intensified".This was in reference to
acoustical hearing devices such as the ear trumpets and megaphones of that era.

[idomeneo]

i tu winien pojawić się obrazek z ojcem Tola, przytykającym trąbkę do małżowiny...

[ready4freddy]

a propos, skad nazwa sklepow muzycznych HMV? (tzn. wiem, ze w Londynie taki byl,
ale czy to siec - nie wiem)
:)

[jaswedrowniczek1]

HMV to sieciówka.A nazwa od His Master's Voice.Pochodzi od obrazu
przedstawiającego psa rasy Jack Russell Terrier o imieniu Nipper,który słuchał
gramofonu (a właściwie phonograph cylinder).Autorem obrazu był Francis Barraud.A
firma HMV wcześniej nazywała się The Gramophone Company.Mam nadzieję,że to choć
w części zaspokoiło Twoją ciekawość;)))

[iwoniaw]

> przedstawiającego psa rasy Jack Russell Terrier o imieniu Nipper,który słuchał
> gramofonu (a właściwie phonograph cylinder).Autorem obrazu był Francis Barraud.

A wyglądali (autor i pies) tak:
www.collectionscanada.gc.ca/gramophone/m2-3006.2-e.html

[jaswedrowniczek1]

Dokładnie;))A pies wygląda na bardzo zaciekawionego co też znajduje się w środku
tej dziwacznej tuby;))

[yowah76]

No to macie:
fotografowanie malych np. robaczkow to makro, tak? Ale wobec tego
dlaczego fotografowanie czegos duzego to nie mikro? Bo mikro to
jeszcze mniejsze niz makro? To jak sie nazywaja te duze?

[ready4freddy]

i owszem :) tzn. wiedzialem o psie i glosie jego pana, ale nie wiedzialem, ze to
Jack the Ripper, tfu, Jack the Nipper :D

[dakota77]

Tak a propos His Master's Voice:-)
img501.imageshack.us/img501/9189/valettaun5.jpg
Zdjecie moje, Valetta na Malcie.

[uccello]

www.postershop.co.uk/Sowa-Michael/Sowa-Michael-Their-Masters-Voice-8600036.html

a tu wariacje na temat Michaela Sowy

[the_dzidka]

Dlaczego "deszczyk" i "nieboszczyk" nie mają odwrotnych znaczeń?
Wszak deszczyk pada z nieba, a nieboszczyk na desce lezy?

[tygrys2112]

bo deszczyk pada na deski, a nieboszczyk do nieba? ;)

[anutek115]

Za tego nieboszczyka na deskach należy wam się order usmiechu :-))). Chichoczę
jak ten głupi do sera...

[tygrys2112]

Mnie zawsze intrygowało niebezpieczny-bezpieczny. bo patrząc na
semantykę samych wyrazów, bez patrzenia na ich zastosowanie, jeśli
coś jest bez pieczy (bezpieczny) to jest zagrożone lub zagraża, a
skoro nie jest bez pieczy to nie zagraża (niebezpieczny). Rosjanie
mają zestawienie tych samych znaczeniowo wyrazów, tylko na odwrót,
co jest logiczniejsze.

[iwoniaw]

> Mnie zawsze intrygowało niebezpieczny-bezpieczny.

A to mi się akurat całkiem zgadza - że niby "bezpieczny" to znajdujący się w
takim stanie, że bez opieki zostawić można i nic się nie stanie, a
"niebezpieczny" - przeciwnie :-)

[the_dzidka]

A szczelny - nieszczelny?
Na logikę, jeśli coś jest szczelne, to znaczy, że ma szczeliny,
nie? :-)

[tygrys2112]

rzeczywiście :D

[ready4freddy]

a dlaczego... zle, wroc. niektore slowa sa "wazniejsze" od innych, takie
zupelnie podstawowe. matka, slonce, woda, ogien - no wlasnie, ogien. po
angielsku fire, po wlosku fuoco, po niemiecku feuer, po hiszpansku fuego, po
francusku feu, i tak dalej. natomiast polskie i ogolnie slowianskie slowa
przypominaja jako zywo "agni" z sanskrytu. nie oszukujmy sie, ogien to jedno z
najwazniejszych slow w ludzkiej mowie. dlaczego polowa Europy wyksztalcila sobie
slowa na f, a my mamy original real thing prosto z Indii?

[verte34]

No właśnie. I nazwy dni tygodnia mamy własne, i miesięcy, a nie z
łaciny i od imion bóstw, jak w reszcie Europy. Chociaz ktoś może się
przyczepic że oryginalność to nie wszystko;)

[ready4freddy]

o masz, uwielbiam tlumaczyc nasze nazwy miesiecy :) luty - srogi, zima sroga.
stycznia nie ruszam, bo nie wiem :) marzec to akurat chyba od Marsa
miedzynarodowy, ale kwiecien od kwiatow, maj.. diabli go wiedza, czerwiec od
czerwi, lipiec od lip, sierpien od sierpow, wrzesien od wrzosow, pazdziernik od
plyt pazdzierzowych, z ktorych wykonywa sie blaty lawek dla dziatwy szkolnej,
skadinad miesiac oszczedzania (ten geniusz, co to wymyslil, najwyrazniej nie
mial dzieci i nie mieszkal w klimacie srodkowo-europejskim), listopad od
listonoszy padlych pod ciezarem pocztowek jeszcze od wakacji, no i grudzien, bo
po grudzie wszystko idzie, az do stycznia, kiedy juz styka tego wszystkiego i
zas od nowa w kolo Macieju :)

[szprota]

"Polskie nazwy miesięcy są odbiciem tego, co się dzieje w przyrodzie w
poszczególnych okresach czasu; styczeń od styku dwóch lat - starego i nowego
roku; luty, czyli srogi, bo jest to najzimniejszy miesiąc; marzec, gdyż
rozmazana jest przyroda, koniec zimy, początek wiosny; kwiecień, gdyż pojawiają
się kwiaty; maj, gdyż kwiaty są wszędzie; szczyt wiosenny: czerwiec - od
chrząszczyka czerwca, z którego wyrabiano czerwony barwnik; lipiec, gdyż kwitną
lipy; sierpień, gdyż skończono żniwa sierpami (nie znano kos); wrzesień - od
kwitnącego wrzosu; październik od paździerzy, gdyż był to miesiąc obróbki lnu i
konopi; listopad, opadają liście; grudzień od grudy, czyli zmarzniętej ziemi.
Inne narody przyjęły nazwy miesięcy od dawnych Rzymian."
za: www.brewiarz.katolik.pl/czytelnia/sylwester.php3

Sapkowski pisał o wbijaniu tyk w zmrożoną ziemię wzgledem stycznia.

[ready4freddy]

no pieknie, ale co do marca i maja to sie upre, ze pozyczone od innych :) tylko
ten pazdziernik mnie trapi - czy pazdzierze to nie sa takie scinki jak rzysko?
co ma do tego len i konopie?

[klymenystra]

Miesiace sprawdze, jak w przyszlym tygodniu przyjdzie do mnie "Slownictwo
instytucji praindoeuropejskich Benvenista. A dzis jeszcze poszukam, jak Martinet
sie na to zapatruje :)

[verte34]

Marzec i maj wyglądają na pożyczone, rzeczywiście.
Paździerze to jest to, co odrywa się od suchych łodyg lnu i konopii
podczas opukiwania, międlenia, czy jak to tam się fachowo nazywa.
Takie wiórki:)
Ranyy, co za piękna nazwa dla miesiąca:)

[ready4freddy]

no wlasnie, jakas taka dziwna. mogl sie nazywac wiórnik :)

[lezbobimbo]

Pazdziernik zwany tez byl u nas pazdzierzcem. Czyli prawdopodobnie
miesiac mlócki i darcia pazdzierzy z lnu i konopii po zniwach.
Z kolei zachwycilam sie jedna ze staropolskich nazw wrzesnia:
pajecznik :))) Oczywiscie od malutkich pajaczków - babiego lata :)

Maj to nazwa miesiaca poswieconego rzymskiej bogini urodzaju,
plodnosci i wzrastania wszystkiego, o pieknym imieniu Maja Majesta
(od niej tez mamy slowo majestatyczna, co znaczy cos w stylu
"najwieksza" - czyli Maja to Wielka Najwieksza).
Od Rzymian nazwe maja zapozyczylo wiele jezyków europejskich, oprócz
takiego n.p. ukrainskiego, który pozostal przy "trawien" od trawy.
Czyz to nie piekne? :)))
A czeski nazywa miesiac majowy "kveten", z kolei górnoluzycki
"rozovnik".

W ogóle nazwy miesiecy my Slowianie mamy wlasne i opisowe, ale od
kraju do kraju calkiem poprzekrecane. Niemal kazdy jezyk slowianski
ma poprzesuwane nazwy i daty oraz dlugosci tych miesiecy.
N.p. april czyli nasz kwiecien to u Czechów duben czyli po naszemu
debien, od debów - analogicznie do lipowego lipca :) Z kolei po
chorwacku april to ten travien znowu, a po bialorusku krasawik :)
A po staropolsku miesiac zwany przez nas kwietniem to kiedys byl..
uwaga uwaga.. łżykwiat!
Boskie :-D

Marzec albo od agrarnego Marsa, syna Junony (kalendy marcowe to
dzien Junony. Junona tez ma swój miesiac Junis, June czyli czerwiec)
albo od rzymskiej bogini Mater Matuta czyli cos jak Matka
Najswietsza, bogini plodnosci, narodzin, matek itd. Mógl to tez byc
jeden z przydomków Junony.
Bulgarzy tez czcza w marcu boginie o imieniu Baba Marta czyli Babcia
Marta - cos jak nasza Marzanna czyli bogini zimy, pogody, smierci i
zycia itd. Mozliwe, ze nasz marzec to tez na czesc odchodzacej
Marzanny.
Z kolei ukrainski i czeski nazywaja marzec "brzezien" od brzozy :)
Chorwacki ozujak a bialoruski sakawik, cokolwiek to znaczy..

Nie wiem z kolei, co z tym styczniem. Wszak nowy rok slowianski
zaczynal sie na Wielkanoc, jak u reszty agrarnych ludów Europy...
Moze to chodzi o przesilenie zimowe, czyli najdluzsza noc roku? To
tez bylo swoiste swieto "nowego roku": dluga, stara zima umierala
(noce od tego momentu stawaly sie coraz krótsze) i zaczynalo sie
rodzic niesmialo coraz wieksze slonce (czyli od tego momentu swiecic
coraz dluzej).
Doszlam na razie, ze styczen w jezykach slowianskich to tez tyczen,
siczen, studzien, sijecanj, stecznik i sausis. Po staropolsku tez
wystepowala nazwa sieczen i strąpacz, tylko ze to byly nazwy...
miesiaca, znanego dzis nam jako luty.
Z kolei Czesi nazywaja styczniowy miesiac "leden" czyli lodzien, od
lodu? My od tego samego lodu mamy luty :)

Itd, itd. Dlugo tak bym jeszcze mogla. Uwielbiam, uwielbiam :)

[ready4freddy]

bardzo mi sie to wszystko podoba :) tylko ten luty mnie zadziwil - myslalem, ze
to jest slowo samo w sobie, oznaczajace "srogi", synonim. a to od lodu?

[lezbobimbo]

Luty jako srogi objasnial po swojemu niepoczytalny szaleniec, dosc
szkodliwy dla polskiej etymologii, czyli antynaukowiec Brückner z
poczatku 20-ego wieku. Wymyslil on tez, ze styczen to od jakis tyk,
które mieli wtedy sporzadzac wiesniacy. Lzykwiat jeden ;)

Luty pokrewny czeskiemu leden, a leden po naszemu byloby lodzien, wiec
luty - lodowy.

[ready4freddy]

nie masz to jak zimowa pora sporzadzac tyki :) na lutego (nie)dzwiedzia hue hue :)))

pl.wiktionary.org/wiki/luty - hmmm... po persku tez taki bardziej
february, i nawet w hindi podobnie. litweski sie troche wyroznia :) za to po
bialorusku i ukrainsku zupelnie jak po naszemu. ale najbardziej mi sie podoba
dolnoluzycki - chyba im chodzilo o swieczki, bo ciemno? :)


a ten Brueckner to czemu anty? czym podpadl? :)

[klymenystra]

A jak byl po lacinie ogien? No? Sentimus calere ignem...
Od tego ignum prosta droga do agni :) Wszystko praidnoeuropejskie. Jezyki
romanskie sobie tylko roznie to porozwiajly, ale one sa nowsze niz polski :) W
germanskich pewnie tez tak bylo, ale tu sie juz nie wypowiadam:)

[ready4freddy]

no wlasnie, ale JAK to bylo? :) czy doszlismy do ognia od razu od agni, czy
przez ignum, i skad im sie wzielo to f? bo jeszcze rozumiem germanskie, ale
romanskie? np. we wloskim to ignum gdzies-tam jest w zlozeniach, ognioodporne,
ogniotrwale i tak dalej, w angielskim tez, w koncu ignition to tez od tego, ale
skad F, na Tryglawa i Swaroga? :)

[klymenystra]

O, wiec tak, jak sie wlasnie dowiedzialam: lacina byla klasyczna i byla
vulgaris. Ignum jest klasyczne, w vulgaris, z ktorej sie rozwinely romanskie
jest focu :)- w klasycznej ozaczalo "zegac ogien, potem przeszlo do nazwy jako
takiej.
No i mam fuego, fogo, feu, foc, fuec i inne :)
To samo stalo sie np z wyrazem "sto. pewnie wiesz, ze jezyki indoeuropejskie
dziela sie na satemowe i kentumowe. Z grubsza, nie wnikajac w nic, w kentumowych
sto ma 'k' na poczatku (lacinskie kentum), a w satemowych-s jak w polskim sto.
No i co w romanskich? Cent, ciento i inne takie- wyrazne s na poczatku. Co nie
oznacza, ze sa one satemowe. Po prostu tutaj juz poszly daleko za lacine i nasze
archaiczniejsze jezyki slowianskie. Taka ich fonetyka historyczna.

A propos- nasze polskie imie Zegota, to Ignacy :) A w praindoeu. ogien byl
rodzaju meskiego, bo uznano go za istote zywa- generalnie rodzaj nijaki mialo
to, co bylo bierne, martwe. Temu,co bylo martwe, nie oddawano czesci. A ogien
byl jednym z pierwszych bostw.

Pozdrawiam:)

[klymenystra]

ojejej wyszlo, jakbym wczesniej nie wiedziala o tej lacinie :) Sprostowanie- ja
tylko etymonu nie znalam :p

[ready4freddy]

a ja sobie tak czytam i kiwam madrze glowa, ze niby rozumiem (nie mialem o tym
pojecia, a co to etymon, to juz zupelnie nie wiem :)

[klymenystra]

etymon to to pierwsze slowko, z ktorego urodzily sie inne male slowka :)
a jak nie rozumi, to niech pyta, ja lubie gadac i wyjasniac :)

[ready4freddy]

poki co rozumi - male slowka, etymon.. myslalem, ze male slowka znajduje bocian
w kapuscie :) a tu taki, panie tego, szpas :)
a swoja droga kto by pomyslal, ze one sate. jak to bylo? i kentumowe? ze niby od
tego, czy s czy k, to jest podzial? ale chodzi o wymowe c, czy co? bo np. we
wloskim to zalezy od samogloski po tym c. to w czym rzecz, jak nie w tym?

[klymenystra]

Ty serio chcesz wyklad o satemowych i kentumowych? To ja spisze, co mam i jutro
wkleje :) A, i porzuc jezyki romanskie, jak pisalam, one sie rozwinely za bardzo
:), punktem wyjscia bedzie lacina :)
Tylko na szybko powiem, ze nie wymowa 'c' , bo to jest tylko zapis,
najwazniejsza jest fonetyka. I nie chodzi i kazdy dzwiek k i s tylko o te
poczatkowe bodajze. Jest jeszcze sprawa np z polskim 'znac' i lacinskim
'cognoscere'- etymon jest ten sam ;)
Tutaj tajemniczo zakoncze, wyklad obiecuje jutro :)

[ready4freddy]

bez przesady, tak tylko z ciekawosci pytam :) ale na wyklad po(sz)czekam :) na
lacinie sie znam jak pies na gwiazdach, jam nie Zegota Borejko, no ale moze cos
zrozumiem :)

[klymenystra]

Ja tez sie nie znam zbytnio. Bede z Martineta spisywac ;)
Doobranooc

Mój wtręt na temat satemowych i kentumowych

[iwoniaw]

Generalnie to było tak, że z PIE co i rusz odrywała się kolejna grupa języków i
zaczynała się rozwijać własnym trybem, a ze wspólnego dziedzictwa brała tyle,
ile akurat w danym momencie było, tzn. jeśli jakiś dźwięk w danym kontekście czy
forma gramatyczna już była, to występowała i w tej oderwanej już i niepodległej
;-) grupie języków. Najważniejszych zmian jest kilka i na podstawie występowania
określonych cech w konkretnych językach lub niewystępowania oznaczano kolejność
oddzielania się poszczególnych grup językowych w rodzinie indoeuropejskich.
Jedną z tych najważniejszych (w sensie: markujących) zmian jest fonologizacja
palatalnych spółgłosek tylnojęzykowych (jakkolwiek by to nie brzmiało...) -
jakieś 2000 pne. Te spółgłoski to np. K' (znaczy "miękkie" k, nie wiem, jak to
wytłumaczyć bez demonstracji dźwiękowej...). W tych językach, które oddzieliły
się od wspólnoty PIE wcześniej, spółgłoski te tracą tylko miękkość (i np. K'
staje się zwykłym K) i są nazywane kentumowymi (od łacińskiego określenia 100 -
centum [kentum]), a te języki, które odłączyły się z PIE po tej zmianie, mają tu
"s" i nazywamy je satemowymi (to są już tylko bałto-słowiańskie, indo-irańskie i
tracko-ormiańskie, a omawiana zmiana jest trzecia i ostatnia z kluczowych dla
podziału języków indoeuropejskich)

to ja tylko

[klymenystra]

wkleje, to co wczoraj znazlam :)

Bylo więc tak:
Praindoeuropejski dzieli się tradycyjnie na dwie grupy: grupe kentum i grupe
satem. Slowo „kentum” wzielo się od lacinskiego „centum” (wymawianego, co
podkreslam „kentum”- jak kazde inne „c” w lacinie klasycznej! Wymowa, której
ucza w szkolach, jest, niestety, bledna. Swoja droga, ciekawe, jak Zegota nasz
wymawial, hehe). „Satem” z kolei oznacza „sto” w iranskim.
I tak: prawdopodobnie w PIE najpierw wszedzie mowilo się na początku „k”, które
potem w czesci jezykow (czyli wlasnie w jezykach satemowych) wyewoluowalo w „s”.
jeśli chodzi o jezyki romanskie, do których tak się Freddy przywiazal, to
lacinskie „k” się spalatalizowalo w dzwieki, które mamy we francuskim „cent”,
wloskim „cento”, hiszpanskim „ciento”, portugalskim „cem”- ale się
spalatalizowalo dopiero po lacinie, ze się tak wyraze- tylko przed „i” i „e”
wymawianych w czesci podniebiennej. Co nie zmienia faktu, ze to tez są jezyki
kentumowe :) Bo ich mama-lacina byla kentumowa (tatusiowie się nie licza tutaj).
W jezykach satemowych spalatalizowaly się generalnie wszystkie „k”, niezaleznie
od pozycji. W rosysjkim, iranskim, polskim- mamy „s”, ale już np. w litewskim
jest „sz”, co i tak większej roznicy nie czyni.
Palatalizacja ta dotknela tez wszystkie inne spolgloski okluzywne tez wymawiane
na tej samej glebokosci jamy ustnej, co „k”. Lacinskie gnosco ma swoj
odpowiednik w polskim znac. Tzn- to, co w jezykach kentumowych jest „g”, w
slowianskim będzie mialo odpowiednik typu „z”.
Rekapitulujac- najpierw wszedzie bylo „k”. część jezykow je zachowala- są to
jezyki kentumowe, część je spalatlizowala- są to jezyki satemowe. Podobnie stalo
się tez m.in. z dzwiekiem „g”- w kentumowych zostalo, w satemowych się
spalatalizowalo. Ewolucja, która zaszla w jezykach romanskich nie zmienia faktu,
ze te ostatnie są kentumowe- podzial na satem i kentum nastapil okolo trzeciego
tysiaclecia przed nasza era- a romanskie wylonily się z laciny okolo VI wieku
naszej ery. No i ta kentumowa mamusia :)
Germanskie są kentumowe, gwoli wyjasnienia- ich „k” przeszlo w znane z
angielskiego hundred „h” okolo VI wieku przed nasza era. A przyklad- kannabis to
po angielsku hemp :)
Oczywiscie, potem nastapily inne procesy, rozne dla roznych grup jezykowych,
dlatego czasem trudno jest się dopatrzec podobienstw- Podzial kentum/satem nadal
jest aktualny i to jest najwazniejsze- dzieki temu podzialowi można opisac i
przewidziec zmiany fonetyczne w roznych jezykach- zmiany te są zaskakujaco
paralelne:)
I tylko slowko o rozmieszczeniu tych jezykow: na zachodzie jest to kentum, na
wschodzie satem. Czyli w kentum mamy języki celtyckie, germanskie, lacinskie. W
satem: balto-slowianskie, iranskie, sanskryt. Jedynym wyjatkiem jest język
tokarski (chinski Turkmenistan), który jest kentumowy, oraz hetycki (język
martwy, który odkryto na terenie Azji Mniejszej), który także należy do grupy
kentum. Na te wyjatki są wyjasnienia, ale to chyba już nie na forum MM :)
Korzystalam z ksiazki „Des steppes aux océans” A. Marnieta- cobyscie mnie nie
posadzili o plagiat:)
Z ciekawostek- kto widzi podobienstwo między polskim „plug” i angielskim
„plough”? ;)

[ready4freddy]

Z ciekawostek- kto widzi podobienstwo między polskim „plug” i angielskim
„plough”? ;)

Mr. Plow :) znaczy sie Homer. a bardziej serio - ja widze, tak jak i widze
miedzy rosyjskim doc'ka (jakos tak) i daughter/tochter, natomiast ani corka po
polsku, ani figlia/fille w romanskich mi tu nie pasuja :)

[klymenystra]

Freddy, kopne Cie. Juz pisalam- romanskich nie bierzemy pod uwage, sa bardzo
posuniete w rozwoju.
Och, jak tylko przyjedzie do mnie Benveniste,to wyjasnie :)

[ready4freddy]

aua :) no co ja zrobie, ze mowie tylko trzema jezykami, w tym jednym ojczystym,
i kazdy jest z innej grupy?
a wiecie co, o tym wegierskim (ktory mnie fascynuje - przez miesiac pobytu na
Wegrzech nie nauczylem sie ani slowa, a raczej dobrze mi zwykle idzie jezykow
nauka wlasnie :) to czytalem, ze jest dziwny o tyle, ze ma dwa rozne slowa na
kolor czerwony. nie tam, ze purpurowy czy karminowy, tylko czerwony ma dwie
nazwy. i to ponoc jest bardzo wielka osobliwosc. a o polskim z kolei doczytalem
sie, ze ma dwa rodzaje meskie w liczbie mnogiej, co mnie wielce zaskoczylo (tzn.
nigdy bym na to nie wpadl, bo kto sie zastanawia nad tym, ze dwa psy, ale dwoch
chlopow) i wbilo w dume, ze znam taki trudny jezyk, i to dobrze :)

[idomeneo]

ready4freddy napisał:

> o tym wegierskim (ktory mnie fascynuje - przez miesiac pobytu na
> Wegrzech nie nauczylem sie ani slowa

wiesz co, moja koleżanka Węgierka twierdziła, że w jej języku są wszystkie
głoski, jakie człowiek w ogóle jest w stanie wypowiedzieć, więc kiedyś
siedzieliśmy ze znajomymi i sprawdzaliśmy, czy faktycznie umie powtórzyć różne
sz, ś, dź i dż. I skubana, radziła sobie bez problemu; nie szło jej tylko z
takim polskim przedwojennym scenicznym "ł", jak na starych filmach.

Ciekawe, jak by jej poszło

[iwoniaw]

z dźwiękami w językach, w których rozmaite mlaski, siorbnięcia i cmoknięcia
robią za fonemy ;-) Bo słyszałam na zajęciach z wstępu do językoznawstwa dawno
temu, że są takowe gdzieś w Afryce...

[mmoni]

iwoniaw napisała:

> z dźwiękami w językach, w których rozmaite mlaski, siorbnięcia i cmoknięcia
> robią za fonemy ;-) Bo słyszałam na zajęciach z wstępu do językoznawstwa dawno
> temu, że są takowe gdzieś w Afryce...
>

Owszem, a jak ładnie brzmią!
www.youtube.com/watch?v=mkbFncTfYpo&feature=related

[ready4freddy]

ostatnio dyskutowalismy kto ma jaki akcent we wloskim, ale tez i angielskim
(przy czym wydaje mi sie, ze wiekszosc ludzi ocenia w takich przypadkach raczej
wymowe roznych glosek, nie akcent - moge zapamietac jak sie akcentuje
poszczegolne slowa, nawet mi sie myli ostatnio i nazwe Modena akcentuje na Mo,
nie na de :), no i o kims mowilismy, ze ma taki.. wlasciwie nie ma, tzn. ma, ale
nie wiadomo, co to za akcent (tzn. nie z niemiecka, nie z francuska, nie z
rosyjska zaciaga i akcentuje, tylko tak prawie bez). naonczas rzucilem pojeciem
"generic foreign accent", mozna uzywac bez kopirajta :)

[limotini]

O, ja myślę, że to raczej była zasługa zdolności językowych Twojej koleżanki.
Mam sporo znajomych Węgrów i nie za bardzo radzą sobie z ś czy dź, w ogóle ich
miękkie dźwięki są inne niż polski (węgierskie gy to wcale nie jest dź). Trochę
inaczej też niż my wypowiadają "o" - jest bardziej pomiędzy "o" a "u". Więc z
tymi wszystkimi dźwiękami to przesada, może raczej chodzi o to, że łatwiej im
nauczyc się nimieckiego czy angielskiego niż Słowianom.

[ready4freddy]

ja wiem tyle, ze moj znajomy Wegier bardzo narzekal na wegierski, klnac
praprzodkow, ktorzy wymyslili sobie taki nieprzystajacy do sasiedzkich realiow
jezyk :) mowil, ze im jest trudno uczyc sie jakiegokolwiek jezyka (tym niemniej
po angielsku mowi swietnie, z "generic foreign accent" niemozliwym do
zidentyfikowania :), bo podobienstw nie ma za cholere. nawet z finskim, bo jakos
tak maja, ze niby jezyk podobny, a dogadac sie nie da :)

[idomeneo]

aha - tez podejrzewaliśmy, że to raczej kwestia dobrego PR-u i osobistych
zdolności Zsuzsy niż rzeczywistego bogactwa fonetycznego węgierskiego, no ale
nie byliśmy w stanie tego zweryfikować ;) Za to jak w końcu zaczęła wymawiać to
staroświeckie "ł" - takie między "ł" a "l" to wspaniale było posłuchać jak mówi
"ty bałaganiarzu!"

Dobrze kombinujesz

[iwoniaw]

> miedzy rosyjskim doc'ka (jakos tak) i daughter/tochter, natomiast ani corka po
> polsku, ani figlia/fille w romanskich mi tu nie pasuja :)

PIE "Dh-" w różnych grupach językowych zachowywało się różnie, np.:
- w sanskrycie i indoirańskich zostało "dh"
- w grece traciło dźwięczność (*dh -> *th, "thygater" ("córka")
- w germańskich i bałto-słowiańskich traciło aspirowanie, dźwięczność czasem też
(daughter, tochter, doc')

natomiast w łacinie, nie pamiętam czy zawsze, ale w nagłosie na pewno dh->f
(inny przykład: dym, w sanskrycie dhumah, w grece thymos, w łacinie fumus)

[ready4freddy]

no i wszystko jasne :)

[idomeneo]

dziewczyny, a jak to jest z grupą ugrofińską? i z baskijskim? bo coś tam chyba z
nimi było inaczej niż z resztą...

[iwoniaw]

> nimi było inaczej niż z resztą...

No inaczej, w sensie, że nie są indoeuropejskie ani ani, w zw. z czym nie znam
się wcale na ich teorii językoznawczej.

[idomeneo]

iwoniaw napisała:

> nie są indoeuropejskie ani ani

no to niezła sztuczka, pewnie zwłaszcza z tym baskijskim, bo rozumiem, że on
znikąd nie przylazł, tylko wziął i się uchował?

[iwoniaw]

> no to niezła sztuczka, pewnie zwłaszcza z tym baskijskim, bo rozumiem, że on
> znikąd nie przylazł, tylko wziął i się uchował?

Tak dokładnie, wszelkie znaki na niebie i ziemi wskazują, że to
najautentyczniejsza enklawa językowa sprzed najazdu indoeuropejczyków, znaczy
przez tysiąclecia nie dali pogrześć mowy, niezłe osiągnięcie :-))). Trwają
spekulacje, czy mają coś wspólnego np. z Etruskami albo Kreteńczykami
(minojskimi oczywiście), którzy też byli wcześniej niż Indoeuropejczycy, tyle że
mało co z ich inskrypcji potrafimy odczytać ze zrozumieniem.

Oczywiście inskrypcje kreteńskie

[iwoniaw]

to miałam na myśli te w piśmie linearnym A.

[idomeneo]

iwoniaw napisała:

> przez tysiąclecia nie dali pogrześć mowy, niezłe osiągnięcie :-))).
> Trwają spekulacje, czy mają coś wspólnego np. z Etruskami albo
> Kreteńczykami

powiem jak Bodzio - niesamowite :)

Wiecie co? Wiem, czym powinien się zająć I.G. Stry

[iwoniaw]

Stryba! Tak z pismem linearnym mi się skojarzyło: otóż pismo linearne B
odczytali i dowiedli, że jest to dialekt grecki John Chadwick i Michael Ventris,
panowie, którzy - oprócz zacięcia filologicznego i znajomości wielu języków
oczywiście - zajmowali się kryptografią, Chadwick był deszyfrantem w czasie II
wojny.

Skoro zatem I.G. Stryba został już podkształcony przez dziadka w językach
klasycznych i ma zacięcie do dekonspirowania tajemnic ;-), to jeśli jeszcze
zadba o edukację ścisłą, droga do Naprawdę Porywającej Kariery W Ekscytującym
Zawodzie stoi przed nim otworem i nie musi po krzakach biegać ;-)
Dobrze wymyśliłam?

[idomeneo]

doskonale - i w dodatku nie musiałby specjalnie obcować z ludźmi. Nie do końca
wiadomo tylko, czy ma zdolności analityczne.

W każdym razie ma ojca informatyka

[iwoniaw]

tzn. mam nadzieję, że Grzegorz jest rzeczywiście informatykiem, a nie facetem
zmieniającym papier w drukarce i instalującym system operacyjny na kompie pani
Krysi, w zw. z czym ma kompetencje, by syna pokierować ku tematyce właściwej ;-)

[klymenystra]

co do baskijskiego jeszcze, to protobaskijskim mowila przed najzdem Rzymian
spora czesc Francji- obecna Akwitania. W Akwitanii Celtowie byli tylko na
polnocnym krancu, wiec jezyk, ktory sie wyksztalcil z laciny po rzymskim
najezdzie (obecny gaskonski) jest dosyc oryginalny. Zalicza sie go do
oksytanskiego, ale ma wiele cech, ktore przypisuje sie substratowi baskijskiemu.
A tam, gdzie Rzymianie nie wlezli (Pireneje znaczy sie), baskijski przetrwal i
ma sie dobrze, chociaz okolo 40% slownictwa jest lacinskie- albo zapozyczone
wprost z laciny, albo (przede wszystkim) z gaskonskiego i kastylijskiego.
A, i baskijski to tak naprawde grupa dialektow (cos jak oksytanski), ale, o ile
wiem, oni maja norme.

[ready4freddy]

zaraz, zaraz.. oksytanski, powiadasz? a, to ja tu mam pod bokiem :) wiekszosc
dolin na zachod od Turynu ma wioski i wioseczki "occitano". inna sprawa, czy
ktos tym jeszcze mowi :) ale najwyrazniej tak, bo sporo zadeklarowalo sie jako
mniejszosc jezykowa. egzotyka tuz za rogiem :)
it.wikipedia.org/wiki/Valli_Occitane

[klymenystra]

No malo kto mowi, glownie starsze osoby. Nie chce palcem wskazywac winnych, ale
by sie paru znalazlo :/ Ale okstytanski przetrwal jako substrat i pisze o nim
magisterke i sama coskolwiek jestem w stanie powiedziec:)
Oksytanski to nie egzotyka. Obok galego-portugues najwazniejszy jezyk
sredniowiecznej Europy. Zywy jezyk :)

[ready4freddy]

panial. zywy, ale sredniowieczny. znaczy, gdyby mnie karabinierzy zatrzymali na
drodze regionalnej nr 23, prowadzacej akurat przez doliny oksytanskie, powiedza
"pokazcie list zelazny i karte jezdzca, cny rycerzu! krolewskim edyktem
nakazano, by miarkowac chyzosc pojazdow..."
hy hy hy :D

[klymenystra]

To ty im odpowiesz pieknym i jak najbardziej zywym i wspolczesnym: HILH DE PUTA :D

[ready4freddy]

brzmi zupelnie jak po hiszpansku.. tzn. w pisowni :) potem mi bedziecie do
ciemnych lochow pomarancze* nosic :P

*tutaj mowi sie "pomarancze (komus do wiezienia nosic", nie "paczki" jak u nas.
bo pomarancze to i smaczne, i zdrowe :)

[klymenystra]

Ja Ci teraz podalam, jak gorale mowia, normalnie, to jest prozaiczne "filh de
puta", ale czyta sie bardzo milo, bo lh jest takie, jak w portugalskim, u jak we
francuskim a "a" jak "o" sie czyta. A w wersji pierwszej to to h sie wymawia.
Ajajaj i jeszcze odpowiednia intonacja...

[d14b0ll0s]

Czy wszedzie w lac. c = k? Caius Iulius Caesar? :D
"C" to ortografia etruska, nie rozrozniajaca dzwiecznego i bezdzwiecznego alofonu.
potem wprowadzono zroznicowanie C/G, ale zachowala sie archaiczna notacja np.
Caius, Caia..

[klymenystra]

O, ciekawe. O ortografii etruskiej nie mialam pojecia, a pisalam tylko o fakcie,
ze w lacinie nie bylo dzwieku "c"- Cesar to bylo cos zblizonego do Keesar czy
cos takiego. A g i c to nie sa allofony jednakowoz.

[iwoniaw]

> cos takiego. A g i c to nie sa allofony jednakowoz.

Oczywiście, że nie są, a przykład na dźwięczna/bezdźwięczna: G/C potwierdza
jedynie to, co pisałaś Klymenystro o wymowie łacińskiej (klasycznej) "c" jak
naszego "k" właśnie.

Caesar [Kaisar], Grecy słyszeli (i zapisywali) "kaisar", przez kappę na
oznaczenie dźwięku "c" [k].

O Etruskach natomiast to możemy sobie co najwyżej spekulować, przecież nie
wiadomo nawet, jaki to był język.

[ready4freddy]

aaaa! to znaczy, ze nie Dzulio Sizar, z amerykanska, tylko Dzulio Kajzer, z
niemiecka? :P szczerze mowiac nie mam pojecia o wymowie lacinskiej, myslalem, ze
to tak jak po wlosku, czyli "czezar" :)

:-)))

[iwoniaw]

Julek Kaisar, rzecz to jasna - wszak tak właśnie Germanie słyszeli i tak sobie
do języka zaadaptowali nazwanie na władcę (no bo przecież kolejni władcy Rzymu
też się nazywali cezarami, jako że nazwa "rex" toż wszak obmierzłą monarchią
pachniała (za co i Juluś w senacie zginął, za zapędy monarchiczne znaczy) i była
wręcz obelżywa, dobra dla jakichś narodów, co to sobie rei publicae nie
wypracowali ;-)

[klymenystra]

A bo Wlosi to maja wlasna wizje laciny ;) Podobnie jak Francuzi (kollegiom) i
Niemcy, a za Niemcami my :)
A Kajzer to wlasnie Cesar, dosyc bliska ta wymowa byla :)

[ready4freddy]

o Zegocie Ignacym wiedzialem, tzn. wiedzialem, ze to formy tego samego imienia,
ale nie mialem pojecia, ze maja cos wspolnego z ogniem. Zegota z zagwia mi sie
nie skojarzyl :) a wlasnie, czy zagiew i zarzewie maja jakis wspolny rdzen (mimo
roznic orto)? bo gorzec to pewnie od goraca, a tez mi sie skojarzylo :)

[klymenystra]

Wisz co? Po sasiedzku jest forum O jezyku, tam slawisci siedza, oni Ci wyjasnia :)

[ready4freddy]

eee tam, co bede po sasiadach chodzil, jak was mam tutaj :) mial byc offtopic
filologiczny, to offtopikuje :) wszak nie o dokladnosc sie tu rozchodzi, a zeby
pogadac, o :) no dobrze, czas spac, przynajmniej tutaj :)

[iwoniaw]

> no wlasnie, ale JAK to bylo? :) czy doszlismy do ognia od razu od agni, czy
> przez ignum, i skad im sie wzielo to f?

Języki italo-celtyckie oddzieliły się ze wspólnoty PIE dużo wcześniej niż
indo-irańskie i bałto-słowiańskie, które mają zatem dużo dłuższą wspólną
historię, ale generalnie rdzeń w ogniu/agni/ignum jest jeszcze starszy i
wspólny. Nie tyle wzięliśmy zatem z łaciny, ale i łacina i słowiańskie i
sanskryt z tej samej zamierzchłej bardzo formy. Fire czy Feuer i inne z serii
natomiast mają zupełnie inny rdzeń, zresztą zbieżny z greckim "pyr", a ładną
etymologię masz tutaj:
www.etymonline.com/index.php?search=fire
gdzie zresztą piszą wprost, iż "praindoeuropejski miał prawdopodobnie dwa
rdzenie na określenie "ogień" - i są to właśnie te dwa wyhaczone przez Ciebie
;-) Jeden widzimy m.in. w grece, drugi m.in. w łacinie, zatem trzymając się
tematyki forum (filologia klasyczna w końcu wycisnęła na bohaterach MM niemałe
piętno) - lepiej bć w temacie nie może :-D

[ready4freddy]

wszystko to bardzo ciekawe, Zegota Borejko bylby z nas dumny (i blady z
przerazenia, bo co innego wykuc cytata na blache, a co innego takie madre rzeczy
wiedziec :) dziekuje za, nomen omen, oswiecenie tym ogniem, bo mie to
intrygowalo z dawien dawna (odkad dowiedzialem sie, ze Agni to taka rakieta
indyjska, i ze to oznacza ogien).

[iwoniaw]

> intrygowalo z dawien dawna (odkad dowiedzialem sie, ze Agni to taka rakieta
> indyjska, i ze to oznacza ogien).

O, tak mi przyszło do głowy, iż idąc tym śladem Żegota ;-) Borejko mógłby nadać
córce imię Agnieszka (po sobie samym, skoro syna nie miał...) - i starożytniej
to i dla Mili stres mniejszy niż użeranie się z jakąś Wergilią...

A tak a propos Mickiewicza ;-)

[iwoniaw]

toż właśnie w "Dziadach" Ignacy Domeyko występuje jako Żegota - no nie mówcie,
że ten wątek to kompletny off topic względem "Jeżycjady" :-DDD

[ready4freddy]

e tam, to juz zbyt popularne chyba bylo :) zrodloslow sluszny i naukowy, ale
Agnieszka Borejko (a wiecie, ze to dobrze brzmi? naprawde!) to troche zbyt malo
oryginalnie jak na starego Zegote :)
postuluje, aby wprowadzic bohaterke Borejko imieniem Agnieszka, moze byc
odnaleziona po latach kuzynka, whatever. to dobrze brzmi.

[klymenystra]

Ja to bym chciala, zeby sie jakis Mrzyglod pojawil:)

[ready4freddy]

to taki, co mrze z glodu? o, to tam niejeden powinien byc w starszych tomach :)

[klymenystra]

Ja Ci szczerze polecam o praindoeuropejskim poczytac, toz to fascynujace :) Duzo
mowi o naszej kulturze i postrzeganiu swiata i czemu nasze jezyki sa jakie sa.
Ojciec mi o PIE mowil, jak mialam 5 lat i mi zostalo :)
A wiedzial tylko tyle, ze pierwistek 'isl' oznaczal wode i to co z nia
zwiazanie. Suponowal nawet, ze Wisla jest z tym zwiazana. Musze to zweryfikowac.

[lezbobimbo]

Owszem, tez czytalam, ze "isl" lub "isa" w PIE znaczy rzeka lub
woda. Dlatego sa rzeki Isse, Nysa, Wisla i inne.
Slowa issa uzywali protogermanscy Wenedowie na przyklad, miedzy
innymi mieszkali na terenach dzisiejszej Polski i razem z Celtami
ponazywali wiekszosc naszych rzek (Wisla-Vistula, Wierzyca-Verissa)

Jeszcze jest starogermanskie slowo iss-lód, z którego dzisiaj niem.
Eis i nordyckie is oraz angielskie ice.
Wiec ciekawi mnie strasznie czy slowa Islandia oraz island, isle w
angielskim znaczy kraj lodu czy kraj lezacy na wodzie (isl)? Wie
ktos? Klymenystro? :)

A nasza woda to chyba jakis nowszy odlam PIE - pokrewny ang. water,
niem. Wasser etc. I jeszcze dochodzi romanska aqua, agua, eau!
To w sumie conajmniej 3 rózne slowa na wode - isl, wodr, aqua.
I jeszcze po turecku: su! (moze od isu, isa?)
(a po baskijsku su to ogien, pewnie pokrewny z sun i suonce ;)

Jejku jakie to wszystko potwornie fascynujace. Chyba powinnam byla
zostac filologiem i dnie spedzac na dlubaniu w slówkach :)

[klymenystra]

Mnie tez ta Islandia intryguje :)
Co do "su", to dzis doczytalam, ze oznacza od niepamietnych czasow swinie :)
Nasza swinia wlasnie od "su" pochodzi. A angielskie i francuskie i inne "porki"
to tak naprawde prosie- prosie i porc to ten sam wyraz :)
Celtowie nazwali tez Krakow i Kopiec Krakusa nam wybudowali. Legnica to tez
celtycka nazwa. I jeszcze mam hipoteze, ze podkrakowska Alwernia tez- strasznie
dziwna nazwa, prawda? We Francji jest region "Auvergne", no i bylo celtyckie
plemie zwane ALwernami. W Polsce bede musiala dopasc jakies dzielo o toponimii,
bo to fascynujace.
A, poza grzebaniem w slowkach, bardzo fajnie jest grzebac w skladnii i morfologii :)

Świnie i toponimia :-D

[iwoniaw]

Oglądając kiedyś mapę Niemiec południowych zauważyłam nazwę miasta
"Schweinfurt", a kawałek dalej "Wurstburg". Czątka "furt" oznacza "przejście"
(stąd też się wywodzi nasza furt(k)a), znaczy trafiłam przypadkiem na trasę,
którą najpierw przepędzano świnie (import jakiś czy co?), a kolejne miasto
najwyraźniej słynęło z wędlin z nich wyrabianych...
PS.
Jak dopadniesz dzieło o toponimii, to zapodaj jego tytuł, bo też chcę coś
porządnego na ten temat poczytać.

[kebbe]

A nasze niebiosa to niemal kalka z języka hetyckiego : "nebese" :). A nie żadne
Himmel, czy heaven. I to też staroindoeuropejski język jest :)

[lezbobimbo]

kebbe napisała:
> A nasze niebiosa to niemal kalka z języka hetyckiego : "nebese"
:). >A nie żadne Himmel, czy heaven. I to też staroindoeuropejski
język >jest :)

Anglosaskie heaven to ze starszego slowa heben z jeszcze starszego
slowa heofon.
Heben i heofon na oko podobne do nebe - nebese :)
Heaven i Himmel-himml oba znacza cos w stylu pokrywa, pokrywac,
zakrywac.

Hetyckie neepese znaczy niebo i wywodzone jest z domyslnego PIE
*nébh'os, czyli chmura.
I stad jest tez lacinska nebula (chmura), greckie nephos (chmura),
litewskie debesis (niebo) celtyckie nef/nem, starogermanskie Nebel
(chmura, mgla) i..
staronordycki nilfhel (mgla)- stad Nilfheim, czyli zimna kraina
_mgiel_ z
mitologii :)
No i znowu widze tu podobienstwo staroangielskiego heofon do
greckiego nephos.. cos ten heaven chyba nie taki daleki od nebese ;)

Nordyckie slowo oznaczajace chmure to dzisiejsze angielskie sky :)
synonim nieba. Sky, skyo, sceo tez znaczy pokrywa, zakrywanie.

[kebbe]

Ożesz... jestem pod wrażeniem, lezbobimbo! Zdejmuję przed Tobą czapkę i perukę
(bo akurat mam na łbie) Ale i tak NASZE niebiosa wydają mi się obecnie
najbardziej nebesowe (nepesowe) :) Pozdrowienia!

[anutek115]

Tak sobie wszystkie qwasze wpisy poczytałam po powrocie z
cotygodniowego wygnania i teraz sobie spokojniusio popadne w
gigantyczne kompleksy jako ten niedouczony ćwok.
Zaczynam przemysliwać, czy nie zacząć się zwracać per "Pani/Pan" do
Tak Niebywale Wykształconych i Mądrych Osób.

[lezbobimbo]

Anutku, no cos Ty! Jakie znowu kompleksy? Kompleksy to sobie moze miec
witamina B, a nie Ty! Umysl Twój sprawny i wesoly, a filologia to sama
przyjemnosc. Duzo jedzie na domyslnosci, wiec nawet takie wesole
amatory jak ja moga sie nia zajmowac :) Zapraszam Cie i zachecam do
wspólnej zabawy w szperaniu w starozytnych tekstach - oraz na
podziwianie niesamowitych wedrówek slów i dzwieków ponad wszelkimi
granicami.
Nie bedzie Ignac zegotal nam w twarz! ;)

[anutek115]

Widzę, że teraz po Ginestrze moja kolej się rumienić... i wierz mi,
że to robię, Lezbobimbo droga :-). Jednakże trudno się poczuć
sprawną intelektualnie, skoro w tak mądrej dyskusji nie jestem nawet
w stanie zadać błyskotliwego pytania, o udzieleniu błyskotliwej
odpowiedzi nie wspomninając. Tym niemniej z przyjemnością poczytuję,
co mądrzejsi ode mnie maja do powiedzenia :-))).

[ready4freddy]

eee tam... ja sie nie przejmuje i zadaje pytania, wychodzac z zalozenia, ze
ponoc glupich pytan nie ma ;)

[klymenystra]

A czemu niedouczony? Malo kogo interesuja takie rzeczy, zeby o nich np czytac:)
Podejrzewam, ze gdyby pojawil sie watek matematyczny czy fizyczny czy jakis, to
duza czesc z nas poczulaby sie... nieswojo :)

[meduza7]

O mój gadzie.
Padłam na podłogę i pełzam z podziwu. Jako ten gad.

[ready4freddy]

o masz... a myslalem, ze "o moj gadzie" to tylko z kolega wykoncypowalismy
kiedys :D a tu prosze.
jak to sie nazywa takie cos? znaczy, ze niezaleznie od siebie gdzies sie pojawia
podobne rozwiazania? ko.. ko-co? z pewnoscia ko-, bo wspolnie (choc nie w
porozumieniu :) kiedys na ten przyklad w "Wiedzy i Zyciu" pisali o bumerangach,
znalezionych na terenach Polski, nawet byl taki fajny rysunek pana Lutczyna,
aborygen i krakus po przeciwnych stronach globu z bumerangami :)
no wiec jak to sie nazywa, ze niezaleznie od siebie "o moj gadzie"? :)

[mmoni]

Synchroniczność, Carl Gustaw Jung o tym pisał.

[tennesee]

mmoni napisała:

> Synchroniczność, Carl Gustaw Jung o tym pisał.

moja polonistka z LO powiedziałaby "bracia Carl i Gustaw Jung" :)

[ready4freddy]

jesli synchronicznosc to to: pl.wikipedia.org/wiki/Synchroniczno%C5%9B%C4%87
w takim razie chodzilo mi o cos zupelnie inego :) wlasnie o think alike, ale nie
tylko. w naturze zdarza sie, ze dwa rozne i niespokrewnione ze soba gatunki
(zyjace na dwu roznych koncach swiata) w procesie ewoulcji wyksztalca podobne
cechy, sluzace przystosowaniu do otoczenia. natomiast rozne, odlegle kultury
moga niezaleznie od siebie wynalezc np. kolo czy wspomniany bumerang, nie
dlatego, ze juz o nim slyszaly/widzialy, tylko po prostu wpadly niezaleznie od
siebie na ten sam pomysl. i to z pewnoscia ma jakas nazwe, ale nie
synchronicznosc :)

[mmoni]

Ach, i jeszcze angielskie powiedzonko to pięknie wyjaśnia "Great minds think
alike" ;-)

[melmire]

O, to ja mam pytanie ktore mnie gnebi od lat - czemu po polsku Wlochy to wlasnie
Wlochy, a nie Italia?

[ready4freddy]

a to juz bylo, w focusie tutejszym pisali o wlochatych artystach renesansowych,
ale lezbobimbo skorygowala ow mit i wywodzi sprawe od Wolochow :) fakt faktem,
ze dziwnie sie po naszemu nazywaja :)

Lezbobimbo, please help me (Rhonda) :)

[ready4freddy]

a czemu... piwo sie tak dziwnie nazywa po dunsku? pytam, bo mi sie skojarzylo.
wlasnie popijalem piwo estonskie, podziwiajac napisy na dziwnej butelce
(ostroslup na podstawie osmiokata foremnego), i po ichniemu piwo nazywa sie olu,
o z umlaut. wydawa mie sie, ze po dunsku jest ol z o przekreslonym, czy tak? no
to czemu po ichniemu piwo sie nazywa tak, ze kojarzy sie z olejem, he? :) jak
jest olej po dunsku? :D

... i z czego oni robia tego carlsberga, he? nie z castrola czasem? :)

Link do słownika z olejem ;-)

[iwoniaw]

Co prawda nie do mnie prośba, alem ostrzegała, że mam czasem fazę dydaktyczną,
więc musiałeś się z poniższym wywodem liczyć:

Olej po duńsku jest "olie", jak rzecze ten słownik, w którym sprawdziłam i piwo
w językach ugrofińskich (znaczy po węgiersku, estońsku i fińsku).


Z języków germańskich skandynawskie mają rzeczywiście nietypowe nazwy dla piwa,
ewidentnie podobne do tych ugrofińskich - maoja robocza hipoteza jest taka, że
to pożyczka od tychże sąsiadów, z rdzeniem indoeuropejskim nie mająca nic
wspólnego. Tym bardziej, że w pozostałych (tzn. nieskandynawskich) językach
germańskich piwo ma uczciwy rdzeń PIE taki sam jak łacińskie "bibere" - pić i
oznacza wprost "substancję do picia" - czyli "piwo" po ludzku mówiąc ;-)

A obiecany link do słownika, gdzie sobie posprawdzać różne rzeczy można to ten:
www.freedict.com/onldict/dan.html

[ready4freddy]

dziekuje :)
swoja droga ciekawe, ze tacy np. Hiszpanie sie wyrodzili zupelnie i mowia
"cerveza". zanim ktos powie, ze co tam Hiszpanie wiedza o piwie, od razu dwa
slowa: San Miguel :)

[anutek115]

Jest angielskie piwo robione ze słodu, nazywa się "ale", mnie się tam kojarzy z
nazwami duńską i estońską, może jakas tajemnica jest w składzie napoju? Może to
robione ze zbóż nazywa się inaczej?

[ready4freddy]

chyba nie w tym rzecz, tzn. moze i gdzies tam jest wspolen pochodzenie, ale piwo
po dunsku to najwyrazniej "o/l" (nie wiem jak to zapisac) rowniez w postaci
tuborga czy carlsberga, a one sa "normalne". to estonskie chyba tez bylo,
zreszta mialo napisy w kliku jezykach, m.in. po rosyjsku i.. pivo bylo napisane,
polski to nie jest, ale moglby byc serbski, albo i czeski. natomiast teraz sie
przelaczalem na wiki miedzy jesykami i po litewsku jest alus, tez podobnie do
dunskiego, finsiego czy estonskiego.
a ale i lager to podzial wg sposobu fermentacji, natomiast slod (jeczmienny czy
inny) zawieraja praktycznie wszystkie piwa, nie tylko ale. wg wiki ale definiuje
sie w oparciu o rodzaj uzytych drozdzy i temperature :)

[lezbobimbo]

Juz spiesze wyjasnic piwowarskie watpliwosci! :)
Tak, dunskie øl pisze sie z tym ich typowym przekreslonym o, podobne
do technicznego znaku srednicy. Wymawia sie mnw. ól, tylko to ó jest
scisniete niemal do y.

Anutek ma bardzo dobre skojarzenia. Nordyckie oel (ØL) baltyckie
alus przeszlo od Wikingów do staroangielskiego okreslenia ealu -
stad dzisiejsze "ale", znane nam dzisiaj jako pewien podgatunek
piwa. Oel warzyli i cenili tez nordyccy bogowie.
Oel/alut wywodzi sie ponoc z PIE *alut, co oznacza magie, czary,
obsesje, odurzenie, zatrucie ;)
Skandynawsko-baltyckie oel/alus przypomina mi tez staronordyckie
slowo ajle czyli silny wywar, miksture, napar - dzisiaj uzywane
tylko jako okreslenie plynnego nawozu naturalnego (cium, cium,
kiszonka;)

Zas nordyckie olie pochodzi od lacinskiego oleum z greckiego
okreslenia na oliwe czyli cieczy wyciekajacej z oliwek.
Chociaz niemieckie slowo na olej/oliwe to Öl (o z umlautem), co
przypomina do zludzenia nordyckie oel, to w jezyku niemieckim piwo
sie odróznia, gdyz napój ten nazywa sie Bier. Tak jak w
nowoangielskim beer, francuskim biere itd - pochodzi to od
lacinskiego bibere - czasownik "pic".

Po angielsku najpierw uzywano staro-nordyckiego okreslenia ealu/ale
na wszystkie piwa i fermenty chlebowe bez chmielu, a potem zaczeto
uzywac okreslenia beer na piwo z dodatkiem chmielu.

Polskie slowo piwo jest tez pokrewne bibo (pije po lacinie). W
slowianskich narzeczach piwo oznaczalo najpierw kazdy napój rózniacy
sie od wody, a potem oznaczalo nasz znany ferment slodowy. Jako
ciekawostke dodam, ze w sredniowiecznej Polsce piwo razem z kwasem
chlebowym bylo napojem codziennym, podawanym tez dzieciom i
stanowiacym podstawe wielu pozywnych polewek (archaicznych zupek).
Piwo postrzegano jako bezpieczniejsze od wody (bo piwo bylo warzone,
czyli nie zawieralo drobnoustrojów).
Po lacinie zas piwo nazywa sie cerevisia, od bogini zbóz i urodzaju
Ceres - stad te hiszpanskie i inne cervesy. Zreszta kultury
sródziemnomorskie postrzegaly piwo bardziej jako wulgarne,
sfermentowane pozywienie-w-plynie i wolaly sie raczyc sie czystszym
napojem z wysokim wyskokiem, czyli winem.
Jako jeszcze jedna ciekawostke dodam, ze juz w Babilonie produkowano
conajmniej 25 rodzajów piwa, które tez mialo swoja wlasna boginie
Ninkasi - hymn modlitewny na jej czesc byl jednoczesnie
mnemotechnicznym przepisem na warzenie piwa, hi hi hi. Piwowarstwem
zajmowaly sie kobiety, i to w kazdym domu, bo fermentacja skrobii z
drozdzami byla bardzo latwa do uzyskania przy okazji pieczenia
chleba.
Potem w chrzescijanskiej Europie piwowarstwem zaczeli sie tez
zajmowac mnisi klasztorni - to oni zaczeli do niego dawac chmiel
jako przyprawe, przy okazji zatrzymujaca fermentacje. Przedtem
kobiety dodawaly w tym celu do piwa inne ziola i przyprawy.

No, to chlup i skåååål (wym. skol) czyli dunskie na zdrowie -
oznacza to
miske/czasze, ponoc od czaszek wrogów, uzywanych dawniej jako
kielichy.. (nasza czasza chyba tez ma taki sam zródloslów)

[meduza7]

Jejejej.
Obrazek z dedykacją dla rozważających pożytki z piwa.
www15.patrz.pl/uplx/img/247257.jpg

[ready4freddy]

jak latwo policzyc, czlowiek pracy potrzebuje dwunastu litrow piwa dziennie :D

[ready4freddy]

pieknie dziekuje :)

[idomeneo]

a czy jest może na forum arabista? mam pytanie, dotyczące pisowni imion i
nazwisk, które dla fachowca jest pewnie bardzo proste, ale z którym trudno mi
się uporać...