Gość: Oszołom
IP: *.poznan.sdi.tpnet.pl
03.07.02, 14:48
Do 2005 roku rząd zamierza sprywatyzować sektor węgla kamiennego, hutnictwo
żelaza i stali, elektroenergetykę i gazownictwo. Pod młotek trafią
przedsiębiorstwa branży naftowej, chemicznej, farmaceutycznej i przemysłu
obronnego. Rynek zaopatrywania w energię elektryczną, jeden z najbardziej
dochodowych, zostanie w 40 proc. otwarty na spółki prywatne.
W 1990 r. w Polsce było ok. 8,5 tys. przedsiębiorstw państwowych. Pod koniec
ubiegłego roku pozostało ich... 1,6 tys. Z tego ponad połowę postawiono w stan
upadłości lub zlikwidowano.
Duże zmiany szykują się w sektorze paliwowym. Polskie Górnictwo Naftowe i
Gazownictwo (PGNiG) ma zostać przed prywatyzowaniem podzielone na część
wydobywczą i dystrybucyjną.
Minister skarbu państwa Wiesław Kaczmarek zapowiedział, że wkrótce ruszy
restrukturyzacja w energetyce i sektorze paliwowym, która przygotuje
przedsiębiorstwa tej branży do prywatyzacji.
W biurze prasowym resortu poinformowano nas, że szczegóły planów
prywatyzacyjnych będą znane dopiero za kilka tygodni. Do tego czasu
ministerstwo nie będzie komentować założeń planu.
Jak wynika z danych resortu skarbu, w latach 1990-2001 sprywatyzowano większość
przedsiębiorstw państwowych. Przychody z tego tytułu oszacowano na 70 mld zł.
Wartość inwestycji zagranicznych, które w tym czasie napłynęły do Polski, to
56,8 mld USD. Najwięcej zainwestowali Francuzi, Amerykanie i Niemcy.
Jak podaje Ministerstwo Skarbu Państwa, prywatyzacja ma już
charakter "wygasający". Przekształcenia, które miały ograniczyć udział
własności publicznej do 10-15 proc., dobiegają końca.
Przychody z prywatyzacji w latach 1990-2001 zamknęły się w kwocie 70,3 mld zł.
Większość (66 mld zł) uzyskano z prywatyzacji pośredniej, czyli sprzedaży akcji
największych przedsiębiorstw państwowych, które przekształcono w spółki akcyjne
Skarbu Państwa. Pozostałe zakłady, zatrudniające mniej niż 500 osób, uzyskujące
dochód ze sprzedaży towarów poniżej 6 mln euro, z funduszami własnymi poniżej 2
mln euro, prywatyzowano bezpośrednio lub likwidowano. Prywatyzacja bezpośrednia
nazywana jest też likwidacyjną, ponieważ w jej wyniku następuje skreślenie
przedsiębiorstwa z listy państwowych firm.
Największą dynamiką prywatyzacja likwidacyjna charakteryzowała się przed 1992
r. W tym czasie sektor prywatny przejął ponad jedną trzecią państwowych firm.
Natomiast największe dochody z prywatyzacji Skarb Państwa uzyskał w latach 1999-
2000. Sprzedano wówczas m.in. Telekomunikację Polską S.A.
Prywatyzację w dużej mierze oparto na udziale zagranicznego kapitału. W Polsce
w latach 1990-2001 zainwestowano łącznie prawie 56,8 mld USD. W czołówce
uplasowali się Francuzi - ponad 10 mld USD, Amerykanie - 7,8 mld USD, oraz
Niemcy - 7,1 mld USD. Stosunkowo niewiele jest inwestycji poniżej 1 mln USD.
Oznacza to, że do Polski napłynął w większości kapitał wielkich koncernów.
Ponad 53 mld USD (93 proc. całej kwoty) to inwestycje powyżej 1 mln USD.
W co inwestują udziałowcy zagraniczni? Głównie w działalność produkcyjną
(przede wszystkim artykułów spożywczych oraz samochodów) - prawie 22 mld USD.
Sektor usług finansowych (banki, ubezpieczenia) wchłonął 12 mld USD, handel
(supermarkety) i naprawy - 6 mld, transport, magazynowanie i łączność - 5,7
mld, budownictwo - 2,7 mld.
Obecnie 76 proc. kapitałów własnych sektora bankowego w Polsce jest w
zagranicznych rękach. Skarb Państwa kontroluje bezpośrednio tylko 3 banki -
Bank Gospodarstwa Krajowego, PKO BP oraz Bank Gospodarki Żywnościowej.
- Można powiedzieć, że w każdym aspekcie, psychologicznym, ekonomicznym,
społecznym i politycznym, prywatyzacja się nie udała - mówił Adam Lipiński
(PiS), członek sejmowej Komisji Skarbu Państwa. - Fundusze (NFI) są najbardziej
jaskrawym przykładem patologii, aczkolwiek takich przykładów było mnóstwo.
Generalnie została przyjęta zła koncepcja, zabrali się za to nieodpowiedni
ludzie. Ci ludzie nie ponieśli żadnych konsekwencji, ani prawnych, ani
politycznych - stwierdził Lipiński. Przypomina, że główni animatorzy projektu
prywatyzacji są do dziś czynnymi politykami, piastują nawet bardzo wysokie
stanowiska. Wystarczy wymienić chociażby obecnego ministra skarbu. - Mimo
patologii potwierdzonych przez raporty NIK, ujawnianych przez media, mimo wielu
spraw prowadzonych przez prokuraturę, w Polsce nie doszło do wyciągnięcia
wniosków z tego, co się działo. Ani personalnych, ani politycznych, ani
prawnych - skonstatował Lipiński.
- W raporcie powinno się przedstawić wyniki prywatyzacji polskiej ziemi. Często
kupują ją spółki z udziałem mniejszościowym obcego kapitału. Jednak udział
obcego kapitału staje się większościowy na skutek zadłużenia czy cesji -
powiedział nam poseł Gabriel Janowski z komisji skarbu.- Bardzo mnie niepokoją
plany związane z polską energetyką. Czasem się okazuje, że udziałowcami są
obce, ale nie prywatne, lecz państwowe firmy, jak francuska czy szwedzka -
dodał.
- Informacje o wpływach z prywatyzacji powinny być podane przez Ministerstwo
Skarbu Państwa w zestawieniu z wartością rzeczywistą tego majątku - stwierdził
prof. Kazimierz Poznański. - Wtedy ukazałby się nam prawdziwy obraz
prywatyzacji w Polsce. Dałoby to również wyobrażenie o kondycji państwa
polskiego i ogromnej korupcji. Przeprowadzenie takiej analizy to, moim zdaniem,
główny obowiązek rządu. Dzięki niej powinno stać się jasne, czy ten majątek
został sprzedany za rzeczywistą cenę, czy za 10-15 proc. jego wartości. A tak
wynika z mojej analizy, zawartej m.in. w książce "Obłęd reform" - podsumował
Poznański, ekonomista z Uniwersytetu Stanu Waszyngton w Seattle